มหาภารตะ · อัธยายะ 1.167

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.167.1

सा तानेवापतत्तूर्णं भगिनी तस्य रक्षसः ।
अब्रुवाणा हिडिम्बा तु राक्षसी पाण्डवान्प्रति ॥ १.१६७.१ ॥

น้องสาวของยักษ์นั้นพุ่งตรงมาหาพวกปาณฑพอย่างรวดเร็ว และนางหิฑิมพาซึ่งเป็นยักษิณีได้กล่าวกับปาณฑพทั้งหลาย

1.167.2

अभिवाद्य ततः कुन्तीं धर्मराजं च पाण्डवम् ।
अभिपूज्य ततः सर्वान्भीमसेनमभाषत ॥ १.१६७.२ ॥

ลำดับนั้น นางถวายความเคารพต่อพระนางกุนตี และต่อพระธรรมราชกับปาณฑพ แล้วถวายความเคารพแก่ทุกพระองค์ จากนั้นจึงกล่าวกับภีมเสนะ

1.167.3

अहं ते दर्शादेव मन्मथस्य वशं गता ।
क्रूरं भ्रातृवचो हित्वा सा त्वामेवानिरुन्धती ॥ १.१६७.३ ॥

เพราะเพียงได้เห็นท่าน ข้าพเจ้าก็ตกอยู่ในอำนาจของมันมถะ ข้าพเจ้าละทิ้งคำพูดอันโหดร้ายของพี่ชาย และไม่อาจควบคุมตนได้ ข้าพเจ้าจึงเป็นของท่านแต่เพียงผู้เดียว

1.167.4

राक्षसे रौद्रसङ्काशे तवापश्यं विचेष्टितम् ।
अहं शुश्रूषुरिच्छेयं तव गात्रं निषेवितुम् ॥ १.१६७.४ ॥

ข้าพเจ้าได้เห็นการกระทำของท่านในร่างยักษ์ที่น่ากลัว ข้าพเจ้าปรารถนาจะรับใช้ท่าน และอยากจะปรนนิบัติร่างกายของท่าน

1.167.5

स्मरन्ति वैरं रक्षांसि मायामाश्रित्य मोहिनीम् ।
हिडिम्बे व्रज पन्थानं त्वमिमं भ्रातृसेवितम् ॥ १.१६७.५ ॥

ยักษ์ย่อมจดจำความแค้น และใช้มายาที่ทำให้หลงใหลเป็นอาวุธ ดูกรหิฑิมพา จงไปตามทางนี้ซึ่งพี่ชายของเจ้าเคยเดินมาแล้ว

1.167.6

क्रुद्धोऽपि पुरुषव्याघ्र भीम मा स्म स्त्रियं वधीः ।
शरीरगुप्त्यभ्यधिकं धर्मं गोपाय पाण्डव ॥ १.१६७.६ ॥

ดูกรภีมะ บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ แม้เจ้าจะโกรธ ก็อย่าฆ่าผู้หญิง ดูกรปาณฑพ จงรักษาธรรมให้ยิ่งกว่าการรักษาร่างกาย

1.167.7

वधाभिप्रायमायान्तमवधीस्त्वं महाबलम् ।
रक्षसस्तस्य भगिनी किं नः क्रुद्धा करिष्यति ॥ १.१६७.७ ॥

เจ้าได้สังหารผู้มีกำลังมหาศาลที่มาด้วยเจตนาจะฆ่าแล้ว น้องสาวของเขาเมื่อโกรธขึ้นจะทำอะไรแก่พวกเราได้เล่า

1.167.8

हिडिम्बा तु ततः कुन्तीमभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
युधिष्ठिरं तु कौन्तेयमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१६७.८ ॥

ลำดับนั้น นางหิฑิมพาถวายความเคารพพระนางกุนตี ประนมมือ แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้กับยุธิษฐิระ พระโอรสของพระนางกุนตี

1.167.9

आर्ये जानासि यद्दुःखमिह स्त्रीणामनङ्गजम् ।
तदिदं मामनुप्राप्तं भीमसेनकृते शुभे ॥ १.१६७.९ ॥

ดูกรท่านผู้เป็นอารยา ท่านย่อมรู้ทุกข์ที่เกิดจากความปรารถนาซึ่งผู้หญิงในโลกนี้ต้องประสบ ดูกรผู้เป็นมงคล ทุกข์นั้นได้มาถึงข้าพเจ้าแล้ว เพราะภีมเสนะ

1.167.10

सोढं तत्परमं दुःखं मया कालप्रतीक्षया ।
सोऽयमभ्यागतः कालो भविता मे सुखोदयः ॥ १.१६७.१० ॥

ข้าพเจ้ารอคอยเวลาที่เหมาะสม และอดทนต่อทุกข์อันยิ่งใหญ่นั้นมาจนบัดนี้ บัดนี้เวลานั้นมาถึงแล้ว และจะเป็นรุ่งอรุณแห่งความสุขของข้าพเจ้า

1.167.11

मया ह्युत्सृज्य सुहृदः स्वधर्मं स्वजनं तथा ।
वृतोऽयं पुरुषव्याघ्रस्तव पुत्रः पतिः शुभे ॥ १.१६७.११ ॥

ดูกรผู้เป็นมงคล ข้าพเจ้าได้ละทิ้งมิตรสหาย หน้าที่ของตน และญาติพี่น้อง แล้วเลือกบุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์นี้ เขาเป็นโอรสของท่าน และเป็นสามีของข้าพเจ้า

1.167.12

वीरेणाऽहं तथाऽनेन त्वया चापि यशस्विनी ।
प्रत्याख्याता न जीवामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १.१६७.१२ ॥

หากข้าพเจ้าผู้มีชื่อเสียงถูกปฏิเสธโดยวีรบุรุษผู้นี้และโดยท่านด้วย ข้าพเจ้าจะไม่มีชีวิตอยู่ นี่คือความจริงที่ข้าพเจ้ากล่าวแก่ท่าน

1.167.13

यदर्हसि कृपां कर्तुं मयि त्वं वरवर्णिनि ।
मत्वा मूढेति तन्मां त्वं भक्ता वाऽनुगतेति वा ॥ १.१६७.१३ ॥

ดูกรนางผู้มีผิวพรรณงดงามเลิศ ท่านควรแสดงความกรุณาแก่ข้าพเจ้า ไม่ว่าท่านจะคิดว่าข้าพเจ้าเป็นคนโง่ เป็นผู้ภักดี หรือเป็นผู้ที่ตามใจเป็นหนึ่งเดียว

1.167.14

भर्त्राऽनेन महाभागे संयोजय सुतेन ह ।
समुपादाय गच्छेयं यथेष्टं देवरूपिणम्।
पुनश्चैवानयिष्यामि विस्रम्भं कुरु मे शुभे ॥ १.१६७.१४ ॥

ดูกรผู้มีโชคยิ่ง ขอท่านจงให้โอรสนี้ได้อยู่กับสามีของท่าน ข้าพเจ้าจะพาเขาไปตามที่ปรารถนา บุตรผู้มีรูปร่างดุจเทพนี้ และข้าพเจ้าจะพาเขากลับมาอีก ดูกรผู้เป็นมงคล ขอท่านจงวางใจในข้าพเจ้า

1.167.15

अहं हि समये लप्स्ये प्राग्भ्रातुरपर्वजनात् ।
ततः सोऽभ्यपतद्रात्रौ भीमसेनजिघांसया ॥ १.१६७.१५ ॥

ข้าพเจ้าจะได้ตามเวลาอันควร ก่อนพี่ชายจะมา ก่อนผู้ที่เกิดหลังจะถึงวาระ ต่อมาในราตรี ยักษ์นั้นพุ่งเข้าใส่ด้วยความปรารถนาจะสังหารภีมเสนะ

1.167.16

यथायथा विक्रमते यथारिमधितिष्ठति ।
तथातथा समासाद्य पाण्डवं काममोहिता ॥ १.१६७.१६ ॥

ยิ่งยักษ์นั้นกล้าหาญและเข้าประจันหน้าศัตรูมากเท่าใด นางซึ่งถูกความใคร่ทำให้หลงใหลก็ยิ่งเข้าใกล้ปาณฑพมากขึ้นเท่านั้น

1.167.17

न यातुधान्यहं त्वार्ये न चास्मि रजनीचरी ।
ईशा रक्षस्स्वसा ह्यस्मि राज्ञि सालकटङ्कटी ॥ १.१६७.१७ ॥

ดูกรผู้เป็นอารยา ข้าพเจ้ามิใช่ยักษิณี และมิใช่ผู้ท่องเที่ยวในราตรี ดูกรพระนาง ข้าพเจ้าคืออีศา น้องสาวของยักษ์ นามว่าสาลกฏังกฏี

1.167.18

पुत्रेण तव संयुक्ता युवतिर्देववर्णिनी ।
सर्वान्वोऽहमुपस्थास्ये पुरस्कृत्य वृकोदरम् ॥ १.१६७.१८ ॥

ข้าพเจ้าเป็นหญิงสาวผู้มีผิวพรรณดุจเทพ เมื่อได้เข้าอยู่กับโอรสของท่านแล้ว ข้าพเจ้าจะปรนนิบัติพวกท่านทุกคน โดยให้วฤโกทระอยู่เบื้องหน้าข้าพเจ้า

1.167.19

अप्रमत्ता प्रमत्तेषु शुश्रूषुरसकृत्त्वहम् ।
वृजिने तारयिष्यामि दासीवच्च नरर्षभाः ॥ १.१६७.१९ ॥

ข้าพเจ้าจะคอยระมัดระวังแม้ในหมู่ผู้ประมาท และจะปรนนิบัติท่านซ้ำแล้วซ้ำอีกดุจทาสี ดูกรบุรุษผู้เป็นวัวในหมู่มนุษย์ ข้าพเจ้าจะช่วยท่านให้พ้นจากภัย

1.167.20

पृष्ठेन वो वहिष्यामि विमानं सुकृतानिव ।
यूयं प्रसादं कुरुत भीमसेनो भजेत माम् ॥ १.१६७.२० ॥

ข้าพเจ้าจะแบกพวกท่านไว้บนหลังดุจวิมานของผู้มีบุญ ขอท่านโปรดแสดงความเมตตา และขอให้ภีมเสนะรับข้าพเจ้าเถิด

1.167.21

एवं ब्रुवन्ती ह तथा प्रत्याख्याता क्रियां प्रति ।
भूम्यां दुष्कृतिनो लोकान्गमिष्येऽहं न संशयः ॥ १.१६७.२१ ॥

นางกล่าวเช่นนั้น เมื่อถูกปฏิเสธในเรื่องการร่วมรัก นางกล่าวว่า ไม่ต้องสงสัยเลย ข้าพเจ้าจะไปสู่โลกของผู้กระทำชั่วบนแผ่นดิน

1.167.22

अहं हि मनसा ध्यात्वा सर्वं वेत्स्यामि सर्वदा ।
आपन्निस्तरणे प्राणान्धारयिष्ये न केनचित् ॥ १.१६७.२२ ॥

ข้าพเจ้าจะพินิจด้วยใจและจะรู้ทุกสิ่งเสมอ ในการข้ามพ้นภัยพิบัติ ข้าพเจ้าจะรักษาชีวิตไว้โดยไม่ให้ผู้ใดพรากไปได้

1.167.23

सर्वमावृत्य कर्तव्यं धर्मं समनुपश्यता ।
आपत्सु यो धारयति स वै धर्मविदुत्तमः ॥ १.१६७.२३ ॥

ผู้ที่มองเห็นธรรม ทำทุกสิ่งที่ควรทำโดยพิจารณาให้ครบถ้วน และยึดถือธรรมไว้แม้ในยามภัยพิบัติ ผู้นั้นแลคือผู้รู้ธรรมอันประเสริฐที่สุด

1.167.24

व्यसनं ह्येव धर्मस्य धर्मिणामापदुच्यते ।
पुम्यात्प्राणान्धारयति पुण्यं वै प्राणधारणम् ॥ १.१६७.२४ ॥

ภัยพิบัติเองเรียกว่าการทดสอบธรรมสำหรับผู้ประพฤติธรรม ด้วยบุญกุศลจึงดำรงชีวิตอยู่ได้ และการดำรงชีวิตนั้นเองก็เป็นบุญ

1.167.25

येन केनाचरेद्धर्मं तस्मिन्गर्हा न विद्यते ।
महतोऽत्र स्त्रियं कामाद्वाधितां त्राहि मामपि ॥ १.१६७.२५ ॥

ธรรมใดที่ประพฤติได้ด้วยวิธีการใดก็ตาม ย่อมไม่มีความตำหนิในธรรมนั้น ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่ ขอโปรดช่วยหญิงผู้ถูกความใคร่รบกวนในที่นี้ และขอช่วยข้าพเจ้าด้วย

1.167.26

धर्मार्थकाममोक्षेषु दयां कुर्वन्ति साधवः ।
तत्तु धर्ममिति प्राहुर्मुनयो धर्मवत्सलाः ॥ १.१६७.२६ ॥

ในธรรม ทรัพย์ กาม และโมกษะ ผู้ทรงคุณธรรมย่อมแสดงความกรุณา ธรรมนั้น ฤๅษีผู้รักธรรมกล่าวว่าเป็นธรรมอย่างแท้จริง

1.167.27

दिव्यज्ञानेन जानामि व्यतीतानागतानहम् ।
तस्माद्वक्ष्यामि वः श्रेय आसन्नं सर उत्तमम् ॥ १.१६७.२७ ॥

ด้วยทิพยญาณ ข้าพเจ้ารู้เรื่องอดีตและอนาคต เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจะบอกสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่พวกท่าน คือทะเลสาบที่อยู่ใกล้ ซึ่งงดงามยิ่ง

1.167.28

अद्यासाद्य सरः स्नात्वा विश्रम्य च वनस्पतौ ।
श्वः प्रभाते महद्भूतं प्रादुर्भूतं जगत्पतिम् ॥ १.१६७.२८ ॥

วันนี้ เมื่อไปถึงทะเลสาบแล้ว จงอาบน้ำและพักผ่อนใต้ต้นไม้ พรุ่งนี้เมื่อรุ่งอรุณ ผู้ยิ่งใหญ่ เจ้าแห่งโลก จะปรากฏ

1.167.29

व्यासं कमलपत्राक्षं दृष्ट्वा शोकं विहास्यथ ।
धार्तराष्ट्राद्विवासं च दहनं वारणावते ॥ १.१६७.२९ ॥

เมื่อได้เห็นท่านวยาสผู้มีดวงตาดุจกลีบบัว ท่านจะละความโศก และจะระลึกถึงการเนรเทศที่เกิดจากบุตรของธฤตราษฎร์ และการเผาที่วารณาวตะ

1.167.30

त्राणं च विदुरात्तुभ्यं विदितं ज्ञानचक्षुषा ।
आवासे शालिहोत्रस्य स वो वासं विधास्यति ॥ १.१६७.३० ॥

การคุ้มครองจากวิทุระจะมาถึงท่าน ข้าพเจ้ารู้ด้วยจักษุแห่งญาณ วิทุระจะจัดที่พักให้แก่พวกท่านในเรือนของศาลิโหตร

1.167.31

वर्षवातातपसहो ह्ययं पुण्यो वनस्पतिः ।
पीतमात्रे तु पानीये क्षुत्पिपासे विनश्यतः ॥ १.१६७.३१ ॥

ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์นี้ทนฝน ลม และแดดได้ เมื่อดื่มน้ำแล้ว ความหิวและความกระหายก็จะดับไป

1.167.32

तपसा शालिहोत्रेण सरो वृक्षश्च निर्मितः ।
कादम्बाः सारसा हंसाः कुरर्यः कुररैः सह ॥ १.१६७.३२ ॥

ด้วยพลังแห่งตบะ ศาลิโหตรได้สร้างทะเลสาบและต้นไม้ขึ้น มีเป็ดกาทัมพะ นกกระเรียนสารสะ หงส์ และนกเหยี่ยวกุระ อาศัยอยู่ร่วมกับนกกุระอื่นๆ ที่นั่น

1.167.33

रुवन्ति मधुरं गीतं गान्धर्वस्वनमिश्रितम् ।
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कुन्ती वचनमब्रवीत् ॥ १.१६७.३३ ॥

พวกมันขับร้องเพลงอันไพเราะ ปนเสียงดนตรีของคนธรรพ์ เมื่อได้ฟังคำของนางนั้น กุนตีจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้

1.167.34

युधिष्ठिरं महाप्राज्ञं सर्वधर्मविशारदम् ।
त्वं हि धर्मभृतां श्रेष्ठो मयोक्तं शृणु भारत ॥ १.१६७.३४ ॥

ข้าแต่ยุธิษฐิระ ผู้มีปัญญายิ่งใหญ่และชำนาญในธรรมทั้งปวง ท่านเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ทรงธรรม ข้าแต่ภารตะ ขอจงฟังสิ่งที่แม่พูด

1.167.35

राक्षस्येषा हि वाक्येन धर्मं वदति साधु वै ।
भावेन दुष्टा भीमं वै किं करिष्यति राक्षसी ॥ १.१६७.३५ ॥

นางรากษสีนี้พูดธรรมได้ดีด้วยถ้อยคำ แต่จิตใจของนางชั่วร้าย รากษสีนี้จะทำอะไรแก่ภีมะได้

1.167.36

भजतां पाण्डवं वीरमपत्यार्थं यदीच्छसि ।
एवमेतद्यथाऽऽत्थ त्वं हिडिम्बे नात्र संशयः ॥ १.१६७.३६ ॥

หากเจ้าปรารถนาบุตร ก็จงคบหาวีรบุรุษปาณฑพนี้ คือภีมะ หิฑิมพา สิ่งที่เจ้าพูดนั้นเป็นจริงดังนั้น ไม่ต้องสงสัยเลย

1.167.37

स्थातव्यं तु त्वया धर्मे यथा ब्रूयां सुमध्यमे ।
नित्यं कृताह्निका स्नाता कृतशौचा सुरूपिणी ॥ १.१६७.३७ ॥

ข้าแต่ผู้มีเอวบาง เจ้าต้องดำรงอยู่ในธรรม ดังที่แม่จะบอก คือทำพิธีประจำวันทุกวัน อาบน้ำ ชำระร่างกาย และมีรูปโฉมงดงาม

1.167.38

स्नातं कृताह्निकं भद्रे कृतकौतुकमङ्गलम् ।
भीमसेनं भजेथास्त्वमुदिते वै दिवाकरे ॥ १.१६७.३८ ॥

ข้าแต่ผู้เป็นมงคล เมื่ออาบน้ำแล้ว ทำพิธีประจำวันเสร็จ และประดับเครื่องมงคล เมื่อพระอาทิตย์ขึ้นแล้ว เจ้าควรเข้าใกล้ภีมเสนะ

1.167.39

अहस्सु विहरानेन यथाकामं मनोजवा ।
अयं त्वानयितव्यस्ते भीमसेनः सदा निशि ॥ १.१६७.३९ ॥

ข้าแต่ผู้เร็วดุจความคิด ในเวลากลางวันจงท่องเที่ยวกับเขาตามที่เจ้าปรารถนา ส่วนภีมเสนะนี้จะถูกนำมาหาเจ้าเสมอในเวลากลางคืน

1.167.40

प्राक्सन्ध्यातो विमोक्तव्यो रक्षितव्यश्च नित्यशः ।
एवं रमस्व भीमेन यावद्गर्भस्य वेदनम् ॥ १.१६७.४० ॥

เขาต้องถูกปล่อยก่อนพลบค่ำ และต้องได้รับการคุ้มครองเสมอ จงร่วมความสุขกับภีมะเช่นนี้ จนกว่าจะถึงเวลาที่ทารกในครรภ์เจ็บปวดจะคลอด

1.167.41

एष ते समयो भद्रे शुश्रूषा चाप्रमत्तया ।
नित्यानुकूलया भूत्वा कर्तव्यं शोभनं त्वया ॥ १.१६७.४१ ॥

ผู้เป็นมงคลเอ๋ย นี่คือหน้าที่ของเจ้า จงปรนนิบัติด้วยความไม่ประมาท และเป็นผู้ที่ทำให้ใจเป็นที่ชื่นชมอยู่เสมอ สิ่งที่ควรทำเจ้าต้องทำให้งดงาม