مهابهاراتا · أدهيايا 1.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.162.1
अथ रात्र्यां व्यतीतायामशेषो नागरो जनः ।
तत्राजगाम त्वरितो दिदृक्षुः पाण्डुनन्दनान् ॥ १.१६२.१ ॥
ثم لما انقضى الليل، جاء أهل المدينة كلهم مسرعين هناك، راغبين في رؤية أبناء بانდو.
1.162.2
निर्वापयन्तो ज्वलनं ते जना ददृशुस्ततः ।
जातुषं तद्गृहं दग्धममात्यं च पुरोचनम् ॥ १.१६२.२ ॥
ورأى أولئك الناس، وهم يطفئون النار، عندئذ بيت اللاك محترقًا، والوزير بوروتشانا محترقًا أيضًا.
1.162.3
नूनं दुर्योधनेनेदं विहितं पापकर्मणा ।
पाण्डवानां विनाशायेत्येवं ते चुक्रुशुर्जनाः ॥ १.१६२.३ ॥
«لا شك أن هذا من تدبير دوريودهانا فاعل الشر لإهلاك أبناء باندو»، هكذا كان أولئك الناس ينوحون.
1.162.4
विदिते धृतराष्ट्रस्य धार्तराष्ट्रो न संशयः ।
दग्धवान्पाण्डुदायादान्न ह्येतत्प्रतिषिद्धवान् ॥ १.१६२.४ ॥
لا شك أن ابن دهريتاراشترا أحرق ورثة باندو عن علم من دهريتاراشترا، ولم يمنعه أيضًا.
1.162.5
नूनं शान्तनवोऽपीह न धर्मनुवर्तते ।
द्रोणश्च विदुरश्चैव कृपश्चान्ये च कौरवाः ॥ १.१६२.५ ॥
لا شك أن ابن شانتانو هنا لا يتبع الدهرما؛ ولا درونا وفيدورا وكريبا وسائر الكوراويين.
1.162.6
नावेक्षन्ते ह तं धर्मं धर्मात्मानोऽप्यहो विधेः ।
श्रुतवन्तोऽपि विद्वांसो धनवद्वशगा अहो ॥ १.१६२.६ ॥
يا للأسف، بقضاء القدر لا يلتفت حتى أصحاب النفوس الصالحة إلى ذلك الدهرما؛ يا للأسف، حتى الحكماء العالمون صاروا أسرى المال.
1.162.7
साधूननाथान्धर्मिष्ठात्सत्यव्रतपरायणान् ।
नावेक्षन्ते महान्तोऽपि दैवं तेषां परायणम् ॥ १.१६२.७ ॥
حتى العظماء لا يلتفتون إلى الأخيار الذين لا كفيل لهم، المتمسكين بالدهارما، المنكبين على عهد الصدق؛ ملجؤهم القدر.
1.162.8
ते वयं धृतराष्ट्राय प्रेषयामो दुरात्मने ।
संवृत्तस्ते परः कामः पाण्डवान्दग्धवानसि ॥ १.१६२.८ ॥
إلى دهريتراشترا ذي النفس الشريرة نرسل هذه الكلمة: قد تحقق رغبتك العظمى، لقد أحرقت البانداڤا.
1.162.9
ततो व्यपोहमानास्ते पाण्डवार्थे हुताशनम् ।
निषादीं ददृशुर्दग्धां पञ्चपुत्रामनागसम् ॥ १.१६२.९ ॥
ثم، وهم يبعدون النار التي أُشعلت للبانداڤا، رأوا امرأة النيشادا محترقة مع أبنائها الخمسة، بريئة.
1.162.10
इतः पश्यत कुन्तीयं दग्धा शेते तपस्विनी ।
पुत्रैः सहैव वार्ष्णेयी हन्तेत्याहुः स्म नागराः ॥ १.१६२.१० ॥
«انظروا إلى هنا! كونتي ملقاة محترقة؛ هذه الزاهدة من سلالة فريشني ترقد مع أبنائها. يا للهول!» هكذا قال أهل المدينة.
1.162.11
खनकेन तु तेनैव वेश्म शोधयता बिलम् ।
पांसुभिः पिहितं तच्च पुरुषैस्तैर्न लक्षितम् ॥ १.१६२.११ ॥
ومن ذلك الحفار نفسه، وهو ينظف البيت، حُفر النفق؛ وكان مغطى بالغبار، ولم يلحظه أولئك الرجال.
1.162.12
ततस्ते प्रेषयामासुर्धृतराष्ट्राय नागराः ।
पाण्डवानग्निना दग्धानमात्यं च पुरोचनम् ॥ १.१६२.१२ ॥
ثم أرسل أهل المدينة إلى دهريتراشترا الخبر: «لقد احترق البانداڤا بالنار، وكذلك الوزير بورَوتشانا.»
1.162.13
श्रुत्वा तु धृतराष्ट्रस्तद्राजा सुमहदप्रियम् ।
विनाशं पाण्डुपुत्राणां विललाप सुदुःखितः ॥ १.१६२.१३ ॥
لما سمع الملك دهريتاراشترا هذا الخبر البالغ الكراهة عن هلاك أبناء بانڈو، حزن حزنا شديدا وراح ينوح.
1.162.14
अन्तर्हृष्टमनाश्चासौ बहिर्दुःखसमन्वितः ।
अन्तःशीतो बहिश्चोष्णो ग्रीष्मेऽगाधह्वदोयथा ॥ १.१६२.१४ ॥
كان قلبه مسرورا في الباطن، لكنه في الظاهر مملوء حزنا؛ باردا في داخله وحارا في ظاهره، كبحيرة عميقة في الصيف.
1.162.15
अद्य पाण्डुर्मृतो राजा मम भ्राता महायशाः ।
तेषु वीरेषु दग्धेषु मात्रा सह विशेषतः ॥ १.१६२.१५ ॥
اليوم مات أخي الملك بانڈو ذو الشهرة العظيمة، واحترق أولئك الأبطال، ولا سيما مع أمهم.
1.162.16
गच्छन्तु पुरुषाः शीघ्रं नगरं वारणावतम् ।
सत्कारयन्तु तान्वीरान्कुन्तीं राजसुतां च ताम् ॥ १.१६२.१६ ॥
ليذهب الرجال سريعا إلى مدينة فارانافاتا، ولْيكرموا أولئك الأبطال وكونتي ابنة الملك.
1.162.17
ये च तत्र मृतास्तेषां सुहृदः सन्ति तानपि ।
कारयन्तु च कुल्यानि शुभ्राणि च बृहन्ति च ॥ १.१६२.१७ ॥
وليُدْعَ أيضا أصدقاء من ماتوا هناك، وليُقَم لهم الطقوس العائلية الطاهرة العظيمة.
1.162.18
मम दग्धा महात्मानः कुलवंशविवर्धनाः ॥ १.१६२.१८ ॥
لقد احترق أبنائي النبلاء الذين كانوا يُنمّون سلالة الأسرة.
1.162.19
एवं गते मया शक्यं यद्यत्कारयितुं हितम् ।
पाण्डवानां च कुन्त्याश्च तत्सर्वं क्रियतां धनैः ॥ १.१६२.१९ ॥
ولما وقع ما وقع، فليُفعل بالثروة كل ما أستطيع فعله لخير البانداڤا وكونتي.
1.162.20
समेताश्च ततः सर्वे भीष्मेण सह कौरवाः ।
धृतराष्ट्रः सपुत्रश्च गङ्गामभिमुखा ययुः ॥ १.१६२.२० ॥
ثم اجتمع جميع الكورافا مع بيشما، وسار دهريتاراشترا مع أبنائه نحو نهر الغانج.
1.162.21
एकवस्त्रा निरानन्दा निराभरणवेष्टनः ।
उदकं कर्तुकामा वै पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ १.१६२.२१ ॥
وقد لبسوا ثوبًا واحدًا، بلا فرح، بلا حلي ولا عمائم، يريدون أن يقدموا القربان المائي للبانداڤا العظماء.
1.162.22
एवं गत्वा ततश्चक्रे ज्ञातिभिः परिवारितः ।
उदकं पाण्डुपुत्राणां धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ १.१६२.२२ ॥
فلما ذهب على هذا النحو، محاطًا بذويه، أدّى دهريتاراشترا، ابن أمبيكا، القربان المائي لأبناء بانڈو.
1.162.23
रुरुदुः सहिताः सर्वे भृशं शोकपरायणाः ।
हा युधिष्ठिर कौरव्य हा भीम इति चापरे ॥ १.१६२.२३ ॥
فبكى الجميع معًا بشدة، غارقين في الحزن؛ وقال آخرون: «آه يُدهيشثيرا! يا سليل كورو! آه بهيما!»
1.162.24
हा फल्गुनेति चाप्यन्ये हा यमाविति चापरे ।
कुन्तीमार्ताश्च शोचन्त उदकं चक्रिरे जनाः ॥ १.१६२.२४ ॥
فقال بعضهم: «آه يا فالغونا!» وقال آخرون: «آه يا توأمان!»؛ وأدّى الناس المتألمون لحزن كونتي القربان المائي وهم يندبون.
1.162.25
अन्ये पौरजनाश्चैवमन्वशोचन्त पाण्डवान् ।
विदुरस्त्वल्पशश्चक्रे शोकं वेद परं हि सः ॥ १.१६२.२५ ॥
وبكى سكان المدينة الآخرون على البانداوات مثلهم، أما فيدورا فحزن قليلاً، لأنه كان يعرف الحقيقة العليا.
1.162.26
विदुरो धृतराष्ट्रस्य जानन्सर्वं मनोगतम् ।
तेनायं विधिना सृष्टः कुटिलः कपटाशयः ॥ १.१६२.२६ ॥
كان فيدورا يعلم كل ما في نفس دهريتاراشترا، فعلم أن هذا الرجل قد خُلق بهذا القدر ملتوياً ذا نية خادعة.
1.162.27
इत्येवं चिन्तयन्राजन्विदुरो विदुषां वरः ।
लोकानां दर्शयन्दुःखं दुःखितैः सह बान्धवैः ॥ १.१६२.२७ ॥
وهكذا كان فيدورا، أفضل الحكماء، يفكر أيها الملك، ويُظهر حزنه للناس مع أقاربه الحزانى.
1.162.28
मनसाऽचिन्तयत्पार्थान्कियद्दूरं गता इति ।
सहिताः पाण्डवाः पुत्रा इति चिन्तापरोऽभवत् ॥ १.१६२.२८ ॥
فكّر في نفسه: «إلى أي مدى ذهب البارثا؟ أبناء بانڈو معاً.» وهكذا غرق في القلق.
1.162.29
ततः प्रव्यथितो भीष्मः पाण्डुराजसुतान्मृतान् ।
सह मात्रेति तच्छ्रुत्वा विललाप रुरोद च ॥ १.१६२.२९ ॥
فحزن بِيشْما حزناً شديداً، ولما سمع أن أبناء الملك بانڈو قد ماتوا مع أمهم، ندب وبكى.
1.162.30
हा युधिष्ठिर हा भीम हा धनञ्जय हा यमौ ।
हा पृथे सह पुत्रैस्त्वमेकरात्रेण स्वर्गता ॥ १.१६२.३० ॥
واحسرتاه يا يُدهيشثيرا! واحسرتاه يا بهيما! واحسرتاه يا دهنّنجايا! واحسرتاه أيها التوأمان! واحسرتاه يا بريثا! لقد مضيتِ إلى السماء مع أبنائك في ليلة واحدة!
1.162.31
मात्रा सह कुमारास्ते सर्वे तत्रैव संस्थिताः ।
न हि तौ नोत्सहेयातां भीमसेनधनञ्जयौ ॥ १.१६२.३१ ॥
مع أمهم، يرقد جميع أبنائك هناك. لم يكن بهيمسينا ودهنانجايا ليحتملا هذا بالتأكيد.
1.162.32
तरसा वेगितात्मानौ निर्भेत्तुमपि मन्दरम् ।
परासुत्वं न पश्यामि पृथायाः सह पाण्डवैः ॥ १.१६२.३२ ॥
ذانك الاثنان سريعا العزيمة كان بوسعهما شق جبل مندرا نفسه. لا أرى موت بريثا مع البانداڤا.
1.162.33
सर्वथा विकृतं तत्तु यदि ते निधनं गताः ।
धर्मराजः स निर्दिष्टो ननु विप्रैर्युधिष्ठिरः ॥ १.१६२.३३ ॥
إن كانوا قد لاقوا الموت حقاً، فذلك منقلب تماماً. فقد عيّن البراهمة يودهيشتيرا ملك الدهرما بنفسه.
1.162.34
पृथिव्यां च रथिश्रेष्ठो भविता स धनञ्जयः ।
सत्यव्रतो धर्मदत्तः सत्यवाक्छुभलक्षणः ॥ १.१६२.३४ ॥
على الأرض سيكون ذلك دهنانجايا أفضل الفرسان على العربات، حافظ العهود الصادقة، الموهوب من الدهرما، الصادق القول، ذو العلامات الميمونة.
1.162.35
कथं कालवशं प्राप्तः पाण्डवेयो युधिष्ठिरः ।
आत्मानमुपमां कृत्वा परेषां वर्तते तु यः ॥ १.१६२.३५ ॥
كيف وقع يودهيشتيرا، ابن باندو، الذي يعامل الآخرين كما يعامل نفسه، تحت سلطان الزمن؟
1.162.36
मात्रा सहैव कौरव्यः कथं कालवशं गतः ।
पालितः सुचिरं कालं फलकाले यथा द्रुमः ॥ १.१६२.३६ ॥
كيف وقع الكوراوي مع أمه تحت سلطان الزمن، كشجرة طال رعايتها فسقطت في وقت ثمرها؟
1.162.37
भग्नः स्याद्वायुवेगेन तथा राजा युधिष्ठिरः ।
यौवराज्येऽभिषिक्तेन पितुर्येनाहृतं यशः ॥ १.१६२.३७ ॥
كما تنكسر شجرة بقوة الريح، فلا بد أن الملك يُدهشثِرا قد انكسر، ذاك الذي نال مسحة ولاية العهد وجلب لأبيه المجد.
1.162.38
आत्मनश्च पितुश्चैव सत्यधर्मप्रवृत्तिभिः ।
यच्च सा वनवासेन तन्माता दुःखभागिनी ॥ १.१६२.३८ ॥
بسبب ممارستها وزوجها للحق والدهرما، وبسبب النفي إلى الغابة، صارت تلك الأم شريكة في الحزن.
1.162.39
कालेन सह संमग्नो धिक्कृतान्तमनर्थकम् ।
यच्च सा वनवासेन तन्माता दुःखभागिनी ॥ १.१६२.३९ ॥
غارقٌ مع الزمن؛ تبًّا للموت العقيم! وبسبب النفي إلى الغابة صارت تلك الأم شريكة في الحزن.
1.162.40
पुत्रगृध्नुतया कुन्ती न भर्तारं मृतात्वनु ।
अल्पकालं कुले जाता भर्तुः प्रीतिमवाप या ॥ १.१६२.४० ॥
لم تتبع كونتي زوجها الميت طمعًا في الأبناء؛ فهي التي وُلدت في الأسرة زمنًا قصيرًا ونالت محبة زوجها.
1.162.41
दग्धाऽद्य सह पुत्रैः सा असंपूर्णमनोरा ।
मृतो भीम इति श्रुत्वा मनो न श्रद्दधाति मे ॥ १.१६२.४१ ॥
لعلها اليوم احترقت مع أبنائها، وهي التي لم تبلغ أمانيها. وعندما سمعتُ أن بهيما قد مات، لم يصدق قلبي ذلك.
1.162.42
एतच्च चिन्तयानस्य व्यथितं बहुधा मनः ।
अवधूय च मे देहं हृदयेन विदीर्यते ॥ १.१६२.४२ ॥
وأنا أفكر في هذا، يتألم قلبي من وجوه شتى؛ يرتجف جسدي، ويتمزق قلبي.
1.162.43
पीनस्कन्धश्चारुबाहुर्मेरुकूटसमो युवा ।
मृतो भीम इति श्रुत्वा मनो न श्रद्दधाति मे ॥ १.१६२.४३ ॥
عريض الكتفين، جميل الذراعين، شاب كقمة جبل ميرو: بهيما قد مات، ومع سماعي ذلك لا يصدّق عقلي.
1.162.44
अतित्यागी च योधी च क्षिप्रहस्तो दृढायुधः ।
प्रपत्तिमाँल्लब्धलक्षो रथयानविशारदः ॥ १.१६२.४४ ॥
كثير العطاء ومحارب، سريع اليدين، ثابت مع أسلحته، عزمه راسخ، لا يخطئ الهدف، ماهر في قيادة العربات.
1.162.45
दूरपाती त्वसंभ्रान्तो महावीर्यो महास्त्रवान् ।
अदीनात्मा नरश्रेष्ठः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम् ॥ १.१६२.४५ ॥
بعيد الرمي ولا يضطرب، عظيم البأس، يملك أسلحة عظيمة، شجاع النفس، أفضل الرجال، الأول بين جميع الرماة.
1.162.46
येन प्राच्याश्च सौवीरा दाक्षिणात्याश्च निर्जिताः ।
ख्यापितं येन शूरेण त्रिषु लोकेषु पौरुषम् ॥ १.१६२.४६ ॥
الذي به قُهر أهل الشرق والسوفيرا وأهل الجنوب، والبطل الذي أذاع بأسه الرجولي في العوالم الثلاثة.
1.162.47
यस्मिञ्जाते विशोकाऽभूत्कुन्ती पाण्डुश्च वीर्यवान् ।
पुरन्दरसमो जिष्णुः कथं कालवशं गतः ॥ १.१६२.४७ ॥
الذي بمولده صارت كُنتي والبطل بانْدو بلا حزن، ذلك الظافر المساوي لبورندرا، كيف مضى إلى قبضة الزمان؟
1.162.48
कथं तावृषभष्कन्धौ सिंहविक्रान्तगामिनौ ।
मर्त्यधर्ममनुप्राप्तौ यमावरिनिवर्हणौ ॥ १.१६२.४८ ॥
كيف بلغ ذانك التوأمان، ذوا الكتفين الثوريين والخطا الأسدية، قاتلا الأعداء، شريعة الفانين؟
1.162.49
वत्सा गताः क्व मां वृद्धं विहाय भृशमातुरम् ।
हा स्नुषे मम वार्ष्णेयि निधाय हृदि मे शुचम् ॥ १.१६२.४९ ॥
أيها الأبناء، إلى أين ذهبتم وتركتموني، أنا الشيخ المكروب جدًا؟ آه يا كنتي، يا فارشنيي، وقد وضعتِ الحزن في قلبي!
1.162.50
वारणावतयात्रायां के स्युर्वै शकुनाः पथि ।
एवमल्पायुषो लोके भविष्यन्ति पृथासुताः ॥ १.१६२.५० ॥
في رحلة إلى فارانافاتا، ما هي الفأل والطيور التي كانت على الطريق؟ هكذا سيكون أبناء برثا قصيري العمر في العالم؟
1.162.51
संशप्ता इति कैर्यूयं वत्सान्दर्शय मे पृथे ।
ममैव नाथा मन्नाथा मम नेत्राणि पाण्डवाः ॥ १.१६२.५१ ॥
«بمن لُعنتم؟» يا برثا، أرينى أبنائى! يا حماتى، يا من ليس لكم حامٍ غيرى، يا عينيّ، أيها البانداڤيون!
1.162.52
हा पाण्डवा मे हे वत्सा हा सिंहशिशवो मम ।
मातङ्गा हा ममोत्तुङ्गा हा ममानन्दवर्धनाः ॥ १.१६२.५२ ॥
آه يا بانداڤيون، يا أبنائي! آه يا أشبال الأسد! آه يا فيلتي! آه يا رفعائي! آه يا من تزيدون فرحي!
1.162.53
मम हीनस्य युष्माभिः सर्वलोकास्तमोवृताः ।
कदा द्रष्टाऽस्मि कौन्तेयांस्तरुणादित्यवर्चसः ॥ १.१६२.५३ ॥
بعدكم صارت العوالم كلها مغمورة بالظلام عندي. متى أرى أبناء كنتي، المتألقين كالشمس الفتية؟
1.162.54
अदृष्ट्वा वो महाबाहून्पुत्रवन्मम नन्दनाः ।
क्व गतिर्मे क्व गच्छामि कुतो द्रक्ष्यामि मे शिशून् ॥ १.१६२.५४ ॥
إذ لا أراكم، يا ذوي الأذرع القوية، يا بهجتي كأبنائي، أين مأوايَ؟ إلى أين أذهب؟ من أين أرى أطفالي؟
1.162.55
हा युधिष्ठिर हा भीम हा हा फल्गुन हा यमौ ।
मा गच्छत निवर्तध्वं मयि कोपं विमुञ्चत ॥ १.१६२.५५ ॥
آه يا يudhiṣṭhira! آه يا بهيما! آه آه يا فالغونا! آه يا التوأمان! لا تذهبوا، عودوا، واتركوا غضبكم عليّ.
1.162.56
श्रुत्वा तत्क्रन्दितं तस्य तिलोदं च प्रसिञ्चतः ।
देशं कालं समाज्ञाय विदुरः प्रत्यभाषत ॥ १.१६२.५६ ॥
ولما سمع نحيبه ورأى أنه يرش الماء الممزوج بالسمسم، وأدرك المكان والزمان جيدًا، أجاب فيدورا.
1.162.57
मा शोचीस्त्वं नरव्याघ्र जहि शोकं महाधृते ।
न तेषां विद्यते मृत्युः प्राप्तकालं कृतं मया ॥ १.१६२.५७ ॥
لا تحزن أيها النمر بين البشر؛ اترك حزنك أيها الثابت العظيم. لا موت لهم؛ لقد فعلتُ ذلك في الوقت المقدّر.
1.162.58
एतच्च तेभ्य उदकं विप्रसिञ्च न भारत ।
क्षत्तेदमब्रवीद्भीष्मं कौरवाणामशृण्वताम् ॥ १.१६२.५८ ॥
ولا تسكب هذا الماء لأجلهم يا بهارتا. قال فيدورا هذا لبهيشما والكورافا يسمعون.
1.162.59
क्षत्तारमुपसंगम्य बाष्पोत्पीडकलस्वरः ।
मन्दंमन्दमुवाचेदं विदुरं संगमे नृप ॥ १.१६२.५९ ॥
أيها الملك، بصوتٍ مخنوقٍ بالدموع، اقترب ببطءٍ من فيدورا وقال له هذا في الاجتماع.
1.162.60
कथं ते तात जीवन्ति पाण्डोः पुत्रा महाबलाः ।
कथमस्मत्कृते पक्षः पाण्डोर्न हि निपातितः ॥ १.१६२.६० ॥
يا عزيزي، كيف لا يزال أبناء بانده الأقوياء أحياء؟ ولماذا لم يُهزم جانب بانده بسببنا؟
1.162.61
कथं मत्प्रमुखाः सर्वे प्रमुक्ता महतो भयात् ।
जननी गरुडेनेव कुरवस्ते समुद्धृताः ॥ १.१६२.६१ ॥
كيف نجا جميع الكورو، وأنا على رأسهم، من ذلك الخطر العظيم؟ لقد رُفعتم كما رفع غارودا أمه.
1.162.62
एवमुक्तस्तु कौरव्य कौरवाणामशृण्वताम् ।
आचचक्षे स धर्मात्मा भीष्मायाद्भुतकर्मणे ॥ १.१६२.६२ ॥
فلما سُئل هكذا، يا سليل الكورو، والكورافا يصغون، تكلم ذلك الصالح القلب إلى بهيشما صانع الأعمال العجيبة.
1.162.63
धृतराष्ट्रस्य शकुने राज्ञो दुर्योधनस्य च ।
विनाशे पाण्डुपुत्राणां कृतो मतिविनिश्चयः ॥ १.१६२.६३ ॥
في إهلاك أبناء باندو، كان دهريتاراشترا والملك دوريودهانا قد عقدا عزمًا راسخًا.
1.162.64
तत्राहमपि च ज्ञात्वा तस्य पापस्य निश्चयम् ।
तं जिघांसुरहं चापि तेषामनुमते स्थितः ॥ १.१६२.६४ ॥
وهناك أيضًا، إذ علمتُ عزم ذلك الشرير، ومع رغبتي في قتله، بقيتُ بموافقتهم.
1.162.65
ततो जतुगृहं गत्वा दहनेऽस्मिन्नियोजिते ।
पृथायाश्च सपुत्राया धार्तराष्ट्रस्य शासनात् ॥ १.१६२.६५ ॥
ثم بعد أن ذهبوا إلى دار اللاكّ، حين أُضرمت هذه النار، بأمر ابن دهريتاراشترا، على بريثا وأبنائها.
1.162.66
ततः खनकमाहूय सुरङ्गं वै बिलं तदा ।
सुगूढं कारयित्वा ते कुन्त्या पाण्डुसुतास्तदा ॥ १.१६२.६६ ॥
ثم استدعى حافرًا وأمر بحفر نفق سري للغاية، فنجا أبناء باندو مع كونتي عبره.
1.162.67
निष्क्रामिता मया पूर्वं मा स्म शोके मनः कृथाः ।
ततस्तु नावमारोप्य सहपुत्रां पृथामहम् ॥ १.१६२.६७ ॥
لقد أخرجتهم من قبل، فلا تُلقِ قلبك في الحزن. ثم أركبتُ بريثا مع أبنائها على قارب، وقد حملتهم بنفسي.
1.162.68
दत्त्वाऽभयं सपुत्रायै कुन्त्यै गृहमदाहयम् ।
तस्मात्ते मा स्म भूद्दुःखं मुक्ताः पापात्तु पाण्डवाः ॥ १.१६२.६८ ॥
بعد أن منحتُ كُنتي وأبناءها الأمان، أحرقتُ البيت. فلا يكن لك حزن، فقد نجا البانداويون من ذلك الشر.
1.162.69
निर्गताः पाण्डवा राजन्मात्रा सह परन्तपाः ।
अग्निहादान्महाघोरान्मया तस्मादुपायतः ॥ १.१६२.६९ ॥
أيها الملك، خرج البانداويون، محرقو أعدائهم، مع أمهم من ذلك الحريق المروع، بوسيلة دبرتها أنا.
1.162.70
मा स्म शोकमिमं कार्षीर्जीवन्त्येव च पाण्डवाः ।
प्रच्छन्ना विचिरिष्यन्ति यावत्कालस्य पर्ययः ॥ १.१६२.७० ॥
لا تحزن على هذا؛ فالبانداويون أحياء حقًا. سيظلون متخفين يتجوّلون حتى تدور دورة الزمن.
1.162.71
तस्मिन्युधिष्ठिरं काले द्रक्ष्यन्ति भुवि मानवाः ।
विमलं कृष्णपक्षान्ते जगच्चन्द्रमिवोदितम् ॥ १.१६२.७१ ॥
في ذلك الزمن سيرى الناس على الأرض يودهيشتيرا، كالقمر النقي الطالع في نهاية النصف المظلم من الشهر.
1.162.72
न तस्य नाशं पश्यामि यस्य भ्राता धनञ्जयः ।
भीमसेनश्च दुर्धर्षौ माद्रीपुत्रौ च तौ यमौ ॥ १.१६२.७२ ॥
لا أرى هلاك من أخوه دهنجيّا، ومعه بهيماسينا الذي لا يُقهَر، وذانك التوأمان ابنا مادري.
1.162.73
ततः संहृष्टसर्वाङ्गो भीष्मो विदुरमब्रवीत् ।
दिष्ट्यादिष्ट्येति संहृष्टः पूजयानो महामतिम् ॥ १.१६२.७३ ॥
ثم تكلم بهيشما، وقد اهتز جسده كله فرحًا، مع فيدورا قائلًا: «بحمد الله، بحمد الله!» مُكرِّمًا ذلك الحكيم الكبير العقل.
1.162.74
युक्तं चैवानुरूपं च कृतं तात शुभं त्वया ।
वयं विमोक्षिता दुःखात्पाण्डुपक्षो न नाशितः ॥ १.१६२.७४ ॥
«يا بُنَيّ، ما فعلتَه لائق ومناسب ومبارك. لقد نجَونا من الشدة، ولم يُهلَك جانب بانْدو.»
1.162.75
एवमुक्त्वा विवेशाथ पुरं जनशताकुलम् ।
कुरुभिः सहितो राजन्नागरैश्च पितामहः ॥ १.१६२.७५ ॥
قال ذلك ودخل، أيها الملك، الجدّ بهيشما المدينة المزدحمة بمئات الناس، برفقة الكورو وأهل المدينة.
1.162.76
अथाम्बिकेयः सामात्यः सकर्णः सहसौबलः ।
सात्मजः पार्थनाशस्य स्मरंस्तथ्यं जर्ष च ॥ १.१६२.७६ ॥
ثم ابنُ أمبيكا، مع وزرائه، ومع كارنا، ومع شاكوني ابن سوبالا، ومع ابنه، فرح متذكّرًا حقيقة هلاك البارثا.
1.162.77
भीष्मश्च राजन्दुर्धर्षो विदुरश्च महामतिः ।
जहृषाते स्मरन्तौ तौ जातुषाग्नेर्विमोचनम् ॥ १.१६२.७७ ॥
أيها الملك، فرح كلٌّ من بهيشما الذي لا يُقهر وفيدورا ذو العقل الكبير، متذكّرَين نجاتهما من نار بيت اللاكّ.
1.162.78
सत्यशीलगुणाचारै रागैर्जानपदोद्भवैः ।
द्रोणादयश्च धर्मैस्तु तेषां तान्मोचितान्विदुः ॥ १.१६२.७८ ॥
بفضل سلوكهم الصادق وفضائلهم وسيرتهم، وبمحبة أهل البلاد، وبدَرْمَةِ دروناوأمثاله، عَلِموا أنهم (البانداڤا) قد أُطلقوا.
1.162.79
शौर्यलावण्यमाहात्म्यै रूपैः प्राणबलैरपि ।
स्वस्थान्पार्थानमन्यन्त पौरजानपदास्तथा ॥ १.१६२.७९ ॥
وكان أهل المدينة والريف يعتقدون أن أبناء بريثا سالمون، بشجاعتهم وجمالهم وعظمتهم وحسنهم وقوة حياتهم.
1.162.80
अन्ये जनाः प्राकृताश्च स्त्रियश्च बहुलास्तदा ।
शङ्कमाना वदन्ति स्म दग्धा जीवन्ति वा न वा ॥ १.१६२.८० ॥
فقال آخرون من عامة الناس وكثير من النساء حينئذ شاكّين: «هل احترقوا، أم هم أحياء أم لا؟»