มหาภารตะ · อัธยายะ 1.173

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.173.1

तयोर्दुःखितयोर्वाक्यमतिमात्रं निशम्य तु ।
ततो दुःखपरीताङ्गी कन्या तावभ्यभाषत ॥ १.१७३.१ ॥

ครั้นได้ฟังถ้อยคำอันเศร้าโศกของคนทั้งสองอย่างยิ่งแล้ว หญิงสาวผู้มีอวัยวะถูกความโศกครอบงำ จึงกล่าวกับทั้งสองนั้น

1.173.2

किमेवं भृशदुःखार्तौ रोरूयेतामनाथवत् ।
ममापि श्रूयतां वाक्यं श्रुत्वा च क्रियतां क्षमम् ॥ १.१७३.२ ॥

เหตุใดพวกท่านทั้งสองจึงร่ำไห้เช่นนี้ ถูกความโศกเศร้าอย่างหนักทำร้ายเหมือนคนไร้ที่พึ่ง จงฟังถ้อยคำของเราด้วยเถิด และเมื่อได้ฟังแล้ว จงทำสิ่งที่สมควรเถิด

1.173.3

धर्मतोऽहं परित्याज्या युवयोर्नात्र संशयः ।
त्यक्तव्यां मां परित्यज्य त्राहि सर्वं मयैकया ॥ १.१७३.३ ॥

ด้วยเหตุแห่งธรรม เราเป็นผู้ที่พวกท่านทั้งสองพึงละทิ้ง ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้ จงละทิ้งเราเถิด แล้วจงช่วยทุกสิ่งด้วยตัวเราเพียงผู้เดียว

1.173.4

इत्यर्थमिष्यतेऽपत्यं तारयिष्यति मामिति ।
अस्मिन्नुपस्थिते काले तरध्वं प्लववन्मया ॥ १.१७३.४ ॥

เพื่อจุดหมายนี้จึงปรารถนาบุตร เขาจะพาเราข้ามไปได้ เมื่อกาลนี้มาถึงแล้ว จงข้ามไปด้วยอาศัยเรา ดุจอาศัยแพเถิด

1.173.5

इह वा तारयेद्दुर्गादुत वा प्रेत्य भारत ।
सर्वथा तारयेत्पुत्रः पुत्र इत्युच्यते बुधैः ॥ १.१७३.५ ॥

ไม่ว่าจะในโลกนี้หรือในโลกหน้า โอ้ทายาทแห่งภรตะ บุตรย่อมช่วยให้พ้นจากความทุกข์ได้ ทุกทางบุตรย่อมช่วยได้ นักปราชญ์จึงกล่าวว่า บุตรคือผู้ช่วยให้พ้น

1.173.6

आकाङ्क्षन्ते च दौहित्रान्मयि नित्यं पितामहाः ।
तत्स्वयं वै परित्रास्ये रक्षन्ती जीवितं पितुः ॥ १.१७३.६ ॥

บรรพบุรุษปรารถนาหลานชายและหลานหญิงผ่านทางเราอยู่เสมอ เพราะฉะนั้นเราเองจะช่วยพวกเขาให้พ้นอย่างแน่นอน โดยปกป้องชีวิตของบิดา

1.173.7

भ्राता च मम बालोऽयं गते लोकममुं त्वयि ।
अचिरेणैव कालेन विनश्येत न संशयः ॥ १.१७३.७ ॥

น้องชายผู้ยังเล็กของเรานี้ เมื่อท่านจากไปสู่โลกโน้น ก็จะพินาศในเวลาไม่นาน ไม่มีข้อสงสัยเลย

1.173.8

तातेपि हि गते स्वर्गं विनष्टे च ममानुजे ।
पिण्डः पितॄणां व्युच्छिद्येत्तत्तेषां विप्रियं भवेत् ॥ १.१७३.८ ॥

เมื่อบิดาของเราเสด็จสู่สวรรค์แล้ว และน้องชายของเราพินาศไปแล้ว การถวายปิณฑะแก่บรรพบุรุษจะขาดตอน และเรื่องนั้นจะเป็นที่ไม่พอพระทัยแก่บรรพบุรุษ

1.173.9

पित्रा त्यक्ता तथा मात्रा भ्रात्रा चाहमसंशयम् ।
दुःखाद्दुःखतरं प्राप्य म्रियेयमतथोचिताम् ॥ १.१७३.९ ॥

ถูกบิดา มารดา และพี่ชายทอดทิ้ง เราจะไม่ต้องสงสัยเลยว่า จะจากความทุกข์ไปสู่ความทุกข์ที่ยิ่งกว่า และจะตายในลักษณะที่ไม่เหมาะสมแก่เรา

1.173.10

त्वयि त्वरोगे निर्मुक्तो माता भ्राता च मे शिशुः ।
सन्तानश्चैव पिण्डश्च प्रतिष्ठास्यत्यसंशयम् ॥ १.१७३.१० ॥

หากท่านปราศจากโรคภัย มารดาของเรา น้องชายผู้ยังเล็กของเรา และบุตรของเราก็จะได้พ้นไปด้วย และสายสืบตระกูลกับการถวายปิณฑะก็จะตั้งมั่น ไม่มีข้อสงสัยเลย

1.173.11

आत्मा पुत्रः सखी भार्या कृच्छ्रं तु दुहिता किल ।
स कृच्छ्रान्मोचयात्मानं मां च धर्मे नियोजया ॥ १.१७३.११ ॥

ตนเอง บุตรชาย สหาย และภรรยาเป็นที่รัก แต่ธิดาเป็นแหล่งของความยากลำบากจริงๆ ขอให้นางช่วยตนเองให้พ้นจากความยากลำบาก และให้เราได้ดำรงอยู่ในธรรมด้วย

1.173.12

अनाथा कृपणा बाला यत्र क्वचन गामिनी ।
भविष्यामि त्वया तात विहीना कृपणा सदा ॥ १.१७३.१२ ॥

โอ้บิดา หากปราศจากท่าน ดิฉันผู้ไร้ที่พึ่ง น่าสงสาร เป็นเพียงเด็กหญิงจะต้องเร่ร่อนไปทุกหนทุกแห่ง จะเป็นผู้น่าสงสาร ไร้ที่พึ่งอยู่เสมอ

1.173.13

अथवाहं करिष्यामि कुलस्यास्य विमोचनम् ।
फलसंस्था भविष्यामि कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ १.१७३.१३ ॥

หรือไม่เช่นนั้นดิฉันจะช่วยให้วงศ์ตระกูลนี้พ้นจากภัย และเมื่อได้ทำกิจอันยากยิ่งแล้ว ดิฉันจะได้รับผลแห่งกรรมนั้น

1.173.14

अथवा यास्यसे तत्र त्यक्त्वा मां द्विजसत्तम ।
पीडिताऽहं भविष्यामि तदवेक्षस्व मामपि ॥ १.१७३.१४ ॥

หรือหากท่านจะไปที่นั่นโดยละทิ้งดิฉันไป โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชา ดิฉันก็จะต้องทุกข์ทรมาน ขอท่านได้มองดูดิฉันด้วยเถิด

1.173.15

तदस्मदर्थं धर्मार्थं प्रसवार्थं च सत्तम ।
आत्मानं परिरक्षस्व त्यक्तव्यां मां च संत्यज ॥ १.१७३.१५ ॥

เพราะฉะนั้น โอ้ผู้ประเสริฐ เพื่อประโยชน์ของพวกเรา เพื่อธรรม และเพื่อการมีบุตร ขอท่านจงรักษาตนเองไว้ และละทิ้งดิฉันผู้ควรถูกละทิ้งเถิด

1.173.16

अवश्यकरणीये च मा त्वां कालोत्यगादयम् ।
किं त्वतः परमं दुःखं यद्वयं स्वर्गते त्वयि ॥ १.१७३.१६ ॥

อย่าให้กาลนี้ล่วงเลยไปในสิ่งที่จำเป็นต้องกระทำ ความทุกข์ใดจะยิ่งกว่านี้อีกเล่า คือการที่ท่านได้ไปสู่สวรรค์ ขณะที่พวกเรายังคงอยู่

1.173.17

याचमानाः परादन्नं परिधावेमहि श्ववत् ।
त्वयि त्वरोगे निर्मुक्ते क्लेशादस्मात्सबान्धवे।
अमृतेव सती लोके भविष्यामि सुखान्विता ॥ १.१७३.१७ ॥

หากเราต้องขอข้าวจากผู้อื่น เราก็คงจะต้องเร่ร่อนไปดุจสุนัข หากท่านพ้นจากความทุกข์ยากนี้และพ้นจากโรคภัยพร้อมญาติพี่น้องแล้ว ดิฉันก็จะดำรงชีวิตอย่างมีความสุขในโลกดุจน้ำอมฤต

1.173.18

इतः प्रदाने देवाश्च पितरश्चेति नः श्रुतम् ।
त्वया दत्तेन तोयेन भविष्यति हिताय वै ॥ १.१७३.१८ ॥

เราได้ยินมาว่า จากการถวายสิ่งนี้ เทวดาและบรรพบุรุษจะได้รับความพอใจ และด้วยน้ำที่ท่านถวาย ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแน่แท้

1.173.19

इत्येतदुभयं तात निशाम्य तव यद्धितम् ।
तद्व्यवस्य तथाम्बाया हितं स्वस्य सुतस्य च ॥ १.१७३.१९ ॥

โอ้บุตรรัก เมื่อได้ฟังทั้งสองสิ่งนี้แล้ว จงตัดสินใจในสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ท่าน อันนั้นก็เป็นประโยชน์แก่มารดาและแก่บุตรของท่านเองด้วย

1.173.20

मातापित्रोश्च पुत्रास्तु भवितारो गुणान्विताः ।
न तु पुत्रस्य पितरो पुनर्जातु भविष्यतः ॥ १.१७३.२० ॥

บุตรย่อมเกิดแก่มารดาและบิดาอย่างแน่นอน ผู้ประกอบด้วยคุณความดี แต่บุตรคนหนึ่งจะไม่มีบิดามารดาคู่เดิมอีกเลยเป็นอันขาด

1.173.21

एवं बहुविधं तस्या निशम्य परिदेवितम् ।
पिता माता च सा चैव कन्या प्ररुरुदुस्त्रयः ॥ १.१७३.२१ ॥

เมื่อได้ฟังการคร่ำครวญของนางด้วยประการต่าง ๆ เช่นนั้น บิดา มารดา และตัวธิดาเอง ทั้งสามต่างร้องไห้คร่ำครวญดังขึ้น

1.173.22

ततः प्ररुदितान्सर्वान्निशम्याथ सुतस्तदा ।
उत्फुल्लनयनो बालः कलमव्यक्तमब्रवीत् ॥ १.१७३.२२ ॥

เมื่อเห็นทุกคนร้องไห้คร่ำครวญดังนั้น บุตรน้อยผู้นั้น ดวงตาเบิกกว้าง ก็พูดด้วยเสียงอ่อนหวานแต่ยังไม่ชัดเจนขึ้นในเวลานั้น

1.173.23

मा पिता रुद मा मातर्मा स्वसस्त्विति चाब्रवीत् ।
प्रहसन्निव सर्वांस्तानेकैकमनुसर्पति ॥ १.१७३.२३ ॥

เขาพูดว่า "พ่ออย่าร้องไห้ แม่อย่าร้องไห้ พี่สาวอย่าร้องไห้" แล้วคลานเข้าไปหาทีละคนราวกับหัวเราะอยู่

1.173.24

ततः स तृणमादाय प्रहृष्टः पुनरब्रवीत् ।
अनेनाहं हनिष्यामि राक्षसं पुरुषादकम् ॥ १.१७३.२४ ॥

ครั้นแล้ว เด็กน้อยนั้นดีใจยิ่ง หยิบใบหญ้าขึ้นมาแล้วกล่าวอีกว่า "ด้วยสิ่งนี้ข้าจะฆ่ายักษ์รากษสผู้กินคนนั้นเอง"

1.173.25

तथापि तेषां दुःखेन परीतानां निशम्य तत् ।
बालस्य वाक्यमव्यक्तं हर्षः समभवन्महान् ॥ १.१७३.२५ ॥

ถึงกระนั้น เมื่อคนเหล่านั้นซึ่งถูกความทุกข์ครอบงำได้ฟังถ้อยคำอันไม่ชัดเจนของเด็กน้อยนั้น ก็เกิดความยินดีอย่างยิ่ง

1.173.26

अयं काल इति ज्ञात्वा कुन्ती समुपसृत्य तान् ।
गतासूनमृतेनेव जीवयन्तीदमब्रवीत् ॥ १.१७३.२६ ॥

กุนตีรู้ว่าบัดนี้ถึงเวลาแล้ว จึงเข้าไปใกล้พวกเขา แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ราวกับจะปลุกผู้ตายให้ฟื้นด้วยน้ำอมฤต