Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.164

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.164.1

तत्र तेषु शयानेषु हिडिम्बो नाम राक्षसः ।
अविदूरे वनात्तस्माच्छालवृक्षं समाश्रितः ॥ १.१६४.१ ॥

ਉੱਥੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਹਿਡਿੰਬ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

1.164.2

क्रूरो मानुषमांसादो महावीर्यपराक्रमः ।
प्रावृड्जलधरश्यामः पिङ्गाक्षो दारुणाकृतिः ॥ १.१६४.२ ॥

ਉਹ ਕ੍ਰੂਰ ਸੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ; ਬਰਸਾਤੀ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ, ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ।

1.164.3

दष्ट्राकरालवदनः करालो भीमदर्शनः ।
लम्बस्फिग्लम्बजठरो रक्तश्मश्रुशिरोरुहः ॥ १.१६४.३ ॥

ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਵਿਕਰਾਲ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣਾ; ਲਮਕਦੇ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਲਮਕਦੇ ਪੇਟ ਵਾਲਾ; ਲਾਲ ਦਾੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਲਾਲ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ।

1.164.4

महावृक्षगलस्कन्धः शङ्कर्णो विभीषणः ।
यदृच्छया तानपश्यत्पाण्डुपुत्रान्महारथान् ॥ १.१६४.४ ॥

ਵੱਡੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਰਗੀ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੇ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ; ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

1.164.5

विरूपरूपः पिङ्गाक्षः करालो घोरदर्शनः ।
पिशितेप्सुः क्षुधार्तश्च जिघ्रन्गन्धं यदृच्छया ॥ १.१६४.५ ॥

ਵਿਗੜੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਕਰਾਲ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲਾ; ਮਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਦਾ, ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਗੰਧ ਸੁੰਘਦਾ।

1.164.6

ऊर्ध्वाङ्गुलिः स कण्डूयन्धुन्वन्रूक्षाञ्शिरोरुहान् ।
जृम्भमाणो महावक्त्रः पुनःपुनरवेक्ष्य च ॥ १.१६४.६ ॥

ਉੱਪਰ ਉੱਠੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਖੁਰਕਦਾ, ਸਿਰ ਦੇ ਰੁੱਖੇ ਵਾਲ ਝਟਕਾਉਂਦਾ, ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਜੰਭਾਈ ਲੈਂਦਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ।

1.164.7

हृष्टो मानुषमांसस्य महाकायो महाबलः ।
आघ्राय मानुषं गन्धं भगिनीमिदमब्रवीत् ॥ १.१६४.७ ॥

ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਗੰਧ ਸੁੰਘ ਕੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।

1.164.8

उपपन्नं चिरस्याद्य भक्ष्यं मम मनःप्रियम् ।
जिघ्रतः प्रस्रुता स्नेहाज्जिह्वा पर्येति मे मुखात् ॥ १.१६४.८ ॥

ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਭੋਜਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਸੁੰਘਦਿਆਂ ਹੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

1.164.9

अष्टौ दंष्ट्राः सुतीक्ष्णाग्राश्चिरस्यापातदुःसहाः ।
देहेषु मज्जयिष्यामि स्निग्धेषु पिशितेषु च ॥ १.१६४.९ ॥

ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅੱਠ ਦੰਦ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵਾਰ ਕਰਨ ਤੇ ਅਸਹਿ ਹੋਣਗੇ; ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਮਲ ਸਰੀਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਧਸਾ ਦਿਆਂਗਾ।

1.164.10

आक्रम्य मानुषं कण्ठमाच्छिद्य धमनीमपि ।
उष्णं नवं प्रपास्यामि फेनलिं रुधिरं बहु ॥ १.१६४.१० ॥

ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਗਲਾ ਦਬਾ ਕੇ, ਨਾੜੀ ਵੀ ਕੱਟ ਕੇ, ਗਰਮ, ਤਾਜ਼ਾ, ਝੱਗ ਨਾਲ ਲਿਬੜਿਆ ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਮੈਂ ਪੀ ਜਾਵਾਂਗਾ।

1.164.11

गच्छ जानीहि के त्वेते शेरते वनमाश्रिताः ।
मानुषो बलवान्गन्धो घ्राणं तर्पयतीव मे ॥ १.१६४.११ ॥

ਜਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ ਪਤਾ ਕਰ; ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਮਹਿਕ ਮੇਰੀ ਨੱਕ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

1.164.12

हत्वैतान्मानुषान्सर्वानानयस्व ममान्तिकम् ।
अस्मद्विषयसुप्तेभ्यो नैतेभ्यो भयमस्ति ते ॥ १.१६४.१२ ॥

ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆ; ਸਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।

1.164.13

एषामुत्कृत्य मांसानि मानुषाणां यथेष्टतः ।
भक्षयिष्याव सहितौ कुरु पूर्णं वचो मम ॥ १.१६४.१३ ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੀਏ ਕੱਟ ਕੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਖਾਵਾਂਗੇ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰ।

1.164.14

भक्षयित्वा च मांसानि मानुषाणां प्रकामतः ।
नृत्याव सहितावावां दत्ततालावनेकशः ॥ १.१६४.१४ ॥

ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਰੱਜ ਕੇ ਖਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਤਾਲੀਆਂ ਵਜਾ ਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਨੱਚਾਂਗੇ।

1.164.15

एवमुक्ता हिडिम्बा तु हिडिम्बेन महावने ।
भ्रातुर्वचनमाज्ञाय त्वरमाणेव राक्षसी ॥ १.१६४.१५ ॥

ਮਹਾਂਬਨ ਵਿੱਚ ਹਿਡਿੰਬ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਭਰਾ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹਿਡਿੰਬਾ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਈ।

1.164.16

आप्लुत्याप्लुत्य च तरूनगच्छत्पाण्डवान्प्रति ।
जगाम तत्र यत्र स्म शेरते पाण्डवा वने ॥ १.१६४.१६ ॥

ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਟਪ-ਟਪ ਕੇ ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਗਈ; ਬਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਪਾਂਡਵ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ।

1.164.17

ददर्श तत्र सा गत्वा पाण्डवान्पृथया सह ।
शयानान्भीमसेनं च जाग्रतं त्वपराजितम् ॥ १.१६४.१७ ॥

ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਪਾਂਡਵ ਵੇਖੇ, ਅਤੇ ਜਾਗਦੇ ਅਜੇਤੂ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।

1.164.18

उपास्यमानान्भीमेन रूपयौवनशालिनः ।
सुकुमारांश्च पार्थान्सा व्यायामेन च कर्शितान् ॥ १.१६४.१८ ॥

ਭੀਮ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਪਾਉਂਦੇ, ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ, ਸੁਕੁਮਾਰ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

1.164.19

दुःखेन संप्रयुक्तांश्च सहज्येष्ठान्प्रमाथिनः ।
रौद्री सती राजपुत्रं दर्शनीयप्रदर्शनम् ॥ १.१६४.१९ ॥

ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵੱਡੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ, ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਣੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

1.164.20

दृष्ट्वैव भीमसेनं सा सालस्कन्धमिवोद्यतम् ।
राक्षसी कामयामास रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥ १.१६४.२० ॥

ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਦੇ ਤਣੇ ਵਰਗੇ ਉੱਚੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਣੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ।

1.164.21

अन्तर्गतेन मनसा चिन्तयामास राक्षसी ।
अयं श्यामो महाबाहुः सिंहस्कन्धो महाद्युतिः ॥ १.१६४.२१ ॥

ਰਾਖਸ਼ਣੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ: 'ਇਹ ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ।'

1.164.22

कम्बुग्रीवः पुष्कराक्षो भर्ता युक्तो भवेन्मम ।
नाहं भ्रातृवचो जातु कुर्यां क्रूरमसांप्रतम् ॥ १.१६४.२२ ॥

ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੀ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਹੀ ਮੇਰਾ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਰਾ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਰੂਰ ਅਤੇ ਅਣਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ।

1.164.23

पतिस्नेहोऽतिबलवान्न तथा भ्रातृसौहृदम् ।
मुहूर्तमिव तृप्तिश्च भवेद्धातुर्ममैव च ॥ १.१६४.२३ ॥

ਪਤੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਹੈ; ਭਰਾ ਦਾ ਸਨੇਹ ਏਨਾ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਪਾਲਕ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਵੀ ਪਲ ਭਰ ਵਰਗੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।

1.164.24

हतैरेतैरहत्वा तु मोदिष्ये शाश्वतीः समाः ।
निश्चित्येत्थं हिडिम्बा सा भीमं दृष्ट्वा महाभुजं ॥ १.१६४.२४ ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਸਦਾ ਕਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗੀ?' ਐਸਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਹਿਡਿੰਬਾ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗੀ।

1.164.25

उत्सृज्य राक्षसं रूपं मानुषं रूपमास्थिता ।
सा कामरूपिणी रूपं कृत्वा मदनमोहिता ॥ १.१६४.२५ ॥

ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਰੂਪ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਮਾਨਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ, ਕਾਮ-ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ (ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ)।

1.164.26

उपतस्थे महात्मानं भीमसेनमनिन्दिता ।
इङ्गिताकारकुशला सोपासर्पच्छनैः शनैः ॥ १.१६४.२६ ॥

ਨਿਰਦੋਸ਼ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ; ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੇੜੇ ਸਰਕੀ।

1.164.27

विनम्यमानेव लता दिव्याभरणभूषिता ।
शनैः शनैश्च तां भीमः समीपमुपसर्पतीम् ॥ १.१६४.२७ ॥

ਝੁਕਦੀ ਵੇਲ ਵਾਂਗ, ਦਿੱਬ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ; ਅਤੇ ਭੀਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖਿਆ।

1.164.28

हर्षमाणां तदा पश्यत्तन्वीं पीनपयोधराम् ।
चन्द्राननां पद्मनेत्रां नीलकुञ्चितमूर्धजाम् ॥ १.१६४.२८ ॥

ਤਦ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ — ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਭਰਵੇਂ ਛਾਤੀ ਵਾਲੀ, ਚੰਦ੍ਰਮੁਖੀ, ਕਮਲਨੈਣੀ, ਕਾਲੇ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ।

1.164.29

कृष्णां सुपाण्डुरैर्दन्तैर्बिम्बोष्ठीं चारुदर्शनाम् ।
दृष्ट्वा तां रूपसंपन्नां भीमो विस्मयमागतः ॥ १.१६४.२९ ॥

ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਿੰਬਫਲ ਵਰਗੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੀ — ਉਸ ਰੂਪਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੀਮ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

1.164.30

उपचारगुणैर्युक्तां ललितैर्हाससंमितैः ।
समीपमुपसंप्राप्य भीमं साथ वरानता ॥ १.१६४.३० ॥

ਉਪਚਾਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁਹਣੀਆਂ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ — ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਿਮਰ ਨਾਰੀ ਭੀਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ।

1.164.31

वचो वचनवेलायां भीमं प्रोवाच भामिनी ।
लज्जया नम्यमानेव सर्वाभरणभूषिता ॥ १.१६४.३१ ॥

ਬੋਲਣ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰੀ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ; ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।

1.164.32

स्मितपूर्वमिदं वाक्यं भीमसेनमथाब्रवीत् ।
कुतस्त्वमसि संप्राप्तः कश्चासि पुरुषर्षभ ॥ १.१६४.३२ ॥

ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: 'ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?'

1.164.33

क इमे शेरते चेह पुरुषा देवरूपिणः ।
केयं वै बृहती श्यामा सुकुमारी तवानघ ॥ १.१६४.३३ ॥

ਇੱਥੇ ਦੇਵ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਇਹ ਪੁਰਸ਼ ਕੌਣ ਸੁੱਤੇ ਹਨ? ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੇਰੀ ਇਹ ਲੰਮੀ, ਸਾਂਵਲੀ, ਕੋਮਲ ਇਸਤਰੀ ਕੌਣ ਹੈ?

1.164.34

शेते वनमिदं प्राप्य विश्वस्ता स्वगृहे यथा ।
नेदं जानीथ गहनं वनं राक्षससेवितम् ॥ १.१६४.३४ ॥

ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਂਗ ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਸੁੱਤੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਇਹ ਸੰਘਣਾ ਜੰਗਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ।

1.164.35

वसति ह्यत्र पापात्मा हिडिम्बो नाम राक्षसः ॥ १.१६४.३५ ॥

ਇੱਥੇ ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਹਿਡਿੰਬ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

1.164.36

तेनाहं प्रेषिता भ्रात्रा दुष्टभावेन रक्षसा ।
बिभक्षयिषता मांसं युष्माकममरोपमाः ॥ १.१६४.३६ ॥

ਦੁਸ਼ਟ ਭਾਵ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।

1.164.37

साऽहं त्वमभिसंप्रेक्ष्य देवगर्भसमप्रभम् ।
नान्यं भर्तारमिच्छामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १.१६४.३७ ॥

ਦੇਵਗਰਭ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਹਾਂ।

1.164.38

एतद्विज्ञाय धर्मज्ञ युक्तं मयि समाचर ।
कामोपहतचित्तां हि भजमानां भजस्व माम् ॥ १.१६४.३८ ॥

ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਚਿਤ ਵਿਹਾਰ ਕਰ; ਕਾਮ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਚਿੱਤ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਭਜਦੀ ਮੈਨੂੰ ਅਪਣਾ।

1.164.39

त्रास्यामि त्वां महाबाहो राक्षसात्पुरुषादकात् ।
वत्स्यावो गिरिदुर्गेषु भर्ता भव ममानघ ॥ १.१६४.३९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਸ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਰਾਖਸ਼ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਚਾਵਾਂਗੀ; ਪਰਬਤੀ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਵੱਸਾਂਗੇ; ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣ।

1.164.40

इच्छामि वीर भद्रं ते मा मे प्राणान्विहासिषः ।
त्वया ह्यहं परित्यक्ता न जीवेयमरिन्दम ॥ १.१६४.४० ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਾ ਤਿਆਗ। ਹੇ ਸ਼ਤਰੂ ਦਮਨ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂਗੀ ਨਹੀਂ।

1.164.41

अन्तरिक्षचरी ह्यस्मि कामतो विचरामि च ।
अतुलामाप्नुहि प्रीतिं तत्र तत्र मया सह ॥ १.१६४.४१ ॥

ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀ ਹਾਂ; ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਦੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾ।

1.164.42

एष ज्येष्ठो मम भ्राता मान्यः परमको गुरुः ।
अनिविष्टो हि तन्नाहं परिविद्यां कथंचन ॥ १.१६४.४२ ॥

ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਮਾਣਯੋਗ ਅਤੇ ਪਰਮ ਗੁਰੂ। ਇਸਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।

1.164.43

मातरं भ्रातरं ज्येष्ठं कनिष्ठानपरानपि ।
परित्यजेत कोन्वद्य प्रभवन्निह राक्षसि ॥ १.१६४.४३ ॥

ਮਾਤਾ, ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ—ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਿਆਂ ਅੱਜ ਕੌਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗੇਗਾ?

1.164.44

को हि सुप्तानिमान्भ्रातॄन्दत्त्वा राक्षसभोजनम् ।
मातरं च नरो गच्छेत्कामार्त इव मद्विधः ॥ १.१६४.४४ ॥

ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣਾ ਕੇ, ਕਾਮ-ਪੀੜਤ ਵਾਂਗ ਜਾਵੇਗਾ?

1.164.45

एकं त्वां मोक्षयिष्यामि सह मात्रा परन्तप ।
सोदरानुत्सृजैनांस्त्वमारोह जघनं मम ॥ १.१६४.४५ ॥

ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਜਾ।

1.164.46

नाहं जीवितुमाशंसे भ्रातॄनुत्सृज्य राक्षसि ।
यथाश्रद्धं व्रजैका हि विप्रियं मे प्रभाषसे ॥ १.१६४.४६ ॥

ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੀਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ; ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕੱਲੀ ਚਲੀ ਜਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਪ੍ਰਿਯ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ।

1.164.47

यत्ते प्रियं तत्करिष्ये सर्वानेतान्प्रबोधय ।
मोक्षयिष्याम्यहं कामं राक्षसात्पुरुषादकात् ॥ १.१६४.४७ ॥

ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨਰਭੱਖੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਛੁਡਾ ਦਿਆਂਗੀ।

1.164.48

सुखसुप्तान्वने भ्रातॄन्मातरं चैव राक्षसि ।
न भयाद्बोधयिष्यामि भ्रातुस्तव दुरात्मनः ॥ १.१६४.४८ ॥

ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਡਰ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਜਗਾਵਾਂਗਾ—ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਟ ਭਰਾ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ।

1.164.49

न हि मे राक्षसा भीरु सोढुं शक्ताः पराक्रमम् ।
न मनुष्या न गन्धर्वा न यक्षाश्चारुलोचने ॥ १.१६४.४९ ॥

ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਮੇਰਾ ਪਰਾਕਰਮ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਮਨੁੱਖ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਯਕਸ਼।

1.164.50

गच्छ वा तिष्ठ वा भद्रे यद्वा पीच्छसि तत्कुरु ।
तं वा प्रेषय तन्वङ्गि भ्रातरं पुरुषादकम् ॥ १.१६४.५० ॥

ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਜਾ ਜਾਂ ਰੁਕ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਕਰ; ਹੇ ਕੋਮਲਾਂਗੀ, ਉਸ ਨਰਭੱਖੀ ਭਰਾ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦੇ।