Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.164

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.164.1

तत्र तेषु शयानेषु हिडिम्बो नाम राक्षसः ।
अविदूरे वनात्तस्माच्छालवृक्षं समाश्रितः ॥ १.१६४.१ ॥

ସେଠାରେ ସେମାନେ ଶୋଇଥିବା ବେଳେ, ହିଡିମ୍ବ ନାମକ ଜଣେ ରାକ୍ଷସ ସେହି ବନରୁ ଅଧିକ ଦୂରରେ ନ ଥିବା ଏକ ଶାଳ ଗଛକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ରହିଥିଲା।

1.164.2

क्रूरो मानुषमांसादो महावीर्यपराक्रमः ।
प्रावृड्जलधरश्यामः पिङ्गाक्षो दारुणाकृतिः ॥ १.१६४.२ ॥

ସେ କ୍ରୂର ଥିଲା, ମନୁଷ୍ୟ ମାଂସ ଭୋଜନକାରୀ, ମହାବଳ ଓ ପରାକ୍ରମୀ; ବର୍ଷାଋତୁର ଘନ ମେଘ ପରି ଶ୍ୟାମ, ପିଙ୍ଗଳ ଆଖିଥିବା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର।

1.164.3

दष्ट्राकरालवदनः करालो भीमदर्शनः ।
लम्बस्फिग्लम्बजठरो रक्तश्मश्रुशिरोरुहः ॥ १.१६४.३ ॥

ଦାନ୍ତରେ ଭୟଙ୍କର ମୁଖ, ବିକରାଳ, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର; ଝୁଲୁଥିବା କଟି ଓ ଝୁଲୁଥିବା ପେଟ ଥିବା; ଲାଲ ଦାଢ଼ି ଓ ମୁଣ୍ଡର ଲାଲ କେଶଥିବା।

1.164.4

महावृक्षगलस्कन्धः शङ्कर्णो विभीषणः ।
यदृच्छया तानपश्यत्पाण्डुपुत्रान्महारथान् ॥ १.१६४.४ ॥

ବଡ଼ ଗଛ ପରି ଗଳା ଓ କାନ୍ଧ ଥିବା, ଶଙ୍ଖ ପରି କାନଥିବା, ଭୟଙ୍କର; ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ସେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ସେହି ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।

1.164.5

विरूपरूपः पिङ्गाक्षः करालो घोरदर्शनः ।
पिशितेप्सुः क्षुधार्तश्च जिघ्रन्गन्धं यदृच्छया ॥ १.१६४.५ ॥

ବିକୃତ ରୂପ, ପିଙ୍ଗଳ ଆଖି, ବିକରାଳ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ; ମାଂସ ଇଚ୍ଛାରେ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ, ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ଗନ୍ଧ ଆଘ୍ରାଣ କରୁଥିଲା।

1.164.6

ऊर्ध्वाङ्गुलिः स कण्डूयन्धुन्वन्रूक्षाञ्शिरोरुहान् ।
जृम्भमाणो महावक्त्रः पुनःपुनरवेक्ष्य च ॥ १.१६४.६ ॥

ଉପରକୁ ଉଠିଥିବା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଖୁଜୁଥାଇ, ମୁଣ୍ଡର ରୁକ୍ଷ କେଶ ହଲାଇ, ବଡ଼ ମୁଖରେ ଜମ୍ଭାଇ ଦେଇ, ବାରମ୍ବାର ସେମାନଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହୁଥିଲା।

1.164.7

हृष्टो मानुषमांसस्य महाकायो महाबलः ।
आघ्राय मानुषं गन्धं भगिनीमिदमब्रवीत् ॥ १.१६४.७ ॥

ମନୁଷ୍ୟ ମାଂସରେ ହର୍ଷିତ, ବିଶାଳ ଶରୀର ଓ ମହାବଳ ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଆଘ୍ରାଣ କରି ଭଉଣୀକୁ ଏହା କହିଲା।

1.164.8

उपपन्नं चिरस्याद्य भक्ष्यं मम मनःप्रियम् ।
जिघ्रतः प्रस्रुता स्नेहाज्जिह्वा पर्येति मे मुखात् ॥ १.१६४.८ ॥

ବହୁ ସମୟ ପରେ ଆଜି ମୋ ମନର ପ୍ରିୟ ଭୋଜନ ମିଳିଛି; ତାହା ଆଘ୍ରାଣ କରିବାମାତ୍ରେ ସ୍ନେହରେ ମୋ ଜିଭ ମୁଖରୁ ବାହାରି ଆସୁଛି।

1.164.9

अष्टौ दंष्ट्राः सुतीक्ष्णाग्राश्चिरस्यापातदुःसहाः ।
देहेषु मज्जयिष्यामि स्निग्धेषु पिशितेषु च ॥ १.१६४.९ ॥

ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ରଯୁକ୍ତ ଆଠଟି ଦାନ୍ତ, ବହୁ ସମୟ ପରେ ଆଘାତ କଲେ ଅସହ୍ୟ ହେବ; ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କୋମଳ ଦେହ ଓ ମାଂସରେ ବୁଡ଼ାଇବି।

1.164.10

आक्रम्य मानुषं कण्ठमाच्छिद्य धमनीमपि ।
उष्णं नवं प्रपास्यामि फेनलिं रुधिरं बहु ॥ १.१६४.१० ॥

ମନୁଷ୍ୟର କଣ୍ଠ ଚାପି, ଧମନୀ ମଧ୍ୟ କାଟି, ଉଷ୍ଣ, ନୂଆ, ଫେଣରେ ଲିପ୍ତ ବହୁ ରକ୍ତ ମୁଁ ପାନ କରିବି।

1.164.11

गच्छ जानीहि के त्वेते शेरते वनमाश्रिताः ।
मानुषो बलवान्गन्धो घ्राणं तर्पयतीव मे ॥ १.१६४.११ ॥

ଯା, ବନରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଶୋଇଥିବା ଏମାନେ କିଏ ଜାଣି ଆ; ମନୁଷ୍ୟର ବଳବାନ ଗନ୍ଧ ମୋ ନାକକୁ ଯେମିତି ତୃପ୍ତ କରୁଛି।

1.164.12

हत्वैतान्मानुषान्सर्वानानयस्व ममान्तिकम् ।
अस्मद्विषयसुप्तेभ्यो नैतेभ्यो भयमस्ति ते ॥ १.१६४.१२ ॥

ଏହି ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ମାରି ମୋ ପାଖକୁ ଆଣ; ଆମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୋଇଥିବା ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।

1.164.13

एषामुत्कृत्य मांसानि मानुषाणां यथेष्टतः ।
भक्षयिष्याव सहितौ कुरु पूर्णं वचो मम ॥ १.१६४.१३ ॥

ଏମାନଙ୍କ ମାନବ ମାଂସ ଯଥେଚ୍ଛା କାଟି ଆମେ ଦୁହେଁ ଏକତ୍ର ଖାଇବା। ମୋ କଥା ପୂରଣ କର।

1.164.14

भक्षयित्वा च मांसानि मानुषाणां प्रकामतः ।
नृत्याव सहितावावां दत्ततालावनेकशः ॥ १.१६४.१४ ॥

ମାନବ ମାଂସ ତୃପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖାଇ ଆମେ ଦୁହେଁ ଏକତ୍ର ତାଳି ଦେଇ ଅନେକବାର ନାଚିବା।

1.164.15

एवमुक्ता हिडिम्बा तु हिडिम्बेन महावने ।
भ्रातुर्वचनमाज्ञाय त्वरमाणेव राक्षसी ॥ १.१६४.१५ ॥

ମହାବନରେ ହିଡିମ୍ବ ଏପରି କହିବାରୁ, ଭାଇର କଥା ବୁଝି ରାକ୍ଷସୀ ହିଡିମ୍ବା ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଲା।

1.164.16

आप्लुत्याप्लुत्य च तरूनगच्छत्पाण्डवान्प्रति ।
जगाम तत्र यत्र स्म शेरते पाण्डवा वने ॥ १.१६४.१६ ॥

ଗଛରୁ ଗଛକୁ ଡେଇଁ ଡେଇଁ ସେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା; ବନରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୋଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଲା।

1.164.17

ददर्श तत्र सा गत्वा पाण्डवान्पृथया सह ।
शयानान्भीमसेनं च जाग्रतं त्वपराजितम् ॥ १.१६४.१७ ॥

ସେଠାକୁ ଯାଇ ସେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ସହିତ ଶୋଇଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; ଜାଗ୍ରତ ଅପରାଜିତ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲା।

1.164.18

उपास्यमानान्भीमेन रूपयौवनशालिनः ।
सुकुमारांश्च पार्थान्सा व्यायामेन च कर्शितान् ॥ १.१६४.१८ ॥

ଭୀମଙ୍କ ସେବା ପାଉଥିବା, ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଶୋଭିତ, ସୁକୁମାର ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ, ଏବଂ ବ୍ୟାୟାମରେ କ୍ଳାନ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା।

1.164.19

दुःखेन संप्रयुक्तांश्च सहज्येष्ठान्प्रमाथिनः ।
रौद्री सती राजपुत्रं दर्शनीयप्रदर्शनम् ॥ १.१६४.१९ ॥

ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା, ଦର୍ଶନୀୟ ରୂପ ଥିବା ସେ ରାଜପୁତ୍ରକୁ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ଦେଖିଲା।

1.164.20

दृष्ट्वैव भीमसेनं सा सालस्कन्धमिवोद्यतम् ।
राक्षसी कामयामास रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥ १.१६४.२० ॥

ସାଲ ବୃକ୍ଷର ସ୍କନ୍ଧ ପରି ଉନ୍ନତ ସ୍କନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଭୀମସେନକୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ସେ ରାକ୍ଷସୀ ପୃଥିବୀରେ ଅତୁଳନୀୟ ରୂପଧାରୀ ତାଙ୍କୁ କାମନା କଲା।

1.164.21

अन्तर्गतेन मनसा चिन्तयामास राक्षसी ।
अयं श्यामो महाबाहुः सिंहस्कन्धो महाद्युतिः ॥ १.१६४.२१ ॥

ରାକ୍ଷସୀ ମନେ ମନେ ଚିନ୍ତା କଲା: 'ଏ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ମହାବାହୁ, ସିଂହ ସ୍କନ୍ଧ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ।'

1.164.22

कम्बुग्रीवः पुष्कराक्षो भर्ता युक्तो भवेन्मम ।
नाहं भ्रातृवचो जातु कुर्यां क्रूरमसांप्रतम् ॥ १.१६४.२२ ॥

ଶଙ୍ଖ ପରି ଗଳା ଓ ପଦ୍ମ ପରି ଆଖିଥିବା ଏ-ହିଁ ମୋ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ୱାମୀ ହୋଇପାରିବ। ଭାଇଙ୍କ କଥାକୁ ମୁଁ କେବେ ବି କ୍ରୂର ଓ ଅନୁଚିତ ଭାବରେ କରିବି ନାହିଁ।

1.164.23

पतिस्नेहोऽतिबलवान्न तथा भ्रातृसौहृदम् ।
मुहूर्तमिव तृप्तिश्च भवेद्धातुर्ममैव च ॥ १.१६४.२३ ॥

ପତି ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଅତି ବଳବାନ; ଭାଇ ପ୍ରତି ସୌହାର୍ଦ୍ଦ ସେପରି ନୁହେଁ। ମୋ ଓ ସେଇ ପୋଷକର ତୃପ୍ତି ଯେମିତି କ୍ଷଣମାତ୍ର ହେବ।

1.164.24

हतैरेतैरहत्वा तु मोदिष्ये शाश्वतीः समाः ।
निश्चित्येत्थं हिडिम्बा सा भीमं दृष्ट्वा महाभुजं ॥ १.१६४.२४ ॥

ଏମାନଙ୍କୁ ନମାରି ମୁଁ ଅନନ୍ତ ବର୍ଷ କିପରି ଆନନ୍ଦ ପାଇବି?' ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ହିଡିମ୍ବା ମହାବାହୁ ଭୀମଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।

1.164.25

उत्सृज्य राक्षसं रूपं मानुषं रूपमास्थिता ।
सा कामरूपिणी रूपं कृत्वा मदनमोहिता ॥ १.१६४.२५ ॥

ରାକ୍ଷସୀ ରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି, ମାନବୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧରିବାରେ ସକ୍ଷମ ସେ, କାମମୋହିତ ହୋଇ (ସୁନ୍ଦର ରୂପ ନେଲା)।

1.164.26

उपतस्थे महात्मानं भीमसेनमनिन्दिता ।
इङ्गिताकारकुशला सोपासर्पच्छनैः शनैः ॥ १.१६४.२६ ॥

ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ସେ ମହାତ୍ମା ଭୀମସେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା; ସଙ୍କେତ ଓ ହାବଭାବରେ ନିପୁଣା ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିକଟତର ହେଲା।

1.164.27

विनम्यमानेव लता दिव्याभरणभूषिता ।
शनैः शनैश्च तां भीमः समीपमुपसर्पतीम् ॥ १.१६४.२७ ॥

ନଇଁଥିବା ଲତା ପରି, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତା ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ; ଏବଂ ଭୀମ ତାକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ।

1.164.28

हर्षमाणां तदा पश्यत्तन्वीं पीनपयोधराम् ।
चन्द्राननां पद्मनेत्रां नीलकुञ्चितमूर्धजाम् ॥ १.१६४.२८ ॥

ସେତେବେଳେ ଆନନ୍ଦିତା ତାକୁ ସେ ଦେଖିଲେ — ପତଳା କଟିଦେଶ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତନ, ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ, କମଳନୟନା, କଳା କୁଞ୍ଚିତ କେଶବତୀ।

1.164.29

कृष्णां सुपाण्डुरैर्दन्तैर्बिम्बोष्ठीं चारुदर्शनाम् ।
दृष्ट्वा तां रूपसंपन्नां भीमो विस्मयमागतः ॥ १.१६४.२९ ॥

କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା, ଅତି ଧଳା ଦାନ୍ତବାଲୀ, ବିମ୍ବଫଳ ପରି ଓଷ୍ଠବାଲୀ, ସୁନ୍ଦର ଦର୍ଶନା — ସେହି ରୂପବତୀକୁ ଦେଖି ଭୀମ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।

1.164.30

उपचारगुणैर्युक्तां ललितैर्हाससंमितैः ।
समीपमुपसंप्राप्य भीमं साथ वरानता ॥ १.१६४.३० ॥

ଉପଚାରର ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତା, ଲଳିତ ହାସ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣା — ନିକଟକୁ ଆସି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନମ୍ରା ନାରୀ ଭୀମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଲା।

1.164.31

वचो वचनवेलायां भीमं प्रोवाच भामिनी ।
लज्जया नम्यमानेव सर्वाभरणभूषिता ॥ १.१६४.३१ ॥

କହିବା ସମୟରେ ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ଭୀମଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ; ଲଜ୍ଜାରେ ନତ ପରି, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତା।

1.164.32

स्मितपूर्वमिदं वाक्यं भीमसेनमथाब्रवीत् ।
कुतस्त्वमसि संप्राप्तः कश्चासि पुरुषर्षभ ॥ १.१६४.३२ ॥

ହସି ହସି ସେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛ, ଏବଂ ତୁମେ କିଏ?'

1.164.33

क इमे शेरते चेह पुरुषा देवरूपिणः ।
केयं वै बृहती श्यामा सुकुमारी तवानघ ॥ १.१६४.३३ ॥

ଏଠାରେ ଦେବରୂପୀ ଏହି ପୁରୁଷମାନେ କିଏ ଶୋଇଛନ୍ତି? ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମ ଏହି ଲମ୍ବା, ଶ୍ୟାମା, ସୁକୁମାରୀ ନାରୀ କିଏ?

1.164.34

शेते वनमिदं प्राप्य विश्वस्ता स्वगृहे यथा ।
नेदं जानीथ गहनं वनं राक्षससेवितम् ॥ १.१६४.३४ ॥

ଏହି ବନକୁ ପହଞ୍ଚି ନିଜ ଘରଭଳି ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ସେ ଶୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଘନ ବନ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଅଟେ, ଏହା ତୁମେ ଜାଣ ନାହିଁ।

1.164.35

वसति ह्यत्र पापात्मा हिडिम्बो नाम राक्षसः ॥ १.१६४.३५ ॥

ଏଠାରେ ପାପାତ୍ମା ହିଡିମ୍ବ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ବାସ କରେ।

1.164.36

तेनाहं प्रेषिता भ्रात्रा दुष्टभावेन रक्षसा ।
बिभक्षयिषता मांसं युष्माकममरोपमाः ॥ १.१६४.३६ ॥

ଦୁଷ୍ଟ ଭାବନାର ସେ ରାକ୍ଷସ ଭାଇ ମୋତେ ପଠାଇଛି; ଦେବତୁଲ୍ୟ ତୁମମାନଙ୍କ ମାଂସ ଖାଇବାର ଇଚ୍ଛାରେ।

1.164.37

साऽहं त्वमभिसंप्रेक्ष्य देवगर्भसमप्रभम् ।
नान्यं भर्तारमिच्छामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १.१६४.३७ ॥

ଦେବଗର୍ଭ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ତୁମକୁ ଦେଖି ମୁଁ ଅନ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ଇଚ୍ଛା କରୁ ନାହିଁ; ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।

1.164.38

एतद्विज्ञाय धर्मज्ञ युक्तं मयि समाचर ।
कामोपहतचित्तां हि भजमानां भजस्व माम् ॥ १.१६४.३८ ॥

ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଏହା ଜାଣି ମୋ ପ୍ରତି ଉଚିତ ଆଚରଣ କର; କାମରେ ବିକଳ ଚିତ୍ତ, ତୁମକୁ ଭଜୁଥିବା ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର।

1.164.39

त्रास्यामि त्वां महाबाहो राक्षसात्पुरुषादकात् ।
वत्स्यावो गिरिदुर्गेषु भर्ता भव ममानघ ॥ १.१६४.३९ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ସେହି ନରଭକ୍ଷକ ରାକ୍ଷସରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବି; ପର୍ବତ ଦୁର୍ଗରେ ଆମେ ବାସ କରିବା; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମେ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହୁଅ।

1.164.40

इच्छामि वीर भद्रं ते मा मे प्राणान्विहासिषः ।
त्वया ह्यहं परित्यक्ता न जीवेयमरिन्दम ॥ १.१६४.४० ॥

ହେ ବୀର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ମୋ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କର ନାହିଁ। ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ତୁମେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମୁଁ ବଞ୍ଚିବି ନାହିଁ।

1.164.41

अन्तरिक्षचरी ह्यस्मि कामतो विचरामि च ।
अतुलामाप्नुहि प्रीतिं तत्र तत्र मया सह ॥ १.१६४.४१ ॥

ମୁଁ ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା; ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବୁଲେ। ମୋ ସହିତ ସର୍ବତ୍ର ଅତୁଳ ଆନନ୍ଦ ପାଅ।

1.164.42

एष ज्येष्ठो मम भ्राता मान्यः परमको गुरुः ।
अनिविष्टो हि तन्नाहं परिविद्यां कथंचन ॥ १.१६४.४२ ॥

ଏ ମୋର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ, ମାନ୍ୟ ଓ ପରମ ଗୁରୁ। ଏହାର ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବିବାହ କରିବି ନାହିଁ।

1.164.43

मातरं भ्रातरं ज्येष्ठं कनिष्ठानपरानपि ।
परित्यजेत कोन्वद्य प्रभवन्निह राक्षसि ॥ १.१६४.४३ ॥

ମାତା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ, କନିଷ୍ଠ ଭାଇମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ—ହେ ରାକ୍ଷସୀ, ସମର୍ଥ ଥାଇ ଆଜି କିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବ?

1.164.44

को हि सुप्तानिमान्भ्रातॄन्दत्त्वा राक्षसभोजनम् ।
मातरं च नरो गच्छेत्कामार्त इव मद्विधः ॥ १.१६४.४४ ॥

ମୋ ପରି କୋଉ ମଣିଷ ଶୋଇଥିବା ଏହି ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଓ ମାତାଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସର ଭୋଜନ ରୂପେ ଦେଇ, କାମାର୍ତ୍ତ ପରି ଯିବ?

1.164.45

एकं त्वां मोक्षयिष्यामि सह मात्रा परन्तप ।
सोदरानुत्सृजैनांस्त्वमारोह जघनं मम ॥ १.१६४.४५ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଏକାକୀ ମୁକ୍ତ କରିବି; ଏହି ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୋ କୋଳକୁ ଚଢ଼ ।

1.164.46

नाहं जीवितुमाशंसे भ्रातॄनुत्सृज्य राक्षसि ।
यथाश्रद्धं व्रजैका हि विप्रियं मे प्रभाषसे ॥ १.१६४.४६ ॥

ହେ ରାକ୍ଷସୀ, ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ବଞ୍ଚିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ; ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏକାକୀ ଚାଲିଯାଅ, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ଅପ୍ରିୟ କଥା କହୁଛ।

1.164.47

यत्ते प्रियं तत्करिष्ये सर्वानेतान्प्रबोधय ।
मोक्षयिष्याम्यहं कामं राक्षसात्पुरुषादकात् ॥ १.१६४.४७ ॥

ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ତାହା କରିବି; ଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଗାଅ। ମୁଁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସେହି ନରଭକ୍ଷୀ ରାକ୍ଷସରୁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିବି।

1.164.48

सुखसुप्तान्वने भ्रातॄन्मातरं चैव राक्षसि ।
न भयाद्बोधयिष्यामि भ्रातुस्तव दुरात्मनः ॥ १.१६४.४८ ॥

ହେ ରାକ୍ଷସୀ, ବନରେ ସୁଖରେ ଶୋଇଥିବା ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଭୟ ଯୋଗୁ ମୁଁ ଜଗାଇବି ନାହିଁ—ତୁମ ଦୁରାତ୍ମା ଭାଇଙ୍କ ଭୟରେ।

1.164.49

न हि मे राक्षसा भीरु सोढुं शक्ताः पराक्रमम् ।
न मनुष्या न गन्धर्वा न यक्षाश्चारुलोचने ॥ १.१६४.४९ ॥

ହେ ଭୀରୁ, ହେ ସୁନ୍ଦର ନୟନା, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପରାକ୍ରମ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ, ନା ମନୁଷ୍ୟ, ନା ଗନ୍ଧର୍ବ, ନା ଯକ୍ଷ।

1.164.50

गच्छ वा तिष्ठ वा भद्रे यद्वा पीच्छसि तत्कुरु ।
तं वा प्रेषय तन्वङ्गि भ्रातरं पुरुषादकम् ॥ १.१६४.५० ॥

ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଯାଅ କିମ୍ବା ରୁହ, ଯାହା ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର ତାହା କର; ହେ କୋମଳାଙ୍ଗୀ, ସେ ନରଭକ୍ଷୀ ଭାଇକୁ ପଠାଇ ଦିଅ।