महाभारत · अध्याय 1.185
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.185.1
गते भगवति व्यासे पाण्डवा हृष्टमानसाः ।
ते प्रयाता नरव्याघ्रा मात्रा सह परन्तपाः ॥ १.१८५.१ ॥
भगवान् व्यास के चले जाने पर प्रसन्न मन वाले पाण्डव अपनी माता के साथ चल पड़े। वे शत्रुओं को तपाने वाले नरश्रेष्ठ थे।
1.185.2
ब्राह्मणान्गच्छतो पश्यन्पाञ्चालान्सगणान्पथि ।
अथ ते ब्राह्मणा ऊचुः पाण्डवान्ब्रह्मचारिणः ॥ १.१८५.२ ॥
मार्ग में पाञ्चालों को उनके गणों के साथ देखते हुए, जाते हुए ब्राह्मणों को देखा। तब उन ब्राह्मणों ने ब्रह्मचारी पाण्डवों से कहा।
1.185.3
क्व भवन्तो गमिष्यन्ति कुतो वाऽऽगच्छथेति ह ।
प्रयातानेकचक्रायाः सोदर्यान्देवदर्शिनः ॥ १.१८५.३ ॥
"आप कहाँ जाएँगे, और कहाँ से आ रहे हैं?" ऐसा पूछा। अनेक चक्रों वाले नगर से निकले हुए, देवों के समान दिखने वाले सहोदर भाई।
1.185.4
भवन्तो नोऽभिजानन्तु सहितान्ब्रह्मचारिणः ।
गच्छतो नस्तु पाञ्चालान्द्रुपदस्य पुरं प्रति ॥ १.१८५.४ ॥
आप लोग हमें जानें — हम ब्रह्मचारी साथ-साथ जा रहे हैं। हम पाञ्चालों के, द्रुपद के नगर की ओर जा रहे हैं।
1.185.5
इच्छामो भवतो ज्ञातुं परं कौतूहलं हि नः ॥ १.१८५.५ ॥
हम आपसे जानना चाहते हैं — हमें बड़ा कौतूहल है।
1.185.6
एते सार्धं प्रयाताः स्मो वयमप्यत्र गामिनः ।
तत्राप्यद्भुतसङ्काश उत्सवो भविता महान् ॥ १.१८५.६ ॥
ये सब हमारे साथ निकले हैं; हम भी यहाँ से जा रहे हैं। वहाँ भी अद्भुत-सा दिखने वाला बड़ा उत्सव होगा।
1.185.7
ततस्तु यज्ञसेनस्य द्रुपदस्य महात्मनः ।
यासावयोनिजा कन्या स्थास्यते सा स्वयंवरे ॥ १.१८५.७ ॥
तब यज्ञसेन द्रुपद की जो अयोनिजा कन्या है, वह स्वयंवर में उपस्थित होगी।
1.185.8
दर्शनीयाऽनवद्याङ्गी सुकुमारी यशस्विनी ।
धृष्टद्युम्नस्य भगिनी द्रोणशत्रोः प्रतापिनः ॥ १.१८५.८ ॥
वह दर्शनीय, निर्दोष अंगों वाली, सुकुमारी और यशस्विनी है; वह धृष्टद्युम्न की बहन है, जो प्रतापी द्रोण का शत्रु है।
1.185.9
जातो यः पावकाच्छूरः सशरः सशरासनः ।
सुसमिद्धान्महाभागः सोमकानां महारथः ॥ १.१८५.९ ॥
जो अग्नि से उत्पन्न हुआ शूर है, बाण और धनुष सहित, जो प्रज्वलित अग्नि से उत्पन्न महाभाग है, सोमकों का महारथी है।
1.185.10
यस्मिन्संजायमाने हि वागुवाचाशरीरिणी ।
एष मृत्युश्च शिष्यश्च भारद्वाजस्य जायते ॥ १.१८५.१० ॥
जिसके जन्म के समय एक अशरीरी वाणी ने कहा: यह भारद्वाज (द्रोण) का मृत्यु और शिष्य उत्पन्न हो रहा है।
1.185.11
स्वसा तस्य तु वेद्याश्च जाता तस्मिन्महामखे ।
स्त्रीरत्नमसितापाङ्गी श्यामा नीलोत्पलद्युतिः ॥ १.१८५.११ ॥
उस महायज्ञ में उसी की बहन वेदी से उत्पन्न हुई, स्त्रियों में रत्न, काली आँखों वाली, श्यामा, नीले कमल की कांति वाली।
1.185.12
तां यज्ञसेनस्य सुतां द्रौपदीं परमां स्त्रियम् ।
गच्छामस्तत्र वै द्रष्टुं तं चैवास्याः स्वयंवरम् ॥ १.१८५.१२ ॥
यज्ञसेन की उस पुत्री, परम स्त्री द्रौपदी को देखने, और उसके स्वयंवर को भी देखने हम वहाँ चलें।
1.185.13
राजानो राजपुत्राश्च यज्वानो भूरिदक्षिणाः ।
स्वाध्यायवन्तः शुचयो महात्मानो धृतव्रताः ॥ १.१८५.१३ ॥
राजा और राजकुमार, जो यज्ञ करने वाले, प्रचुर दक्षिणा देने वाले, वेदपाठ में लगे, पवित्र, महात्मा और व्रतधारी हैं,
1.185.14
तरुणा दर्शनीयाश्च बलवन्तो दुरासदाः ।
महारथाः कृतास्त्राश्च समेष्यन्तीह भूमिपाः ॥ १.१८५.१४ ॥
युवा, सुन्दर, बलवान, दुर्जेय, महारथी और अस्त्रविद्या में निपुण राजा यहाँ एकत्र होंगे।
1.185.15
ते तत्र विविधं दानं विजयार्थं नरेश्वराः ।
प्रदास्यन्ति धनं गाश्च भक्ष्यभोज्यानि सर्वशः ॥ १.१८५.१५ ॥
वे राजा वहाँ विजय पाने के लिए विविध दान देंगे, धन, गायें और सब प्रकार के खाने-पीने के पदार्थ देंगे।
1.185.16
प्रतिलप्स्यामहे सर्वं दृष्ट्वा कृष्णां स्वयंवरे ।
यं च सा क्षत्रियं रङ्गे कुमारी वरयिष्यति ॥ १.१८५.१६ ॥
स्वयंवर में कृष्णा को देखकर हम सब कुछ पा लेंगे, और जिस क्षत्रिय को वह कुमारी रंगभूमि में वरेगी, (उसे भी देखेंगे)।
1.185.17
तदा वैतालिकाश्चैव नर्तकाः सूतमागधाः ।
निबोधकाश्च देशेभ्यः समेष्यन्ति महाबलाः ॥ १.१८५.१७ ॥
तब वैतालिक, नर्तक, सूत और मागध, तथा विभिन्न देशों से आए महाबलशाली उद्घोषक भी एकत्र होंगे।
1.185.18
एतत्कौतूहलं तत्र दृष्ट्वा वै प्रतिगृह्य च ।
सहास्माभिर्महात्मानो मात्रा सह निवत्स्यथ ॥ १.१८५.१८ ॥
वहाँ इस कौतूहल को देखकर और (दान) ग्रहण करके, हे महात्माओ, हमारे साथ अपनी माता सहित रहोगे।
1.185.19
दर्शनीयांश्च वः सर्वानेकरूपानवस्थितान् ।
समीक्ष्य कृष्मा वरयेत्संगत्यान्यतमं पतिम् ॥ १.१८५.१९ ॥
तुम सब सुंदर और एक जैसे रूप वाले खड़े हो; कृष्णा उनमें से किसी एक को देखकर, उसके पास जाकर, पति के रूप में चुने।
1.185.20
अयमेकश्च वो भ्राता दर्शनीयो महाभुजः ।
नियुध्यमानो विजयेत्संगत्य द्रविणं महत् ॥ १.१८५.२० ॥
और तुम्हारा यह एक भाई, जो सुंदर और महाबाहु है, कुश्ती लड़ते हुए विजय पाए और संगति में बड़ा धन जीते।
1.185.21
परमं भो गमिष्यामो द्रष्टुं तत्र स्वयंवरम् ।
द्रौपदीं यज्ञसेनस्य कन्यां तस्यास्तथोत्सवम् ॥ १.१८५.२१ ॥
हे सज्जनो, हम वहाँ अवश्य जाएँगे, स्वयंवर देखने के लिए; यज्ञसेन की कन्या द्रौपदी का, और उसके उत्सव को भी।