マハーバーラタ · 章 1.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.191.1
किंनिमित्तमभूद्वैरं विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
वसतोराश्रमे दिव्ये शंस नः सर्वमेव तत् ॥ १.१९१.१ ॥
神聖な庵に住んでいたとき、ヴィシュヴァーミトラとヴァシシュタの間にどのような理由で敵意が生じたのか。すべてを私たちに語ってください。
1.191.2
इदं वासिष्ठमाख्यानं पुराणं परिचक्षते ।
पार्थ सर्वेषु लोकेषु यथावत्तन्निबोध मे ॥ १.१९१.२ ॥
パールタよ、ヴァシシュタに関するこの古い物語は、すべての世界で語られている。ありのままに私から聞きなさい。
1.191.3
कान्यकुब्जे महानासीत्पार्थिवो भरतर्षभ ।
गाधीति विश्रुतो लोके कुशिकस्यात्मसंभवः ॥ १.१९१.३ ॥
バラタの雄牛よ、カーニャクブジャに、世に名高いガーディという偉大な王がいた。クシカの自ら生まれた子であった。
1.191.4
तस्य धर्मात्मनः पुत्रः समृद्धबलवाहनः ।
विश्वामित्र इति ख्यतो बभूव रिपुमर्दनः ॥ १.१९१.४ ॥
その正義の人の子は、ヴィシュヴァーミトラの名で知られるようになった。軍勢と乗り物に富み、敵を砕く者であった。
1.191.5
स चचार सहामात्यो मृगयां गहने वने ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च रम्येषु मरुधन्वसु ॥ १.१९१.५ ॥
彼は大臣たちとともに深い森を狩猟して回った。美しい砂漠の平原で、鹿や猪を矢で射抜いた。
1.191.6
व्यायामकर्शितः सोऽथ मृगलिप्सुः पिपासितः ।
आजगाम नरश्रेष्ठ वसिष्ठस्याश्रमं प्रति ॥ १.१९१.६ ॥
疲れ果て喉が渇いた彼は、獲物を求めて、人の中の最良の者よ、ヴァシシュタの庵へと向かった。
1.191.7
तमागतमभिप्रेक्ष्य वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ।
विश्वामित्रं नरश्रेष्ठं प्रतिजग्राह पूजया ॥ १.१९१.७ ॥
彼が来たのを見て、最上の分け前を持つ仙人ヴァシシュタは、人中の最上者ヴィシュヴァーミトラを敬意をもって迎えた。
1.191.8
पाद्यार्घ्याचमनीचैस्तं स्वागतेन च भारत ।
तथैव परिजग्राह वन्येन हविषा तदा ॥ १.१९१.८ ॥
バーラタよ、彼は足を洗う水、供養の水、口を漱ぐ水と歓迎の言葉で彼をもてなし、同じく当時は野の供物で彼をもてなした。
1.191.9
तस्याथ कामधुग्धेनुर्वसिष्ठस्य महात्मनः ।
उक्ता कामान्प्रयच्छेति सा कामान्दुदुहे ततः ॥ १.१९१.९ ॥
そのとき、偉大な魂ヴァシシュタの願いを叶える牛に「望みを与えよ」と告げられると、牛は望みを搾り出した。
1.191.10
बाष्पाढ्यस्योदनस्यैव राशयः पर्वतोपमाः ।
निष्ठानानि च सूपांश्च दधिकुल्यास्तथैव च ॥ १.१९१.१० ॥
湯気を立てる飯の山々は山のようになり、調理された料理、スープ、凝乳の川も同様であった。
1.191.11
कूपांश्च घृतसंपूर्णान्गौड्यान्नानि सहस्रशः ।
इक्षून्मधूनि लाजांश्च मैरेयांश्च वरासवान् ॥ १.१९१.११ ॥
ギーで満たされた井戸、黒糖で作られた幾千もの食べ物、サトウキビ、蜂蜜、炒り米、マイレーヤ、そして上等の酒。
1.191.12
ग्राम्यारण्याश्चौषधीश्च दुदुहे पय एव च ।
षड्रसं चामृतनिभं रसायनमनुत्तमम् ॥ १.१९१.१२ ॥
彼女はまた村と森の薬草と乳を搾り出し、甘露のような六味の、比類なき不老の妙薬をも搾り出した。
1.191.13
भोजनीयानि पेयानि भक्ष्याणि विविधानि च ।
लेह्यान्यमृतकल्पानि चोष्याणि च तथार्जुना ॥ १.१९१.१३ ॥
食べられるもの、飲めるもの、さまざまな食べ物、甘露のようななめるもの、そして吸うものも、アルジュナよ。
1.191.14
रत्नानि च महार्हाणि वासांसि विविधानि च ।
तैः कामैः सर्वसंपूर्णैः पूजितश्च महिपतिः ॥ १.१९१.१४ ॥
非常に貴重な宝石やさまざまな衣服も。すべてが満ち足りたそれらの望みの品々によって、王は敬われた。
1.191.15
सामात्यः सबलश्चैव तुतोष स भृशं तदा ।
षडुन्नतां सुपार्श्वोरुं पृथुपञ्चसमावृताम् ॥ १.१९१.१५ ॥
大臣と軍勢とともに、王はそのときたいそう喜んだ。六つの高い部分、美しい脇腹と腿を持ち、五つの広い部分に囲まれた（牛）。
1.191.16
मण्डूकनेत्रां स्वाकारां पीनोधसमनिन्दिताम् ।
सुवालघिं शङ्कुकर्णां चारुशृङ्गां मनोरमाम् ॥ १.१९१.१६ ॥
蛙のような目を持ち、姿が美しく、乳房が満ち、非の打ち所がなく、美しい尾を持ち、尖った耳を持ち、美しい角を持ち、心を喜ばせる。
1.191.17
पुष्टायतशिरोग्रीवां विस्मितः सोऽभिवीक्ष्यताम् ।
अभिनन्द्य स तां राजा नन्दिनीं गाधिनन्दनः ॥ १.१९१.१७ ॥
頭と首が長く整った彼女を見つめ、ガーディの子である王は驚嘆した。ナンディニーを讃えて、
1.191.18
अब्रवीच्च भृशं तुष्टः स राजा तमृषिं तदा ।
अर्बुदेन गवां ब्रह्मन्मम राज्येन वा पुनः ॥ १.१९१.१८ ॥
すると王は大いに喜び、そのリシに言った。「バラモンよ、一億頭の牛と引き換えに、あるいは私の王国と引き換えにでも、どうかこれを私に与えてくれ。」
1.191.19
नन्दिनीं संप्रयच्छस्व भुङ्क्ष्व राज्यं महामुने ।
देवतातिथिपित्रर्थं याज्यार्थं च पयस्विनी ॥ १.१९१.१९ ॥
偉大な聖仙よ、ナンディニーを与えて王国を享受せよ。この乳牛は神々、客人、祖霊、そして供犠のためのものである。
1.191.20
अदेया नन्दिनीयं वै राज्येनापि तवानघ ।
रत्नं हि भगवन्नेतद्रत्नहारी च पार्थिवः।
क्षत्रियोऽहं भवान्विप्रस्तपःस्वाध्यायसाधनः ॥ १.१९१.२० ॥
罪なき者よ、ナンディニーは王国と引き換えにも与えられない。尊き方よ、これは宝であり、王は宝を奪う者である。私はクシャトリヤであり、あなたは苦行と学習を手段とするバラモンである。
1.191.21
ब्राह्णेषु कुतो वीर्यं प्रशान्तेषु धृतात्मसु ।
अर्बुदेन गवां यस्त्वं न ददासि ममेप्सितम् ॥ १.१९१.२१ ॥
穏やかで自制した婆羅門に、どうして力があろうか。一億頭の牛と引き換えにしても、お前は私の望むものを与えない。
1.191.22
स्वधर्मं न प्रहास्यामि नेष्यामि च बलेन गाम् ।
बलस्थश्चासि राजा च बाहुवीर्यश्च क्षत्रियः ॥ १.१९१.२२ ॥
私は自らの義務を捨てない。力ずくでその牛を連れて行こう。お前は力に立つ王であり、腕力に秀でたクシャトリヤである。
1.191.23
यथेच्छसि तथा क्षिप्रं कुरु मा त्वं विचारय ।
एवमुक्तस्तथा पार्थ विश्वामित्रो बलादिव ॥ १.१९१.२३ ॥
望むようにすぐに行え、考え込むな。プリター の子よ、そう言われると、ヴィシュヴァーミトラは力ずくで牛を連れ去ろうとした。
1.191.24
हंसचन्द्रप्रतीकाशां नन्दिनीं तां जहार गाम् ।
सा तदा ह्रियमाणा च विश्वामित्रबलैर्बलात्।
कशादण्डप्रणुदिता काल्यमाना इतस्ततः ॥ १.१९१.२४ ॥
白鳥や月のように輝くそのナンディニーを、彼は力ずくで奪い去った。そのとき、ヴィシュヴァーミトラの軍勢に強引に連れ去られ、鞭と棒で追い立てられた彼女は、あちこちに引きずられた。
1.191.25
हंभायमाना कल्याणी वसिष्ठस्याथ नन्दिनी ।
आगम्याभिमुखी पार्थ तस्थौ भगवदुन्मुखी ॥ १.१९१.२५ ॥
鳴きながら、ヴァシシュタの吉祥なるナンディニーが彼のもとに来て、尊き聖仙の方を向いて前に立った、おおパールタよ。
1.191.26
भृशं च ताड्यमाना वै न जगामाश्रमात्ततः ।
शृणोमि ते रवं भद्रे विनदन्त्याः पुनः पुनः ॥ १.१९१.२६ ॥
ひどく打たれたのに、彼女は庵を去らなかった。おお善き女よ、お前の叫びを私は何度も聞いている。
1.191.27
ह्रियसे त्वं बलाद्भद्रे विश्वामित्रेण नन्दिनि ।
किं कर्तव्यं मया तत्र क्षमावान्ब्राह्मणो ह्यहम्। ॥ १.१९१.२७ ॥
おお善き難陀尼よ、ヴィシュヴァーミトラがお前を力ずくで連れ去っている。そこで私に何ができようか。私は堪え忍ぶバラモンなのだ。
1.191.28
सा भयान्नन्दिनी तेषां बलानां भरतर्षभ ।
विश्वामित्रभयोद्विग्ना वसिष्ठं समुपागमत् ॥ १.१९१.२८ ॥
おおバラタの牡牛よ、その軍勢の恐怖とヴィシュヴァーミトラへの恐れに慄いた難陀尼は、ヴァシシュタのもとへ来た。
1.191.29
कशाग्रदण्डाभिहतां क्रोशन्तीं मामनाथवत् ।
विश्वामित्रबलैर्घोरैर्भगवन् किमुपेक्षसे ॥ १.१९१.२९ ॥
鞭の先で打たれ、庇護者のない者のように叫ぶ私を、ヴィシュヴァーミトラの恐ろしい軍勢が打ちのめしています。おお尊き方よ、なぜ見過ごされるのですか？
1.191.30
एवं तस्यां तदा पार्थ धर्षितायां महामुनिः ।
न चुक्षुभे तदा धैर्यान्न चचाल धृतव्रतः ॥ १.१९१.३० ॥
おおパールタよ、彼女がこのように襲われている間も、大聖仙は動揺しなかった。忍耐と誓いに堅固であり、彼は身じろぎもしなかった。
1.191.31
क्षत्रियाणां बलं तेजो ब्राह्मणानां क्षमा बलम् ।
क्षमा मां भजते यस्माद्गम्यतां यदि रोचते ॥ १.१९१.३१ ॥
クシャトリヤの力は威光であり、バラモンの力は忍耐である。忍耐は私にあるのだから、望むなら行くがよい。
1.191.32
किं नु त्यक्ताऽस्मि भगवन्यदेवं त्वं प्रभाषसे ।
अत्यक्ताऽहं त्वया ब्रह्मन्नेतुं शक्या न वै बलात् ॥ १.१९१.३२ ॥
尊者よ、あなたがそのように言われるのは、私が見捨てられたということですか。ブラーフマナよ、あなたは私を捨てていません。力ずくで連れて行くことはできません。
1.191.33
न त्वां त्यजामि कल्याणि स्थीयतां यदि शक्यते ।
दृढेन दाम्ना बद्ध्वैष वत्सस्ते हियते बलात् ॥ १.१९१.३३ ॥
吉祥なる者よ、私はあなたを捨てはしない。できるなら留まりなさい。あなたの子牛は強靭な綱で縛られ、力ずくで連れ去られている。
1.191.34
स्थीयतामिति तच्छ्रुत्वा वसिष्ठस्य पयस्विनी ।
ऊर्ध्वाञ्चितशिरोग्रीवा प्रबभौ रौद्रदर्शना ॥ १.१९१.३४ ॥
「留まれ」というヴァシシュタの言葉を聞くと、乳牛は頭と首を高く上げ、恐ろしい姿で輝いた。
1.191.35
क्रोधरक्तेक्षणा सा गौर्हंभारवघनस्वना ।
विश्वामित्रस्य तत्सैन्यं व्यद्रावयत सर्वशः ॥ १.१९१.३५ ॥
怒りに赤く染まった目をしたその牛は、雷鳴のような哞き声をあげて、ヴィシュヴァーミトラの軍勢を四方へ敗走させた。
1.191.36
कशाग्रदण्डाभिहता काल्यमाना ततस्ततः ।
क्रोधरक्तेक्षणा क्रोधं भूय एव समाददे ॥ १.१९१.३६ ॥
鞭の先と棒で打たれ、あちこちへと追い立てられたその牛は、怒りに目を赤くしてさらに怒りを燃え上がらせた。
1.191.37
आदित्य इव मध्याह्ने क्रोधदीप्तवपुर्बभौ ।
अङ्गारवर्षं मुञ्चन्ती मुहुर्वालधितो महत् ॥ १.१९१.३७ ॥
正午の太陽のように、怒りに燃える体で彼女は輝き、尾から繰り返し大量の燃えさしの雨を降らせた。
1.191.38
असृजत्पह्लवान्पुच्छात्प्रस्रवाद्द्राविडाञ्छकान् ।
योनिदेशाच्च यवानाञ्शकृतः शबरान्बहून् ॥ १.१९१.३८ ॥
彼女は尾からパフラヴァ族を、乳房からドラヴィダ族とサカ族を、陰部からヤヴァナ族を、糞から多くのシャバラ族を生み出した。
1.191.39
मूत्रतश्चासृजत्कांश्चिच्छबरांश्चैव पार्श्वतः ।
पौण्ड्रान्किरातान्यवनान्सिंहलान्बर्बरान्खसान् ॥ १.१९१.३९ ॥
彼女は尿から一部のシャバラ族を、両脇からパウンドラ族、キラータ族、ヤヴァナ族、シンハラ族、バルバラ族、ハサ族を生み出した。
1.191.40
चिबुकांश्च पुलिन्दांश्च चीनान्हूणान्सकेरलान् ।
ससर्ज फेनतः सा गौर्म्लेच्छान्बहुविधानपि ॥ १.१९१.४० ॥
チブカ族、プリンダ族、中国人、フーナ族、ケーララ族を生み出し、そして泡からその牝牛は多様な種類のミレッチャ（蛮族）をも生み出した。
1.191.41
तैर्विसृष्टैर्महासैन्यैर्नानाम्लेच्छगणैस्तदा ।
नानावरणसंछन्नैर्नानायुधधरैस्तथा ॥ १.१९१.४१ ॥
その時、彼女らが放った大軍勢、様々なミレッチャの群れ、様々な鎧に覆われ様々な武器を持つ者たちによって、（戦場は満たされた）。
1.191.42
अवाकीर्यत संरब्धैर्विश्वामित्रस्य पश्यतः ।
एकैकश्च तदा योधः पञ्चभिः सप्तभिर्वृतः ॥ १.१९१.४२ ॥
ヴィシュヴァーミトラが見ている前で、怒れる戦士たちが（大地を）埋め尽くした。そのとき一人一人の戦士は五人か七人に取り囲まれていた。
1.191.43
अस्त्रवर्षेण महता वध्यमानं बलं तदा ।
प्रभग्नं सर्वतस्त्रस्तं विश्वामित्रस्य पश्यतः ॥ १.१९१.४३ ॥
そのとき、大いなる矢の雨に打たれた軍勢は、ヴィシュヴァーミトラが見守る中、四方に崩れ散り恐怖に陥った。
1.191.44
तस्य तच्चतुरङ्गं वै बलं परमदुःसहम् ।
प्रभग्नं सर्वतो घोरं पयस्विन्या विनिर्जितम् ॥ १.१९१.४४ ॥
彼の四軍は、極めて耐えがたく、四方から恐ろしく崩れ、乳を出す牝牛によって完全に打ち負かされた。
1.191.45
न च प्राणैर्वियुज्यन्ते केचित्तत्रास्य सैनिकाः ।
विश्वामित्रस्य संक्रुद्धैर्वासिष्ठैर्भरतर्षभ ॥ १.१९१.४५ ॥
しかし彼の兵士の中で命を失った者は一人もいなかった、バラタの雄牛よ、怒れるヴァシシュタの弟子たちによっても。
1.191.46
सा गौस्तत्सकलं सैन्यं कालयामास दूरतः ।
विश्वामित्रस्य तत्सैन्यं काल्यमानं त्रियोजनम् ॥ १.१९१.४६ ॥
その牝牛は全軍を遠くから追い払った。ヴィシュヴァーミトラの軍は追われ、三ヨージャナにわたって駆り立てられた。
1.191.47
क्रोशमानं भयोद्विग्नं त्रातारं नाध्यगच्छत ।
विश्वामित्रस्ततो दृष्ट्वा क्रोधाविष्टः स रोदसी ॥ १.१९१.४७ ॥
叫び声を上げ、恐怖に動揺して、彼らは守護者を見つけられなかった。そのとき、それを見たヴィシュヴァーミトラは怒りに満たされ、天と地を震わせた。
1.191.48
ववर्ष शरवर्षाणि वसिष्ठे मुनिसत्तमे ।
घोररूपांश्च नाराचान्क्षुरान्भल्लान्महामुनिः ॥ १.१९१.४८ ॥
その大聖者は、聖者の中で最も優れたヴァシシュタに矢の雨を降らせた。恐ろしい形のナーラーチャ矢、剃刀のような刃のクシュラ矢、返しのあるバッラ矢を。
1.191.49
विश्वामित्रप्रयुक्तांस्तान्वैणवेन व्यमोचयत् ।
वसिष्ठस्य तदा दृष्ट्वा कर्मकौशलमाहवे ॥ १.१९१.४९ ॥
ヴィシュヴァーミトラの放ったそれらの武器を、ヴァシシュタは竹の杖で退けた。戦におけるヴァシシュタの技量を見て
1.191.50
विश्वामित्रोऽपि कोपेन भूयः शत्रुनिपातनः ।
दिव्यास्त्रवर्षं तस्मै स प्राहिणोन्मुनये रुषा ॥ १.१९१.५० ॥
ヴィシュヴァーミトラもまた怒り、敵を滅ぼす者として、再びその聖者に向けて怒りに任せて神々の武器の雨を放った
1.191.51
आग्नेयं वारुणं चैन्द्रं याम्यं वायव्यमेव च ।
विससर्ज महाभागे वसिष्ठे ब्रह्मणः सुते ॥ १.१९१.५१ ॥
火、ヴァルナ、インドラ、ヤマ、ヴァーユの武器をも、ああ幸いなる者よ、ブラフマーの子ヴァシシュタに向けて放った
1.191.52
अस्त्राणि सर्वतो ज्वालां विसृजन्ति प्रपेदिरे ।
युगान्तसमये घोराः पतङ्गस्येव रश्मयः ॥ १.१९१.५२ ॥
武器は四方に炎を放ちながら突進した。世界の終末の時の太陽の恐ろしい光線のように
1.191.53
वसिष्ठोऽपि महातेजा ब्रह्मशक्तिप्रयुक्तया ।
यष्ट्या निवारयामास सर्वाण्यस्त्राणि स स्मयन् ॥ १.१९१.५३ ॥
偉大な光輝のヴァシシュタもまた、梵の力に駆られた杖で、微笑みながら全ての武器を退けた
1.191.54
ततस्ते भस्मसाद्भूताः पतन्ति स्म महीतले ।
अपोह्य दिव्यान्यस्त्राणि वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१९१.५४ ॥
するとそれらは灰となって地に落ちた。ヴァシシュタは神々の武器を退け、次の言葉を述べた
1.191.55
निर्जितोऽसि महाराज दुरात्मन्गाधिनन्दन ।
यदि तेऽस्ति परं शौर्यं तद्दर्शय मयि स्थिते ॥ १.१९१.५५ ॥
大王よ、邪悪なガーディの子よ、お前は敗れた。もし至高の武勇があるなら、私が立っている今、それを示せ。
1.191.56
विश्वामित्रस्तथा चोक्तो वसिष्ठेन नराधिपः ।
नोवाच किंचिद्व्रीडाढ्यो विद्रावितमहाबलः ॥ १.१९१.५६ ॥
ヴァシシュタにこう言われても、人の王ヴィシュヴァーミトラは恥辱に満ち、大いなる力を打ち砕かれて、何も言わなかった。
1.191.57
दृष्ट्वा तन्महदाश्चर्यं ब्रह्मतेजोभवं तदा ।
विश्वामित्रः क्षत्रभावान्निर्विण्णो वाक्यमब्रवीत्।
धिग्बलं क्षत्रियबलं ब्रह्मतेजोबलं बलम् ॥ १.१९१.५७ ॥
梵の輝きから生じたその大いなる奇跡を見て、クシャトリヤの性質ゆえに落胆したヴィシュヴァーミトラは言った。クシャトリヤの力など呪わしい。真の力はブラフマンの輝きの力のみである。
1.191.58
बलाबले विनिश्चित्य तप एव परं बलम् ।
स राज्यं स्फीतमुत्सृज्य तां च दीप्तां नृपश्रियम् ॥ १.१९१.५८ ॥
力と弱さを秤にかけ、苦行こそ至高の力だと決意した彼は、栄える王国と、あの輝かしい王権の栄華を捨てた。
1.191.59
भोगांश्च पृष्ठतः कृत्वा तपस्येव मनो दधे ।
स गत्वा तपसा सिद्धिं लोकान्विष्टभ्य तेजसा ॥ १.१९१.५९ ॥
快楽を背後に置き、彼は心を苦行にのみ向けた。苦行によって成就を得、その輝きで諸世界を支えて、
1.191.60
तताप सर्वान्दीप्तौजा ब्राह्मणत्वमवाप्तवान् ।
अपिबच्च ततः सोममिन्द्रेण सह कौशिकः ॥ १.१९१.६० ॥
燃えさかる力で彼はあらゆるものを焼き、バラモンの位を得た。その後、カウシカはインドラと共にソーマを飲んだ。
1.191.61
एवंवीर्यस्तु राजर्षिर्विप्रर्षिः संबभूव ह ॥ १.१९१.६१ ॥
このような力を持つ王仙は、婆羅門の仙人となった。