మహాభారతం · అధ్యాయం 1.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.169.1
गते भगवति व्यासे पाण्डवा विगतज्वराः ।
ऊषुस्तत्र च षण्मासान्वटवृक्षे यथासुखम् ॥ १.१६९.१ ॥
భగవానుడైన వ్యాసుడు వెళ్లిపోయిన తరువాత, బాధలు తొలగిన పాండవులు అక్కడ ఆ మర్రిచెట్టు వద్ద ఆరు నెలలు సుఖంగా నివసించారు.
1.169.2
शाकमूलफलाहारास्तपः कुर्वन्ति पाण्डवाः ।
अनुज्ञाता महाराज ततः कमलपालिका ॥ १.१६९.२ ॥
కూరలు, వేళ్లు, పండ్లు తింటూ పాండవులు తపస్సు చేశారు. మహారాజా, అప్పుడు అనుమతి పొంది కమలపాలిక అక్కడికి వచ్చింది.
1.169.3
रमयन्ती सदा भीमं तत्रतत्र मनोजवा ।
दिव्याभरणवस्त्रा हि दिव्यस्रगनुलेपना ॥ १.१६९.३ ॥
మనస్సువలె వేగంగా ఉన్న ఆమె ఎప్పుడూ భీముని అక్కడక్కడా రమింపజేసింది; దివ్య ఆభరణాలు, వస్త్రాలు, మాలలు, అనులేపనాలు ధరించింది.
1.169.4
एवं भ्रातॄन्सप्त मासान्हिडिम्बाऽवासयद्वने ।
पाण्डवान्भीमसेनार्थे राक्षसी कामरूपिणी ॥ १.१६९.४ ॥
ఈ విధంగా హిడింబ భీమసేనుని కోసం అడవిలో పాండవులను, సోదరులను ఏడు నెలలు ఉంచింది; ఆమె కోరిన రూపం ధరించగల రాక్షసి.
1.169.5
सुखं स विहरन्भीमस्तत्कालं पर्यणामयत् ।
ततोऽलभत सा गर्भं राक्षसी कामरूपिणी ॥ १.१६९.५ ॥
సుఖంగా విహరిస్తూ భీముడు ఆ కాలాన్ని గడిపాడు; తరువాత ఇచ్ఛానుసారం రూపం ధరించగల ఆ రాక్షసి గర్భవతి అయింది.
1.169.6
अतृप्ता भीमसेनेन सप्तमासोपसंगता ।
प्रजज्ञे राक्षसी पुत्रं भीमसेनान्महाबलात् ॥ १.१६९.६ ॥
భీమసేనుని వల్ల తృప్తి చెందని ఆ రాక్షసి ఏడు నెలలు నిండగా మహాబలుడైన భీమసేనుని నుండి కుమారుని ప్రసవించింది.
1.169.7
विरूपाक्षं महावक्त्रं शङ्कुकर्णं विभीषणम् ।
भीमरूपं सुताम्राक्षं तीक्ष्णदंष्ट्रं महारथम् ॥ १.१६९.७ ॥
విరూపాక్షుడు, పెద్ద నోరు, శంకువు వంటి చెవులు, భయంకరుడు, భయానక రూపం, ఎర్రని కళ్లు, పదునైన కోరలు కలవాడు, మహారథుడు.
1.169.8
महेष्वासं महावीर्यं महासत्वं महाजवम् ।
महाकायं महाकालं महाग्रीवं महाभुजम् ॥ १.१६९.८ ॥
మహాధనుర్ధారి, మహాపరాక్రమశాలి, మహాధైర్యవంతుడు, మహావేగవంతుడు, విశాలమైన శరీరం కలవాడు, మహాకాలుడు, పెద్ద మెడ కలవాడు, పెద్ద భుజాలు కలవాడు.
1.169.9
अमानुषं मानुषजं भीमवेगमरिन्दमम् ।
पिशाचकानतीत्यान्यान्बभूवाति स मानुषान् ॥ १.१६९.९ ॥
అతడు మానవుడు కానివాడు; అయినా మనిషి నుండి జన్మించినవాడు. భయంకర వేగం కలవాడు, శత్రువులను అణచువాడు. అతడు పిశాచులను, ఇతరులను దాటి, మనుషులను కూడా మించిపోయాడు.
1.169.10
बालोऽपि विक्रमं प्राप्तो मानुषेषु विशांपते ।
सर्वास्त्रेषु वरो वीरः प्रकाममभवद्बली ॥ १.१६९.१० ॥
ఓ ప్రజాపాలకా, అతడు బాలుడైనప్పటికీ మనుషులలో పరాక్రమాన్ని పొందాడు; అన్ని ఆయుధాలలో శ్రేష్ఠ వీరుడై, కోరినట్లుగా బలవంతుడయ్యాడు.
1.169.11
सद्यो हि गर्भं राक्षस्यो लभन्ते प्रसवन्ति च ।
कामरूपधराश्चैव भवन्ति बहुरूपिकाः ॥ १.१६९.११ ॥
రాక్షసీలు వెంటనే గర్భం ధరిస్తారు, ప్రసవిస్తారు కూడా; వారు కోరిన రూపం ధరించేవారు, అనేక రూపాలు కలవారు అవుతారు.
1.169.12
प्रणम्य विकचः पादावगृह्णात्स पितुस्तदा ।
मातुश्च परमेष्वासस्तौ च नामास्य चक्रतुः ॥ १.१६९.१२ ॥
అప్పుడు వికచుడు నమస్కరించి తండ్రి పాదాలను పట్టుకున్నాడు; ఆ పరమ ధనుర్ధారి తల్లి పాదాలను కూడా పట్టుకున్నాడు. వారిద్దరూ అతనికి పేరు పెట్టారు.
1.169.13
घटोहास्योत्कच इति माता तं प्रत्यभाषत ।
अभवत्तेन नामास्य घटोत्कच इति स्म ह ॥ १.१६९.१३ ॥
తల్లి అతనితో ఇలా అన్నది: 'ఘటోహాస్య, ఉత్కచ' అని. ఆ కారణంగా అతనికి ఘటోత్కచుడు అని పేరు వచ్చింది.
1.169.14
अनुरक्तश्च तानासीत्पाण्डवान्स घटोत्कचः ।
तेषां च दयितो नित्यमात्मनित्यो बभूव ह ॥ १.१६९.१४ ॥
ఘటోత్కచుడు పాండవులపై అనురాగం కలిగి ఉన్నాడు. వారికి ఎల్లప్పుడూ ప్రియుడై, ఎల్లప్పుడూ వారి స్వజనుడిగా ఉండిపోయాడు.
1.169.15
घटोत्कचो महाकायः पाण्डवान्पृथया सह ।
अभिवाद्य यथान्यायमब्रवीच्च प्रभाष्य तान् ॥ १.१६९.१५ ॥
మహాకాయుడైన ఘటోత్కచుడు పృథ (కుంతి)తో కలిసి పాండవులకు యథావిధిగా నమస్కరించి, వారితో మాట్లాడి ఇలా అన్నాడు.
1.169.16
किं करोम्यहमार्याणां निःशङ्कं वदतानघाः ।
तं ब्रुवन्तं भैमसेनिं कुन्ती वचनमब्रवीत् ॥ १.१६९.१६ ॥
'అనఘులారా, నేను ఆర్యులకు ఏమి చేయాలి? నిర్మొహమాటంగా చెప్పండి.' అని అంటున్న భైమసేనితో కుంతి ఈ మాట అన్నది.
1.169.17
त्वं कुरूणां कुले जातः साक्षाद्भीमसमो ह्यसि ।
ज्येष्ठः पुत्रोसि पञ्चानां साहाय्यं कुरु पुत्रक ॥ १.१६९.१७ ॥
'నీవు కురువంశంలో జన్మించావు; సాక్షాత్తూ భీమునితో సమానుడవు. ఐదుగురిలో నీవు పెద్ద కుమారుడవు; కుమారా, సహాయం చెయ్యి.'
1.169.18
पृथयाप्येवमुक्तस्तु प्रणम्यैव वचोऽब्रवीत् ।
यथा हि रावणो लोके इन्द्रजिच्च महाबलः।
वर्ष्मवीर्यसमो लोके विशिष्टश्चाभवं नृषु ॥ १.१६९.१८ ॥
కుంతి ఇలా అనగా, ఘటోత్కచుడు నమస్కరించి ఈ మాట అన్నాడు: 'లోకంలో రావణుడు, మహాబలుడైన ఇంద్రజిత్తు ఎలా ఉన్నారో, అలాగే శరీరబలంలో సమానుడనై నేను మనుషులలో విశిష్టుడనవుతాను.'
1.169.19
कृत्यकाल उपस्थास्ये पितॄनिति घटोत्कचः ।
आमन्त्र्य रक्षसां श्रेष्ठः प्रतस्थे चोत्तरां दिशम् ॥ १.१६९.१९ ॥
"తగిన సమయంలో పితృదేవతలకు సేవ చేస్తాను" అని చెప్పి, రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన ఘటోత్కచుడు వీడ్కోలు తీసుకుని ఉత్తర దిశ వైపు బయలుదేరాడు.
1.169.20
स हि सृष्टो भगवता शक्तिहेतोर्महात्मना ।
वर्णस्याप्रतिवीर्यस्य प्रतियोद्धा महारथः ॥ १.१६९.२० ॥
అతడు మహాత్ముడైన భగవానునిచే శక్తి కొరకు సృష్టించబడినవాడు; సాటిలేని పరాక్రమశాలి వర్ణునికి ప్రతియోధుడైన మహారథుడు.
1.169.21
सह वासो मया जीर्णस्त्वया कमलपालिके ।
पुनर्द्रक्ष्यसि राज्यस्थानित्यभाषत तां तदा ॥ १.१६९.२१ ॥
"నాతో దీర్ఘకాలం కలిసి జీవించావు, కమలమాల ధరించినదానా! మళ్ళీ రాజ్యంలో నివసిస్తున్న నన్ను చూస్తావు" అని భీముడు ఆమెతో అన్నాడు.
1.169.22
पदा मां संस्मरेः कान्त रिरंसू रहसि प्रभो ।
तदा तव वशं भूय आगन्तास्म्याशु भारत ॥ १.१६९.२२ ॥
"ప్రియుడా, ప్రభూ! ఏకాంతంలో రమించాలనుకున్నప్పుడు కాలితో నన్ను స్మరించు; భరతా, అప్పుడు నేను వెంటనే మళ్ళీ నీ వశంలోకి వస్తాను."
1.169.23
इत्युक्त्वा सा जगामाशु भावमासज्य पाण्डवे ।
हिडिम्बा समयं स्मृत्वा स्वां गतिं प्रत्यपद्यत ॥ १.१६९.२३ ॥
ఇలా చెప్పి ఆమె త్వరగా వెళ్ళిపోయింది; పాండవునిపై అనురాగాన్ని నిలిపి, హిడింబ ఒప్పందాన్ని స్మరించుకుని తన మార్గాన్ని చేపట్టింది.