ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.198
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.198.1
पुनश्चैव महातेजा विश्वामित्रजिघांसया ।
अग्निं संभृतवान्घोरं शाक्तेयः सुमहातपाः ॥ १.१९८.१ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਗਨੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ।
1.198.2
वासिष्ठसंभृतश्चाग्निर्विश्वामित्रहितैषिणा ।
तेजसा वह्नितुल्येन ग्रस्तः स्कन्देन धीमता ॥ १.१९८.२ ॥
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਕੰਦ ਨੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਉਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਨਿਗਲ ਲਿਆ।
1.198.3
राज्ञा कल्माषपादेन गुरौ ब्रह्मविदां वरे ।
कारणं किं पुरस्कृत्य भार्या वै सन्नियोजिता ॥ १.१९८.३ ॥
ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਰਾਜੇ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਨ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ?
1.198.4
जानता वै परं धर्मं वसिष्ठेन महात्मना ।
अगम्यागमनं कस्मात्कृतं तेन महर्षिणा ॥ १.१९८.४ ॥
ਪਰਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅਗਮਿਆਗਮਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?
1.198.5
अधर्मिष्ठं वसिष्ठेन कृतं चापि पुरा सखे ।
एतन्मे संशयं सर्वं छेत्तुमर्हसि पृच्छतः ॥ १.१९८.५ ॥
ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਬਹੁਤ ਅਧਰਮੀ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਮੇਰੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈਂ।
1.198.6
धनञ्जय निबोधेयं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
वसिष्ठं प्रति दुर्धर्ष तथा मित्रसहं नृपम् ॥ १.१९८.६ ॥
ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ — ਵਸਿਸ਼ਠ ਬਾਰੇ, ਹੇ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਮਿਤ੍ਰਸਹ ਬਾਰੇ ਵੀ।
1.198.7
कथितं ते मया सर्वं यथा शप्तः स पार्थिवः ।
शक्तिना भरतश्रेष्ठ वासिष्ठेन महात्मना ॥ १.१९८.७ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਤਮਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
1.198.8
स तु शापवशं प्राप्तः क्रोधपर्याकुलेक्षणः ।
निर्जगाम पुराद्राजा सहदारः परन्तपः ॥ १.१९८.८ ॥
ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਵੱਸ ਪਿਆ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਨਗਰੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
1.198.9
अरण्यं निर्जनं गत्वा सदारः परिचक्रमे ।
नानामृगगणाकीर्णं नानासत्वसमाकुलम् ॥ १.१९८.९ ॥
ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ; ਉਹ ਜੰਗਲ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
1.198.10
नानागुल्मलताच्छन्नं नानाद्रुमसमावृतम् ।
अरण्यं घोरसन्नादं शापग्रस्तः परिभ्रमन् ॥ १.१९८.१० ॥
ਅਨੇਕ ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ, ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ।
1.198.11
स कदाचित्क्षुधाविष्टो मृगयन्भक्ष्यमात्मनः ।
ददर्श सुपरिक्लिष्टः कस्मिंश्चिन्निर्जने वने ॥ १.१९८.११ ॥
ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਭੋਜਨ ਲੱਭਦਿਆਂ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
1.198.12
ब्राह्मणं ब्राह्मणीं चैव मिथुनायोपसंगतौ ।
तौ तं वीक्ष्य सुवित्रस्तावकृतार्थौ प्रधावितौ ॥ १.१९८.१२ ॥
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਇਕੱਠੇ ਸਨ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਡਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
1.198.13
तयोः प्रद्रवतोर्विप्रं जग्राह नृपतिर्बलात् ।
दृष्ट्वा गृहीतं भर्तारमथ ब्राह्मण्यभाषत ॥ १.१९८.१३ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਪਤੀ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਬੋਲੀ।
1.198.14
शृणु राजन्मम वचो यत्त्वां वक्ष्यामि सुव्रत ।
आदित्यवंशप्रभवस्त्वं हि लोके परिश्रुतः ॥ १.१९८.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਵ੍ਰਤ, ਮੇਰੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਸੂਰਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ।
1.198.15
अप्रमत्तः स्थि धर्मे गुरुशुश्रूषणे रतः ।
शापोपहत दुर्धर्ष न पापं कर्तुमर्हसि ॥ १.१९८.१५ ॥
ਤੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਹੈਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਹੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਅਜੇਯ, ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ।
1.198.16
ऋतुकाले तु संप्राप्ते भर्तृव्यसनकर्शिता ।
अकृतार्था ह्यहं भर्त्रा प्रसवार्थं समागता ॥ १.१९८.१६ ॥
ਪਰ ਰਿਤੂਕਾਲ ਆਉਣ ਤੇ, ਪਤੀ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਮੈਂ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਆਈ ਸਾਂ; ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
1.198.17
प्रसीद नृपतिश्रेष्ठ भर्ताऽयं मे विसृज्यताम् ।
एवं विक्रोशमानायास्तस्यास्तु न नृशंसवत् ॥ १.१९८.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿਰਪਾ ਕਰ; ਮੇਰੇ ਇਸ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਜ਼ਾਲਮ ਵਾਂਗ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
1.198.18
भर्तारं भक्षयामास व्याघ्रो मृगमिवेप्सितम् ।
तस्याः क्रोधाभिभूताया यान्यश्रूण्यपतन्भुवि ॥ १.१९८.१८ ॥
ਜਿਵੇਂ ਬਾਘ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਅੱਥਰੂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗੇ।
1.198.19
सोऽग्निः समभवद्दीप्तस्तं च देशं व्यदीपयत् ।
ततः सा शोकसंतप्ता भर्तृव्यसनकर्शिता ॥ १.१९८.१९ ॥
ਉਹ ਅੱਗ ਭੜਕ ਉੱਠੀ ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਬਿਪਤਾ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ ਉਹ।
1.198.20
कल्माषपादं राजर्षिमशपद्ब्राह्मणी रुषा ।
यस्मान्ममाकृतार्थायास्त्वया क्षुद्र नृशंसवत् ॥ १.१९८.२० ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਨੀਚ, ਅਧੂਰੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜ਼ਾਲਮ ਵਾਂਗ ਵਰਤਿਆ।"
1.198.21
प्रेक्षन्त्या भक्षितो मेऽद्य प्रियो भर्ता महायशाः ।
तस्मात्त्वमपि दुर्बुद्धे मच्छापपरिविक्षतः ॥ १.१९८.२१ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਪਤੀ ਖਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਕੇ...
1.198.22
पत्नीमृतावनुप्राप्य सद्यस्त्यक्ष्यसि जीवितम् ।
तेन प्रसाद्यमाना सा प्रसादमकरोत्तदा।
यस्य चर्षेर्वसिष्ठस्य त्वया पुत्रा विनाशिताः ॥ १.१९८.२२ ॥
"ਰੁੱਤ ਸਮੇਂ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹੀ ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਂਗਾ।" ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਅਤੇ ਜਿਸ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ...
1.198.23
तेन संगम्य ते भार्या तनयं जनयिष्यति ।
सते वंशकरः पुत्रो भविष्यति नृपाधम ॥ १.१९८.२३ ॥
"ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਕੇ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ। ਉਹੀ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਅਧਮ ਰਾਜਾ।"
1.198.24
एवं शप्त्वा तु राजानं सा तमाङ्गिरसी शुभा ।
तस्यैव सन्निधौ दीप्तं प्रविवेश हुताशनम् ॥ १.१९८.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਆਂਗਿਰਸੀ ਉਸੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਈ।
1.198.25
वसिष्ठश्च महाभागः सर्वमेतदवैक्षत ।
ज्ञानयोगेन महता तपसा च परन्तप ॥ १.१९८.२५ ॥
ਮਹਾਭਾਗ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਿਆ; ਮਹਾਨ ਗਿਆਨਯੋਗ ਅਤੇ ਤਪ ਰਾਹੀਂ। ਹੇ ਪਰੰਤਪ!
1.198.26
मुक्तशापश्च राजर्षिः कालेन महता ततः ।
ऋतुकालेऽभिपतितो मदयन्त्या निवारितः ॥ १.१९८.२६ ॥
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਰੁੱਤ ਵੇਲੇ ਉਹ ਮਦਯੰਤੀ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ, ਪਰ ਮਦਯੰਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
1.198.27
न हि सस्मार स नृपस्तं शापं काममोहितः ।
देव्याः सोऽथ वचः श्रुत्वा संभ्रान्तो नृपसत्तमः ॥ १.१९८.२७ ॥
ਕਾਮ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸ ਸਰਾਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਣੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਨਰੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਘਬਰਾ ਗਿਆ।
1.198.28
तं शापमनुसंस्मृत्य पर्यतप्यद्भृशं तदा ।
एतस्मात्कारणाद्राजा वसिष्ठं सन्ययोजयत्।
स्वदारेषु नरश्रेष्ठ शापदोषसमन्वितः ॥ १.१९८.२८ ॥
ਉਸ ਸਰਾਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਨੂੰ ਲਾਇਆ; ਹੇ ਨਰਸ਼ਰੇਸ਼ਟ, ਉਹ ਸਰਾਪ-ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।