ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.191.1
किंनिमित्तमभूद्वैरं विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
वसतोराश्रमे दिव्ये शंस नः सर्वमेव तत् ॥ १.१९१.१ ॥
ದಿವ್ಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠರ ನಡುವೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ವೈರ ಉಂಟಾಯಿತು? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮಗೆ ಹೇಳಿ.
1.191.2
इदं वासिष्ठमाख्यानं पुराणं परिचक्षते ।
पार्थ सर्वेषु लोकेषु यथावत्तन्निबोध मे ॥ १.१९१.२ ॥
ಪಾರ್ಥ, ವಸಿಷ್ಠನ ಕುರಿತಾದ ಈ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕೇಳು.
1.191.3
कान्यकुब्जे महानासीत्पार्थिवो भरतर्षभ ।
गाधीति विश्रुतो लोके कुशिकस्यात्मसंभवः ॥ १.१९१.३ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜದಲ್ಲಿ ಗಾಧಿ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಅವನು ಕುಶಿಕನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.
1.191.4
तस्य धर्मात्मनः पुत्रः समृद्धबलवाहनः ।
विश्वामित्र इति ख्यतो बभूव रिपुमर्दनः ॥ १.१९१.४ ॥
ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನ ಮಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದನು. ಸಮೃದ್ಧ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳುಳ್ಳ ಅವನು ಶತ್ರುಮರ್ದನನಾಗಿದ್ದನು.
1.191.5
स चचार सहामात्यो मृगयां गहने वने ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च रम्येषु मरुधन्वसु ॥ १.१९१.५ ॥
ಅವನು ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದನು. ರಮ್ಯವಾದ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಡುಹಂದಿಗಳನ್ನು ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
1.191.6
व्यायामकर्शितः सोऽथ मृगलिप्सुः पिपासितः ।
आजगाम नरश्रेष्ठ वसिष्ठस्याश्रमं प्रति ॥ १.१९१.६ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಶ್ರಮದಿಂದ ದಣಿದು ಬಾಯಾರಿದ ಅವನು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ವಸಿಷ್ಠನ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಬಂದನು.
1.191.7
तमागतमभिप्रेक्ष्य वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ।
विश्वामित्रं नरश्रेष्ठं प्रतिजग्राह पूजया ॥ १.१९१.७ ॥
ಅವನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾಗದ ಋಷಿ ವಸಿಷ್ಠರು ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
1.191.8
पाद्यार्घ्याचमनीचैस्तं स्वागतेन च भारत ।
तथैव परिजग्राह वन्येन हविषा तदा ॥ १.१९१.८ ॥
ಭಾರತನೇ, ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಆಚಮನೀಯ ಜಲ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾಗತ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವನ್ಯ ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿದರು.
1.191.9
तस्याथ कामधुग्धेनुर्वसिष्ठस्य महात्मनः ।
उक्ता कामान्प्रयच्छेति सा कामान्दुदुहे ततः ॥ १.१९१.९ ॥
ಆಗ ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರ ಕಾಮಧೇನು, "ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕೊಡು" ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆಕೆ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕರೆದಳು.
1.191.10
बाष्पाढ्यस्योदनस्यैव राशयः पर्वतोपमाः ।
निष्ठानानि च सूपांश्च दधिकुल्यास्तथैव च ॥ १.१९१.१० ॥
ಹಬೆ ಆಡುವ ಅನ್ನದ ರಾಶಿಗಳು ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಇದ್ದವು; ಸಿದ್ಧ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಸಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನ ನದಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದವು.
1.191.11
कूपांश्च घृतसंपूर्णान्गौड्यान्नानि सहस्रशः ।
इक्षून्मधूनि लाजांश्च मैरेयांश्च वरासवान् ॥ १.१९१.११ ॥
ತುಪ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಾವಿಗಳು, ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಾವಿರಾರು ತಿನಿಸುಗಳು, ಕಬ್ಬು, ಜೇನು, ಹುರಿದ ಅಕ್ಕಿ, ಮೈರೇಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸವಗಳು.
1.191.12
ग्राम्यारण्याश्चौषधीश्च दुदुहे पय एव च ।
षड्रसं चामृतनिभं रसायनमनुत्तमम् ॥ १.१९१.१२ ॥
ಗ್ರಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಆರಣ್ಯ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು, ಹಾಲನ್ನೂ ಆಕೆ ಕರೆದಳು; ಅಮೃತದಂತಿರುವ ಷಡ್ರಸವನ್ನು, ಅನುಪಮ ರಸಾಯನವನ್ನೂ ಕರೆದಳು.
1.191.13
भोजनीयानि पेयानि भक्ष्याणि विविधानि च ।
लेह्यान्यमृतकल्पानि चोष्याणि च तथार्जुना ॥ १.१९१.१३ ॥
ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದವು, ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾದವು, ವಿವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಅಮೃತಸದೃಶ ನೆಕ್ಕುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಹೀರುವ ವಸ್ತುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಅರ್ಜುನ.
1.191.14
रत्नानि च महार्हाणि वासांसि विविधानि च ।
तैः कामैः सर्वसंपूर्णैः पूजितश्च महिपतिः ॥ १.१९१.१४ ॥
ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಟ್ಟೆಗಳೂ. ಎಲ್ಲವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಆ ಬಯಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ರಾಜನು ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
1.191.15
सामात्यः सबलश्चैव तुतोष स भृशं तदा ।
षडुन्नतां सुपार्श्वोरुं पृथुपञ्चसमावृताम् ॥ १.१९१.१५ ॥
ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ರಾಜನು ಆಗ ಬಹಳ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು. ಆರು ಎತ್ತರದ ಅಂಗಗಳು, ಸುಂದರ ಪಾರ್ಶ್ವ ಮತ್ತು ತೊಡೆಗಳುಳ್ಳ, ಐದು ವಿಶಾಲ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದವಳು.
1.191.16
मण्डूकनेत्रां स्वाकारां पीनोधसमनिन्दिताम् ।
सुवालघिं शङ्कुकर्णां चारुशृङ्गां मनोरमाम् ॥ १.१९१.१६ ॥
ಕಪ್ಪೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವಳು, ಸುಂದರ ಆಕಾರದವಳು, ತುಂಬಿದ ಮೊಲೆಗಳಿರುವವಳು, ನಿರ್ದೋಷಳು, ಸುಂದರ ಬಾಲವಿರುವವಳು, ಮೊನಚಾದ ಕಿವಿಯವಳು, ಸುಂದರ ಕೊಂಬುಗಳಿರುವವಳು, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮೋಹಕಳು.
1.191.17
पुष्टायतशिरोग्रीवां विस्मितः सोऽभिवीक्ष्यताम् ।
अभिनन्द्य स तां राजा नन्दिनीं गाधिनन्दनः ॥ १.१९१.१७ ॥
ಪುಷ್ಟವಾದ, ಉದ್ದವಾದ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಗಾಧಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಆ ರಾಜನು ನಂದಿನಿಯನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ.
1.191.18
अब्रवीच्च भृशं तुष्टः स राजा तमृषिं तदा ।
अर्बुदेन गवां ब्रह्मन्मम राज्येन वा पुनः ॥ १.१९१.१८ ॥
ಆಗ ಅತಿಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಆ ರಾಜನು ಆ ಋಷಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನೂರು ಕೋಟಿ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ, ಅಥವಾ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ (ಇವಳನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು)."
1.191.19
नन्दिनीं संप्रयच्छस्व भुङ्क्ष्व राज्यं महामुने ।
देवतातिथिपित्रर्थं याज्यार्थं च पयस्विनी ॥ १.१९१.१९ ॥
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನಂದಿನಿಯನ್ನು ಕೊಡು; ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು. ದೇವತೆಗಳು, ಅತಿಥಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸು ಇದೆ.
1.191.20
अदेया नन्दिनीयं वै राज्येनापि तवानघ ।
रत्नं हि भगवन्नेतद्रत्नहारी च पार्थिवः।
क्षत्रियोऽहं भवान्विप्रस्तपःस्वाध्यायसाधनः ॥ १.१९१.२० ॥
ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಈ ನಂದಿನಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಕೊಡಲಾಗದು. ಭಗವಂತನೇ, ಇದು ರತ್ನ; ರಾಜನು ರತ್ನವನ್ನು ಕದಿಯುವವನು. ನಾನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ನೀವು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಾಧನವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು.
1.191.21
ब्राह्णेषु कुतो वीर्यं प्रशान्तेषु धृतात्मसु ।
अर्बुदेन गवां यस्त्वं न ददासि ममेप्सितम् ॥ १.१९१.२१ ॥
ಶಾಂತರೂ ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳವರೂ ಆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಬಲ ಎಲ್ಲಿಂದ? ಅರ್ಬುದ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿಯೂ ನೀನು ನನಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ.
1.191.22
स्वधर्मं न प्रहास्यामि नेष्यामि च बलेन गाम् ।
बलस्थश्चासि राजा च बाहुवीर्यश्च क्षत्रियः ॥ १.१९१.२२ ॥
ನಾನು ನನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬಲದಿಂದ ಗೋವನ್ನು ಒಯ್ಯುವೆನು. ನೀನು ಬಲದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ರಾಜ, ಭುಜಬಲವುಳ್ಳ ಕ್ಷತ್ರಿಯ.
1.191.23
यथेच्छसि तथा क्षिप्रं कुरु मा त्वं विचारय ।
एवमुक्तस्तथा पार्थ विश्वामित्रो बलादिव ॥ १.१९१.२३ ॥
ನೀನು ಬಯಸಿದಂತೆಯೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಡು; ಯೋಚಿಸಬೇಡ. ಪಾರ್ಥನೇ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಬಲದಿಂದ (ಗೋವನ್ನು ಒಯ್ಯಲು) ಮುಂದಾದನು.
1.191.24
हंसचन्द्रप्रतीकाशां नन्दिनीं तां जहार गाम् ।
सा तदा ह्रियमाणा च विश्वामित्रबलैर्बलात्।
कशादण्डप्रणुदिता काल्यमाना इतस्ततः ॥ १.१९१.२४ ॥
ಹಂಸ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಆ ನಂದಿನಿ ಗೋವನ್ನು ಅವನು ಬಲದಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿದನು. ಆಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಒಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತ, ಚಾಟಿ ಮತ್ತು ದಂಡಗಳಿಂದ ಓಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಇತ್ತ ಅತ್ತ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು.
1.191.25
हंभायमाना कल्याणी वसिष्ठस्याथ नन्दिनी ।
आगम्याभिमुखी पार्थ तस्थौ भगवदुन्मुखी ॥ १.१९१.२५ ॥
ವಸಿಷ್ಠರ ಕಲ್ಯಾಣಿ ನಂದಿನಿ ಕೂಗುತ್ತಾ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಓ ಪಾರ್ಥ, ಭಗವಂತನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿತು.
1.191.26
भृशं च ताड्यमाना वै न जगामाश्रमात्ततः ।
शृणोमि ते रवं भद्रे विनदन्त्याः पुनः पुनः ॥ १.१९१.२६ ॥
ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವಳು ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಓ ಭದ್ರೆ, ನೀನು ಕೂಗುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನಾನು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
1.191.27
ह्रियसे त्वं बलाद्भद्रे विश्वामित्रेण नन्दिनि ।
किं कर्तव्यं मया तत्र क्षमावान्ब्राह्मणो ह्यहम्। ॥ १.१९१.२७ ॥
ಓ ಭದ್ರೆ ನಂದಿನಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನೇನು ಮಾಡಬೇಕು? ನಾನು ಕ್ಷಮಾಶೀಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು.
1.191.28
सा भयान्नन्दिनी तेषां बलानां भरतर्षभ ।
विश्वामित्रभयोद्विग्ना वसिष्ठं समुपागमत् ॥ १.१९१.२८ ॥
ಓ ಭರತರ್ಷಭ, ಆ ಸೈನ್ಯಗಳ ಭಯದಿಂದ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಭಯದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ನಂದಿನಿ ವಸಿಷ್ಠರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಳು.
1.191.29
कशाग्रदण्डाभिहतां क्रोशन्तीं मामनाथवत् ।
विश्वामित्रबलैर्घोरैर्भगवन् किमुपेक्षसे ॥ १.१९१.२९ ॥
ಚಾಟಿಯ ತುದಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಅನಾಥೆಯಂತೆ ಕೂಗುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು, ಓ ಭಗವಂತ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಭೀಕರ ಸೈನ್ಯಗಳು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿವೆ; ನೀವು ಏಕೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?
1.191.30
एवं तस्यां तदा पार्थ धर्षितायां महामुनिः ।
न चुक्षुभे तदा धैर्यान्न चचाल धृतव्रतः ॥ १.१९१.३० ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ, ಹೀಗೆ ಅವಳು ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ ಮಹಾಮುನಿ ಕಲಕಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ವ್ರತನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಅವರು ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
1.191.31
क्षत्रियाणां बलं तेजो ब्राह्मणानां क्षमा बलम् ।
क्षमा मां भजते यस्माद्गम्यतां यदि रोचते ॥ १.१९१.३१ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಬಲ ತೇಜಸ್ಸು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಬಲ ಕ್ಷಮೆ. ಕ್ಷಮೆ ನನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ ನೀನು ಹೋಗಬಹುದು.
1.191.32
किं नु त्यक्ताऽस्मि भगवन्यदेवं त्वं प्रभाषसे ।
अत्यक्ताऽहं त्वया ब्रह्मन्नेतुं शक्या न वै बलात् ॥ १.१९१.३२ ॥
ಭಗವಂತ, ನೀನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟೆನೆ? ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿಲ್ಲ; ಬಲದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗದು.
1.191.33
न त्वां त्यजामि कल्याणि स्थीयतां यदि शक्यते ।
दृढेन दाम्ना बद्ध्वैष वत्सस्ते हियते बलात् ॥ १.१९१.३३ ॥
ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಇರು. ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಕಟ್ಟಿ ನಿನ್ನ ಕರುವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
1.191.34
स्थीयतामिति तच्छ्रुत्वा वसिष्ठस्य पयस्विनी ।
ऊर्ध्वाञ्चितशिरोग्रीवा प्रबभौ रौद्रदर्शना ॥ १.१९१.३४ ॥
"ಇರು" ಎಂದು ವಸಿಷ್ಠನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸು, ತಲೆ ಕತ್ತುಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ಭಯಂಕರ ರೂಪದಿಂದ ಹೊಳೆಯಿತು.
1.191.35
क्रोधरक्तेक्षणा सा गौर्हंभारवघनस्वना ।
विश्वामित्रस्य तत्सैन्यं व्यद्रावयत सर्वशः ॥ १.१९१.३५ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಆ ಹಸು, ಹಂಬಾ ಎಂಬ ಘೋರ ಗರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಿಸಿತು.
1.191.36
कशाग्रदण्डाभिहता काल्यमाना ततस्ततः ।
क्रोधरक्तेक्षणा क्रोधं भूय एव समाददे ॥ १.१९१.३६ ॥
ಚಾಟಿಯ ತುದಿ ಮತ್ತು ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕೋಪದ ಕೆಂಗಣ್ಣಿನ ಹಸು, ಮತ್ತೆ ಕೋಪವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
1.191.37
आदित्य इव मध्याह्ने क्रोधदीप्तवपुर्बभौ ।
अङ्गारवर्षं मुञ्चन्ती मुहुर्वालधितो महत् ॥ १.१९१.३७ ॥
ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಕೋಪದಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ತನ್ನ ಬಾಲದಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಂಡದ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಹೊಳೆದಳು.
1.191.38
असृजत्पह्लवान्पुच्छात्प्रस्रवाद्द्राविडाञ्छकान् ।
योनिदेशाच्च यवानाञ्शकृतः शबरान्बहून् ॥ १.१९१.३८ ॥
ಅವಳು ತನ್ನ ಬಾಲದಿಂದ ಪಹ್ಲವರನ್ನು, ಕೆಚ್ಚಲಿನಿಂದ ದ್ರಾವಿಡರು ಮತ್ತು ಶಕರನ್ನು, ಜನನಾಂಗ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಯವನರನ್ನು, ಸಗಣಿಯಿಂದ ಅನೇಕ ಶಬರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು.
1.191.39
मूत्रतश्चासृजत्कांश्चिच्छबरांश्चैव पार्श्वतः ।
पौण्ड्रान्किरातान्यवनान्सिंहलान्बर्बरान्खसान् ॥ १.१९१.३९ ॥
ಅವಳು ಮೂತ್ರದಿಂದ ಕೆಲವು ಶಬರರನ್ನು, ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಿಂದ ಪೌಂಡ್ರರು, ಕಿರಾತರು, ಯವನರು, ಸಿಂಹಳರು, ಬರ್ಬರರು ಮತ್ತು ಖಸರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು.
1.191.40
चिबुकांश्च पुलिन्दांश्च चीनान्हूणान्सकेरलान् ।
ससर्ज फेनतः सा गौर्म्लेच्छान्बहुविधानपि ॥ १.१९१.४० ॥
ಚಿಬುಕರು, ಪುಲಿಂದರು, ಚೀನರು, ಹೂಣರು, ಕೇರಳರು ಮತ್ತು ನೊರೆಯಿಂದ ಆ ಗೋವು ಹಲವು ವಿಧದ ಮ್ಲೇಚ್ಛರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.
1.191.41
तैर्विसृष्टैर्महासैन्यैर्नानाम्लेच्छगणैस्तदा ।
नानावरणसंछन्नैर्नानायुधधरैस्तथा ॥ १.१९१.४१ ॥
ಆಗ ಅವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಾ ಸೈನ್ಯಗಳು, ನಾನಾ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಗಣಗಳು, ವಿವಿಧ ಕವಚಗಳಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿ ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವರಾಗಿ (ರಣರಂಗ ತುಂಬಿತು).
1.191.42
अवाकीर्यत संरब्धैर्विश्वामित्रस्य पश्यतः ।
एकैकश्च तदा योधः पञ्चभिः सप्तभिर्वृतः ॥ १.१९१.४२ ॥
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕೋಪಗೊಂಡ ಯೋಧರಿಂದ (ಭೂಮಿ) ಆವೃತವಾಯಿತು; ಆಗ ಪ್ರತಿ ಯೋಧನೂ ಐದು ಅಥವಾ ಏಳು ಮಂದಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು.
1.191.43
अस्त्रवर्षेण महता वध्यमानं बलं तदा ।
प्रभग्नं सर्वतस्त्रस्तं विश्वामित्रस्य पश्यतः ॥ १.१९१.४३ ॥
ಆಗ ಮಹಾ ಅಸ್ತ್ರವರ್ಷದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸೇನೆ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿ ಭಯಗೊಂಡಿತು.
1.191.44
तस्य तच्चतुरङ्गं वै बलं परमदुःसहम् ।
प्रभग्नं सर्वतो घोरं पयस्विन्या विनिर्जितम् ॥ १.१९१.४४ ॥
ಅವನ ಆ ಚತುರಂಗ ಸೇನೆ, ಅತ್ಯಂತ ದುಸ್ಸಹವಾದದ್ದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಚದುರಿ, ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುವಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
1.191.45
न च प्राणैर्वियुज्यन्ते केचित्तत्रास्य सैनिकाः ।
विश्वामित्रस्य संक्रुद्धैर्वासिष्ठैर्भरतर्षभ ॥ १.१९१.४५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ವಸಿಷ್ಠನ ಕೋಪಗೊಂಡ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಸೈನಿಕರು.
1.191.46
सा गौस्तत्सकलं सैन्यं कालयामास दूरतः ।
विश्वामित्रस्य तत्सैन्यं काल्यमानं त्रियोजनम् ॥ १.१९१.४६ ॥
ಆ ಹಸು ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಓಡಿಸಿತು; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಆ ಸೇನೆ ಮೂರು ಯೋಜನ ದೂರ ಓಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
1.191.47
क्रोशमानं भयोद्विग्नं त्रातारं नाध्यगच्छत ।
विश्वामित्रस्ततो दृष्ट्वा क्रोधाविष्टः स रोदसी ॥ १.१९१.४७ ॥
ಕೂಗುತ್ತ, ಭಯದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು, ರಕ್ಷಕನನ್ನು ಅವರು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ನೋಡಿ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿದನು, ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸುತ್ತ.
1.191.48
ववर्ष शरवर्षाणि वसिष्ठे मुनिसत्तमे ।
घोररूपांश्च नाराचान्क्षुरान्भल्लान्महामुनिः ॥ १.१९१.४८ ॥
ಆ ಮಹಾಮುನಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಸಿಷ್ಠನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು; ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ನಾರಾಚ, ಕ್ಷುರ ಮತ್ತು ಭಲ್ಲ ಬಾಣಗಳನ್ನು.
1.191.49
विश्वामित्रप्रयुक्तांस्तान्वैणवेन व्यमोचयत् ।
वसिष्ठस्य तदा दृष्ट्वा कर्मकौशलमाहवे ॥ १.१९१.४९ ॥
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಆ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವಸಿಷ್ಠರು ಬಿದಿರಿನ ದಂಡದಿಂದ ನಿವಾರಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠರ ಆ ಕೌಶಲವನ್ನು ನೋಡಿ.
1.191.50
विश्वामित्रोऽपि कोपेन भूयः शत्रुनिपातनः ।
दिव्यास्त्रवर्षं तस्मै स प्राहिणोन्मुनये रुषा ॥ १.१९१.५० ॥
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರೂ ಕೋಪದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವರಾಗಿ, ಆ ಮುನಿಯ ಮೇಲೆ ರೋಷದಿಂದ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು.
1.191.51
आग्नेयं वारुणं चैन्द्रं याम्यं वायव्यमेव च ।
विससर्ज महाभागे वसिष्ठे ब्रह्मणः सुते ॥ १.१९१.५१ ॥
ಆಗ್ನೇಯ, ವಾರುಣ, ಐಂದ್ರ, ಯಾಮ್ಯ, ವಾಯವ್ಯ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರ ವಸಿಷ್ಠರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು.
1.191.52
अस्त्राणि सर्वतो ज्वालां विसृजन्ति प्रपेदिरे ।
युगान्तसमये घोराः पतङ्गस्येव रश्मयः ॥ १.१९१.५२ ॥
ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಜ್ವಾಲೆಗಳನ್ನು ಸೂಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದವು; ಯುಗಾಂತ ಕಾಲದ ಸೂರ್ಯನ ಭಯಂಕರ ಕಿರಣಗಳಂತೆ.
1.191.53
वसिष्ठोऽपि महातेजा ब्रह्मशक्तिप्रयुक्तया ।
यष्ट्या निवारयामास सर्वाण्यस्त्राणि स स्मयन् ॥ १.१९१.५३ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಸಿಷ್ಠರು ಬ್ರಹ್ಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ತಮ್ಮ ದಂಡದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ಎಲ್ಲಾ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದರು.
1.191.54
ततस्ते भस्मसाद्भूताः पतन्ति स्म महीतले ।
अपोह्य दिव्यान्यस्त्राणि वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१९१.५४ ॥
ಆಗ ಅವು ಭಸ್ಮವಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು. ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ವಸಿಷ್ಠರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
1.191.55
निर्जितोऽसि महाराज दुरात्मन्गाधिनन्दन ।
यदि तेऽस्ति परं शौर्यं तद्दर्शय मयि स्थिते ॥ १.१९१.५५ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ದುರಾತ್ಮನಾದ ಗಾಧಿಯ ಮಗನೇ, ನೀನು ಸೋತಿರುವೆ. ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶೌರ್ಯವಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನಿಂತಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ತೋರಿಸು.
1.191.56
विश्वामित्रस्तथा चोक्तो वसिष्ठेन नराधिपः ।
नोवाच किंचिद्व्रीडाढ्यो विद्रावितमहाबलः ॥ १.१९१.५६ ॥
ವಸಿಷ್ಠನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ನರಾಧಿಪನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ತನ್ನ ಮಹಾಬಲ ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದರಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.
1.191.57
दृष्ट्वा तन्महदाश्चर्यं ब्रह्मतेजोभवं तदा ।
विश्वामित्रः क्षत्रभावान्निर्विण्णो वाक्यमब्रवीत्।
धिग्बलं क्षत्रियबलं ब्रह्मतेजोबलं बलम् ॥ १.१९१.५७ ॥
ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆ ಮಹದಾಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಖಿನ್ನನಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಬಲಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ; ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನ ಬಲವೇ ಬಲ.
1.191.58
बलाबले विनिश्चित्य तप एव परं बलम् ।
स राज्यं स्फीतमुत्सृज्य तां च दीप्तां नृपश्रियम् ॥ १.१९१.५८ ॥
ಬಲಾಬಲವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ತಪಸ್ಸೇ ಪರಮ ಬಲವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಆತನು ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ದೀಪ್ತ ರಾಜವೈಭವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.
1.191.59
भोगांश्च पृष्ठतः कृत्वा तपस्येव मनो दधे ।
स गत्वा तपसा सिद्धिं लोकान्विष्टभ्य तेजसा ॥ १.१९१.५९ ॥
ಭೋಗಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಟ್ಟು, ಅವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದನು; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು,
1.191.60
तताप सर्वान्दीप्तौजा ब्राह्मणत्वमवाप्तवान् ।
अपिबच्च ततः सोममिन्द्रेण सह कौशिकः ॥ १.१९१.६० ॥
ದೀಪ್ತ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸುಡಿಸಿದನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು. ನಂತರ ಕೌಶಿಕನು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿದನು.
1.191.61
एवंवीर्यस्तु राजर्षिर्विप्रर्षिः संबभूव ह ॥ १.१९१.६१ ॥
ಇಂತಹ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಯಾದನು.