ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.180
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.180.1
गङ्गाद्वारं प्रति महान्बभूवर्षिर्महातपाः ।
भरद्वाजो महाप्राज्ञः सततं संशितव्रतः ॥ १.१८०.१ ॥
ಗಂಗಾದ್ವಾರದ ಕಡೆಗೆ ಮಹಾ ತಪಸ್ವಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಮಹರ್ಷಿ ಇದ್ದನು; ಅವನು ಭರದ್ವಾಜ, ಮಹಾ ಪ್ರಾಜ್ಞ, ಸದಾ ಕಠಿಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು.
1.180.2
सोऽभिषेक्तुं गतो गङ्गां पूर्वमेवागतां सतीम् ।
ददर्शाप्सरसं तत्र घृताचीमाप्लुतामृषिः ॥ १.१८०.२ ॥
ಅವನು ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಗಂಗೆಗೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಬಂದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಘೃತಾಚಿ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯನ್ನು ಋಷಿ ಕಂಡನು.
1.180.3
तस्या वायुर्नदीतीरे वसनं व्यहरत्तदा ।
अपकृष्टाम्बरां दृष्ट्वा तामृषिश्चकमे तदा ॥ १.१८०.३ ॥
ಆಗ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಅವಳ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಾರಿಸಿತು; ಬಟ್ಟೆ ಸರಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಋಷಿ ಅವಳನ್ನು ಬಯಸಿದನು.
1.180.4
तस्यां संसक्तमनसः कौमारब्रह्मचारिणः ।
चिरस्य रेतश्चस्कन्द तदृषिर्द्रोण आदधे ॥ १.१८०.४ ॥
ಅವಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಅಂಟಿಕೊಂಡ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವನ ವೀರ್ಯ ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಸ್ಖಲಿಸಿತು; ಋಷಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು.
1.180.5
ततः समभवद्द्रोणः कुमारस्तस्य धीमतः ।
अध्यगीष्ट स वेदांश्च वेदाङ्गानि च सर्वशः ॥ १.१८०.५ ॥
ಆಗ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನಿಗೆ ದ್ರೋಣ ಎಂಬ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ವೇದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು.
1.180.6
भरद्वाजस्य तु सखा पृषतो नाम पार्थिवः ।
तस्यापि द्रुपदो नाम तदा समभवत्सुतः ॥ १.१८०.६ ॥
ಭರದ್ವಾಜನ ಗೆಳೆಯನಾದ ಪೃಷತ ಎಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು; ಅವನಿಗೂ ಆಗ ದ್ರುಪದ ಎಂಬ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು.
1.180.7
स नित्यमाश्रमं गत्वा द्रोणेन सह पार्षतः ।
चिक्रीडाध्ययनं चैव चकार क्षत्रियर्षभः ॥ १.१८०.७ ॥
ಅವನು ನಿತ್ಯವೂ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದ್ರೋಣನೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪಾರ್ಷತನು ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಿದನು.
1.180.8
ततस्तु पृषतेऽतीते स राजा द्रुपदोऽभवत् ।
द्रोणोऽपि रामं शुश्राव दित्सन्तं वसु सर्वशः ॥ १.१८०.८ ॥
ಬಳಿಕ ಪೃಷತನು ಮರಣಹೊಂದಲು ಅವನು ರಾಜ ದ್ರುಪದನಾದನು. ದ್ರೋಣನೂ ರಾಮನು ಎಲ್ಲ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಕೇಳಿದನು.
1.180.9
वनं तु प्रस्थितं रामं भरद्वाजसुतोऽब्रवीत् ।
आगतं वित्तकामं मां विद्धि द्रोणं द्विजोत्तम ॥ १.१८०.९ ॥
ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟ ರಾಮನಿಗೆ ಭಾರದ್ವಾಜನ ಮಗನು ಹೇಳಿದನು — "ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಧನವನ್ನು ಬಯಸಿ ಬಂದ ದ್ರೋಣನು ನಾನೆಂದು ತಿಳಿ."
1.180.10
शरीरमात्रमेवाद्य मया समवशेषितम् ।
अस्त्राणि वा शरीरं वा ब्रह्मन्नेकतमं वृणु ॥ १.१८०.१० ॥
ಈಗ ನನ್ನ ಬಳಿ ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೋ ದೇಹವನ್ನೋ — ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು.
1.180.11
अस्त्राणि चैव सर्वाणि तेषां संहारमेव च ।
प्रयोगं चैव सर्वेषां दातुमर्हति मे भवान् ॥ १.१८०.११ ॥
ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳ ಸಂಹಾರವನ್ನೂ, ಎಲ್ಲವುಗಳ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನೂ ನನಗೆ ನೀಡಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು.
1.180.12
तथेत्युक्त्वा ततस्तस्मै प्रददौ भृगुनन्दनः ।
प्रतिगृह्य तदा द्रोणः कृतकृत्योऽभवत्तदा ॥ १.१८०.१२ ॥
"ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಭೃಗುವಂಶಜನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ದ್ರೋಣನು ಆಗಲೇ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದನು.
1.180.13
संप्रहृष्टमना द्रोणो रामात्परमसम्मतम् ।
ब्रह्मास्त्रं समनुज्ञाप्य नरेष्वभ्यधिकोऽभवत् ॥ १.१८०.१३ ॥
ಸಂತೋಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ದ್ರೋಣನು ಪರಶುರಾಮನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಿತ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಡೆದು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನು.
1.180.14
ततो द्रुपदमासाद्य भारद्वाजः प्रतापवान् ।
अब्रवीत्पुरुषव्याघ्रः सखायं विद्धि मामिति ॥ १.१८०.१४ ॥
ನಂತರ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಭಾರದ್ವಾಜನು ದ್ರುಪದನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನು, "ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ತಿಳಿ" ಎಂದನು.
1.180.15
नाश्रोत्रियः श्रोत्रियस्य नारथी रथिनः सखा ।
नाराजा पार्थिवस्यापि सखिपूर्वं किमिष्यते ॥ १.१८०.१५ ॥
ಶ್ರೋತ್ರಿಯನಲ್ಲದವನು ಶ್ರೋತ್ರಿಯನಿಗೆ ಗೆಳೆಯನಲ್ಲ; ರಥಿಯಲ್ಲದವನು ರಥಿಗೆ ಗೆಳೆಯನಲ್ಲ; ರಾಜನಲ್ಲದವನು ರಾಜನಿಗೆ ಗೆಳೆಯನಲ್ಲ — ಹೀಗಿರುವಾಗ ಸ್ನೇಹ ಮೊದಲೇ ಹೇಗೆ ಬಯಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ?
1.180.16
स विनिश्चित्य मनसा पाञ्चाल्यं प्रति बुद्धिमान् ।
जगाम कुरुमुख्यानां नगरं नागसाह्वयम् ॥ १.१८०.१६ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜನ ಬಗ್ಗೆ ಕುರುಗಳ ಪ್ರಮುಖರ ನಗರವಾದ ನಾಗಸಾಹ್ವಯಕ್ಕೆ (ಹಸ್ತಿನಾಪುರ) ಹೊರಟನು.
1.180.17
तस्मै पौत्रान्समादाय वसूनि विविधानि च ।
प्राप्ताय प्रददौ भीष्मः शिष्यान्द्रोणाय धीमते ॥ १.१८०.१७ ॥
ಬಂದಿದ್ದ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಭೀಷ್ಮನು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
1.180.18
द्रोणः शिष्यांस्ततः पार्थानिदं वचनमब्रवीत् ।
समानीय तु ताञ्शिष्यान्द्रुपदस्यासुखाय वै ॥ १.१८०.१८ ॥
ನಂತರ ದ್ರೋಣನು ಪೃಥೆಯ ಪುತ್ರರಾದ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಕರೆದು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ದ್ರುಪದನಿಗೆ ದುಃಖ ಉಂಟುಮಾಡಲೆಂದೇ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
1.180.19
आचार्यवेतनं किंचिद्धृदि यद्वर्तते मम ।
कृतास्त्रैस्तत्प्रदेयं स्यात्तदृतं वदतानघाः।
सोऽर्जुनप्रमुखैरुक्तस्तथाऽस्त्विति गुरुस्तदा ॥ १.१८०.१९ ॥
ಆಚಾರ್ಯ ವೇತನ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಏನೋ ಇದೆ. ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾದ ನೀವು ಅದನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ನಿಜ ಹೇಳಿ, ಪಾಪರಹಿತರೇ." ಅರ್ಜುನ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಗುರು ಆಗ, "ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದನು.
1.180.20
यदा च पाण्डवाः सर्वे कृतास्त्राः कृतनिश्चयाः ।
ततो द्रोणोऽब्रवीद्भूयो वेतनार्थमिदं वचः ॥ १.१८०.२० ॥
ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರೂ ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾಗಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯರಾದಾಗ, ದ್ರೋಣ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು.
1.180.21
पार्षतो द्रुपदो नाम छत्रवत्यां नरेश्वरः ।
तस्मादाकृष्य तद्राज्यं मम शीघ्रं प्रदीयताम् ॥ १.१८०.२१ ॥
ಛತ್ರವತಿಯಲ್ಲಿ ಪೃಷತನ ಮಗನಾದ ದ್ರುಪದ ಎಂಬ ರಾಜನಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಂದ ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು ನನಗೆ ಶೀಘ್ರ ಕೊಡಬೇಕು.
1.180.22
धार्तराष्ट्राश्च ते भीताः पाञ्चालान्पाण्डवादयः ।
धार्तराष्ट्रैश्च सहिताः पुनर्द्रोणेन चोदिताः ॥ १.१८०.२२ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳು ಭಯಗೊಂಡರು; ಪಾಂಡವರು ಮೊದಲಾದವರು ಪಾಂಚಾಲರಿಗೆ ಭಯಪಟ್ಟರು. ಮತ್ತೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ದ್ರೋಣನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದರು.
1.180.23
यज्ञसेनेन संगम्य कर्णदुर्योधनादयः ।
निर्जिताः संन्यवर्तन्त तथा ते क्षत्रियर्षभाः ॥ १.१८०.२३ ॥
ಯಜ್ಞಸೇನನನ್ನು (ದ್ರುಪದನನ್ನು) ಎದುರಿಸಿ ಕರ್ಣ, ದುರ್ಯೋಧನ ಮೊದಲಾದವರು ಸೋತು, ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಹಿಂದಿರುಗಿದರು.
1.180.24
ततः पाण्डुसुताः पञ्च निर्जित्य द्रुपदं युधि ।
द्रोणाय दर्शयामासुर्बद्ध्वा ससचिवं तदा ॥ १.१८०.२४ ॥
ಆಗ ಪಾಂಡುವಿನ ಐವರು ಮಕ್ಕಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರುಪದನನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಅವನನ್ನು ಮಂತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ದ್ರೋಣನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದರು.
1.180.25
महेन्द्र इव दुर्धर्षो महेन्द्र इव दानवम् ।
महेन्द्रपुत्रः पाञ्चालं जितवानर्जुनस्तदा ॥ १.१८०.२५ ॥
ಇಂದ್ರನಂತೆ ದುರ್ಧರ್ಷನಾದ ಅರ್ಜುನನು, ಇಂದ್ರನು ದಾನವನನ್ನು ಗೆದ್ದಂತೆ, ಆಗ ಇಂದ್ರಪುತ್ರನಾಗಿ ಪಾಂಚಾಲನನ್ನು ಗೆದ್ದನು.
1.180.26
तद्दृष्ट्वा तु महावीर्यं फल्गुनस्य महौजसः ।
व्यस्मयन्त जनाः सर्वे यज्ञसेनस्य बान्धवाः। ॥ १.१८०.२६ ॥
ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಫಲ್ಗುನನ ಆ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಯಜ್ಞಸೇನನ ಬಂಧುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು.
1.180.27
प्रार्थयामि त्वया सख्यं पुनरेव नराधिप ।
अराजा किल नो राज्ञः सखा भवितुमर्हति ॥ १.१८०.२७ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ. ರಾಜನಲ್ಲದವನು ನಮ್ಮಂತಹ ರಾಜನಿಗೆ ಮಿತ್ರನಾಗಲು ಅರ್ಹನಲ್ಲ.
1.180.28
अतः प्रयतितं राज्ये यज्ञसेन त्वया सह ।
राजाऽसि दक्षिणे कूले भागीरथ्याहमुत्तरे ॥ १.१८०.२८ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಜ್ಞಸೇನನೇ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಲಿ. ನೀನು ಗಂಗೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದ ರಾಜ; ನಾನು ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ.
1.180.29
एवमुक्तो हि पाञ्चाल्यो भारद्वाजेन धीमता ।
उवाचास्त्रविदां श्रेष्ठं द्रोणं ब्राह्मणसत्तमम् ॥ १.१८०.२९ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ಭಾರದ್ವಾಜನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜನು, ಅಸ್ತ್ರವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮನೂ ಆದ ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.180.30
एवं भवतु भद्रं ते भारद्वाज महामते ।
सख्यं तदेव भवतु शश्वद्यदभिमन्यसे ॥ १.१८०.३० ॥
ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ. ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ, ಮಹಾಮತಿ ಭಾರದ್ವಾಜನೇ. ನೀನು ಬಯಸಿದ ಸ್ನೇಹವೇ ಸದಾ ಇರಲಿ.
1.180.31
एवमन्योन्यमुक्त्वा तौ कृत्वा सख्यमनुत्तमम् ।
जग्मतुर्द्रोणपाञ्चाल्यौ यथागतमरिन्दमौ ॥ १.१८०.३१ ॥
ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನಿಸುವ ಆ ಇಬ್ಬರು—ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜ—ಬಂದಂತೆಯೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
1.180.32
असत्कारः स तु महान्मुहूर्तमपि तस्य तु ।
नापैति हृदयाद्राज्ञो दुर्मनाः स कृशोऽभवत् ॥ १.१८०.३२ ॥
ಆ ದೊಡ್ಡ ಅವಮಾನವು ರಾಜನ ಹೃದಯದಿಂದ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ; ಅವನು ದುಃಖಿತ ಮನಸ್ಕನಾಗಿ ಕೃಶನಾದನು.