మహాభారతం · అధ్యాయం 1.167
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.167.1
सा तानेवापतत्तूर्णं भगिनी तस्य रक्षसः ।
अब्रुवाणा हिडिम्बा तु राक्षसी पाण्डवान्प्रति ॥ १.१६७.१ ॥
ఆ రాక్షసుడి సోదరి వేగంగా వారి వైపే వచ్చింది; రాక్షసి హిడింబ పాండవులతో మాట్లాడుతూ.
1.167.2
अभिवाद्य ततः कुन्तीं धर्मराजं च पाण्डवम् ।
अभिपूज्य ततः सर्वान्भीमसेनमभाषत ॥ १.१६७.२ ॥
అప్పుడు కుంతిని, ధర్మరాజును, పాండవుడిని నమస్కరించి, తరువాత అందరినీ గౌరవించి, భీమసేనుడితో మాట్లాడింది.
1.167.3
अहं ते दर्शादेव मन्मथस्य वशं गता ।
क्रूरं भ्रातृवचो हित्वा सा त्वामेवानिरुन्धती ॥ १.१६७.३ ॥
నిన్ను చూడగానే నేను మన్మథుని వశమైపోయాను; సోదరుని క్రూర మాటలను విడిచి, అడ్డు చెప్పలేనిదానిగా ఇప్పుడు నీకే చెందినదాన్ని.
1.167.4
राक्षसे रौद्रसङ्काशे तवापश्यं विचेष्टितम् ।
अहं शुश्रूषुरिच्छेयं तव गात्रं निषेवितुम् ॥ १.१६७.४ ॥
భయంకర రాక్షసుడిలా ఉన్న నీ విన్యాసాన్ని నేను చూశాను; నేను నీకు సేవ చేయాలని కోరుతున్నాను, నీ శరీరానికి సేవలు చేయాలని.
1.167.5
स्मरन्ति वैरं रक्षांसि मायामाश्रित्य मोहिनीम् ।
हिडिम्बे व्रज पन्थानं त्वमिमं भ्रातृसेवितम् ॥ १.१६७.५ ॥
రాక్షసులు వైరాన్ని గుర్తుంచుకుంటారు; మోహించే మాయను ఆశ్రయిస్తారు. హిడింబే, నీ సోదరుడు నడిచిన ఈ మార్గంలో నువ్వు వెళ్ళు.
1.167.6
क्रुद्धोऽपि पुरुषव्याघ्र भीम मा स्म स्त्रियं वधीः ।
शरीरगुप्त्यभ्यधिकं धर्मं गोपाय पाण्डव ॥ १.१६७.६ ॥
పురుషవ్యాఘ్రుడా భీమా, కోపంలో ఉన్నా స్త్రీని చంపకు. పాండవా, శరీర రక్షణ కన్నా ధర్మాన్ని రక్షించు.
1.167.7
वधाभिप्रायमायान्तमवधीस्त्वं महाबलम् ।
रक्षसस्तस्य भगिनी किं नः क्रुद्धा करिष्यति ॥ १.१६७.७ ॥
వధించాలనే ఉద్దేశంతో వచ్చిన ఆ మహాబలుడిని నువ్వు చంపావు. ఆ రాక్షసుని సోదరి కోపంతో మనకేమి చేస్తుంది?
1.167.8
हिडिम्बा तु ततः कुन्तीमभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
युधिष्ठिरं तु कौन्तेयमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१६७.८ ॥
అప్పుడు హిడింబ కుంతికి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, కౌంతేయుడైన యుధిష్ఠిరునితో ఈ మాటలు పలికింది.
1.167.9
आर्ये जानासि यद्दुःखमिह स्त्रीणामनङ्गजम् ।
तदिदं मामनुप्राप्तं भीमसेनकृते शुभे ॥ १.१६७.९ ॥
ఆర్యే, స్త్రీలకు కామం వల్ల కలిగే దుఃఖం ఎంతటిదో నీకు తెలుసు. ఓ శుభే, భీమసేనుని కారణంగా అదే దుఃఖం ఇప్పుడు నన్ను చేరింది.
1.167.10
सोढं तत्परमं दुःखं मया कालप्रतीक्षया ।
सोऽयमभ्यागतः कालो भविता मे सुखोदयः ॥ १.१६७.१० ॥
కాలం కోసం వేచి ఉంటూ నేను ఆ పరమ దుఃఖాన్ని సహించాను. ఆ కాలం ఇప్పుడు వచ్చింది; అది నాకు సుఖోదయం అవుతుంది.
1.167.11
मया ह्युत्सृज्य सुहृदः स्वधर्मं स्वजनं तथा ।
वृतोऽयं पुरुषव्याघ्रस्तव पुत्रः पतिः शुभे ॥ १.१६७.११ ॥
ఓ శుభే, నేను మిత్రులను, నా స్వధర్మాన్ని, నా బంధువులను విడిచి ఈ పురుషవ్యాఘ్రుడిని వరించాను; ఇతడు నీ కుమారుడు, నా భర్త.
1.167.12
वीरेणाऽहं तथाऽनेन त्वया चापि यशस्विनी ।
प्रत्याख्याता न जीवामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १.१६७.१२ ॥
ఈ వీరుడి చేత, నీ చేత కూడా యశస్విని అయిన నేను తిరస్కరించబడితే జీవించను; ఇది నీతో సత్యంగా చెబుతున్నాను.
1.167.13
यदर्हसि कृपां कर्तुं मयि त्वं वरवर्णिनि ।
मत्वा मूढेति तन्मां त्वं भक्ता वाऽनुगतेति वा ॥ १.१६७.१३ ॥
ఓ సుందరవర్ణిని, నాపై దయ చూపడం నీకు తగినది; నన్ను మూర్ఖుడిగా, భక్తుడిగా లేదా అనుగతుడిగా భావించి ఆ దయను నాపై చూపుము.
1.167.14
भर्त्राऽनेन महाभागे संयोजय सुतेन ह ।
समुपादाय गच्छेयं यथेष्टं देवरूपिणम्।
पुनश्चैवानयिष्यामि विस्रम्भं कुरु मे शुभे ॥ १.१६७.१४ ॥
ఓ మహాభాగే, ఈ భర్తతో నీ కుమారుడిని కూడా కలుపుము. దేవరూపుడిని యథేచ్ఛగా తీసుకువెళ్తాను; ఓ శుభే, మళ్ళీ అతన్ని తీసుకువస్తాను; నాపై విశ్వాసం ఉంచు.
1.167.15
अहं हि समये लप्स्ये प्राग्भ्रातुरपर्वजनात् ।
ततः सोऽभ्यपतद्रात्रौ भीमसेनजिघांसया ॥ १.१६७.१५ ॥
నేను తగిన సమయంలో, సోదరుడికంటే ముందే, వారిని పొందుతాను. అప్పుడు అతడు రాత్రివేళ భీమసేనుడిని చంపాలనే కోరికతో దూకాడు.
1.167.16
यथायथा विक्रमते यथारिमधितिष्ठति ।
तथातथा समासाद्य पाण्डवं काममोहिता ॥ १.१६७.१६ ॥
అతడు పరాక్రమంతో ముందుకు సాగి శత్రువును ఎదుర్కొన్నట్లే, పాండవుని చేరి కామంతో మోహితురాలై ఆమె (ఇంకా ఇంకా దగ్గరైంది).
1.167.17
न यातुधान्यहं त्वार्ये न चास्मि रजनीचरी ।
ईशा रक्षस्स्वसा ह्यस्मि राज्ञि सालकटङ्कटी ॥ १.१६७.१७ ॥
ఆర్యా, నేను యాతుధానిని కాను, రాత్రి సంచరించేదానిని కూడా కాను. రాణీ, నేను రాక్షసుని సోదరిని, ఈశా; సాలకటంకటిని.
1.167.18
पुत्रेण तव संयुक्ता युवतिर्देववर्णिनी ।
सर्वान्वोऽहमुपस्थास्ये पुरस्कृत्य वृकोदरम् ॥ १.१६७.१८ ॥
నీ కుమారునితో కూడిన, దేవవర్ణురాలైన యువతిని నేను; వృకోదరుని ముందుంచి మీ అందరికీ సేవ చేస్తాను.
1.167.19
अप्रमत्ता प्रमत्तेषु शुश्रूषुरसकृत्त्वहम् ।
वृजिने तारयिष्यामि दासीवच्च नरर्षभाः ॥ १.१६७.१९ ॥
అప్రమత్తులైన వారి మధ్య నేను అప్రమత్తురాలిగా, నిరంతరం సేవ చేస్తూ, దాసిలా, ఓ నరశ్రేష్ఠులారా, మిమ్మల్ని కష్టం నుండి తరింపజేస్తాను.
1.167.20
पृष्ठेन वो वहिष्यामि विमानं सुकृतानिव ।
यूयं प्रसादं कुरुत भीमसेनो भजेत माम् ॥ १.१६७.२० ॥
పుణ్యాత్ముల విమానంలా మిమ్మల్ని నా వెనుకభాగంపై మోస్తాను. మీరు దయ చూపండి, భీమసేనుడు నన్ను అంగీకరించుగాక.
1.167.21
एवं ब्रुवन्ती ह तथा प्रत्याख्याता क्रियां प्रति ।
भूम्यां दुष्कृतिनो लोकान्गमिष्येऽहं न संशयः ॥ १.१६७.२१ ॥
ఇలా మాట్లాడుతూ, కామక్రియకు సంబంధించి ఈ విధంగా తిరస్కరించబడిన ఆమె ఇలా అంది: 'సందేహం లేదు, నేను భూమిపై దుష్కర్మల వారి లోకాలకు వెళ్తాను.'
1.167.22
अहं हि मनसा ध्यात्वा सर्वं वेत्स्यामि सर्वदा ।
आपन्निस्तरणे प्राणान्धारयिष्ये न केनचित् ॥ १.१६७.२२ ॥
నేను మనసులో ధ్యానించి అన్నింటినీ ఎల్లప్పుడూ తెలుసుకుంటాను. ఆపదను దాటడంలో ఎవరివల్లా కాకుండా నా ప్రాణాలను నిలుపుకుంటాను.
1.167.23
सर्वमावृत्य कर्तव्यं धर्मं समनुपश्यता ।
आपत्सु यो धारयति स वै धर्मविदुत्तमः ॥ १.१६७.२३ ॥
ధర్మాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని, అన్నింటినీ కలుపుకొని కర్తవ్యాన్ని చేసేవాడు, ఆపదలలో ధర్మాన్ని నిలుపుకునేవాడే ధర్మజ్ఞులలో ఉత్తముడు.
1.167.24
व्यसनं ह्येव धर्मस्य धर्मिणामापदुच्यते ।
पुम्यात्प्राणान्धारयति पुण्यं वै प्राणधारणम् ॥ १.१६७.२४ ॥
ఆపదయే ధర్మానికి కష్టమని ధర్మాత్ములకు చెప్పబడుతుంది. పుణ్యంతో ప్రాణాన్ని నిలుపుకుంటారు; ప్రాణాన్ని నిలుపుకోవడమే పుణ్యం.
1.167.25
येन केनाचरेद्धर्मं तस्मिन्गर्हा न विद्यते ।
महतोऽत्र स्त्रियं कामाद्वाधितां त्राहि मामपि ॥ १.१६७.२५ ॥
ఏ విధంగానైనా ధర్మాన్ని ఆచరిస్తే దానిలో నింద ఉండదు. ఇక్కడ మహానుభావా, కామంతో బాధింపబడిన స్త్రీని, నన్నూ కూడా రక్షించు.
1.167.26
धर्मार्थकाममोक्षेषु दयां कुर्वन्ति साधवः ।
तत्तु धर्ममिति प्राहुर्मुनयो धर्मवत्सलाः ॥ १.१६७.२६ ॥
ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షాలలో సాధువులు దయను చూపుతారు. దాన్నే ధర్మమని ధర్మప్రియులైన మునులు చెబుతారు.
1.167.27
दिव्यज्ञानेन जानामि व्यतीतानागतानहम् ।
तस्माद्वक्ष्यामि वः श्रेय आसन्नं सर उत्तमम् ॥ १.१६७.२७ ॥
దివ్యజ్ఞానంతో నేను గతాన్నీ భవిష్యత్తునూ తెలుసుకుంటాను. కాబట్టి మీకు శ్రేయస్కరమైనదాన్ని చెబుతాను — సమీపంలోని ఉత్తమ సరస్సును.
1.167.28
अद्यासाद्य सरः स्नात्वा विश्रम्य च वनस्पतौ ।
श्वः प्रभाते महद्भूतं प्रादुर्भूतं जगत्पतिम् ॥ १.१६७.२८ ॥
ఈ రోజు సరస్సును చేరి స్నానం చేసి, వృక్షం కింద విశ్రమించండి. రేపు ప్రభాతంలో జగత్పతి, మహాతేజస్వి ప్రత్యక్షమవుతారు.
1.167.29
व्यासं कमलपत्राक्षं दृष्ट्वा शोकं विहास्यथ ।
धार्तराष्ट्राद्विवासं च दहनं वारणावते ॥ १.१६७.२९ ॥
కమలనేత్రుడైన వ్యాసుని చూసి మీరు శోకాన్ని విడుస్తారు. ధృతరాష్ట్రుని పుత్రుల వల్ల జరిగిన వనవాసం, వారణావతంలో దహనం (కూడా స్మరిస్తారు).
1.167.30
त्राणं च विदुरात्तुभ्यं विदितं ज्ञानचक्षुषा ।
आवासे शालिहोत्रस्य स वो वासं विधास्यति ॥ १.१६७.३० ॥
విదురుని నుండి మీకు రక్షణ లభిస్తుందని జ్ఞానదృష్టితో నేను తెలుసుకున్నాను. శాలిహోత్రుని ఆవాసంలో ఆయన మీకు నివాసం ఏర్పాటు చేస్తాడు.
1.167.31
वर्षवातातपसहो ह्ययं पुण्यो वनस्पतिः ।
पीतमात्रे तु पानीये क्षुत्पिपासे विनश्यतः ॥ १.१६७.३१ ॥
వర్షం, గాలి, ఎండలను తట్టుకునే ఈ పవిత్ర వృక్షం ఇది. నీరు త్రాగగానే ఆకలి, దాహం నశించిపోతాయి.
1.167.32
तपसा शालिहोत्रेण सरो वृक्षश्च निर्मितः ।
कादम्बाः सारसा हंसाः कुरर्यः कुररैः सह ॥ १.१६७.३२ ॥
శాలిహోత్రుడు తపశ్శక్తితో ఒక సరస్సును, ఒక వృక్షాన్ని సృష్టించాడు. కాదంబ, సారస, హంస, కురరి పక్షులు కురరలతో కలిసి ఉన్నాయి.
1.167.33
रुवन्ति मधुरं गीतं गान्धर्वस्वनमिश्रितम् ।
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कुन्ती वचनमब्रवीत् ॥ १.१६७.३३ ॥
అవి గాంధర్వ స్వరాలతో కలిసిన మధుర గీతాలను పాడుతున్నాయి. ఆమె ఆ మాటలు విని కుంతి ఇలా పలికింది.
1.167.34
युधिष्ठिरं महाप्राज्ञं सर्वधर्मविशारदम् ।
त्वं हि धर्मभृतां श्रेष्ठो मयोक्तं शृणु भारत ॥ १.१६७.३४ ॥
మహాప్రాజ్ఞుడు, సర్వధర్మ విశారదుడైన యుధిష్ఠిరా! నీవు ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడవు. భారతా, నేను చెప్పేది విను.
1.167.35
राक्षस्येषा हि वाक्येन धर्मं वदति साधु वै ।
भावेन दुष्टा भीमं वै किं करिष्यति राक्षसी ॥ १.१६७.३५ ॥
ఈ రాక్షసి మాటలలో ధర్మాన్ని బాగా చెబుతోంది, కానీ భావంలో దుష్టురాలు. ఆ రాక్షసి భీముడికి ఏం చేయగలదు?
1.167.36
भजतां पाण्डवं वीरमपत्यार्थं यदीच्छसि ।
एवमेतद्यथाऽऽत्थ त्वं हिडिम्बे नात्र संशयः ॥ १.१६७.३६ ॥
సంతానం కోరితే ఈ వీరుడైన పాండవుడిని (భీముడిని) సేవించు. హిడింబీ, నీవు చెప్పినట్లే ఇది; ఇందులో సందేహం లేదు.
1.167.37
स्थातव्यं तु त्वया धर्मे यथा ब्रूयां सुमध्यमे ।
नित्यं कृताह्निका स्नाता कृतशौचा सुरूपिणी ॥ १.१६७.३७ ॥
ఓ సుమధ్యమా, నేను చెప్పినట్లు నీవు ధర్మంలో స్థిరంగా ఉండాలి. ఎల్లప్పుడూ నిత్యకర్మలు చేసి, స్నానం చేసి, శుచిగా, సుందర రూపంతో ఉండాలి.
1.167.38
स्नातं कृताह्निकं भद्रे कृतकौतुकमङ्गलम् ।
भीमसेनं भजेथास्त्वमुदिते वै दिवाकरे ॥ १.१६७.३८ ॥
ఓ భద్రే, స్నానం చేసి, నిత్యకర్మలు ముగించి, శుభాలంకారాలతో, సూర్యోదయ సమయంలో నీవు భీమసేనుని సేవించాలి.
1.167.39
अहस्सु विहरानेन यथाकामं मनोजवा ।
अयं त्वानयितव्यस्ते भीमसेनः सदा निशि ॥ १.१६७.३९ ॥
ఓ మనోజవా, పగటిపూట ఇతనితో నీ ఇష్టానుసారం విహరించు. ఈ భీమసేనుడు ఎల్లప్పుడూ రాత్రి నీ వద్దకు తీసుకురాబడతాడు.
1.167.40
प्राक्सन्ध्यातो विमोक्तव्यो रक्षितव्यश्च नित्यशः ।
एवं रमस्व भीमेन यावद्गर्भस्य वेदनम् ॥ १.१६७.४० ॥
సంధ్యకు ముందే అతన్ని విడిచిపెట్టాలి, ఎల్లప్పుడూ రక్షించాలి. ఇలా భీముడితో ఆనందించు, గర్భప్రసవ వేదన వచ్చేవరకు.
1.167.41
एष ते समयो भद्रे शुश्रूषा चाप्रमत्तया ।
नित्यानुकूलया भूत्वा कर्तव्यं शोभनं त्वया ॥ १.१६७.४१ ॥
ఓ భద్రే, ఇదే నీ నిబంధన: అప్రమత్తతతో సేవించి, ఎల్లప్పుడూ అనుకూలంగా ఉండి, నీవు శుభకార్యం చేయాలి.