మహాభారతం · అధ్యాయం 1.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.191.1
किंनिमित्तमभूद्वैरं विश्वामित्रवसिष्ठयोः ।
वसतोराश्रमे दिव्ये शंस नः सर्वमेव तत् ॥ १.१९१.१ ॥
దివ్యమైన ఆశ్రమంలో ఉన్నప్పుడు విశ్వామిత్రునికి, వసిష్ఠునికి మధ్య ఏ కారణంగా వైరం కలిగింది? అంతా మాకు చెప్పండి.
1.191.2
इदं वासिष्ठमाख्यानं पुराणं परिचक्षते ।
पार्थ सर्वेषु लोकेषु यथावत्तन्निबोध मे ॥ १.१९१.२ ॥
పార్థా, వసిష్ఠునికి సంబంధించిన ఈ పురాతన కథను అన్ని లోకాలలో చెబుతారు. దానిని నా నుండి యథావత్తుగా వినుము.
1.191.3
कान्यकुब्जे महानासीत्पार्थिवो भरतर्षभ ।
गाधीति विश्रुतो लोके कुशिकस्यात्मसंभवः ॥ १.१९१.३ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, కాన్యకుబ్జంలో గాధి అనే గొప్ప రాజు ఉండేవాడు. లోకప్రసిద్ధుడైన అతను కుశికుని కుమారుడు.
1.191.4
तस्य धर्मात्मनः पुत्रः समृद्धबलवाहनः ।
विश्वामित्र इति ख्यतो बभूव रिपुमर्दनः ॥ १.१९१.४ ॥
ఆ ధర్మాత్ముని కుమారుడు విశ్వామిత్రుడనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. అతడు సమృద్ధమైన సైన్యం, వాహనాలు కలవాడు, శత్రునాశకుడు.
1.191.5
स चचार सहामात्यो मृगयां गहने वने ।
मृगान्विध्यन्वराहांश्च रम्येषु मरुधन्वसु ॥ १.१९१.५ ॥
అతడు మంత్రులతో కలిసి దట్టమైన అడవిలో వేటకు తిరిగేవాడు. రమ్యమైన మరుభూముల్లో మృగాలను, అడవిపందులను బాణాలతో కొట్టేవాడు.
1.191.6
व्यायामकर्शितः सोऽथ मृगलिप्सुः पिपासितः ।
आजगाम नरश्रेष्ठ वसिष्ठस्याश्रमं प्रति ॥ १.१९१.६ ॥
నరశ్రేష్ఠా, శ్రమతో అలసి దాహంతో, మృగాలను వెతుకుతూ అతడు వసిష్ఠుని ఆశ్రమం వైపు వచ్చాడు.
1.191.7
तमागतमभिप्रेक्ष्य वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः ।
विश्वामित्रं नरश्रेष्ठं प्रतिजग्राह पूजया ॥ १.१९१.७ ॥
అతడు రావడం చూచి, శ్రేష్ఠ భాగములు కలిగిన ఋషి వసిష్ఠుడు నరశ్రేష్ఠుడైన విశ్వామిత్రుని గౌరవంతో స్వీకరించాడు.
1.191.8
पाद्यार्घ्याचमनीचैस्तं स्वागतेन च भारत ।
तथैव परिजग्राह वन्येन हविषा तदा ॥ १.१९१.८ ॥
భారతా, పాద్య, అర్ఘ్య, ఆచమనీయములతోను, స్వాగత వచనములతోను అతనిని సత్కరించాడు; అలాగే ఆ సమయంలో వన్య హవిస్సుతోనూ ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు.
1.191.9
तस्याथ कामधुग्धेनुर्वसिष्ठस्य महात्मनः ।
उक्ता कामान्प्रयच्छेति सा कामान्दुदुहे ततः ॥ १.१९१.९ ॥
అప్పుడు మహాత్ముడైన వసిష్ఠుని కామధేనువు, "కోరికలను ఇవ్వు" అని చెప్పబడినప్పుడు, ఆ కోరికలను పిదికింది.
1.191.10
बाष्पाढ्यस्योदनस्यैव राशयः पर्वतोपमाः ।
निष्ठानानि च सूपांश्च दधिकुल्यास्तथैव च ॥ १.१९१.१० ॥
ఆవిరి కక్కుతున్న అన్నపు రాశులు పర్వతాల వలె ఉన్నాయి; తయారైన వంటకాలు, కూరలు, పెరుగు నదులు కూడా అలాగే ఉన్నాయి.
1.191.11
कूपांश्च घृतसंपूर्णान्गौड्यान्नानि सहस्रशः ।
इक्षून्मधूनि लाजांश्च मैरेयांश्च वरासवान् ॥ १.१९१.११ ॥
నెయ్యితో నిండిన బావులు, బెల్లంతో చేసిన వేలాది ఆహారపదార్థాలు, చెరకులు, తేనె, పేలాలు, మైరేయం మరియు ఉత్తమ ఆసవాలు.
1.191.12
ग्राम्यारण्याश्चौषधीश्च दुदुहे पय एव च ।
षड्रसं चामृतनिभं रसायनमनुत्तमम् ॥ १.१९१.१२ ॥
గ్రామ్య, ఆరణ్య ఓషధులను, పాలను కూడా పిదికింది; అమృతంలాంటి షడ్రసాలను, అత్యుత్తమ రసాయనాన్నీ పిదికింది.
1.191.13
भोजनीयानि पेयानि भक्ष्याणि विविधानि च ।
लेह्यान्यमृतकल्पानि चोष्याणि च तथार्जुना ॥ १.१९१.१३ ॥
తినదగినవి, త్రాగదగినవి, వివిధ రకాల భక్ష్యాలు, అమృతంతో సమానమైన నాకదగినవి, పీల్చదగినవి కూడా, అర్జునా.
1.191.14
रत्नानि च महार्हाणि वासांसि विविधानि च ।
तैः कामैः सर्वसंपूर्णैः पूजितश्च महिपतिः ॥ १.१९१.१४ ॥
అమూల్యమైన రత్నాలు, వివిధ రకాల వస్త్రాలు కూడా. సర్వసంపూర్ణమైన ఆ కోరిన వస్తువులతో రాజు సత్కరించబడ్డాడు.
1.191.15
सामात्यः सबलश्चैव तुतोष स भृशं तदा ।
षडुन्नतां सुपार्श्वोरुं पृथुपञ्चसमावृताम् ॥ १.१९१.१५ ॥
అమాత్యులతో, సైన్యంతో కలిసి ఆ రాజు అప్పుడు మిక్కిలి సంతోషించాడు. ఆరు ఎత్తైన అవయవాలు, అందమైన పార్శ్వాలు, తొడలు కలిగి, ఐదు విశాల అవయవాలతో చుట్టబడినది.
1.191.16
मण्डूकनेत्रां स्वाकारां पीनोधसमनिन्दिताम् ।
सुवालघिं शङ्कुकर्णां चारुशृङ्गां मनोरमाम् ॥ १.१९१.१६ ॥
కప్ప కళ్ళు కలిగినది, చక్కని ఆకారం కలది, నిండిన పొదుగు కలది, నిందారహితమైనది, అందమైన తోక కలది, కోణాకారపు చెవులు కలది, అందమైన కొమ్ములు కలది, మనసును ఆకర్షించేది.
1.191.17
पुष्टायतशिरोग्रीवां विस्मितः सोऽभिवीक्ष्यताम् ।
अभिनन्द्य स तां राजा नन्दिनीं गाधिनन्दनः ॥ १.१९१.१७ ॥
చక్కని, పొడవైన తలా మెడా కలిగిన ఆమెను చూసి అతడు ఆశ్చర్యపోయాడు. గాధి పుత్రుడైన ఆ రాజు నందినిని ప్రశంసించి.
1.191.18
अब्रवीच्च भृशं तुष्टः स राजा तमृषिं तदा ।
अर्बुदेन गवां ब्रह्मन्मम राज्येन वा पुनः ॥ १.१९१.१८ ॥
అప్పుడు మిక్కిలి సంతోషించిన ఆ రాజు ఆ ఋషితో ఇలా అన్నాడు: "బ్రాహ్మణా, పది కోట్ల ఆవులకు బదులుగా, లేదా నా రాజ్యానికి బదులుగా మళ్లీ (ఈమెను నాకు ఇవ్వు)."
1.191.19
नन्दिनीं संप्रयच्छस्व भुङ्क्ष्व राज्यं महामुने ।
देवतातिथिपित्रर्थं याज्यार्थं च पयस्विनी ॥ १.१९१.१९ ॥
మహామునీ, నందినిని ఇచ్చివేయి; రాజ్యాన్ని అనుభవించు. దేవతలు, అతిథులు, పితృదేవతలు, యజ్ఞం కోసం ఈ పాలిచ్చే ఆవు ఉంది.
1.191.20
अदेया नन्दिनीयं वै राज्येनापि तवानघ ।
रत्नं हि भगवन्नेतद्रत्नहारी च पार्थिवः।
क्षत्रियोऽहं भवान्विप्रस्तपःस्वाध्यायसाधनः ॥ १.१९१.२० ॥
పాపరహితుడా, ఈ నందిని రాజ్యానికి బదులుగా కూడా ఇవ్వదగినది కాదు. భగవంతుడా, ఇది రత్నం; రాజు రత్నాన్ని అపహరించేవాడు. నేను క్షత్రియుడను, మీరు తపస్సు, స్వాధ్యాయం సాధనంగా గల బ్రాహ్మణులు.
1.191.21
ब्राह्णेषु कुतो वीर्यं प्रशान्तेषु धृतात्मसु ।
अर्बुदेन गवां यस्त्वं न ददासि ममेप्सितम् ॥ १.१९१.२१ ॥
శాంతులు, ఆత్మనిగ్రహం కలిగిన బ్రాహ్మణులలో బలం ఎక్కడిది? అర్బుద గోవులకు బదులుగా కూడా నీవు నాకు కోరినది ఇవ్వడం లేదు.
1.191.22
स्वधर्मं न प्रहास्यामि नेष्यामि च बलेन गाम् ।
बलस्थश्चासि राजा च बाहुवीर्यश्च क्षत्रियः ॥ १.१९१.२२ ॥
నేను నా ధర్మాన్ని విడువను; బలంతో గోవును తీసుకెళ్తాను. నీవు బలంలో నిలిచిన రాజువు, బాహుబలం కలిగిన క్షత్రియుడవు.
1.191.23
यथेच्छसि तथा क्षिप्रं कुरु मा त्वं विचारय ।
एवमुक्तस्तथा पार्थ विश्वामित्रो बलादिव ॥ १.१९१.२३ ॥
నీవు కోరినట్లే త్వరగా చేయి; ఆలోచించకు. పార్థా, ఇలా చెప్పబడినప్పుడు విశ్వామిత్రుడు బలవంతంగా (గోవును తీసుకెళ్లడానికి) పూనుకున్నాడు.
1.191.24
हंसचन्द्रप्रतीकाशां नन्दिनीं तां जहार गाम् ।
सा तदा ह्रियमाणा च विश्वामित्रबलैर्बलात्।
कशादण्डप्रणुदिता काल्यमाना इतस्ततः ॥ १.१९१.२४ ॥
హంసలా, చంద్రునిలా ప్రకాశించే ఆ నందినిని అతడు బలవంతంగా తీసుకెళ్లాడు. అప్పుడు విశ్వామిత్రుని సైన్యాలు బలవంతంగా ఆమెను ఈడ్చుకెళ్తూ, కొరడాలు, కర్రలతో తోలబడి అటూ ఇటూ లాగబడింది.
1.191.25
हंभायमाना कल्याणी वसिष्ठस्याथ नन्दिनी ।
आगम्याभिमुखी पार्थ तस्थौ भगवदुन्मुखी ॥ १.१९१.२५ ॥
వసిష్ఠుని కల్యాణి నందిని అరుస్తూ ఆయన దగ్గరకు వచ్చి, ఓ పార్థా, భగవానుని వైపు తిరిగి ఎదురుగా నిలిచింది.
1.191.26
भृशं च ताड्यमाना वै न जगामाश्रमात्ततः ।
शृणोमि ते रवं भद्रे विनदन्त्याः पुनः पुनः ॥ १.१९१.२६ ॥
ఎంతగా కొట్టబడినా ఆమె ఆశ్రమం నుండి వెళ్ళలేదు. ఓ భద్రే, నువ్వు అరుస్తున్న నీ ధ్వనిని నేను మళ్లీ మళ్లీ వింటున్నాను.
1.191.27
ह्रियसे त्वं बलाद्भद्रे विश्वामित्रेण नन्दिनि ।
किं कर्तव्यं मया तत्र क्षमावान्ब्राह्मणो ह्यहम्। ॥ १.१९१.२७ ॥
ఓ భద్రే నందినీ, విశ్వామిత్రుడు నిన్ను బలవంతంగా తీసుకువెళ్తున్నాడు. అక్కడ నేను ఏం చేయాలి? నేను క్షమాశీలుడైన బ్రాహ్మణుడిని.
1.191.28
सा भयान्नन्दिनी तेषां बलानां भरतर्षभ ।
विश्वामित्रभयोद्विग्ना वसिष्ठं समुपागमत् ॥ १.१९१.२८ ॥
ఓ భరతర్షభా, ఆ సైన్యాల భయంతో, విశ్వామిత్రుని భయంతో కలవరపడిన నందిని వసిష్ఠుని దగ్గరకు వచ్చింది.
1.191.29
कशाग्रदण्डाभिहतां क्रोशन्तीं मामनाथवत् ।
विश्वामित्रबलैर्घोरैर्भगवन् किमुपेक्षसे ॥ १.१९१.२९ ॥
కొరడా కొనతో కొట్టబడి, అనాథలా అరుస్తున్న నన్ను, ఓ భగవాన్, విశ్వామిత్రుని భయంకర సైన్యాలు కొడుతున్నాయి; మీరు ఎందుకు ఉపేక్షిస్తున్నారు?
1.191.30
एवं तस्यां तदा पार्थ धर्षितायां महामुनिः ।
न चुक्षुभे तदा धैर्यान्न चचाल धृतव्रतः ॥ १.१९१.३० ॥
ఓ పార్థా, ఆమె ఇలా అవమానించబడుతున్నప్పుడు ఆ మహాముని కలత చెందలేదు; తన ధైర్యంతో, వ్రతదీక్షతో ఆయన చలించలేదు.
1.191.31
क्षत्रियाणां बलं तेजो ब्राह्मणानां क्षमा बलम् ।
क्षमा मां भजते यस्माद्गम्यतां यदि रोचते ॥ १.१९१.३१ ॥
క్షత్రియుల బలం తేజస్సు, బ్రాహ్మణుల బలం క్షమ. క్షమ నన్ను ఆశ్రయించింది కాబట్టి, నీకు ఇష్టమైతే వెళ్ళవచ్చు.
1.191.32
किं नु त्यक्ताऽस्मि भगवन्यदेवं त्वं प्रभाषसे ।
अत्यक्ताऽहं त्वया ब्रह्मन्नेतुं शक्या न वै बलात् ॥ १.१९१.३२ ॥
భగవాన్! మీరు ఇలా మాట్లాడుతున్నారంటే నేను విడువబడ్డానా? బ్రాహ్మణా, మీరు నన్ను విడువలేదు; బలవంతంగా నన్ను తీసుకెళ్లలేరు.
1.191.33
न त्वां त्यजामि कल्याणि स्थीयतां यदि शक्यते ।
दृढेन दाम्ना बद्ध्वैष वत्सस्ते हियते बलात् ॥ १.१९१.३३ ॥
కల్యాణీ! నేను నిన్ను విడువను; సాధ్యమైతే ఉండు. దృఢమైన తాడుతో కట్టి నీ దూడను బలవంతంగా తీసుకువెళ్తున్నారు.
1.191.34
स्थीयतामिति तच्छ्रुत्वा वसिष्ठस्य पयस्विनी ।
ऊर्ध्वाञ्चितशिरोग्रीवा प्रबभौ रौद्रदर्शना ॥ १.१९१.३४ ॥
"ఉండు" అని వసిష్ఠుని మాట విని, ఆ పాలిచ్చే ఆవు తల మెడను పైకెత్తి భయంకర రూపంతో ప్రకాశించింది.
1.191.35
क्रोधरक्तेक्षणा सा गौर्हंभारवघनस्वना ।
विश्वामित्रस्य तत्सैन्यं व्यद्रावयत सर्वशः ॥ १.१९१.३५ ॥
కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులున్న ఆ ఆవు, హుంకార మేఘగర్జనతో విశ్వామిత్రుని ఆ సైన్యాన్ని అన్ని వైపులకు పారద్రోలింది.
1.191.36
कशाग्रदण्डाभिहता काल्यमाना ततस्ततः ।
क्रोधरक्तेक्षणा क्रोधं भूय एव समाददे ॥ १.१९१.३६ ॥
కొరడా కొనలతో, దండంతో కొట్టబడి ఇటూ అటూ తోలబడుతున్న ఆ కోపంతో ఎర్రని కన్నుల ఆవు, మళ్ళీ మరింత కోపాన్ని పెంచుకుంది.
1.191.37
आदित्य इव मध्याह्ने क्रोधदीप्तवपुर्बभौ ।
अङ्गारवर्षं मुञ्चन्ती मुहुर्वालधितो महत् ॥ १.१९१.३७ ॥
మధ్యాహ్న సూర్యునిలా, కోపంతో ప్రకాశించే శరీరంతో ఆమె తన తోక నుండి పదేపదే పెద్ద ఎత్తున నిప్పుకణాల వర్షాన్ని కురిపిస్తూ వెలిగిపోయింది.
1.191.38
असृजत्पह्लवान्पुच्छात्प्रस्रवाद्द्राविडाञ्छकान् ।
योनिदेशाच्च यवानाञ्शकृतः शबरान्बहून् ॥ १.१९१.३८ ॥
ఆమె తన తోక నుండి పహ్లవులను, పొదుగు నుండి ద్రావిడులను, శకులను, యోని ప్రదేశం నుండి యవనులను, పేడ నుండి అనేక శబరులను సృష్టించింది.
1.191.39
मूत्रतश्चासृजत्कांश्चिच्छबरांश्चैव पार्श्वतः ।
पौण्ड्रान्किरातान्यवनान्सिंहलान्बर्बरान्खसान् ॥ १.१९१.३९ ॥
ఆమె మూత్రం నుండి కొంతమంది శబరులను, ప్రక్కల నుండి పౌండ్రులు, కిరాతులు, యవనులు, సింహళులు, బర్బరులు, ఖసులను సృష్టించింది.
1.191.40
चिबुकांश्च पुलिन्दांश्च चीनान्हूणान्सकेरलान् ।
ससर्ज फेनतः सा गौर्म्लेच्छान्बहुविधानपि ॥ १.१९१.४० ॥
చిబుకులు, పులిందులు, చీనులు, హూణులు, కేరళులను, నురుగు నుండి ఆ ఆవు అనేక రకాల మ్లేచ్ఛులను కూడా సృష్టించింది.
1.191.41
तैर्विसृष्टैर्महासैन्यैर्नानाम्लेच्छगणैस्तदा ।
नानावरणसंछन्नैर्नानायुधधरैस्तथा ॥ १.१९१.४१ ॥
అప్పుడు వారు విడిచిన మహాసైన్యాలు, నానావిధ మ్లేచ్ఛ గణాలు, వివిధ కవచాలతో కప్పబడి, వివిధ ఆయుధాలు ధరించి (రణరంగం నిండిపోయింది).
1.191.42
अवाकीर्यत संरब्धैर्विश्वामित्रस्य पश्यतः ।
एकैकश्च तदा योधः पञ्चभिः सप्तभिर्वृतः ॥ १.१९१.४२ ॥
విశ్వామిత్రుడు చూస్తుండగా కోపోద్రిక్తులైన యోధులు (ఆ భూమిని) కప్పివేశారు; అప్పుడు ప్రతి యోధుడూ ఐదు లేదా ఏడుగురిచే చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు.
1.191.43
अस्त्रवर्षेण महता वध्यमानं बलं तदा ।
प्रभग्नं सर्वतस्त्रस्तं विश्वामित्रस्य पश्यतः ॥ १.१९१.४३ ॥
అప్పుడు మహా అస్త్రవర్షంతో కొట్టబడిన సేన, విశ్వామిత్రుడు చూస్తుండగా, అన్ని వైపుల నుండి చెదిరి భయభ్రాంతమైంది.
1.191.44
तस्य तच्चतुरङ्गं वै बलं परमदुःसहम् ।
प्रभग्नं सर्वतो घोरं पयस्विन्या विनिर्जितम् ॥ १.१९१.४४ ॥
అతని ఆ చతురంగ సేన, అత్యంత దుస్సహమైనది, అన్ని వైపుల నుండి భయంకరంగా చెదిరి, పాలిచ్చే ఆవు చేత పూర్తిగా ఓడింపబడింది.
1.191.45
न च प्राणैर्वियुज्यन्ते केचित्तत्रास्य सैनिकाः ।
विश्वामित्रस्य संक्रुद्धैर्वासिष्ठैर्भरतर्षभ ॥ १.१९१.४५ ॥
అక్కడ అతని సైనికులలో ఎవరూ ప్రాణాలు కోల్పోలేదు; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, విశ్వామిత్రునికి వ్యతిరేకంగా కోపించిన వసిష్ఠ శిష్యుల వల్ల.
1.191.46
सा गौस्तत्सकलं सैन्यं कालयामास दूरतः ।
विश्वामित्रस्य तत्सैन्यं काल्यमानं त्रियोजनम् ॥ १.१९१.४६ ॥
ఆ గోవు ఆ సమస్త సేనను దూరం నుండే తరిమివేసింది; విశ్వామిత్రుని ఆ సేన మూడు యోజనాల దూరం తరిమివేయబడింది.
1.191.47
क्रोशमानं भयोद्विग्नं त्रातारं नाध्यगच्छत ।
विश्वामित्रस्ततो दृष्ट्वा क्रोधाविष्टः स रोदसी ॥ १.१९१.४७ ॥
అరుస్తూ, భయంతో కలవరపడి, వారికి రక్షకుడు ఎవరూ దొరకలేదు; అప్పుడు విశ్వామిత్రుడు చూసి కోపంతో నిండిపోయాడు, ఆకాశాన్ని భూమిని మ్రోగిస్తూ.
1.191.48
ववर्ष शरवर्षाणि वसिष्ठे मुनिसत्तमे ।
घोररूपांश्च नाराचान्क्षुरान्भल्लान्महामुनिः ॥ १.१९१.४८ ॥
ఆ మహాముని, మునిశ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠునిపై బాణవర్షం కురిపించాడు; భయంకర రూపాలు గల నారాచ, క్షుర, భల్ల బాణాలు.
1.191.49
विश्वामित्रप्रयुक्तांस्तान्वैणवेन व्यमोचयत् ।
वसिष्ठस्य तदा दृष्ट्वा कर्मकौशलमाहवे ॥ १.१९१.४९ ॥
విశ్వామిత్రుడు ప్రయోగించిన ఆ అస్త్రాలను వసిష్ఠుడు వెదురు దండంతో నివారించాడు. యుద్ధంలో వసిష్ఠుని ఆ నైపుణ్యాన్ని చూసి.
1.191.50
विश्वामित्रोऽपि कोपेन भूयः शत्रुनिपातनः ।
दिव्यास्त्रवर्षं तस्मै स प्राहिणोन्मुनये रुषा ॥ १.१९१.५० ॥
విశ్వామిత్రుడు కూడా కోపంతో మళ్లీ శత్రువులను సంహరించేవాడై, ఆ మునిపై రోషంతో దివ్యాస్త్రాల వర్షాన్ని ప్రయోగించాడు.
1.191.51
आग्नेयं वारुणं चैन्द्रं याम्यं वायव्यमेव च ।
विससर्ज महाभागे वसिष्ठे ब्रह्मणः सुते ॥ १.१९१.५१ ॥
ఆగ్నేయ, వారుణ, ఐంద్ర, యామ్య, వాయవ్య అస్త్రాలను కూడా ఆయన, ఓ మహాభాగా, బ్రహ్మ కుమారుడైన వసిష్ఠునిపై ప్రయోగించాడు.
1.191.52
अस्त्राणि सर्वतो ज्वालां विसृजन्ति प्रपेदिरे ।
युगान्तसमये घोराः पतङ्गस्येव रश्मयः ॥ १.१९१.५२ ॥
అస్త్రాలు అన్నివైపులా జ్వాలలను వెదజల్లుతూ దూసుకువచ్చాయి; యుగాంత సమయంలో సూర్యుని భయంకర కిరణాల వలె.
1.191.53
वसिष्ठोऽपि महातेजा ब्रह्मशक्तिप्रयुक्तया ।
यष्ट्या निवारयामास सर्वाण्यस्त्राणि स स्मयन् ॥ १.१९१.५३ ॥
మహాతేజస్వి అయిన వసిష్ఠుడు కూడా బ్రహ్మశక్తితో ప్రేరితమైన తన దండంతో, నవ్వుతూ సమస్త అస్త్రాలను నివారించాడు.
1.191.54
ततस्ते भस्मसाद्भूताः पतन्ति स्म महीतले ।
अपोह्य दिव्यान्यस्त्राणि वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१९१.५४ ॥
అప్పుడు అవి భస్మమై నేలపై పడ్డాయి. దివ్యాస్త్రాలను నివారించి వసిష్ఠుడు ఈ మాటలు పలికాడు.
1.191.55
निर्जितोऽसि महाराज दुरात्मन्गाधिनन्दन ।
यदि तेऽस्ति परं शौर्यं तद्दर्शय मयि स्थिते ॥ १.१९१.५५ ॥
ఓ మహారాజా, దుష్టబుద్ధి గల గాధి పుత్రా, నీవు ఓడిపోయావు. నీకు శ్రేష్ఠమైన శౌర్యం ఉంటే, నేను నిలిచి ఉన్నప్పుడు దానిని చూపుము.
1.191.56
विश्वामित्रस्तथा चोक्तो वसिष्ठेन नराधिपः ।
नोवाच किंचिद्व्रीडाढ्यो विद्रावितमहाबलः ॥ १.१९१.५६ ॥
వసిష్ఠుడు ఇలా చెప్పినా, నరాధిపుడైన విశ్వామిత్రుడు సిగ్గుతో నిండి, తన మహాబలం చెదిరిపోవడంతో ఏమీ మాట్లాడలేదు.
1.191.57
दृष्ट्वा तन्महदाश्चर्यं ब्रह्मतेजोभवं तदा ।
विश्वामित्रः क्षत्रभावान्निर्विण्णो वाक्यमब्रवीत्।
धिग्बलं क्षत्रियबलं ब्रह्मतेजोबलं बलम् ॥ १.१९१.५७ ॥
అప్పుడు బ్రహ్మతేజస్సు వల్ల కలిగిన ఆ గొప్ప ఆశ్చర్యాన్ని చూసి, విశ్వామిత్రుడు క్షత్రియ స్వభావం వల్ల విచారించి ఇలా అన్నాడు: క్షత్రియ బలానికి ధిక్కారం; బ్రహ్మతేజో బలమే బలం.
1.191.58
बलाबले विनिश्चित्य तप एव परं बलम् ।
स राज्यं स्फीतमुत्सृज्य तां च दीप्तां नृपश्रियम् ॥ १.१९१.५८ ॥
బలాబలాలను బేరీజు వేసి, తపస్సే పరమ బలమని నిశ్చయించి, ఆయన సమృద్ధమైన రాజ్యాన్ని, ఆ ప్రకాశించే రాజసంపదను త్యజించాడు.
1.191.59
भोगांश्च पृष्ठतः कृत्वा तपस्येव मनो दधे ।
स गत्वा तपसा सिद्धिं लोकान्विष्टभ्य तेजसा ॥ १.१९१.५९ ॥
భోగాలను వెనుకకు నెట్టి, ఆయన మనస్సును తపస్సులోనే నిలిపాడు; తపస్సుతో సిద్ధిని పొంది, తన తేజస్సుతో లోకాలను ధరించి,
1.191.60
तताप सर्वान्दीप्तौजा ब्राह्मणत्वमवाप्तवान् ।
अपिबच्च ततः सोममिन्द्रेण सह कौशिकः ॥ १.१९१.६० ॥
దీప్తమైన ఓజస్సుతో అందరినీ తపింపజేశాడు, బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందాడు. తరువాత కౌశికుడు ఇంద్రునితో కలిసి సోమాన్ని తాగాడు.
1.191.61
एवंवीर्यस्तु राजर्षिर्विप्रर्षिः संबभूव ह ॥ १.१९१.६१ ॥
ఇటువంటి శక్తి కలిగిన ఆ రాజర్షి బ్రాహ్మణ ఋషి అయ్యాడు.