ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.169.1
गते भगवति व्यासे पाण्डवा विगतज्वराः ।
ऊषुस्तत्र च षण्मासान्वटवृक्षे यथासुखम् ॥ १.१६९.१ ॥
ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଦୁଃଖମୁକ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେଠାରେ ସେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଛଅ ମାସ ସୁଖରେ ରହିଲେ।
1.169.2
शाकमूलफलाहारास्तपः कुर्वन्ति पाण्डवाः ।
अनुज्ञाता महाराज ततः कमलपालिका ॥ १.१६९.२ ॥
ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ତାପରେ ଅନୁମତି ପାଇ କମଳପାଳିକା (ସେଠାକୁ ଆସିଲା)।
1.169.3
रमयन्ती सदा भीमं तत्रतत्र मनोजवा ।
दिव्याभरणवस्त्रा हि दिव्यस्रगनुलेपना ॥ १.१६९.३ ॥
ମନ ପରି ଦ୍ରୁତଗାମିନୀ ସେ ସର୍ବଦା ଭୀମଙ୍କୁ ସେଠାରେ-ସେଠାରେ ରମାଉଥିଲା; ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଅଙ୍ଗରାଗ ଧାରଣ କରି।
1.169.4
एवं भ्रातॄन्सप्त मासान्हिडिम्बाऽवासयद्वने ।
पाण्डवान्भीमसेनार्थे राक्षसी कामरूपिणी ॥ १.१६९.४ ॥
ଏହିପରି ହିଡିମ୍ବା ଭୀମସେନଙ୍କ ପାଇଁ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ବନରେ ସାତ ମାସ ରଖିଲା; ସେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀ ଥିଲା।
1.169.5
सुखं स विहरन्भीमस्तत्कालं पर्यणामयत् ।
ततोऽलभत सा गर्भं राक्षसी कामरूपिणी ॥ १.१६९.५ ॥
ସୁଖରେ ବିହାର କରି ଭୀମ ସେ ସମୟ କାଟିଲେ; ତାପରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲା।
1.169.6
अतृप्ता भीमसेनेन सप्तमासोपसंगता ।
प्रजज्ञे राक्षसी पुत्रं भीमसेनान्महाबलात् ॥ १.१६९.६ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତୃପ୍ତ ସେହି ରାକ୍ଷସୀ ସାତ ମାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାରୁ ମହାବଳୀ ଭୀମସେନଙ୍କଠାରୁ ପୁତ୍ର ପ୍ରସବ କଲା।
1.169.7
विरूपाक्षं महावक्त्रं शङ्कुकर्णं विभीषणम् ।
भीमरूपं सुताम्राक्षं तीक्ष्णदंष्ट्रं महारथम् ॥ १.१६९.७ ॥
ବିରୂପାକ୍ଷ, ବଡ଼ ମୁଖ, ଶଙ୍କୁ ପରି କାନ, ଭୟଙ୍କର, ଭୀଷଣ ରୂପ, ଗାଢ଼ ଲାଲ ଆଖି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଢ଼ବିଶିଷ୍ଟ, ମହାରଥୀ।
1.169.8
महेष्वासं महावीर्यं महासत्वं महाजवम् ।
महाकायं महाकालं महाग्रीवं महाभुजम् ॥ १.१६९.८ ॥
ମହାଧନୁର୍ଧର, ମହାପରାକ୍ରମୀ, ମହାସାହସୀ, ମହାବେଗବାନ, ବିଶାଳ ଶରୀରଧାରୀ, ମହାକାଳ, ବଡ଼ ଗଳାବିଶିଷ୍ଟ, ବଡ଼ ବାହୁବିଶିଷ୍ଟ।
1.169.9
अमानुषं मानुषजं भीमवेगमरिन्दमम् ।
पिशाचकानतीत्यान्यान्बभूवाति स मानुषान् ॥ १.१६९.९ ॥
ସେ ଅମାନୁଷ ଥିଲା, ତଥାପି ମନୁଷ୍ୟରୁ ଜାତ; ଭୟଙ୍କର ବେଗ ଓ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ। ସେ ପିଶାଚ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲା, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଗଲା।
1.169.10
बालोऽपि विक्रमं प्राप्तो मानुषेषु विशांपते ।
सर्वास्त्रेषु वरो वीरः प्रकाममभवद्बली ॥ १.१६९.१० ॥
ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ସେ ବାଳକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରାକ୍ରମ ପାଇଲା; ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବଳବାନ ହେଲା।
1.169.11
सद्यो हि गर्भं राक्षस्यो लभन्ते प्रसवन्ति च ।
कामरूपधराश्चैव भवन्ति बहुरूपिकाः ॥ १.१६९.११ ॥
ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଓ ପ୍ରସବ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧରନ୍ତି ଏବଂ ଅନେକ ରୂପବିଶିଷ୍ଟା ହୁଅନ୍ତି।
1.169.12
प्रणम्य विकचः पादावगृह्णात्स पितुस्तदा ।
मातुश्च परमेष्वासस्तौ च नामास्य चक्रतुः ॥ १.१६९.१२ ॥
ତା'ପରେ ବିକଚ ପ୍ରଣାମ କରି ପିତାଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲା; ସେହି ପରମ ଧନୁର୍ଧର ମାତାଙ୍କ ପାଦ ମଧ୍ୟ ଧରିଲା। ସେମାନେ ଦୁହେଁ ତାହାର ନାମ ରଖିଲେ।
1.169.13
घटोहास्योत्कच इति माता तं प्रत्यभाषत ।
अभवत्तेन नामास्य घटोत्कच इति स्म ह ॥ १.१६९.१३ ॥
ମାତା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଘଟୋହାସ୍ୟ, ଉତ୍କଚ' — ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କ ନାମ ଘଟୋତ୍କଚ ହେଲା।
1.169.14
अनुरक्तश्च तानासीत्पाण्डवान्स घटोत्कचः ।
तेषां च दयितो नित्यमात्मनित्यो बभूव ह ॥ १.१६९.१४ ॥
ଘଟୋତ୍କଚ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ଥିଲେ। ସେ ସର୍ବଦା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ସର୍ବଦା ନିଜର ଆତ୍ମୀୟ ରହିଲେ।
1.169.15
घटोत्कचो महाकायः पाण्डवान्पृथया सह ।
अभिवाद्य यथान्यायमब्रवीच्च प्रभाष्य तान् ॥ १.१६९.१५ ॥
ମହାକାୟ ଘଟୋତ୍କଚ ପୃଥା ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପ୍ରଣାମ କରି, ସେମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇ କହିଲେ।
1.169.16
किं करोम्यहमार्याणां निःशङ्कं वदतानघाः ।
तं ब्रुवन्तं भैमसेनिं कुन्ती वचनमब्रवीत् ॥ १.१६९.१६ ॥
'ହେ ନିଷ୍ପାପଗଣ, ମୁଁ ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବି? ନିଃସଙ୍କୋଚରେ କୁହନ୍ତୁ।' ଏହା କହୁଥିବା ଭୈମସେନିଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।
1.169.17
त्वं कुरूणां कुले जातः साक्षाद्भीमसमो ह्यसि ।
ज्येष्ठः पुत्रोसि पञ्चानां साहाय्यं कुरु पुत्रक ॥ १.१६९.१७ ॥
'ତୁମେ କୁରୁକୁଳରେ ଜନ୍ମିଛ, ସାକ୍ଷାତ ଭୀମଙ୍କ ସମାନ। ତୁମେ ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର; ହେ ପୁତ୍ର, ସହାୟତା କର।'
1.169.18
पृथयाप्येवमुक्तस्तु प्रणम्यैव वचोऽब्रवीत् ।
यथा हि रावणो लोके इन्द्रजिच्च महाबलः।
वर्ष्मवीर्यसमो लोके विशिष्टश्चाभवं नृषु ॥ १.१६९.१८ ॥
କୁନ୍ତୀ ଏହିପରି କହିବାରୁ ଘଟୋତ୍କଚ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି ବଚନ କହିଲେ: 'ଜଗତରେ ଯେପରି ରାବଣ ଓ ମହାବଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ଶାରୀରିକ ବଳରେ ସମାନ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶିଷ୍ଟ ହେବି।'
1.169.19
कृत्यकाल उपस्थास्ये पितॄनिति घटोत्कचः ।
आमन्त्र्य रक्षसां श्रेष्ठः प्रतस्थे चोत्तरां दिशम् ॥ १.१६९.१९ ॥
"ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ମୁଁ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିବି" ଏହା କହି ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘଟୋତ୍କଚ ବିଦାୟ ନେଇ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲା।
1.169.20
स हि सृष्टो भगवता शक्तिहेतोर्महात्मना ।
वर्णस्याप्रतिवीर्यस्य प्रतियोद्धा महारथः ॥ १.१६९.२० ॥
ସେ ମହାତ୍ମା ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିର ନିମନ୍ତେ ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା; ଅପ୍ରତିମ ପରାକ୍ରମୀ ବର୍ଣ୍ଣର ପ୍ରତିଯୋଦ୍ଧା ମହାରଥୀ ସେ।
1.169.21
सह वासो मया जीर्णस्त्वया कमलपालिके ।
पुनर्द्रक्ष्यसि राज्यस्थानित्यभाषत तां तदा ॥ १.१६९.२१ ॥
"ମୋ ସହିତ ତୁମେ ଦୀର୍ଘକାଳ ବାସ କଲ, ହେ କମଳମାଳାଧାରିଣୀ! ରାଜ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ମୋତେ ତୁମେ ପୁଣି ଦେଖିବ," ସେତେବେଳେ ଭୀମ ତାକୁ ଏହା କହିଲା।
1.169.22
पदा मां संस्मरेः कान्त रिरंसू रहसि प्रभो ।
तदा तव वशं भूय आगन्तास्म्याशु भारत ॥ १.१६९.२२ ॥
"ହେ ପ୍ରିୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ! ନିର୍ଜନରେ ରମଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହେଲେ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବ; ହେ ଭରତ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ପୁଣି ତୁମ ବଶରେ ଆସିବି।"
1.169.23
इत्युक्त्वा सा जगामाशु भावमासज्य पाण्डवे ।
हिडिम्बा समयं स्मृत्वा स्वां गतिं प्रत्यपद्यत ॥ १.१६९.२३ ॥
ଏହା କହି ସେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲା; ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଦୃଢ଼ କରି, ହିଡିମ୍ବା ଚୁକ୍ତି ସ୍ମରଣ କରି ନିଜ ପଥ ଗ୍ରହଣ କଲା।