మహాభారతం · అధ్యాయం 1.164
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.164.1
तत्र तेषु शयानेषु हिडिम्बो नाम राक्षसः ।
अविदूरे वनात्तस्माच्छालवृक्षं समाश्रितः ॥ १.१६४.१ ॥
అక్కడ వారు నిద్రిస్తుండగా, హిడింబుడనే పేరుగల ఒక రాక్షసుడు ఆ అడవికి కొంచెం దూరంలో ఒక శాల వృక్షాన్ని ఆశ్రయించి ఉన్నాడు।
1.164.2
क्रूरो मानुषमांसादो महावीर्यपराक्रमः ।
प्रावृड्जलधरश्यामः पिङ्गाक्षो दारुणाकृतिः ॥ १.१६४.२ ॥
అతడు క్రూరుడు, మనుష్య మాంసం తినేవాడు, గొప్ప బలమూ పరాక్రమమూ కలవాడు; వర్షాకాల మేఘంలా నల్లనివాడు, పసుపు రంగు కళ్ళవాడు, భయంకర రూపం కలవాడు।
1.164.3
दष्ट्राकरालवदनः करालो भीमदर्शनः ।
लम्बस्फिग्लम्बजठरो रक्तश्मश्रुशिरोरुहः ॥ १.१६४.३ ॥
పళ్ళతో భయంకరమైన ముఖం కలవాడు, భీకరుడు, చూడడానికి భయం గొలిపేవాడు; వేలాడే పిరుదులు, వేలాడే పొట్ట కలవాడు; ఎర్రని గడ్డం, తలపై ఎర్రని వెంట్రుకలు కలవాడు।
1.164.4
महावृक्षगलस्कन्धः शङ्कर्णो विभीषणः ।
यदृच्छया तानपश्यत्पाण्डुपुत्रान्महारथान् ॥ १.१६४.४ ॥
పెద్ద చెట్ల వంటి మెడ, భుజాలు కలవాడు, శంఖం వంటి చెవులు కలవాడు, భయంకరుడు; అనుకోకుండా అతడు పాండు పుత్రులైన ఆ మహారథులను చూశాడు।
1.164.5
विरूपरूपः पिङ्गाक्षः करालो घोरदर्शनः ।
पिशितेप्सुः क्षुधार्तश्च जिघ्रन्गन्धं यदृच्छया ॥ १.१६४.५ ॥
వికృత రూపం కలవాడు, పసుపు కళ్ళవాడు, వికరాలుడు, భయంకరుడు; మాంసాన్ని కోరి ఆకలితో బాధపడుతూ, అనుకోకుండా వాసన పీల్చుతూ ఉన్నాడు।
1.164.6
ऊर्ध्वाङ्गुलिः स कण्डूयन्धुन्वन्रूक्षाञ्शिरोरुहान् ।
जृम्भमाणो महावक्त्रः पुनःपुनरवेक्ष्य च ॥ १.१६४.६ ॥
పైకి ఎత్తిన వేళ్ళతో అతడు గోకుతూ, తలపై గరుకైన వెంట్రుకలను ఊపుతూ, పెద్ద నోటితో ఆవులిస్తూ, పదే పదే వారిని చూస్తూ ఉన్నాడు।
1.164.7
हृष्टो मानुषमांसस्य महाकायो महाबलः ।
आघ्राय मानुषं गन्धं भगिनीमिदमब्रवीत् ॥ १.१६४.७ ॥
మానవ మాంసంలో ఆనందించిన, మహా శరీరుడు, మహా బలవంతుడు అతడు మానవ గంధాన్ని ఆఘ్రాణించి తన సోదరికి ఇలా అన్నాడు.
1.164.8
उपपन्नं चिरस्याद्य भक्ष्यं मम मनःप्रियम् ।
जिघ्रतः प्रस्रुता स्नेहाज्जिह्वा पर्येति मे मुखात् ॥ १.१६४.८ ॥
చాలా కాలానికి ఈ రోజు నా మనసుకు ప్రియమైన ఆహారం లభించింది; దాని వాసన చూసి ఆశతో నా నాలుక నోటి నుండి బయటకు వస్తోంది.
1.164.9
अष्टौ दंष्ट्राः सुतीक्ष्णाग्राश्चिरस्यापातदुःसहाः ।
देहेषु मज्जयिष्यामि स्निग्धेषु पिशितेषु च ॥ १.१६४.९ ॥
అతి పదునైన కొనలు గల ఎనిమిది కోరలు, చాలా కాలానికి దిగినప్పుడు భరింపరానివి; వాటిని మృదువైన దేహాలలో, మాంసంలో దిగబెడతాను.
1.164.10
आक्रम्य मानुषं कण्ठमाच्छिद्य धमनीमपि ।
उष्णं नवं प्रपास्यामि फेनलिं रुधिरं बहु ॥ १.१६४.१० ॥
మనిషి కంఠాన్ని అణచి, ధమనిని కూడా కోసి, వేడిగా, తాజాగా, నురుగుతో కూడిన రక్తాన్ని ఎక్కువగా త్రాగుతాను.
1.164.11
गच्छ जानीहि के त्वेते शेरते वनमाश्रिताः ।
मानुषो बलवान्गन्धो घ्राणं तर्पयतीव मे ॥ १.१६४.११ ॥
వెళ్ళు, అడవిలో ఆశ్రయం పొంది పడుకున్న వీరు ఎవరో తెలుసుకో; మానవ గంధం బలంగా నా ముక్కును తృప్తిపరుస్తున్నట్లుంది.
1.164.12
हत्वैतान्मानुषान्सर्वानानयस्व ममान्तिकम् ।
अस्मद्विषयसुप्तेभ्यो नैतेभ्यो भयमस्ति ते ॥ १.१६४.१२ ॥
ఈ మనుషులందరినీ చంపి నా దగ్గరకు తీసుకురా; మన ప్రాంతంలో నిద్రపోతున్న వీరి వల్ల నీకు ఏ భయమూ లేదు.
1.164.13
एषामुत्कृत्य मांसानि मानुषाणां यथेष्टतः ।
भक्षयिष्याव सहितौ कुरु पूर्णं वचो मम ॥ १.१६४.१३ ॥
వీరి మనుషుల మాంసాన్ని కోసి, ఇష్టమైనంత మనం ఇద్దరం కలిసి తిందాం. నా మాటను పూర్తిగా నెరవేర్చు.
1.164.14
भक्षयित्वा च मांसानि मानुषाणां प्रकामतः ।
नृत्याव सहितावावां दत्ततालावनेकशः ॥ १.१६४.१४ ॥
మనుషుల మాంసాన్ని తృప్తిగా తిని, మనం ఇద్దరం కలిసి అనేకసార్లు చప్పట్లు కొడుతూ నాట్యం చేద్దాం.
1.164.15
एवमुक्ता हिडिम्बा तु हिडिम्बेन महावने ।
भ्रातुर्वचनमाज्ञाय त्वरमाणेव राक्षसी ॥ १.१६४.१५ ॥
మహావనంలో హిడింబుడు ఇలా చెప్పగా, అన్న మాటను గ్రహించిన రాక్షసి హిడింబ త్వరగా బయలుదేరింది.
1.164.16
आप्लुत्याप्लुत्य च तरूनगच्छत्पाण्डवान्प्रति ।
जगाम तत्र यत्र स्म शेरते पाण्डवा वने ॥ १.१६४.१६ ॥
చెట్లపై దూకి దూకి ఆమె పాండవుల వైపు వెళ్ళింది; అడవిలో పాండవులు నిద్రిస్తున్న చోటికి చేరింది.
1.164.17
ददर्श तत्र सा गत्वा पाण्डवान्पृथया सह ।
शयानान्भीमसेनं च जाग्रतं त्वपराजितम् ॥ १.१६४.१७ ॥
అక్కడికి చేరి ఆమె పృథతో కలిసి నిద్రిస్తున్న పాండవులను చూసింది; మేల్కొని ఉన్న అజేయుడైన భీమసేనుడినీ చూసింది.
1.164.18
उपास्यमानान्भीमेन रूपयौवनशालिनः ।
सुकुमारांश्च पार्थान्सा व्यायामेन च कर्शितान् ॥ १.१६४.१८ ॥
భీముడు సేవిస్తుండగా, రూప యౌవనాలతో శోభిల్లే, సుకుమారులైన పార్థులను, వ్యాయామంతో కృశించినవారిని ఆమె చూసింది.
1.164.19
दुःखेन संप्रयुक्तांश्च सहज्येष्ठान्प्रमाथिनः ।
रौद्री सती राजपुत्रं दर्शनीयप्रदर्शनम् ॥ १.१६४.१९ ॥
దుఃఖంతో పీడితులైన అన్నదమ్ములతో కలిసిన ఆ రాజకుమారుడిని, చూడదగిన రూపంతో ఉన్నవాడిని, భయంకరమైన ఆ రాక్షసి చూసింది.
1.164.20
दृष्ट्वैव भीमसेनं सा सालस्कन्धमिवोद्यतम् ।
राक्षसी कामयामास रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥ १.१६४.२० ॥
సాల వృక్షపు కాండంలా ఎత్తైన భుజాలు గల భీమసేనుని చూడగానే, భూమిపై సాటిలేని రూపం గల అతనిని ఆ రాక్షసి కోరింది.
1.164.21
अन्तर्गतेन मनसा चिन्तयामास राक्षसी ।
अयं श्यामो महाबाहुः सिंहस्कन्धो महाद्युतिः ॥ १.१६४.२१ ॥
ఆ రాక్షసి మనసులో ఇలా ఆలోచించింది: 'ఇతడు నల్లని వర్ణం గలవాడు, పెద్ద బాహువులు గలవాడు, సింహపు భుజాలు గలవాడు, మహా కాంతిమంతుడు.'
1.164.22
कम्बुग्रीवः पुष्कराक्षो भर्ता युक्तो भवेन्मम ।
नाहं भ्रातृवचो जातु कुर्यां क्रूरमसांप्रतम् ॥ १.१६४.२२ ॥
శంఖం వంటి మెడ, పద్మనేత్రాలు గల ఇతడే నాకు తగిన భర్త కాగలడు. అన్న మాటను నేనెప్పుడూ క్రూరమైన, అనుచితమైన రీతిలో చేయను.
1.164.23
पतिस्नेहोऽतिबलवान्न तथा भ्रातृसौहृदम् ।
मुहूर्तमिव तृप्तिश्च भवेद्धातुर्ममैव च ॥ १.१६४.२३ ॥
భర్తపై ప్రేమ అత్యంత బలమైనది; సోదరునిపై అనురాగం అంత బలమైనది కాదు. నాకూ, ఆ పోషకునికీ తృప్తి క్షణకాలమే ఉంటుంది.
1.164.24
हतैरेतैरहत्वा तु मोदिष्ये शाश्वतीः समाः ।
निश्चित्येत्थं हिडिम्बा सा भीमं दृष्ट्वा महाभुजं ॥ १.१६४.२४ ॥
వీరిని చంపకుండా నేను శాశ్వతంగా ఎలా ఆనందిస్తాను?' అని ఇలా నిశ్చయించుకుని, మహాబాహు భీముని హిడింబ చూసింది.
1.164.25
उत्सृज्य राक्षसं रूपं मानुषं रूपमास्थिता ।
सा कामरूपिणी रूपं कृत्वा मदनमोहिता ॥ १.१६४.२५ ॥
రాక్షస రూపాన్ని విడిచి, మానుష రూపాన్ని ధరించి, కోరిన రూపం ధరించగల ఆమె, మదనమోహితురాలై (అందమైన రూపాన్ని పొందింది).
1.164.26
उपतस्थे महात्मानं भीमसेनमनिन्दिता ।
इङ्गिताकारकुशला सोपासर्पच्छनैः शनैः ॥ १.१६४.२६ ॥
నిర్దోషురాలైన ఆమె మహాత్ముడైన భీమసేనుని సమీపానికి వచ్చింది; సంజ్ఞలలో, హావభావాలలో నేర్పరియైన ఆమె నెమ్మదిగా, నెమ్మదిగా దగ్గరకు వచ్చింది.
1.164.27
विनम्यमानेव लता दिव्याभरणभूषिता ।
शनैः शनैश्च तां भीमः समीपमुपसर्पतीम् ॥ १.१६४.२७ ॥
వంగుతున్న తీగలా, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన ఆమె నెమ్మదిగా; భీముడు ఆమె నెమ్మదిగా సమీపిస్తుండటాన్ని చూశాడు.
1.164.28
हर्षमाणां तदा पश्यत्तन्वीं पीनपयोधराम् ।
चन्द्राननां पद्मनेत्रां नीलकुञ्चितमूर्धजाम् ॥ १.१६४.२८ ॥
అప్పుడు సంతోషంగా ఉన్న ఆమెను చూశాడు — సన్నని నడుము, నిండైన వక్షస్థలం, చంద్రముఖి, పద్మనేత్రాలు, నల్లని ముంగురులు కలిగిన ఆమెను.
1.164.29
कृष्णां सुपाण्डुरैर्दन्तैर्बिम्बोष्ठीं चारुदर्शनाम् ।
दृष्ट्वा तां रूपसंपन्नां भीमो विस्मयमागतः ॥ १.१६४.२९ ॥
నల్లని వర్ణంతో, అతి తెల్లని పలువరుసలతో, బింబఫలం వంటి పెదవులతో, అందమైన రూపంతో ఉన్న ఆమెను చూసి భీముడు ఆశ్చర్యంలో మునిగిపోయాడు.
1.164.30
उपचारगुणैर्युक्तां ललितैर्हाससंमितैः ।
समीपमुपसंप्राप्य भीमं साथ वरानता ॥ १.१६४.३० ॥
మర్యాద గుణాలతో, మృదువైన నవ్వులతో కూడినది — దగ్గరకు వచ్చి, ఆ సుందరి వినయంగా వంగి భీముని ముందు నిలిచింది.
1.164.31
वचो वचनवेलायां भीमं प्रोवाच भामिनी ।
लज्जया नम्यमानेव सर्वाभरणभूषिता ॥ १.१६४.३१ ॥
మాట్లాడే సమయంలో ఆ సుందరి భీమునితో ఇట్లా పలికింది; సిగ్గుతో వంగినట్లు, సమస్త ఆభరణాలతో అలంకరించుకుని ఉంది.
1.164.32
स्मितपूर्वमिदं वाक्यं भीमसेनमथाब्रवीत् ।
कुतस्त्वमसि संप्राप्तः कश्चासि पुरुषर्षभ ॥ १.१६४.३२ ॥
నవ్వుతూ ఆమె భీమసేనునితో ఇట్లా అంది: 'పురుషులలో శ్రేష్ఠుడా, నువ్వు ఎక్కడి నుండి వచ్చావు, నువ్వు ఎవరు?'
1.164.33
क इमे शेरते चेह पुरुषा देवरूपिणः ।
केयं वै बृहती श्यामा सुकुमारी तवानघ ॥ १.१६४.३३ ॥
ఇక్కడ దేవరూపులై పడుకున్న వీరు ఎవరు? నిష్పాపుడా, నీకు చెందిన ఈ ఎత్తైన, నల్లని, సుకుమారమైన స్త్రీ ఎవరు?
1.164.34
शेते वनमिदं प्राप्य विश्वस्ता स्वगृहे यथा ।
नेदं जानीथ गहनं वनं राक्षससेवितम् ॥ १.१६४.३४ ॥
ఈ అడవికి చేరి తన ఇంట్లో ఉన్నట్లు నిశ్చింతగా ఆమె నిద్రిస్తోంది. ఈ దట్టమైన అడవి రాక్షసులు సేవించేది అని మీకు తెలియదు.
1.164.35
वसति ह्यत्र पापात्मा हिडिम्बो नाम राक्षसः ॥ १.१६४.३५ ॥
ఇక్కడ పాపాత్ముడైన హిడింబుడు అనే రాక్షసుడు నివసిస్తున్నాడు.
1.164.36
तेनाहं प्रेषिता भ्रात्रा दुष्टभावेन रक्षसा ।
बिभक्षयिषता मांसं युष्माकममरोपमाः ॥ १.१६४.३६ ॥
దుష్ట భావంతో ఉన్న ఆ రాక్షస సోదరుడు నన్ను పంపాడు; దేవతలతో సమానులైన మీ మాంసాన్ని భక్షించాలనే కోరికతో.
1.164.37
साऽहं त्वमभिसंप्रेक्ष्य देवगर्भसमप्रभम् ।
नान्यं भर्तारमिच्छामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १.१६४.३७ ॥
దేవగర్భంతో సమానమైన తేజస్సుగల నిన్ను చూసి, నేను మరొక భర్తను కోరను; ఇది నీకు సత్యంగా చెబుతున్నాను.
1.164.38
एतद्विज्ञाय धर्मज्ञ युक्तं मयि समाचर ।
कामोपहतचित्तां हि भजमानां भजस्व माम् ॥ १.१६४.३८ ॥
ధర్మజ్ఞుడా, ఇది తెలుసుకుని నా పట్ల తగినట్లుగా ప్రవర్తించు; కామంతో కలతపడిన మనసుగల, నిన్ను కోరే నన్ను స్వీకరించు.
1.164.39
त्रास्यामि त्वां महाबाहो राक्षसात्पुरुषादकात् ।
वत्स्यावो गिरिदुर्गेषु भर्ता भव ममानघ ॥ १.१६४.३९ ॥
మహాబాహూ, నరభక్షకుడైన ఆ రాక్షసుడి నుండి నిన్ను రక్షిస్తాను; పర్వత దుర్గాలలో మనం నివసిద్దాం; నిష్పాపుడా, నువ్వు నా భర్తవు కా.
1.164.40
इच्छामि वीर भद्रं ते मा मे प्राणान्विहासिषः ।
त्वया ह्यहं परित्यक्ता न जीवेयमरिन्दम ॥ १.१६४.४० ॥
వీరా, నీకు శుభం కలుగుగాక; నా ప్రాణాలను వదలకు. శత్రునిగ్రాహకా, నువ్వు నన్ను వదిలేస్తే నేను బ్రతకను.
1.164.41
अन्तरिक्षचरी ह्यस्मि कामतो विचरामि च ।
अतुलामाप्नुहि प्रीतिं तत्र तत्र मया सह ॥ १.१६४.४१ ॥
నేను ఆకాశంలో సంచరించేదాన్ని; ఇష్టానుసారం తిరుగుతాను. నాతో అన్ని చోట్లా సాటిలేని ఆనందాన్ని పొందు.
1.164.42
एष ज्येष्ठो मम भ्राता मान्यः परमको गुरुः ।
अनिविष्टो हि तन्नाहं परिविद्यां कथंचन ॥ १.१६४.४२ ॥
ఇతడు నా జ్యేష్ఠ సోదరుడు; పూజ్యుడు, పరమ గురువు. ఇతడికి పెళ్లి కాకముందే నేనెలాగైనా పెళ్లి చేసుకోను.
1.164.43
मातरं भ्रातरं ज्येष्ठं कनिष्ठानपरानपि ।
परित्यजेत कोन्वद्य प्रभवन्निह राक्षसि ॥ १.१६४.४३ ॥
తల్లిని, అన్నను, తమ్ముళ్లను, ఇతరులను కూడా—ఓ రాక్షసీ, సమర్థుడై ఉండి ఈ రోజు ఎవరు వారిని విడిచిపెడతాడు?
1.164.44
को हि सुप्तानिमान्भ्रातॄन्दत्त्वा राक्षसभोजनम् ।
मातरं च नरो गच्छेत्कामार्त इव मद्विधः ॥ १.१६४.४४ ॥
నాలాంటి ఏ మనిషి నిద్రిస్తున్న ఈ సోదరులను, తల్లిని రాక్షసుని ఆహారంగా ఇచ్చి, కామపీడితుడిలా వెళ్తాడు?
1.164.45
एकं त्वां मोक्षयिष्यामि सह मात्रा परन्तप ।
सोदरानुत्सृजैनांस्त्वमारोह जघनं मम ॥ १.१६४.४५ ॥
ఓ శత్రుసంహారీ, నిన్ను మాత్రం తల్లితో కలిపి నేను విడిపిస్తాను; ఈ సోదరులను విడిచిపెట్టి నా తొడ మీద ఎక్కు.
1.164.46
नाहं जीवितुमाशंसे भ्रातॄनुत्सृज्य राक्षसि ।
यथाश्रद्धं व्रजैका हि विप्रियं मे प्रभाषसे ॥ १.१६४.४६ ॥
ఓ రాక్షసీ, సోదరులను విడిచి బతకాలని నేను కోరను; నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు ఒంటరిగా వెళ్ళు, నీవు నాకు అప్రియమైనది మాట్లాడుతున్నావు.
1.164.47
यत्ते प्रियं तत्करिष्ये सर्वानेतान्प्रबोधय ।
मोक्षयिष्याम्यहं कामं राक्षसात्पुरुषादकात् ॥ १.१६४.४७ ॥
నీకు ఇష్టమైనదే నేను చేస్తాను; వీరందరినీ మేల్కొలుపు. నీ కోరిక ప్రకారం నరభక్షకుడైన ఆ రాక్షసుని నుండి నిన్ను విడిపిస్తాను.
1.164.48
सुखसुप्तान्वने भ्रातॄन्मातरं चैव राक्षसि ।
न भयाद्बोधयिष्यामि भ्रातुस्तव दुरात्मनः ॥ १.१६४.४८ ॥
ఓ రాక్షసీ, అడవిలో సుఖంగా నిద్రిస్తున్న సోదరులను, తల్లిని భయం వల్ల నేను మేల్కొలపను—నీ దుష్టాత్ముడైన సోదరుడి భయంతో.
1.164.49
न हि मे राक्षसा भीरु सोढुं शक्ताः पराक्रमम् ।
न मनुष्या न गन्धर्वा न यक्षाश्चारुलोचने ॥ १.१६४.४९ ॥
భీరూ, రాక్షసులూ మనుష్యులూ గంధర్వులూ యక్షులూ ఎవరూ నా పరాక్రమాన్ని సహించలేరు, అందమైన కన్నులుగలదా.
1.164.50
गच्छ वा तिष्ठ वा भद्रे यद्वा पीच्छसि तत्कुरु ।
तं वा प्रेषय तन्वङ्गि भ्रातरं पुरुषादकम् ॥ १.१६४.५० ॥
శుభవతీ, వెళ్ళు లేదా ఉండు, నీకు ఇష్టమైనది చేయి; సన్నని అవయవాలుగల దానా, ఆ నరభక్షకుడైన సోదరుడిని పంపు.