ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.177
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.177.1
उपपन्नमिदं मातस्त्वया यद्बुद्धिपूर्वकम् ।
आर्तस्य ब्राह्मणस्यैतदनुक्रोशादिदं कृतम् ॥ १.१७७.१ ॥
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੂੰ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਜੋ ਕੀਤਾ ਉਹ ਠੀਕ ਹੈ। ਦੁਖੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਤੇ ਤਰਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੂੰ ਇਹ ਕੀਤਾ ਹੈ।
1.177.2
ध्रुवमेष्यति भीमोऽयं निहत्य पुरुषादकम् ।
सर्वथा ब्राह्मणस्यार्थे यदनुक्रोशवत्यसि ॥ १.१७७.२ ॥
ਯਕੀਨਨ ਇਹ ਭੀਮ ਉਸ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰਸ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
1.177.3
यथा त्विदं न विन्देयुर्नरा नगरवासिनः ।
तथाऽयं ब्राह्मणो वाच्यः परिग्राह्यश्च यत्नतः ॥ १.१७७.३ ॥
ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਇਹ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕਣ, ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.177.4
युधिष्ठिरेण संमन्त्र्य ब्राह्मणार्थमरिन्दम ।
कुन्ती प्रविश्य तान्सर्वान्मन्त्रयामास भारत ॥ १.१७७.४ ॥
ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਕੁੰਤੀ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
1.177.5
अथ रात्र्यां व्यतीतायां भीमसेनो महाबलः ।
ब्राह्मणं समुपागम्य वचश्चेदमुवाच ह ॥ १.१७७.५ ॥
ਫਿਰ ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਉੱਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
1.177.6
आपदस्त्वां विमोक्ष्येऽहं सपुत्रं ब्राह्मण प्रियम् ।
मा भैषी राक्षसात्तस्मान्मां ददातु बलिं भवान् ॥ १.१७७.६ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਸ ਬਿਪਤਾ ਤੋਂ ਛੁਡਾਵਾਂਗਾ। ਉਸ ਰਾਕਸ਼ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰ; ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਬਲੀ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦੇ।
1.177.7
इद मामशितं कर्तुं प्रयतस्व सकृद्गृहे ।
आथात्मानं प्रादास्यामि तस्मै घोराय रक्षसे ॥ १.१७७.७ ॥
ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
1.177.8
त्वरध्वं किं विलम्बध्वे मा चिरं कुरुतानघाः ।
व्यवस्येयं मनः प्राणैर्युष्मान्रक्षितुमद्य वै ॥ १.१७७.८ ॥
ਜਲਦੀ ਕਰੋ, ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੋ, ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
1.177.9
एवमुक्तः स भीमेन ब्राह्मणो भरतर्षभ ।
सुहृदां तत्समाख्याय ददावन्नं सुसंस्कृतम् ॥ १.१७७.९ ॥
ਭੀਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅੰਨ ਦਿੱਤਾ।
1.177.10
पिशितोदनमाजह्रुरथास्मै पुरवासिनः ।
सघृतं सोपदंशं च सूपैर्नानाविधैः सह ॥ १.१७७.१० ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਮਾਸ ਦੇ ਚੌਲ, ਘਿਓ, ਉਪਦੰਸ਼ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੂਪ ਲਿਆਂਦੇ।
1.177.11
तदाऽशित्वा भीमसेनो मांसानि विविधानि च ।
मोदकानि च मुख्यानि चित्रोदनचयान्बहून् ॥ १.१७७.११ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਸ, ਉੱਤਮ ਮੋਦਕ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਕਈ ਢੇਰ ਖਾਏ।
1.177.12
ततोऽपिबद्दधिघटान्सुबहून्द्रोणसंमितान् ।
तस्य भुक्तवतः पौरा यथावत्समुपार्जितान् ॥ १.१७७.१२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਹੀਂ ਦੇ ਘੜੇ ਪੀ ਲਏ। ਉਸ ਦੇ ਖਾ ਚੁੱਕਣ ਮਗਰੋਂ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ (ਹੋਰ) (ਲਿਆਂਦੇ)।
1.177.13
उपजह्रुर्भृतं भागं समृद्धमनसस्तदा ।
ततो रात्र्यां व्यतीतायां सव्यञ्जनदधिप्लुतम् ॥ १.१७७.१३ ॥
ਤਦ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆਂਦਾ। ਫਿਰ ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਤਰਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਭੋਜਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
1.177.14
समारुह्यान्नसंपूर्णं शकटं स वृकोदरः ।
प्रययौ तूर्यनिर्घोषैः पौरैश्च परिवारितः ॥ १.१७७.१४ ॥
ਅੰਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੱਡੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤੁਰ ਪਿਆ।
1.177.15
आत्मानमेषोऽन्नभूतो राक्षसाय प्रदास्यति ।
तरुणोऽप्रतिरूपश्च दृढ औदरिको युवा ॥ १.१७७.१५ ॥
ਇਹ ਅੰਨ-ਰੂਪ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਪੇਟੂ ਹੈ।
1.177.16
वाग्भिरेवंप्रकाराभिः स्तूयमानो वृकोदरः ।
चुचोद स बलीवर्दौ युक्तौ सर्वाङ्गकालकौ ॥ १.१७७.१६ ॥
ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਿਫ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਕਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਹਾਂਕਣ ਲੱਗਾ।
1.177.17
वादित्राणां प्रवादेन ततस्तं पुरुषादकम् ।
अभ्यगच्छत्सुसंहृष्टः सर्वत्र मनुजैर्वृतः ॥ १.१७७.१७ ॥
ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ।
1.177.18
संप्राप्य स च तं देशमेकाकी समुपाययौ ।
पुरुषादभयाद्भीतस्तत्रैवासीज्जनव्रजः ॥ १.१७७.१८ ॥
ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਦੇ ਡਰੋਂ ਡਰਿਆ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
1.177.19
स गत्वा दूरमध्वानं दक्षिणामभितो दिशम् ।
यतोपदिष्टमुद्देशे ददर्श विपुलं द्रुमम् ॥ १.१७७.१९ ॥
ਉਹ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੁਰ ਕੇ, ਦੱਸੀ ਥਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ।
1.177.20
केशमज्जास्थिमेदोभिर्बाहूरुचरणैरपि ।
आर्द्रैः शुष्कैश्च संकीर्णमभितोऽथ वनस्पतिम् ॥ १.१७७.२० ॥
ਵਾਲਾਂ, ਮਿੱਝ, ਹੱਡੀਆਂ, ਚਰਬੀ, ਬਾਹਾਂ, ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਗਿੱਲੇ ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਰੁੱਖ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.177.21
गृध्रकङ्कबलच्छन्नं गोमायुगणसेवितम् ।
उग्रगन्धमचक्षुष्यं श्मशानमिव दारुणम् ॥ १.१७७.२१ ॥
ਗਿਰਝਾਂ, ਬਗਲਿਆਂ ਤੇ ਚੀਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਤਿੱਖੀ ਬਦਬੂ ਵਾਲਾ, ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਦੁਖਦਾਈ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ।
1.177.22
तं प्रविश्य महावृक्षं चिन्तयामास वीर्यवान् ।
यावन्न पश्यते रक्षो बकाभिख्यं बलोत्तरम् ॥ १.१७७.२२ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਵੀਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਜਦ ਤੱਕ ਬਕ ਨਾਮਕ ਅਤਿ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ ਨਾ ਦਿਸੇ।
1.177.23
आचितं विविधैर्भोज्यैरन्नैरुच्चावचैरिदम् ।
शकटं सूपसंपूर्णं यावद्द्रक्ष्यति राक्षसः ॥ १.१७७.२३ ॥
ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਭੋਜਨਾਂ, ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਅਨਾਜਾਂ ਅਤੇ ਦਾਲ-ਸਬਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਹ ਗੱਡੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖੇ।
1.177.24
तावदेवेह भोक्ष्येऽहं दुर्लभं हि पुनर्भवेत् ।
विप्रकीर्येत सर्वं हि प्रयुद्धे मयि रक्षसा ॥ १.१७७.२४ ॥
ਉਤਨੇ ਚਿਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੌਕਾ ਫਿਰ ਦੁਰਲੱਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ ਲੜਾਈ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਖਿੱਲਰ ਜਾਵੇਗਾ।
1.177.25
अभोज्यं हि शवस्पर्शे निगृहीते बके भवेत् ।
स त्वेवं भीमकर्मा तु भीमसेनोऽभिलक्ष्य च ॥ १.१७७.२५ ॥
ਲਾਸ਼ ਦੇ ਛੋਹਣ ਨਾਲ ਬਕ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਭੋਜਨ ਅਭੋਜਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ (ਇਹ ਜਾਣਿਆ)।
1.177.26
उपविश्य विविक्तेऽन्नं भुङ्क्ते स्म परमं परः ।
तं ततः सर्वतोऽपश्यन्द्रुमानारुह्य नागराः ॥ १.१७७.२६ ॥
ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਭੋਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਦ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.177.27
नारक्षो बलिमश्नीयादेवं बहु च मानवाः ।
भुङ्क्ते ब्राह्मणरूपेण बकोऽयमिति चाब्रुवन् ॥ १.१७७.२७ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਲੀ ਨਾ ਖਾਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬਕ ਹੈ, ਐਸਾ ਉਹ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ।
1.177.28
स तं हसति तेजस्वी तदन्नमुपभुज्य च ।
आसाद्य तु वनं तस्य रक्षसः पाण्डवो बली।
आजुहाव ततो नाम्ना तदन्नमुपपादयन् ॥ १.१७७.२८ ॥
ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ। ਉਹ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਬਣ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਪੁਕਾਰਿਆ, ਉਹ ਅੰਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋਏ।
1.177.29
ततः स राक्षसः क्रुद्धो भीमस्य वचनात्तदा ।
आजगाम सुसंक्रुद्धो यत्र भीमो व्यवस्थितः ॥ १.१७७.२९ ॥
ਤਦ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ, ਭੀਮ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਭੀਮ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ ਉੱਥੇ ਆਇਆ।
1.177.30
महाकायो महावेगो दारयन्निव मेदिनीम् ।
लोहिताक्षः करालश्च लोहितश्मश्रुमूर्धजः ॥ १.१७७.३० ॥
ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਲਾ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾੜਦਾ ਹੋਵੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ, ਲਾਲ ਦਾੜ੍ਹੀ ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ।
1.177.31
आकर्णाद्भिन्नवक्त्रश्च शङ्कुकर्णो विभीषणः ।
त्रिशिखां भ्रुकुटिं कृत्वा संदश्य दशनच्छदम् ॥ १.१७७.३१ ॥
ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਾਟੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਨੋਕਦਾਰ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼, ਤਿੰਨ ਸਿਖਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਭਰਵੱਟੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਉਣ ਲੱਗਾ।
1.177.32
भुञ्जानमन्नं तं दृष्ट्वा भीमसेनं स राक्षसः ।
विवृत्य नयने क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ १.१७७.३२ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਫਾੜ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
1.177.33
कोऽयमन्नमिदं भुङ्क्ते मदर्थमुपकल्पितम् ।
पश्यतो मम दुर्बुद्धिर्यियासुर्यमसादनम् ॥ १.१७७.३३ ॥
"ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਇਹ ਅੰਨ ਮੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕੌਣ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਓ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਯਮਲੋਕ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?"
1.177.34
भीमसेनस्ततः श्रुत्वा प्रहसन्निव भारत ।
राक्षसं तमनादृत्य भुङ्क्त एव पराङ्मुखः ॥ १.१७७.३४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਭੀਮਸੇਨ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਰਹੇ।
1.177.35
रवं स भैरवं कृत्वा समुद्यम्य करावुभौ ।
अभ्यद्रवद्भीमसेनं जिङांसुः पुरुषादकः ॥ १.१७७.३५ ॥
ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਭੱਖੀ ਰਾਖਸ਼ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
1.177.36
तथापि परिभूयैनं प्रेक्षमाणो वृकोदरः ।
राक्षसं भुङ्क्त एवान्नं पाण्डवः परवीरहा ॥ १.१७७.३६ ॥
ਫਿਰ ਵੀ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਂਡਵ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਭੀਮਸੇਨ, ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਰਹੇ।
1.177.37
अमर्षेण तु संपूर्णः कुन्तीपुत्रं वृकोदरम् ।
जघान पृष्ठे पाणिभ्यामुभाभ्यां पृष्ठतः स्थितः ॥ १.१७७.३७ ॥
ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
1.177.38
तथा बलवता भीमः पाणिभ्यां भृशमाहतः ।
नैवावलोकयामास राक्षसं भुङ्क्त एव सः ॥ १.१७७.३८ ॥
ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ ਵੀ ਭੀਮ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ਤੱਕ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਖਾਂਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ।
1.177.39
ततः स भूयः संक्रुद्धो वृक्षमादाय राक्षसः ।
ताडयिष्यंस्तदा भीमं पुनरभ्यद्रवद्बली ॥ १.१७७.३९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਚੁੱਕ ਕੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਫਿਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
1.177.40
क्षिप्तं क्रुद्धेन तं वृक्षं प्रतिजग्राह वीर्यवान् ।
सव्येन पाणिना भीमो दक्षिणेनाप्यभुङ्क्त ह ॥ १.१७७.४० ॥
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਰਾਕਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀਰ ਭੀਮ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ; ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਹ ਖਾਂਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ।
1.177.41
शकटान्नं ततो भुक्त्वा रक्षसः पाणिना सह ।
गृह्णन्नेव तदा वृक्षं निःशेषं पर्वतोपमम् ॥ १.१७७.४१ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਗੱਡਾ ਭਰ ਅੰਨ ਖਾ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਉਹ ਸਾਰਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਫੜੀ ਰੱਖਿਆ।
1.177.42
भीमसेनो हसन्नेव भुक्त्वा त्यक्त्वा च राक्षसम् ।
पीत्वा दधिघटान्पूर्णान्घृतकुम्भाञ्शतं शतम् ॥ १.१७७.४२ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਹੀ ਖਾ ਚੁੱਕਾ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਭਰੇ ਹੋਏ ਦਹੀਂ ਦੇ ਸੌ ਘੜੇ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦੇ ਸੌ ਕੁੰਭ ਪੀ ਗਿਆ।
1.177.43
वार्युपस्पृश्य संहृष्टस्तस्थौ गिरिरिवापरः ।
भ्रामयन्तं महावृक्षमायान्तं भीमदर्शनम् ॥ १.१७७.४३ ॥
ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੂਜੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
1.177.44
दृष्ट्वोत्थायाहवे वीरः सिंहनादं व्यनादयत् ।
भुजवेगं तथाऽऽस्फोटं क्ष्वेलितं च महास्वनम् ॥ १.१७७.४४ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀਰ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ; ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਵੇਗ, ਤਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰਜ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ।
1.177.45
कृत्वाऽऽह्वयत संक्रुद्धो भीमसेनोऽथ राक्षसम् ।
उवाचाशनिशब्देन ध्वनिना भीषयन्निव ॥ १.१७७.४५ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਰਾਉਂਦਿਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
1.177.46
बहुकालं सुपुष्टं ते शरीरं राक्षसाधम ।
द्विपच्चतुष्पन्मांसैश्च बहुभिश्चौदनैरपि ॥ १.१७७.४६ ॥
ਹੇ ਨੀਚ ਰਾਕਸ਼ਸ! ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਸ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਤ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
1.177.47
मद्बाहुबलमाश्रित्य न त्वं भूयस्त्वशिष्यसि ।
अद्य मद्बाहुनिष्पिष्टो गमिष्यसि यमालयम् ॥ १.१७७.४७ ॥
ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਬਚੇਗਾ ਨਹੀਂ। ਅੱਜ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਸ ਕੇ ਤੂੰ ਯਮਲੋਕ ਜਾਵੇਂਗਾ।
1.177.48
अद्यप्रभृति स्वप्स्यन्ति वेत्रकीयनिवासिनः ।
निरुद्विग्नाः पुरस्यास्य कण्टके सूद्धृते मया ॥ १.१७७.४८ ॥
ਅੱਜ ਤੋਂ ਵੇਤ੍ਰਕੀਯ ਨਗਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਸੌਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਕੰਡਾ ਮੈਂ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
1.177.49
अद्य युद्धे शरीरं ते कङ्कगोमायुवायसाः ।
मया हतस्य खादन्तु विकर्षन्तु च भूतले ॥ १.१७७.४९ ॥
ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਬਗਲੇ, ਗਿੱਦੜ ਅਤੇ ਕਾਂ ਖਾਣ; ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘਸੀਟਿਆ ਜਾਵੇ।
1.177.50
एवमुक्त्वा सुसंक्रुद्धः पार्थो बकजिघांसया ।
उपाधावद्बकश्चापि पार्थं पार्थिवसत्तम ॥ १.१७७.५० ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਾਰਥ ਬਕ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ; ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ, ਬਕ ਵੀ ਪਾਰਥ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
1.177.51
महाकायो महावेगो दारयन्निव मेदिनीम् ।
पिशङ्गरूपः पिङ्गाक्षो भीमसेनमभिद्रवत् ॥ १.१७७.५१ ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਪੀਲੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
1.177.52
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा संदश्य दशनच्छदम् ।
भृशं स भूयः संक्रुद्धो वृक्षमादाय राक्षसः ॥ १.१७७.५२ ॥
ਤਿੰਨ ਸਿਖਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਭਰਵੱਟੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਚਬਾਉਂਦਾ, ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਫਿਰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
1.177.53
ताडयिष्यंस्तदा भीमं तरसाऽभ्यद्रवद्बली ।
क्रुद्धेनाभिहतं वृक्षं प्रतिजग्राह लीलया ॥ १.१७७.५३ ॥
ਤਦ ਬਲਵਾਨ ਉਹ ਭੀਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ; ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੁਆਰਾ ਸੁੱਟੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਭੀਮ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ।
1.177.54
सव्येन पाणिना भीमः प्रहसन्निव भारत ।
ततः स पुनरुद्यम्य वृक्षान्बहुविधान्बली ॥ १.१७७.५४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭੀਮ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੱਸਦਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖਸ਼ ਮੁੜ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਚੁੱਕਣ ਲੱਗਾ।
1.177.55
प्राहिणोद्भीमसेनाय बकोऽपि बलवान्रणे ।
सर्वानपोहयद्वृक्षान्स्वस्य हस्तस्य शाखया ॥ १.१७७.५५ ॥
ਬਲਵਾਨ ਬਕ ਨੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲ ਰੁੱਖ ਸੁੱਟੇ; ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਟਹਿਣੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਪਰੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ।
1.177.56
तद्वृक्षयुद्धमभवद्वृक्षषण्डविनाशनम् ।
महत्सुघोरं राजेन्द्र बकपाण्डवयोस्तदा ॥ १.१७७.५६ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤਦ ਬਕ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
1.177.57
नाम विश्राव्य स बकः समभिद्रुत्य पाण्डवम् ।
समयुध्यत तीव्रेण वेगेन पुरुषादकः ॥ १.१७७.५७ ॥
ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਐਲਾਨ ਕੇ ਉਹ ਬਕ ਪਾਂਡਵ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਨਾਲ ਲੜਿਆ; ਉਹ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਸੀ।
1.177.58
तयोर्वेगेन महता पृथिवी समकम्पत ।
पादपांश्च महामात्रांश्चूर्णयामासतुः क्षणात् ॥ १.१७७.५८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵੇਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਉੱਠੀ; ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤਣਿਆਂ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.177.59
द्रुतमागत्य पाणिभ्यां गृहीत्वा चैनमाक्षिपत् ।
आक्षिप्तो भीमसेनश्च पुनरेवोत्थितो हसन् ॥ १.१७७.५९ ॥
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਉਸਨੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਸੁੱਟੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੀਮਸੇਨ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
1.177.60
आलिङ्ग्यापि बकं भीमो न्यहनद्वसुधातले ।
भीमो विसर्जयित्वैनं समाश्वसिहि राक्षस ॥ १.१७७.६० ॥
ਭੀਮ ਨੇ ਬਕ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਟਕ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ।'
1.177.61
इत्युक्त्वा पुनरास्फोट्य उत्तिष्ठेति च सोऽब्रवीत् ।
समुत्पत्य ततः क्रुद्धो रूपं कृत्वा महत्तरम् ॥ १.१७७.६१ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੁੜ ਬਾਹਾਂ ਠੋਕ ਕੇ "ਉੱਠ!" ਆਖਿਆ। ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਬਣਾ ਲਿਆ।
1.177.62
विरूपः सहसा तस्थौ तर्जयित्वा वृकोदरम् ।
अहसद्भीमसेनोऽपि राक्षसं भीमदर्शनम् ॥ १.१७७.६२ ॥
ਉਹ ਵਿਕਰਾਲ ਰਾਖਸ਼ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੀਮਸੇਨ ਵੀ ਹੱਸ ਪਿਆ।
1.177.63
असौ गृहीत्वा पाणिभ्यां पृष्ठतश्च व्यवस्थितः ।
जानुभ्यां पीडयित्वाथ पातयामास भूतले ॥ १.१७७.६३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਛਿਓਂ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਗੋਡਿਆਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
1.177.64
पुनः क्रुद्धो विसृज्यैनं राक्षसं क्रोधजीवितम् ।
स्वां कटीमीषदुन्नम्य बाहू तस्य परामृशत् ॥ १.१७७.६४ ॥
ਮੁੜ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਕ੍ਰੋਧ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਕਮਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਫੜ ਲਈਆਂ।
1.177.65
तस्य बाहू समादाय त्वरमाणो वृकोदरः ।
उत्क्षिप्य चावधूयैनं पातयन्बलवान्भुवि ॥ १.१७७.६५ ॥
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਫੜ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਝੰਜੋੜਿਆ, ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਭੀਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
1.177.66
तं तु वामेन पादेन क्रुद्धो भीमपराक्रमः ।
उरस्येनं समाजघ्ने भीमस्तु पतितं भुवि ॥ १.१७७.६६ ॥
ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭੀਮ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਠੋਕਰ ਮਾਰੀ।
1.177.67
व्यात्ताननेन घोरेण लम्बजिह्वेन रक्षसा ।
तेनाभिद्रुत्य भीमेन भीमो मूर्ध्नि समाहतः ॥ १.१७७.६७ ॥
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਜੀਭ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਝਪਟ ਕੇ ਭੀਮ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
1.177.68
एवं निहन्यमानः स राक्षसेन बलीयसा ।
रोषेण महताऽऽविष्टो भीमो भीमपराक्रमः ॥ १.१७७.६८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਭੀਮ-ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਭੀਮ ਮਹਾਨ ਰੋਸ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
1.177.69
गृहीत्वा मध्यमुत्क्षिप्य बली जग्राह राक्षसम् ।
तावन्योन्यं पीडयन्तौ पुरुषादवृकोदरौ ॥ १.१७७.६९ ॥
ਬਲਵਾਨ ਭੀਮ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਕਮਰ ਫੜ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਨਰਭੱਖੀ ਅਤੇ ਬਘਿਆੜ ਵਰਗੇ ਢਿੱਡ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲੱਗੇ।
1.177.70
मत्ताविव महानागावन्योन्यं विचकर्षतुः ॥ १.१७७.७० ॥
ਮਸਤ ਹੋਏ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗੇ।
1.177.71
बाहुविक्षेपशब्दैश्च भीमराक्षसयोस्तदा ।
वेत्रकीयपुरी सर्वा वित्रस्ता समपद्यत ॥ १.१७७.७१ ॥
ਭੀਮ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਝਟਕਣ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੀ ਵੇਤ੍ਰਕੀਯ ਨਗਰੀ ਡਰ ਗਈ।
1.177.72
तयोर्वेगेन महता तत्र भूमिरकम्पत ।
पादपान्वीरुधश्चैव चूर्णयामासतू रयात् ॥ १.१७७.७२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਉੱਠੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵੇਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.177.73
समागतौ च तौ वीरावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ ।
गिरिभिर्गिरिशृह्गैश्च पाषाणैः पर्वतच्युतैः ॥ १.१७७.७३ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਵਧ ਚਾਹੁੰਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਏ; ਪਰਬਤਾਂ, ਪਰਬਤ-ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ।
1.177.74
अन्योन्यं ताडयन्तौ तौ चूर्णयामासतुस्तदा ।
आयामविस्तराभ्यां च परितो योजनद्वयम् ॥ १.१७७.७४ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਚੁਫੇਰੇ ਦੋ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
1.177.75
निर्महीरुहपाषाणतृणकुञ्जलतावलिम् ।
चक्रतुर्युद्धदुर्मत्तौ कूर्मपृष्ठोपमां महीम् ॥ १.१७७.७५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਤਵਾਲੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਰੁੱਖ, ਪੱਥਰ, ਘਾਹ, ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਵੇਲਾਂ ਪੁੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੱਛੂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਰਗੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
1.177.76
मुहूर्तमेवं संयुध्य समं रक्षःकुरूद्वहौ ।
ततो रक्षोविनाशाय मतिं कृत्वा कुरूत्तमः ॥ १.१७७.७६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਕੁਰੂ-ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ; ਤਦ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ।
1.177.77
दन्तान्कटकटीकृत्य दष्ट्वा च दशनच्छदम् ।
नेत्रे संवृत्य विकटं तिर्यक्प्रैक्षत राक्षसम् ॥ १.१७७.७७ ॥
ਦੰਦ ਕਟਕਟਾ ਕੇ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਚੱਬ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਕੋਚ ਕੇ ਉਸਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਲ ਟੇਢੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
1.177.78
अथ तं लोलयित्वा तु भीमसेनो महाबलः ।
अगृह्णात्परिरभ्यैनं बाहुभ्यां परिरभ्य च ॥ १.१७७.७८ ॥
ਤਦ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਘੁੱਟ ਕੇ ਗਲਵੱਕੜੀ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ।
1.177.79
जानुभ्यां पार्श्वयोः कुक्षौ पृष्ठे वक्षसि जघ्निवान् ।
भग्नोरुबाहुहृच्चैव विस्रंसद्देहबन्धनः ॥ १.१७७.७९ ॥
ਗੋਡਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਪਸਲੀਆਂ, ਕੁੱਖ, ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ; ਪੱਟ, ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਹਿਰਦਾ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਦੇਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਗਏ।
1.177.80
प्रस्वेददीर्घनिश्वासो निर्यञ्जीवाक्षितारकः ।
अजाण्डास्फोटनं कुर्वन्नाक्रोशंश्च श्वसञ्छनैः ॥ १.१७७.८० ॥
ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ, ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲਦੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਅੰਡਾ ਫੁੱਟਣ ਵਾਂਗ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ।
1.177.81
भूमौ निपत्य विलुठन्दण्डाहत इवोरगः ।
विस्फुरन्तं महाकायं परितो विचकर्ष ह ॥ १.१७७.८१ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲੋਟਣੀਆਂ ਖਾਂਦੇ, ਤੜਫਦੇ ਉਸ ਮਹਾਕਾਇਆ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘਸੀਟਿਆ।
1.177.82
विकृष्यमाणो वेगेन पाण्डवेन बलीयसा ।
समयुज्यत तीव्रेण श्रमेण पुरुषादकः ॥ १.१७७.८२ ॥
ਬਲਵਾਨ ਪਾਂਡਵ ਵੱਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਸੀਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਉਹ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਭਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਗਿਆ।
1.177.83
हीयमानबलं रक्षः समीक्ष्य पुरुषर्षभः ।
निष्पिष्य भूमौ जानुभ्यां समाजघ्ने वृकोदरः ॥ १.१७७.८३ ॥
ਰਾਕਸ਼ ਦਾ ਬਲ ਘਟਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੀਸ ਕੇ ਗੋਡਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
1.177.84
ततो।ञस्य जानुना पृष्ठमवपीड्य बलादिव ।
बाहुना परिजग्राह दक्षिणेन शिरोधराम् ॥ १.१७७.८४ ॥
ਫਿਰ ਉਸਦੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਗੋਡੇ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ, ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਫੜ ਲਈ।
1.177.85
सव्येन च कटीदेशे गृह्य वाससि पाण्डवः ।
जानुन्यारोप्य तत्पृष्ठं महाशब्दं बभञ्ज ह ॥ १.१७७.८५ ॥
ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਮਰ ਕੋਲ ਕੱਪੜਾ ਫੜ ਕੇ ਪਾਂਡਵ (ਭੀਮ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੋਡੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ।
1.177.86
ततोऽस्य रुधिरं वक्त्रात्प्रादुरासीद्विशांपते ।
भज्यमानस्य भीमेन तस्य घोरस्य रक्षसः ॥ १.१७७.८६ ॥
ਤਦ ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ, ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਤੋੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਲਹੂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।