Mahābhārata · Adhyāya 1.177
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.177.1
उपपन्नमिदं मातस्त्वया यद्बुद्धिपूर्वकम् ।
आर्तस्य ब्राह्मणस्यैतदनुक्रोशादिदं कृतम् ॥ १.१७७.१ ॥
Madre, lo que hiciste deliberadamente es apropiado; esto se hizo por compasión hacia el brahmán afligido.
1.177.2
ध्रुवमेष्यति भीमोऽयं निहत्य पुरुषादकम् ।
सर्वथा ब्राह्मणस्यार्थे यदनुक्रोशवत्यसि ॥ १.१७७.२ ॥
Sin duda este Bhīma volverá tras haber matado a aquel demonio come hombres; en todo sentido eres compasiva por el bien del brahmán.
1.177.3
यथा त्विदं न विन्देयुर्नरा नगरवासिनः ।
तथाऽयं ब्राह्मणो वाच्यः परिग्राह्यश्च यत्नतः ॥ १.१७७.३ ॥
Para que los habitantes de la ciudad no lo descubran, hay que decírselo así al brahmán y acogerlo con cuidado.
1.177.4
युधिष्ठिरेण संमन्त्र्य ब्राह्मणार्थमरिन्दम ।
कुन्ती प्रविश्य तान्सर्वान्मन्त्रयामास भारत ॥ १.१७७.४ ॥
Oh domador de enemigos, tras consultar con Yudhiṣṭhira por el bien del brahmán, Kuntī entró y consultó con todos ellos, oh Bhārata.
1.177.5
अथ रात्र्यां व्यतीतायां भीमसेनो महाबलः ।
ब्राह्मणं समुपागम्य वचश्चेदमुवाच ह ॥ १.१७७.५ ॥
Entonces, pasada la noche, el poderoso Bhīmasena se acercó al brahmán y dijo estas palabras.
1.177.6
आपदस्त्वां विमोक्ष्येऽहं सपुत्रं ब्राह्मण प्रियम् ।
मा भैषी राक्षसात्तस्मान्मां ददातु बलिं भवान् ॥ १.१७७.६ ॥
Brahmán, te libraré a ti y a tu querido hijo de esta calamidad. No temas a ese demonio; que te me entregues a mí como ofrenda.
1.177.7
इद मामशितं कर्तुं प्रयतस्व सकृद्गृहे ।
आथात्मानं प्रादास्यामि तस्मै घोराय रक्षसे ॥ १.१७७.७ ॥
Intenta una vez, en casa, hacer de mí tu comida. Entonces me entregaré a aquel terrible rākṣasa.
1.177.8
त्वरध्वं किं विलम्बध्वे मा चिरं कुरुतानघाः ।
व्यवस्येयं मनः प्राणैर्युष्मान्रक्षितुमद्य वै ॥ १.१७७.८ ॥
Dense prisa, ¿por qué demoráis? Oh inmaculados, no tardéis mucho. Hoy he resuelto en mi mente protegeros, incluso con mi vida.
1.177.9
एवमुक्तः स भीमेन ब्राह्मणो भरतर्षभ ।
सुहृदां तत्समाख्याय ददावन्नं सुसंस्कृतम् ॥ १.१७७.९ ॥
Así interpelado por Bhīma, oh toro de los Bharatas, el brahmán, habiéndolo comunicado a sus amigos, dio la comida bien preparada.
1.177.10
पिशितोदनमाजह्रुरथास्मै पुरवासिनः ।
सघृतं सोपदंशं च सूपैर्नानाविधैः सह ॥ १.१७७.१० ॥
Entonces los habitantes de la ciudad le trajeron arroz con carne, con ghī, con acompañamientos y con sopas de diversas clases.
1.177.11
तदाऽशित्वा भीमसेनो मांसानि विविधानि च ।
मोदकानि च मुख्यानि चित्रोदनचयान्बहून् ॥ १.१७७.११ ॥
Entonces Bhīmasena comió diversas carnes, excelentes dulces y muchos montones de arroz de variados sabores.
1.177.12
ततोऽपिबद्दधिघटान्सुबहून्द्रोणसंमितान् ।
तस्य भुक्तवतः पौरा यथावत्समुपार्जितान् ॥ १.१७७.१२ ॥
Luego bebió muchas tinajas de cuajada, cada una de la medida de un droṇa. Cuando hubo comido, los habitantes de la ciudad trajeron lo que habían reunido debidamente para él.
1.177.13
उपजह्रुर्भृतं भागं समृद्धमनसस्तदा ।
ततो रात्र्यां व्यतीतायां सव्यञ्जनदधिप्लुतम् ॥ १.१७७.१३ ॥
Entonces, con ánimo alegre, trajeron su porción. Después, cuando pasó la noche, se trajo comida empapada en guisos y yogur.
1.177.14
समारुह्यान्नसंपूर्णं शकटं स वृकोदरः ।
प्रययौ तूर्यनिर्घोषैः पौरैश्च परिवारितः ॥ १.१७७.१४ ॥
Subiendo al carro lleno de comida, Vṛkodara partió, con el estruendo de los instrumentos y rodeado por los ciudadanos.
1.177.15
आत्मानमेषोऽन्नभूतो राक्षसाय प्रदास्यति ।
तरुणोऽप्रतिरूपश्च दृढ औदरिको युवा ॥ १.१७७.१५ ॥
Este, convertido en alimento, se entregará a sí mismo al rākṣasa. Es joven, incomparable, fuerte y glotón.
1.177.16
वाग्भिरेवंप्रकाराभिः स्तूयमानो वृकोदरः ।
चुचोद स बलीवर्दौ युक्तौ सर्वाङ्गकालकौ ॥ १.१७७.१६ ॥
Alabado con tales palabras, Vṛkodara azuzó a los dos toros, negros en todo el cuerpo, que estaban uncidos.
1.177.17
वादित्राणां प्रवादेन ततस्तं पुरुषादकम् ।
अभ्यगच्छत्सुसंहृष्टः सर्वत्र मनुजैर्वृतः ॥ १.१७७.१७ ॥
Con el sonido de los instrumentos, él, muy alegre, se acercó a aquel devorador de hombres, rodeado por todas partes de hombres.
1.177.18
संप्राप्य स च तं देशमेकाकी समुपाययौ ।
पुरुषादभयाद्भीतस्तत्रैवासीज्जनव्रजः ॥ १.१७७.१८ ॥
Habiendo llegado a aquel lugar, avanzó solo; la multitud de gente, asustada por temor al devorador de hombres, se quedó allí mismo.
1.177.19
स गत्वा दूरमध्वानं दक्षिणामभितो दिशम् ।
यतोपदिष्टमुद्देशे ददर्श विपुलं द्रुमम् ॥ १.१७७.१९ ॥
Habiendo recorrido una gran distancia hacia el sur, en el lugar indicado vio un vasto árbol.
1.177.20
केशमज्जास्थिमेदोभिर्बाहूरुचरणैरपि ।
आर्द्रैः शुष्कैश्च संकीर्णमभितोऽथ वनस्पतिम् ॥ १.१७७.२० ॥
Aquel árbol estaba por todas partes cubierto de cabellos, médula, huesos y grasa, con brazos, muslos y pies, húmedos y secos.
1.177.21
गृध्रकङ्कबलच्छन्नं गोमायुगणसेवितम् ।
उग्रगन्धमचक्षुष्यं श्मशानमिव दारुणम् ॥ १.१७७.२१ ॥
Cubierto de buitres, garzas y milanos, frecuentado por multitudes de chacales, de olor pestilente, doloroso a la vista, terrible como un cementerio.
1.177.22
तं प्रविश्य महावृक्षं चिन्तयामास वीर्यवान् ।
यावन्न पश्यते रक्षो बकाभिख्यं बलोत्तरम् ॥ १.१७७.२२ ॥
Tras entrar en aquel gran árbol, el poderoso reflexionó: hasta que vea al demonio llamado Baka, de fuerza extrema.
1.177.23
आचितं विविधैर्भोज्यैरन्नैरुच्चावचैरिदम् ।
शकटं सूपसंपूर्णं यावद्द्रक्ष्यति राक्षसः ॥ १.१७७.२३ ॥
Este carro, colmado de diversos alimentos y platos de toda clase, lleno de guisos, hasta que lo vea el demonio.
1.177.24
तावदेवेह भोक्ष्येऽहं दुर्लभं हि पुनर्भवेत् ।
विप्रकीर्येत सर्वं हि प्रयुद्धे मयि रक्षसा ॥ १.१७७.२४ ॥
Hasta entonces comeré aquí mismo, pues tal oportunidad sería rara otra vez; y cuando el demonio luche conmigo, todo esto se dispersará.
1.177.25
अभोज्यं हि शवस्पर्शे निगृहीते बके भवेत् ।
स त्वेवं भीमकर्मा तु भीमसेनोऽभिलक्ष्य च ॥ १.१७७.२५ ॥
Pues la comida sería inadecuada para comer si Baka fuera apresado al tocar un cadáver. Pero Bhīmasena, de hechos terribles, habiendo observado, (lo comprendió).
1.177.26
उपविश्य विविक्तेऽन्नं भुङ्क्ते स्म परमं परः ।
तं ततः सर्वतोऽपश्यन्द्रुमानारुह्य नागराः ॥ १.१७७.२६ ॥
Sentado en un lugar apartado, comía la comida, aquel supremo. Entonces los habitantes de la ciudad, subiendo a los árboles, lo vieron desde todos lados.
1.177.27
नारक्षो बलिमश्नीयादेवं बहु च मानवाः ।
भुङ्क्ते ब्राह्मणरूपेण बकोऽयमिति चाब्रुवन् ॥ १.१७७.२७ ॥
Un rākṣasa no debería comer la ofrenda, decían muchos hombres; "Come en forma de brahmán: este es Baka", comenzaron a decir.
1.177.28
स तं हसति तेजस्वी तदन्नमुपभुज्य च ।
आसाद्य तु वनं तस्य रक्षसः पाण्डवो बली।
आजुहाव ततो नाम्ना तदन्नमुपपादयन् ॥ १.१७७.२८ ॥
Él se rió de ellos, el radiante; habiendo comido aquella comida, habiendo llegado al bosque de aquel rākṣasa, el poderoso Pāṇḍava lo llamó por su nombre, trayéndole aquella comida.
1.177.29
ततः स राक्षसः क्रुद्धो भीमस्य वचनात्तदा ।
आजगाम सुसंक्रुद्धो यत्र भीमो व्यवस्थितः ॥ १.१७७.२९ ॥
Entonces aquel rākṣasa, enfurecido por las palabras de Bhīma, muy colérico, llegó adonde estaba Bhīma.
1.177.30
महाकायो महावेगो दारयन्निव मेदिनीम् ।
लोहिताक्षः करालश्च लोहितश्मश्रुमूर्धजः ॥ १.१७७.३० ॥
De cuerpo enorme y muy veloz, como si partiera la tierra; de ojos rojos y terrible, con barba y cabello rojos.
1.177.31
आकर्णाद्भिन्नवक्त्रश्च शङ्कुकर्णो विभीषणः ।
त्रिशिखां भ्रुकुटिं कृत्वा संदश्य दशनच्छदम् ॥ १.१७७.३१ ॥
Con la boca rasgada hasta las orejas y las orejas puntiagudas, el terrible rākṣasa frunció las cejas en tres picos y se mordió con fuerza el labio.
1.177.32
भुञ्जानमन्नं तं दृष्ट्वा भीमसेनं स राक्षसः ।
विवृत्य नयने क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१७७.३२ ॥
Al ver a Bhīmasena comiendo, el rākṣasa, airado, abrió desmesuradamente los ojos y pronunció estas palabras.
1.177.33
कोऽयमन्नमिदं भुङ्क्ते मदर्थमुपकल्पितम् ।
पश्यतो मम दुर्बुद्धिर्यियासुर्यमसादनम् ॥ १.१७७.३३ ॥
"¿Quién es este que come la comida preparada para mí mientras yo miro? ¡Necio, ¿deseas ir a la morada de Yama?"
1.177.34
भीमसेनस्ततः श्रुत्वा प्रहसन्निव भारत ।
राक्षसं तमनादृत्य भुङ्क्त एव पराङ्मुखः ॥ १.१७७.३४ ॥
Entonces, oh Bhārata, Bhīmasena, habiéndolo oído y como si riera, desdeñó a aquel rākṣasa y, con el rostro apartado, siguió comiendo.
1.177.35
रवं स भैरवं कृत्वा समुद्यम्य करावुभौ ।
अभ्यद्रवद्भीमसेनं जिङांसुः पुरुषादकः ॥ १.१७७.३५ ॥
Dando un rugido terrible y alzando ambos brazos, el devorador de hombres se abalanzó sobre Bhīmasena con deseo de matarlo.
1.177.36
तथापि परिभूयैनं प्रेक्षमाणो वृकोदरः ।
राक्षसं भुङ्क्त एवान्नं पाण्डवः परवीरहा ॥ १.१७७.३६ ॥
Sin embargo, Vṛkodara, el Pāṇḍava, matador de héroes enemigos, lo desdeñó y, aunque lo observaba, siguió comiendo.
1.177.37
अमर्षेण तु संपूर्णः कुन्तीपुत्रं वृकोदरम् ।
जघान पृष्ठे पाणिभ्यामुभाभ्यां पृष्ठतः स्थितः ॥ १.१७७.३७ ॥
Pero, lleno de ira, el rākṣasa, de pie detrás, golpeó con ambas manos la espalda de Vṛkodara, el hijo de Kuntī.
1.177.38
तथा बलवता भीमः पाणिभ्यां भृशमाहतः ।
नैवावलोकयामास राक्षसं भुङ्क्त एव सः ॥ १.१७७.३८ ॥
Así, golpeado con fuerza por el poderoso con ambas manos, Bhīma ni siquiera miró al rākṣasa; siguió comiendo.
1.177.39
ततः स भूयः संक्रुद्धो वृक्षमादाय राक्षसः ।
ताडयिष्यंस्तदा भीमं पुनरभ्यद्रवद्बली ॥ १.१७७.३९ ॥
Entonces el poderoso rākṣasa, de nuevo muy enfurecido, tomó un árbol y se abalanzó otra vez sobre Bhīma, dispuesto a golpearlo.
1.177.40
क्षिप्तं क्रुद्धेन तं वृक्षं प्रतिजग्राह वीर्यवान् ।
सव्येन पाणिना भीमो दक्षिणेनाप्यभुङ्क्त ह ॥ १.१७७.४० ॥
El valiente Bhīma atrapó aquel árbol, lanzado por el enfurecido, con la mano izquierda; con la derecha siguió comiendo.
1.177.41
शकटान्नं ततो भुक्त्वा रक्षसः पाणिना सह ।
गृह्णन्नेव तदा वृक्षं निःशेषं पर्वतोपमम् ॥ १.१७७.४१ ॥
Entonces, tras comer una carreta de alimento, siguió sujetando el árbol entero, semejante a una montaña, junto con la mano del rākṣasa.
1.177.42
भीमसेनो हसन्नेव भुक्त्वा त्यक्त्वा च राक्षसम् ।
पीत्वा दधिघटान्पूर्णान्घृतकुम्भाञ्शतं शतम् ॥ १.१७७.४२ ॥
Bhīmasena, riendo mientras comía, soltó entonces al rākṣasa; y bebió cien jarras llenas de cuajada y cien vasijas de ghee.
1.177.43
वार्युपस्पृश्य संहृष्टस्तस्थौ गिरिरिवापरः ।
भ्रामयन्तं महावृक्षमायान्तं भीमदर्शनम् ॥ १.१७७.४३ ॥
Tras purificarse con agua y lleno de alegría, se alzó como otra montaña, frente al terrible que venía blandiendo un gran árbol.
1.177.44
दृष्ट्वोत्थायाहवे वीरः सिंहनादं व्यनादयत् ।
भुजवेगं तथाऽऽस्फोटं क्ष्वेलितं च महास्वनम् ॥ १.१७७.४४ ॥
Al verlo, el héroe se levantó y lanzó un rugido de león en la batalla; con el vigor de sus brazos, el golpe de sus palmas y su grito feroz hizo un gran estruendo.
1.177.45
कृत्वाऽऽह्वयत संक्रुद्धो भीमसेनोऽथ राक्षसम् ।
उवाचाशनिशब्देन ध्वनिना भीषयन्निव ॥ १.१७७.४५ ॥
Enfurecido, Bhīmasena desafió al rākṣasa y, con una voz como trueno, como para aterrarlo, habló así.
1.177.46
बहुकालं सुपुष्टं ते शरीरं राक्षसाधम ।
द्विपच्चतुष्पन्मांसैश्च बहुभिश्चौदनैरपि ॥ १.१७७.४६ ॥
¡Oh, el más vil de los rākṣasas! Durante mucho tiempo tu cuerpo se ha nutrido bien con la carne de seres bípedos y cuadrúpedos, y con mucho arroz también.
1.177.47
मद्बाहुबलमाश्रित्य न त्वं भूयस्त्वशिष्यसि ।
अद्य मद्बाहुनिष्पिष्टो गमिष्यसि यमालयम् ॥ १.१७७.४७ ॥
Confiado en la fuerza de mis brazos, no quedarás más. Hoy, aplastado por mis brazos, irás a la morada de Yama.
1.177.48
अद्यप्रभृति स्वप्स्यन्ति वेत्रकीयनिवासिनः ।
निरुद्विग्नाः पुरस्यास्य कण्टके सूद्धृते मया ॥ १.१७७.४८ ॥
Desde hoy, los habitantes de Vetraka dormirán sin inquietud, pues he arrancado la espina de esta ciudad.
1.177.49
अद्य युद्धे शरीरं ते कङ्कगोमायुवायसाः ।
मया हतस्य खादन्तु विकर्षन्तु च भूतले ॥ १.१७७.४९ ॥
Hoy, en la batalla, que garzas, chacales y cuervos devoren tu cuerpo, el de ti que yo he matado, y que lo arrastren por el suelo.
1.177.50
एवमुक्त्वा सुसंक्रुद्धः पार्थो बकजिघांसया ।
उपाधावद्बकश्चापि पार्थं पार्थिवसत्तम ॥ १.१७७.५० ॥
Habiendo dicho esto, Pārtha, muy enfurecido y deseoso de matar a Baka, se lanzó contra él; y Baka también corrió hacia Pārtha, oh mejor de los reyes.
1.177.51
महाकायो महावेगो दारयन्निव मेदिनीम् ।
पिशङ्गरूपः पिङ्गाक्षो भीमसेनमभिद्रवत् ॥ १.१७७.५१ ॥
Enorme de cuerpo y de gran velocidad, como si rasgara la tierra, de figura leonada y ojos leonados, se abalanzó sobre Bhīmasena.
1.177.52
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा संदश्य दशनच्छदम् ।
भृशं स भूयः संक्रुद्धो वृक्षमादाय राक्षसः ॥ १.१७७.५२ ॥
Frunciendo las cejas en tres picos y mordiéndose el labio, el rākṣasa, muy enfurecido, tomó de nuevo un árbol.
1.177.53
ताडयिष्यंस्तदा भीमं तरसाऽभ्यद्रवद्बली ।
क्रुद्धेनाभिहतं वृक्षं प्रतिजग्राह लीलया ॥ १.१७७.५३ ॥
Entonces el poderoso se lanzó con velocidad contra Bhīma, con intención de golpearlo; y Bhīma recogió sin esfuerzo el árbol que el airado había lanzado.
1.177.54
सव्येन पाणिना भीमः प्रहसन्निव भारत ।
ततः स पुनरुद्यम्य वृक्षान्बहुविधान्बली ॥ १.१७७.५४ ॥
Oh Bhārata, Bhīma lo sujetó con la mano izquierda, como riendo. Entonces el poderoso, alzando de nuevo árboles de muchas clases, ...
1.177.55
प्राहिणोद्भीमसेनाय बकोऽपि बलवान्रणे ।
सर्वानपोहयद्वृक्षान्स्वस्य हस्तस्य शाखया ॥ १.१७७.५५ ॥
El poderoso Baka también lanzó árboles contra Bhīmasena en la batalla, y con una rama de su propia mano apartó todos los árboles.
1.177.56
तद्वृक्षयुद्धमभवद्वृक्षषण्डविनाशनम् ।
महत्सुघोरं राजेन्द्र बकपाण्डवयोस्तदा ॥ १.१७७.५६ ॥
Oh señor de reyes, entonces se produjo aquel combate de árboles entre Baka y el Pāṇḍava, que destruía los bosques de árboles, grande y muy terrible.
1.177.57
नाम विश्राव्य स बकः समभिद्रुत्य पाण्डवम् ।
समयुध्यत तीव्रेण वेगेन पुरुषादकः ॥ १.१७७.५७ ॥
Proclamando su nombre, aquel Baka se abalanzó sobre el Pāṇḍava y combatió con feroz velocidad, aquel devorador de hombres.
1.177.58
तयोर्वेगेन महता पृथिवी समकम्पत ।
पादपांश्च महामात्रांश्चूर्णयामासतुः क्षणात् ॥ १.१७७.५८ ॥
Por la gran fuerza de ambos la tierra tembló, y en un instante redujeron a polvo los árboles y los grandes troncos.
1.177.59
द्रुतमागत्य पाणिभ्यां गृहीत्वा चैनमाक्षिपत् ।
आक्षिप्तो भीमसेनश्च पुनरेवोत्थितो हसन् ॥ १.१७७.५९ ॥
Acudiendo rápidamente, lo agarró con ambas manos y lo arrojó; y Bhīmasena, arrojado al suelo, se levantó de nuevo riendo.
1.177.60
आलिङ्ग्यापि बकं भीमो न्यहनद्वसुधातले ।
भीमो विसर्जयित्वैनं समाश्वसिहि राक्षस ॥ १.१७७.६० ॥
Abrazando a Baka, Bhīma lo derribó sobre la superficie de la tierra; luego Bhīma, soltándolo, dijo: «Cobra ánimo, oh rākṣasa.»
1.177.61
इत्युक्त्वा पुनरास्फोट्य उत्तिष्ठेति च सोऽब्रवीत् ।
समुत्पत्य ततः क्रुद्धो रूपं कृत्वा महत्तरम् ॥ १.१७७.६१ ॥
Dicho esto, golpeó de nuevo sus brazos y dijo: "¡Levántate!" Entonces, enfurecido, saltó y se hizo aún más grande.
1.177.62
विरूपः सहसा तस्थौ तर्जयित्वा वृकोदरम् ।
अहसद्भीमसेनोऽपि राक्षसं भीमदर्शनम् ॥ १.१७७.६२ ॥
El rakṣasa deforme se levantó de repente y amenazó a Vṛkodara. Bhīmasena también se rio del rakṣasa, terrible de ver.
1.177.63
असौ गृहीत्वा पाणिभ्यां पृष्ठतश्च व्यवस्थितः ।
जानुभ्यां पीडयित्वाथ पातयामास भूतले ॥ १.१७७.६३ ॥
Sujetándolo con ambas manos, se colocó detrás de él; luego, presionándolo con las rodillas, lo derribó al suelo.
1.177.64
पुनः क्रुद्धो विसृज्यैनं राक्षसं क्रोधजीवितम् ।
स्वां कटीमीषदुन्नम्य बाहू तस्य परामृशत् ॥ १.१७७.६४ ॥
Furioso de nuevo, soltó a aquel rakṣasa cuya vida era la ira. Levantando un poco la cintura, agarró sus brazos.
1.177.65
तस्य बाहू समादाय त्वरमाणो वृकोदरः ।
उत्क्षिप्य चावधूयैनं पातयन्बलवान्भुवि ॥ १.१७७.६५ ॥
Asiendo sus brazos, Vṛkodara lo levantó con rapidez, lo sacudió, y el poderoso Bhīma lo arrojó contra la tierra.
1.177.66
तं तु वामेन पादेन क्रुद्धो भीमपराक्रमः ।
उरस्येनं समाजघ्ने भीमस्तु पतितं भुवि ॥ १.१७७.६६ ॥
Entonces el enfurecido Bhīma, de terrible valor, lo golpeó en el pecho con el pie izquierdo, mientras yacía caído en el suelo.
1.177.67
व्यात्ताननेन घोरेण लम्बजिह्वेन रक्षसा ।
तेनाभिद्रुत्य भीमेन भीमो मूर्ध्नि समाहतः ॥ १.१७७.६७ ॥
El rākṣasa de boca abierta y terrible, de lengua larga, se abalanzó sobre él, y Bhīma fue golpeado en la cabeza.
1.177.68
एवं निहन्यमानः स राक्षसेन बलीयसा ।
रोषेण महताऽऽविष्टो भीमो भीमपराक्रमः ॥ १.१७७.६८ ॥
Así, golpeado por el poderoso rākṣasa, Bhīma de terrible valor fue poseído por una gran ira.
1.177.69
गृहीत्वा मध्यमुत्क्षिप्य बली जग्राह राक्षसम् ।
तावन्योन्यं पीडयन्तौ पुरुषादवृकोदरौ ॥ १.१७७.६९ ॥
Agarrando al rākṣasa por la cintura y levantándolo, el poderoso Bhīma lo sujetó; los dos, devoradores de hombres de vientre de lobo, se oprimían mutuamente.
1.177.70
मत्ताविव महानागावन्योन्यं विचकर्षतुः ॥ १.१७७.७० ॥
Como dos grandes elefantes enloquecidos, se arrastraban el uno al otro.
1.177.71
बाहुविक्षेपशब्दैश्च भीमराक्षसयोस्तदा ।
वेत्रकीयपुरी सर्वा वित्रस्ता समपद्यत ॥ १.१७७.७१ ॥
Y en aquel momento, por el estruendo de los brazos de Bhīma y del rākṣasa al ser agitados, toda la ciudad de Vetrakīya quedó aterrorizada.
1.177.72
तयोर्वेगेन महता तत्र भूमिरकम्पत ।
पादपान्वीरुधश्चैव चूर्णयामासतू रयात् ॥ १.१७७.७२ ॥
Por la gran fuerza de aquellos dos, la tierra tembló allí, y rápidamente trituraron árboles y enredaderas.
1.177.73
समागतौ च तौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ।
गिरिभिर्गिरिशृह्गैश्च पाषाणैः पर्वतच्युतैः ॥ १.१७७.७३ ॥
Aquellos dos héroes, deseosos de la muerte del otro, se encontraron, con montañas, picos de montaña y peñascos caídos de las montañas.
1.177.74
अन्योन्यं ताडयन्तौ तौ चूर्णयामासतुस्तदा ।
आयामविस्तराभ्यां च परितो योजनद्वयम् ॥ १.१७७.७४ ॥
Golpeándose mutuamente, los dos entonces trituraron el suelo en dos yojanas a la redonda, a lo largo y a lo ancho.
1.177.75
निर्महीरुहपाषाणतृणकुञ्जलतावलिम् ।
चक्रतुर्युद्धदुर्मत्तौ कूर्मपृष्ठोपमां महीम् ॥ १.१७७.७५ ॥
Enloquecidos en la batalla, los dos arrancaron árboles, piedras, hierba, matorrales y enredaderas, y dejaron la tierra como el lomo de una tortuga.
1.177.76
मुहूर्तमेवं संयुध्य समं रक्षःकुरूद्वहौ ।
ततो रक्षोविनाशाय मतिं कृत्वा कुरूत्तमः ॥ १.१७७.७६ ॥
Tras combatir igualados un momento de este modo, los dos, el rākṣasa y el mejor de los kurus, resolvieron entonces la destrucción del rākṣasa.
1.177.77
दन्तान्कटकटीकृत्य दष्ट्वा च दशनच्छदम् ।
नेत्रे संवृत्य विकटं तिर्यक्प्रैक्षत राक्षसम् ॥ १.१७७.७७ ॥
Crujiendo los dientes, mordiéndose el labio y entornando los ojos con fiereza, miró de reojo al rākṣasa.
1.177.78
अथ तं लोलयित्वा तु भीमसेनो महाबलः ।
अगृह्णात्परिरभ्यैनं बाहुभ्यां परिरभ्य च ॥ १.१७७.७८ ॥
Entonces el poderoso Bhīmasena lo sacudió, lo agarró y lo estrechó con ambos brazos.
1.177.79
जानुभ्यां पार्श्वयोः कुक्षौ पृष्ठे वक्षसि जघ्निवान् ।
भग्नोरुबाहुहृच्चैव विस्रंसद्देहबन्धनः ॥ १.१७७.७९ ॥
Con las rodillas golpeó sus costados, vientre, espalda y pecho; sus muslos, brazos y corazón se quebraron, y las ataduras de su cuerpo se aflojaron.
1.177.80
प्रस्वेददीर्घनिश्वासो निर्यञ्जीवाक्षितारकः ।
अजाण्डास्फोटनं कुर्वन्नाक्रोशंश्च श्वसञ्छनैः ॥ १.१७७.८० ॥
Sudando y dando largos suspiros, con la vida escapándose y los ojos en blanco, emitió un sonido como un cascarón al romperse, gritó y respiró lentamente.
1.177.81
भूमौ निपत्य विलुठन्दण्डाहत इवोरगः ।
विस्फुरन्तं महाकायं परितो विचकर्ष ह ॥ १.१७७.८१ ॥
Cayendo al suelo y retorciéndose como una serpiente golpeada con un palo, arrastró por todas partes aquel enorme cuerpo que se agitaba.
1.177.82
विकृष्यमाणो वेगेन पाण्डवेन बलीयसा ।
समयुज्यत तीव्रेण श्रमेण पुरुषादकः ॥ १.१७७.८२ ॥
Arrastrado con fuerza por el poderoso Pāṇḍava, el devorador de hombres se enzarzó en la lucha con un esfuerzo feroz.
1.177.83
हीयमानबलं रक्षः समीक्ष्य पुरुषर्षभः ।
निष्पिष्य भूमौ जानुभ्यां समाजघ्ने वृकोदरः ॥ १.१७७.८३ ॥
Al ver que la fuerza del demonio menguaba, el toro entre los hombres, Vṛkodara, lo aplastó contra el suelo y lo golpeó con las rodillas.
1.177.84
ततो।ञस्य जानुना पृष्ठमवपीड्य बलादिव ।
बाहुना परिजग्राह दक्षिणेन शिरोधराम् ॥ १.१७७.८४ ॥
Entonces, apretando con fuerza su espalda con la rodilla, le agarró el cuello con el brazo derecho.
1.177.85
सव्येन च कटीदेशे गृह्य वाससि पाण्डवः ।
जानुन्यारोप्य तत्पृष्ठं महाशब्दं बभञ्ज ह ॥ १.१७७.८५ ॥
Y agarrándolo con la mano izquierda por la ropa a la altura de la cintura, el Pāṇḍava (Bhīma) lo levantó sobre su rodilla y le rompió la espalda con un gran estruendo.
1.177.86
ततोऽस्य रुधिरं वक्त्रात्प्रादुरासीद्विशांपते ।
भज्यमानस्य भीमेन तस्य घोरस्य रक्षसः ॥ १.१७७.८६ ॥
Entonces, oh señor de los pueblos, brotó sangre de la boca de aquel terrible demonio mientras Bhīma lo quebraba.