ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.198
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.198.1
पुनश्चैव महातेजा विश्वामित्रजिघांसया ।
अग्निं संभृतवान्घोरं शाक्तेयः सुमहातपाः ॥ १.१९८.१ ॥
ପୁଣି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ମହାତପସ୍ୱୀ ଶକ୍ତିପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
1.198.2
वासिष्ठसंभृतश्चाग्निर्विश्वामित्रहितैषिणा ।
तेजसा वह्नितुल्येन ग्रस्तः स्कन्देन धीमता ॥ १.१९८.२ ॥
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛୁକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସ୍କନ୍ଦ ବଶିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ସେହି ଅଗ୍ନିକୁ ଅଗ୍ନିତୁଲ୍ୟ ତେଜରେ ଗ୍ରାସ କଲେ।
1.198.3
राज्ञा कल्माषपादेन गुरौ ब्रह्मविदां वरे ।
कारणं किं पुरस्कृत्य भार्या वै सन्नियोजिता ॥ १.१९८.३ ॥
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ରାଜା କଲ୍ମାଷପାଦ କେଉଁ କାରଣ ଆଗରେ ରଖି ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ?
1.198.4
जानता वै परं धर्मं वसिष्ठेन महात्मना ।
अगम्यागमनं कस्मात्कृतं तेन महर्षिणा ॥ १.१९८.४ ॥
ପରମ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠ ସେହି ମହର୍ଷି କାହିଁକି ଅଗମ୍ୟାଗମନ କଲେ?
1.198.5
अधर्मिष्ठं वसिष्ठेन कृतं चापि पुरा सखे ।
एतन्मे संशयं सर्वं छेत्तुमर्हसि पृच्छतः ॥ १.१९८.५ ॥
ହେ ସଖା, ପୂର୍ବରେ ବଶିଷ୍ଠ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଧର୍ମର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ; ମୋ ପଚାରିବା ଏହି ସମସ୍ତ ସଂଶୟ ଛେଦନ କରିବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ।
1.198.6
धनञ्जय निबोधेयं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
वसिष्ठं प्रति दुर्धर्ष तथा मित्रसहं नृपम् ॥ १.१९८.६ ॥
ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରୁଛ ତାହା ମୁଁ ବୁଝାଇବି — ବଶିଷ୍ଠ ବିଷୟରେ, ହେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ଏବଂ ରାଜା ମିତ୍ରସହ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।
1.198.7
कथितं ते मया सर्वं यथा शप्तः स पार्थिवः ।
शक्तिना भरतश्रेष्ठ वासिष्ठेन महात्मना ॥ १.१९८.७ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ରାଜା କିପରି ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ, ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି।
1.198.8
स तु शापवशं प्राप्तः क्रोधपर्याकुलेक्षणः ।
निर्जगाम पुराद्राजा सहदारः परन्तपः ॥ १.१९८.८ ॥
ଶାପର ବଶରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେ ରାଜା, କ୍ରୋଧରେ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପଦାୟୀ, ପତ୍ନୀ ସହିତ ନଗରରୁ ବାହାରିଗଲେ।
1.198.9
अरण्यं निर्जनं गत्वा सदारः परिचक्रमे ।
नानामृगगणाकीर्णं नानासत्वसमाकुलम् ॥ १.१९८.९ ॥
ନିର୍ଜନ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇ ସେ ପତ୍ନୀ ସହିତ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ସେହି ଅରଣ୍ୟ ନାନା ପ୍ରକାର ମୃଗ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ନାନା ପ୍ରାଣୀରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା।
1.198.10
नानागुल्मलताच्छन्नं नानाद्रुमसमावृतम् ।
अरण्यं घोरसन्नादं शापग्रस्तः परिभ्रमन् ॥ १.१९८.१० ॥
ନାନା ଗୁଳ୍ମ ଓ ଲତାରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ, ନାନା ବୃକ୍ଷରେ ବେଷ୍ଟିତ, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଅରଣ୍ୟରେ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ସେ ବୁଲିଲେ।
1.198.11
स कदाचित्क्षुधाविष्टो मृगयन्भक्ष्यमात्मनः ।
ददर्श सुपरिक्लिष्टः कस्मिंश्चिन्निर्जने वने ॥ १.१९८.११ ॥
ଥରେ କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ନିଜ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜୁଥିବା ବେଳେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳେଶିତ ହୋଇ, କୌଣସି ନିର୍ଜନ ଅରଣ୍ୟରେ ସେ ଦେଖିଲେ।
1.198.12
ब्राह्मणं ब्राह्मणीं चैव मिथुनायोपसंगतौ ।
तौ तं वीक्ष्य सुवित्रस्तावकृतार्थौ प्रधावितौ ॥ १.१९८.१२ ॥
ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ଦମ୍ପତି ଭାବେ ଏକତ୍ର ଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ହୋଇ, ନିଜ କାମ ଅଧୂରା ଛାଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ।
1.198.13
तयोः प्रद्रवतोर्विप्रं जग्राह नृपतिर्बलात् ।
दृष्ट्वा गृहीतं भर्तारमथ ब्राह्मण्यभाषत ॥ १.१९८.१३ ॥
ସେମାନେ ପଳାଉଥିବା ସମୟରେ ରାଜା ବଳପୂର୍ବକ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧରିଲେ। ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଧରାଯାଇଥିବା ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କହିଲେ।
1.198.14
शृणु राजन्मम वचो यत्त्वां वक्ष्यामि सुव्रत ।
आदित्यवंशप्रभवस्त्वं हि लोके परिश्रुतः ॥ १.१९८.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସୁବ୍ରତ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହିବି ସେ ମୋ କଥା ଶୁଣ। ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ଏବଂ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
1.198.15
अप्रमत्तः स्थि धर्मे गुरुशुश्रूषणे रतः ।
शापोपहत दुर्धर्ष न पापं कर्तुमर्हसि ॥ १.१९८.१५ ॥
ତୁମେ ଧର୍ମରେ ସାବଧାନ ଏବଂ ଗୁରୁସେବାରେ ରତ। ହେ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ତୁମର ପାପ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
1.198.16
ऋतुकाले तु संप्राप्ते भर्तृव्यसनकर्शिता ।
अकृतार्था ह्यहं भर्त्रा प्रसवार्थं समागता ॥ १.१९८.१६ ॥
କିନ୍ତୁ ଋତୁକାଳ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ସ୍ୱାମୀର ବିପଦରେ କୃଶ ହୋଇ ମୁଁ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ମିଳିବାକୁ ଆସିଥିଲି; ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇନାହିଁ।
1.198.17
प्रसीद नृपतिश्रेष्ठ भर्ताऽयं मे विसृज्यताम् ।
एवं विक्रोशमानायास्तस्यास्तु न नृशंसवत् ॥ १.१९८.१७ ॥
ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୃପା କର; ମୋ ଏହି ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଏହିପରି ବିଳାପ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସେ ନିଷ୍ଠୁର ପରି ବ୍ୟବହାର କଲେ ନାହିଁ।
1.198.18
भर्तारं भक्षयामास व्याघ्रो मृगमिवेप्सितम् ।
तस्याः क्रोधाभिभूताया यान्यश्रूण्यपतन्भुवि ॥ १.१९८.१८ ॥
ବାଘ ଇଚ୍ଛିତ ହରିଣକୁ ଖାଇଯାଏ, ସେହିପରି ସେ ସ୍ୱାମୀକୁ ଖାଇଲା। କ୍ରୋଧରେ ଅଭିଭୂତା ତାଙ୍କର ଯେଉଁ ଅଶ୍ରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
1.198.19
सोऽग्निः समभवद्दीप्तस्तं च देशं व्यदीपयत् ।
ततः सा शोकसंतप्ता भर्तृव्यसनकर्शिता ॥ १.१९८.१९ ॥
ସେହି ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ଦଗ୍ଧ କଲା। ତା'ପରେ ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତା ଓ ସ୍ୱାମୀର ବିପତ୍ତିରେ କୃଶା ସେ।
1.198.20
कल्माषपादं राजर्षिमशपद्ब्राह्मणी रुषा ।
यस्मान्ममाकृतार्थायास्त्वया क्षुद्र नृशंसवत् ॥ १.१९८.२० ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କ୍ରୋଧରେ ରାଜର୍ଷି କଲ୍ମାଷପାଦଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲା: "ହେ କ୍ଷୁଦ୍ର, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କାମନାଯୁକ୍ତ ମୋ ପ୍ରତି ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ପରି ଆଚରଣ କଲ ବୋଲି।"
1.198.21
प्रेक्षन्त्या भक्षितो मेऽद्य प्रियो भर्ता महायशाः ।
तस्मात्त्वमपि दुर्बुद्धे मच्छापपरिविक्षतः ॥ १.१९८.२१ ॥
ଆଜି ମୋ ଆଖି ଆଗରେ ମୋର ପ୍ରିୟ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ ସ୍ୱାମୀ ଖାଇ ଦିଆଗଲା। ତେଣୁ ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଅଭିଶାପରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ...
1.198.22
पत्नीमृतावनुप्राप्य सद्यस्त्यक्ष्यसि जीवितम् ।
तेन प्रसाद्यमाना सा प्रसादमकरोत्तदा।
यस्य चर्षेर्वसिष्ठस्य त्वया पुत्रा विनाशिताः ॥ १.१९८.२२ ॥
"ଋତୁକାଳରେ ପତ୍ନୀ ନିକଟକୁ ଯିବାମାତ୍ରେ ତୁମେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବ।" ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯାଇ ସେ ସେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲା। ଏବଂ ଯେଉଁ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ବିନାଶ କରିଥିଲ...
1.198.23
तेन संगम्य ते भार्या तनयं जनयिष्यति ।
सते वंशकरः पुत्रो भविष्यति नृपाधम ॥ १.१९८.२३ ॥
"ତାଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହୋଇ ତୁମ ପତ୍ନୀ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ପ୍ରସବ କରିବ। ସେ ହିଁ ବଂଶ ଚଳାଇବା ପୁତ୍ର ହେବ, ହେ ଅଧମ ରାଜା।"
1.198.24
एवं शप्त्वा तु राजानं सा तमाङ्गिरसी शुभा ।
तस्यैव सन्निधौ दीप्तं प्रविवेश हुताशनम् ॥ १.१९८.२४ ॥
ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇ ସେହି ଶୁଭା ଆଙ୍ଗିରସୀ ତାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
1.198.25
वसिष्ठश्च महाभागः सर्वमेतदवैक्षत ।
ज्ञानयोगेन महता तपसा च परन्तप ॥ १.१९८.२५ ॥
ମହାଭାଗ ବଶିଷ୍ଠ ଏସବୁ ଜାଣିଲେ; ମହାନ ଜ୍ଞାନଯୋଗ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା। ହେ ପରନ୍ତପ!
1.198.26
मुक्तशापश्च राजर्षिः कालेन महता ततः ।
ऋतुकालेऽभिपतितो मदयन्त्या निवारितः ॥ १.१९८.२६ ॥
ରାଜର୍ଷି ଶାପମୁକ୍ତ ହେଲେ; ବହୁ କାଳ ପରେ ଋତୁକାଳରେ ସେ ମଦୟନ୍ତୀ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ; ମଦୟନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।
1.198.27
न हि सस्मार स नृपस्तं शापं काममोहितः ।
देव्याः सोऽथ वचः श्रुत्वा संभ्रान्तो नृपसत्तमः ॥ १.१९८.२७ ॥
କାମମୋହିତ ସେ ରାଜା ସେ ଶାପ ସ୍ମରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ପରେ ରାଣୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ।
1.198.28
तं शापमनुसंस्मृत्य पर्यतप्यद्भृशं तदा ।
एतस्मात्कारणाद्राजा वसिष्ठं सन्ययोजयत्।
स्वदारेषु नरश्रेष्ठ शापदोषसमन्वितः ॥ १.१९८.२८ ॥
ସେ ଶାପକୁ ପୁନର୍ବାର ସ୍ମରଣ କରି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ରାଜା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ; ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଶାପଦୋଷରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।