ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.173
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.173.1
तयोर्दुःखितयोर्वाक्यमतिमात्रं निशम्य तु ।
ततो दुःखपरीताङ्गी कन्या तावभ्यभाषत ॥ १.१७३.१ ॥
ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଅତିଶୟ ଦୁଃଖିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ ଆବୃତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା କନ୍ୟା ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲା।
1.173.2
किमेवं भृशदुःखार्तौ रोरूयेतामनाथवत् ।
ममापि श्रूयतां वाक्यं श्रुत्वा च क्रियतां क्षमम् ॥ १.१७३.२ ॥
ଏପରି ଅତିଶୟ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଅନାଥ ପରି ତୁମେ କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ? ମୋ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ, ଶୁଣି ଯାହା ଉଚିତ ତାହା କର।
1.173.3
धर्मतोऽहं परित्याज्या युवयोर्नात्र संशयः ।
त्यक्तव्यां मां परित्यज्य त्राहि सर्वं मयैकया ॥ १.१७३.३ ॥
ଧର୍ମାନୁସାରେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ମୋତେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିପାର, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୁଁ ଏକା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବି।
1.173.4
इत्यर्थमिष्यतेऽपत्यं तारयिष्यति मामिति ।
अस्मिन्नुपस्थिते काले तरध्वं प्लववन्मया ॥ १.१७३.४ ॥
'ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସନ୍ତାନ ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ; ସେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବ' ଏହା କହି। ଏହି ସମୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ମୋ ସାହାଯ୍ୟରେ ଭେଳା ପରି ପାର ହୋଇଯାଅ।
1.173.5
इह वा तारयेद्दुर्गादुत वा प्रेत्य भारत ।
सर्वथा तारयेत्पुत्रः पुत्र इत्युच्यते बुधैः ॥ १.१७३.५ ॥
ହେ ଭରତବଂଶଧର, ଏ ଲୋକରେ ବା ପରଲୋକରେ, ସଙ୍କଟରୁ ପୁତ୍ର ହିଁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ସର୍ବପ୍ରକାରେ ପୁତ୍ର ହିଁ ଉଦ୍ଧାର କରେ—ଏପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି।
1.173.6
आकाङ्क्षन्ते च दौहित्रान्मयि नित्यं पितामहाः ।
तत्स्वयं वै परित्रास्ये रक्षन्ती जीवितं पितुः ॥ १.१७३.६ ॥
ପିତାମହମାନେ ସର୍ବଦା ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦୌହିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ଅତଏବ ମୁଁ ନିଜେ ପିତାଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରି ସେମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଉଦ୍ଧାର କରିବି।
1.173.7
भ्राता च मम बालोऽयं गते लोकममुं त्वयि ।
अचिरेणैव कालेन विनश्येत न संशयः ॥ १.१७३.७ ॥
ତୁମେ ସେହି ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ, ମୋ ଏହି ସାନ ଭାଇ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର କାଳବଶରେ ବିନଷ୍ଟ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.173.8
तातेपि हि गते स्वर्गं विनष्टे च ममानुजे ।
पिण्डः पितॄणां व्युच्छिद्येत्तत्तेषां विप्रियं भवेत् ॥ १.१७३.८ ॥
ପିତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ ଓ ମୋ ସାନ ଭାଇ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ, ପିତୃମାନଙ୍କ ପିଣ୍ଡ ଛିନ୍ନ ହୋଇଯିବ; ତାହା ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପ୍ରିୟ ହେବ।
1.173.9
पित्रा त्यक्ता तथा मात्रा भ्रात्रा चाहमसंशयम् ।
दुःखाद्दुःखतरं प्राप्य म्रियेयमतथोचिताम् ॥ १.१७३.९ ॥
ପିତା, ମାତା ଓ ଭାଇ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ମୁଁ, ଦୁଃଖରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ପାଇ, ଅନୁଚିତ ରୂପେ ନିଶ୍ଚୟ ମରିବି।
1.173.10
त्वयि त्वरोगे निर्मुक्तो माता भ्राता च मे शिशुः ।
सन्तानश्चैव पिण्डश्च प्रतिष्ठास्यत्यसंशयम् ॥ १.१७३.१० ॥
ତୁମେ ରୋଗମୁକ୍ତ ରହିଲେ ମୋ ମାତା, ମୋ ଭାଇ ଓ ଶିଶୁ ମୁକ୍ତ ରହିବେ; ବଂଶ ଓ ପିଣ୍ଡ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ଥିର ରହିବେ।
1.173.11
आत्मा पुत्रः सखी भार्या कृच्छ्रं तु दुहिता किल ।
स कृच्छ्रान्मोचयात्मानं मां च धर्मे नियोजया ॥ १.१७३.११ ॥
ଆତ୍ମା, ପୁତ୍ର, ସଖା, ଭାର୍ଯ୍ୟା—ଏମାନେ ପ୍ରିୟ; କିନ୍ତୁ କନ୍ୟା ପ୍ରକୃତରେ କଷ୍ଟ। ସେ ନିଜକୁ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କରି ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ କରୁ।
1.173.12
अनाथा कृपणा बाला यत्र क्वचन गामिनी ।
भविष्यामि त्वया तात विहीना कृपणा सदा ॥ १.१७३.१२ ॥
ହେ ତାତ! ତୁମ ବିନା ମୁଁ ଅନାଥା, ଦୀନା, ବାଳିକା ହୋଇ ଯେଉଁଠି ସେଠି ବୁଲିବି; ସର୍ବଦା ଦୀନା ରହିବି।
1.173.13
अथवाहं करिष्यामि कुलस्यास्य विमोचनम् ।
फलसंस्था भविष्यामि कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ १.१७३.१३ ॥
ଅଥବା ମୁଁ ଏହି କୁଳର ଉଦ୍ଧାର କରିବି; ଅତି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରି ଫଳ ପାଇବି।
1.173.14
अथवा यास्यसे तत्र त्यक्त्वा मां द्विजसत्तम ।
पीडिताऽहं भविष्यामि तदवेक्षस्व मामपि ॥ १.१७३.१४ ॥
ଅଥବା, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ସେଠାକୁ ଗଲେ ମୁଁ ପୀଡ଼ିତା ହେବି; ତେଣୁ ମୋ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ରଖ।
1.173.15
तदस्मदर्थं धर्मार्थं प्रसवार्थं च सत्तम ।
आत्मानं परिरक्षस्व त्यक्तव्यां मां च संत्यज ॥ १.१७३.१५ ॥
ତେଣୁ, ହେ ସତ୍ତମ, ଆମ ପାଇଁ, ଧର୍ମ ପାଇଁ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କର; ତ୍ୟାଗଯୋଗ୍ୟ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କର।
1.173.16
अवश्यकरणीये च मा त्वां कालोत्यगादयम् ।
किं त्वतः परमं दुःखं यद्वयं स्वर्गते त्वयि ॥ १.१७३.१६ ॥
ଅବଶ୍ୟ କରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହି କାଳ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ ନ କରୁ। ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ ଆମେ ଏଠାରେ ରହିଲେ, ଏଥିଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ କ'ଣ?
1.173.17
याचमानाः परादन्नं परिधावेमहि श्ववत् ।
त्वयि त्वरोगे निर्मुक्ते क्लेशादस्मात्सबान्धवे।
अमृतेव सती लोके भविष्यामि सुखान्विता ॥ १.१७३.१७ ॥
ଅନ୍ୟଠାରୁ ଅନ୍ନ ମାଗି ଆମେ କୁକୁରଙ୍କ ପରି ବୁଲିବା। ତୁମେ ଏହି କ୍ଲେଶରୁ, ବନ୍ଧୁଜନ ସହିତ, ରୋଗରହିତ ହୋଇ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ମୁଁ ଜଗତରେ ଅମୃତ ପରି ସୁଖୀ ହେବି।
1.173.18
इतः प्रदाने देवाश्च पितरश्चेति नः श्रुतम् ।
त्वया दत्तेन तोयेन भविष्यति हिताय वै ॥ १.१७३.१८ ॥
ଏଠାରୁ ଦାନରେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ; ତୁମର ଦିଆ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ତାହା ଆମ ହିତ ପାଇଁ ହେବ।
1.173.19
इत्येतदुभयं तात निशाम्य तव यद्धितम् ।
तद्व्यवस्य तथाम्बाया हितं स्वस्य सुतस्य च ॥ १.१७३.१९ ॥
ହେ ତାତ, ଏହି ଦୁଇଟି କଥା ଶୁଣି ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ହିତକର ତାହା ହିଁ ସ୍ଥିର କର; ମାତା ଓ ତୁମ ପୁତ୍ରର ହିତ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ଅଛି।
1.173.20
मातापित्रोश्च पुत्रास्तु भवितारो गुणान्विताः ।
न तु पुत्रस्य पितरो पुनर्जातु भविष्यतः ॥ १.१७३.२० ॥
ମାତା-ପିତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଗୁଣବାନ ହେବେ; କିନ୍ତୁ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ସେହି ପିତାମାତା ପୁଣି କେବେ ହେବେ ନାହିଁ।
1.173.21
एवं बहुविधं तस्या निशम्य परिदेवितम् ।
पिता माता च सा चैव कन्या प्ररुरुदुस्त्रयः ॥ १.१७३.२१ ॥
ତାଙ୍କର ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ବିଳାପ ଶୁଣି ପିତା, ମାତା ଓ ସେହି କନ୍ୟା — ତିନିଜଣ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କାନ୍ଦି ଉଠିଲେ।
1.173.22
ततः प्ररुदितान्सर्वान्निशम्याथ सुतस्तदा ।
उत्फुल्लनयनो बालः कलमव्यक्तमब्रवीत् ॥ १.१७३.२२ ॥
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କାନ୍ଦିବାର ଦେଖି ସେତେବେଳେ ବିସ୍ତୃତ ଆଖିର ସେହି ବାଳକ ମଧୁର କିନ୍ତୁ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ କହିଲା।
1.173.23
मा पिता रुद मा मातर्मा स्वसस्त्विति चाब्रवीत् ।
प्रहसन्निव सर्वांस्तानेकैकमनुसर्पति ॥ १.१७३.२३ ॥
"ପିତା, କାନ୍ଦନି; ମାତା, କାନ୍ଦନି; ଭଉଣୀ, କାନ୍ଦନି" ବୋଲି କହି, ଯେପରି ହସୁଥିବା ଭଳି, ସେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଡ଼ି ଗଡ଼ି ଯାଉଥିଲା।
1.173.24
ततः स तृणमादाय प्रहृष्टः पुनरब्रवीत् ।
अनेनाहं हनिष्यामि राक्षसं पुरुषादकम् ॥ १.१७३.२४ ॥
ତେବେ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ତୃଣଖଣ୍ଡ ଉଠାଇ ପୁଣି କହିଲା — "ଏଥିରେ ମୁଁ ସେ ନରଭକ୍ଷୀ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରିବି।"
1.173.25
तथापि तेषां दुःखेन परीतानां निशम्य तत् ।
बालस्य वाक्यमव्यक्तं हर्षः समभवन्महान् ॥ १.१७३.२५ ॥
ତଥାପି ଦୁଃଖରେ ଘେରା ହୋଇଥିବା ସେମାନେ ସେହି ଶିଶୁର ଅସ୍ପଷ୍ଟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମହା ହର୍ଷ ଅନୁଭବ କଲେ।
1.173.26
अयं काल इति ज्ञात्वा कुन्ती समुपसृत्य तान् ।
गतासूनमृतेनेव जीवयन्तीदमब्रवीत् ॥ १.१७३.२६ ॥
'ଏହା ହିଁ ସମୟ' ଏହା ଜାଣି କୁନ୍ତୀ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ମୃତମାନଙ୍କୁ ଅମୃତରେ ଜୀବିତ କରୁଥିବା ପରି ଏହା କହିଲେ।