ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.205
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.205.1
अजिनानि विधुन्वन्तः करकाश्च द्विजर्षभाः ।
ऊचुस्ते भीर्न कर्तव्या वयं योत्स्यामहे परान् ॥ १.२०५.१ ॥
ମୃଗଚର୍ମ ଦୋଳାଉ ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ଧରି ସେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କହିଲେ, 'ଭୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଆମେ ଶତ୍ରୁ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା।'
1.205.2
तानेवं वदतो विप्रानर्जुनः प्रहसन्निव ।
उवाच प्रेक्षका भूत्वा यूयं तिष्ठत पार्श्वतः ॥ १.२०५.२ ॥
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଏପରି କହୁଥିବାର ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ ଯେପରି ହସି ହସି କହିଲେ, 'ତୁମେମାନେ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଠିଆ ହୋଇ ଦର୍ଶକ ହୁଅ।'
1.205.3
अहमेनानजिह्माग्रैः शतशो विकिरञ्छरैः ।
वारयिष्यामि संक्रुद्धान्मन्त्रैराशीविषानिव ॥ १.२०५.३ ॥
ସଳଖ ଅଗ ଥିବା ଶହ ଶହ ବାଣ ବର୍ଷାଇ ମୁଁ ଏହି କ୍ରୋଧିତମାନଙ୍କୁ ରୋକିବି, ଯେପରି ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଷଧର ସାପଙ୍କୁ ରୋକାଯାଏ।
1.205.4
इति तद्धनुरानम्य शुल्कावाप्तं महाबलः ।
भ्रात्रा भीमेन सहितस्तस्थौ गिरिरिवाचलः ॥ १.२०५.४ ॥
ଏହା କହି, ପଣରେ ଜିତିଥିବା ସେ ଧନୁକୁ ନଇଁଆଇ, ସେ ମହାବଳୀ ଭାଇ ଭୀମ ସହିତ ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲା।
1.205.5
ततः कर्णमुखान्दृष्ट्वा क्षत्रियान्युद्धदुर्मदान् ।
संपेततुरभीतौ तौ गजौ प्रतिगजानिव ॥ १.२०५.५ ॥
ତା'ପରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଦୁଇଜଣ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ, ପ୍ରତିପକ୍ଷ ହାତୀ ଉପରେ ହାତୀ ଯେପରି ଧାଇଁ ପଡ଼େ, ସେପରି ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁ ପଡ଼ିଲେ।
1.205.6
ऊचुश्च वाचः परुषास्ते राजानो युयुत्सवः ।
आहवे हि द्विजस्यापि वधो दृष्टो युयुत्सतः ॥ १.२०५.६ ॥
ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛୁକ ସେ ରାଜାମାନେ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲେ, 'ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣର ମଧ୍ୟ ବଧ ଦେଖାଯାଇଛି।'
1.205.7
इत्येवमुक्त्वा राजानः सहसा दुद्रुवुर्द्विजान् ।
ततः कर्णो महातेजा जिष्णुं प्रति ययौ रणे ॥ १.२०५.७ ॥
ଏହା କହି ରାଜାମାନେ ହଠାତ୍ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ। ତେବେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ କର୍ଣ୍ଣ ରଣରେ ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
1.205.8
युद्धार्थी वासिताहेतोर्गजः प्रतिगजं यथा ।
भीमसेनं ययौ शल्यो मद्राणामीश्वरो बली ॥ १.२०५.८ ॥
ବାସିତା ହେତୁ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁକ ହାତୀ ଯେପରି ଅନ୍ୟ ହାତୀ ଆଡ଼କୁ ଯାଏ, ସେପରି ବଳବାନ ମଦ୍ରଙ୍କ ଅଧିପତି ଶଲ୍ୟ ଭୀମସେନ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
1.205.9
दुर्योधनादयः सर्वे ब्राह्मणैः सह संगताः ।
मृदुपूर्वमयत्नेन प्रत्ययुध्यंस्तदाऽऽहवे ॥ १.२०५.९ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସହ ସଂଗ୍ରାମ କଲେ। ସେତେବେଳେ ରଣରେ ପ୍ରଥମେ କୋମଳଭାବେ, ଅନାୟାସରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
1.205.10
ततोऽर्जुनः प्रत्यविध्यदापतन्तं शितैः शरैः ।
कर्णं वैकर्तनं श्रीमान्विकृष्य बलवद्धनुः ॥ १.२०५.१० ॥
ତେବେ ଶ୍ରୀମାନ ଅର୍ଜୁନ ବଳବାନ ଧନୁ ଟାଣି, ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
1.205.11
तेषां शराणां वेगेन शितानां तिग्मतेजसाम् ।
विमुह्यमानो राधेयो यत्नात्तमनुधावति ॥ १.२०५.११ ॥
ସେହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତେଜର ଶରଗୁଡ଼ିକର ବେଗରେ ବିମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣ ଯତ୍ନରେ ସେମାନଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ପଛେ ଧାଇଁଲେ।
1.205.12
तावुभावप्यनिर्देश्यौ लाघवाज्जयतां वरौ ।
अयुध्येतां सुसंरब्धावन्योन्यविजिगीषिणौ ॥ १.२०५.१२ ॥
ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଦୁଇଜଣ ନିଜର ଦକ୍ଷତାରେ କାହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁହାଯାଇ ନ ପାରୁଥିଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ, ପରସ୍ପରକୁ ଜିଣିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଉଭୟେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
1.205.13
कृते प्रतिकृतं पश्य पश्य बाहुबलं च मे ।
इति शूरार्थवचनैरभाषेतां परस्परम् ॥ १.२०५.१३ ॥
"କୃତ କର୍ମର ପ୍ରତିକର୍ମ ଦେଖ, ମୋ ବାହୁବଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖ" — ଏହିପରି ବୀରୋଚିତ ବାକ୍ୟରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପର ସହ କଥା କହିଲେ।
1.205.14
ततोऽर्जुनस्य भुजयोर्वीर्यमप्रतिमं भुवि ।
ज्ञात्वा वैकर्तनः कर्णः संरब्धः समयोधयत् ॥ १.२०५.१४ ॥
ଏବେ ପୃଥିବୀରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାହୁର ଅତୁଳନୀୟ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଜାଣି ବିକର୍ତନପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
1.205.15
अर्जुनेन प्रयुक्तांस्तान्बाणान्वेगवतस्तदा ।
प्रतिहत्य ननादोच्चैः सैन्यानि तदपूजयन् ॥ १.२०५.१५ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିବା ସେହି ବେଗବାନ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକି ସେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲା; ସୈନ୍ୟମାନେ ତାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
1.205.16
तुष्यामि ते विप्रमुख्य भुजवीयर्स्य संयुगे ।
अविषादस्य चैवास्य शस्त्रास्त्रविजयस्य च ॥ १.२०५.१६ ॥
ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ବାହୁବୀର୍ଯ୍ୟ, ଏହି ଅବିଷାଦୀଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ର ବିଜୟରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।
1.205.17
किं त्वं साक्षाद्धनुर्वेदो रामो वा विप्रसत्तम ।
अथ साक्षाद्धरिहयः साक्षाद्वा विष्णुरच्युतः ॥ १.२०५.१७ ॥
ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମେ କ'ଣ ସାକ୍ଷାତ୍ ଧନୁର୍ବେଦ, ନା ରାମ? ଅଥବା ସାକ୍ଷାତ୍ ହରିହୟ (ଇନ୍ଦ୍ର), ନା ଅଚ୍ୟୁତ ବିଷ୍ଣୁ?
1.205.18
आत्मप्रच्छादनार्थं वै बाहुवीर्यमुपाश्रितः ।
विप्ररूपं विधायेदं मन्ये मां प्रतियुध्यसे ॥ १.२०५.१८ ॥
ନିଜକୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ତୁମେ ବାହୁବୀର୍ଯ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଏହି ବିପ୍ରରୂପ ଧାରଣ କରିଛ; ମୁଁ ମନେ କରେ ତୁମେ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛ।
1.205.19
न हि मामाहवे क्रुद्धमन्यः साक्षाच्छचीपतेः ।
पुमान्योधयितुं शक्तः पाण्डवाद्वा किरीटिनः ॥ १.२०५.१९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମୋ ସହିତ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିରୀଟୀ ଅର୍ଜୁନ ବ୍ୟତୀତ।
1.205.20
दग्धा जतुगृहे सर्वे पाण्डवाः सार्जुनास्तदा ।
विनार्जुनं वा समरे मां निहन्तुमशक्नुवन् ॥ १.२०५.२० ॥
ସେତେବେଳେ ଲାକ୍ଷାଗୃହରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଗଲେ; ଅର୍ଜୁନ ବିନା ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ବଧ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନଥିଲେ।
1.205.21
तमेवंवादिनं तत्र फाल्गुनः प्रत्यभाषत ।
नास्मि कर्ण धनुर्वेदो नास्मि रामः प्रतापवान् ॥ १.२०५.२१ ॥
ସେଠାରେ ଏପରି କହୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଫାଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ମୁଁ ଧନୁର୍ବେଦଜ୍ଞ ନୁହେଁ; ମୁଁ ପ୍ରତାପୀ ରାମ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
1.205.22
ब्राह्मणोऽस्मि युधां श्रेष्ठः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
ब्राह्मे पौरन्दरे चास्त्रे निष्ठितोगुरुशासनात् ॥ १.२०५.२२ ॥
ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ; ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଓ ପୌରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ।
1.205.23
स्थितोऽस्म्यद्य रणे जेतुं त्वां वै वीर स्थिरो भव ।
निर्जितोऽस्मीति वा ब्रूहि ततो व्रज यथासुखम् ॥ १.२०५.२३ ॥
ଆଜି ରଣରେ ତୁମକୁ ଜିଣିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଠିଆ ହୋଇଛି; ହେ ବୀର, ସ୍ଥିର ହୁଅ। କିମ୍ବା 'ମୁଁ ପରାଜିତ' ବୋଲି କୁହ, ତା'ପରେ ସୁଖରେ ଚାଲିଯାଅ।
1.205.24
एवमुक्त्वाऽथ कर्णस्य धनुश्चिच्छेद पाण्डवः ।
ततोऽन्यद्धनुरादाय संयोद्धुं सन्दधे शरम् ॥ १.२०५.२४ ॥
ଏପରି କହି ପାଣ୍ଡବ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ; ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାଣ ସଂଯୋଗ କଲେ।
1.205.25
दृष्ट्वा तच्चापि कौन्तेयश्छित्वा तद्धनुराशुगैः ।
तथा वैकर्तनं कर्णं बिभेद समरेऽर्जुनः ॥ १.२०५.२५ ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ସେହି ଧନୁ ଦେଖି ଦ୍ରୁତ ବାଣରେ ତାହା ଛେଦନ କଲେ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିକର୍ତନପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
1.205.26
ततः कर्णस्तु राधेयः छिन्नछन्वा महाबलः ।
शरैरतीव विद्धाङ्गः पलायनमथाकरोत् ॥ १.२०५.२६ ॥
ତେବେ ଧନୁ ଛିନ୍ନ ଓ ବାଣରେ ଶରୀର ଅତ୍ୟଧିକ ବିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ମହାବଳୀ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣ ପଳାୟନ କଲେ।
1.205.27
पुनरायान्मुहूर्तेन गृहीत्वा सशरं धनुः ।
ववर्ष शरवर्षाणि पार्थं वैकर्तनस्तथा ॥ १.२०५.२७ ॥
ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଫେରି ଆସି, ବାଣ ସହିତ ଧନୁ ଧରି ବିକର୍ତନପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ।
1.205.28
तानि वै शरजालानि कौन्तेयोऽभ्यहनच्छरैः ।
ज्ञात्वा सर्वाञ्शरान्घोरान्कर्णोऽदावद्द्रुतं बहिः ॥ १.२०५.२८ ॥
ସେହି ବାଣଜାଳ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ନିଜ ବାଣରେ ଆଘାତ କରି ନଷ୍ଟ କଲେ; ଭୟଙ୍କର ସମସ୍ତ ବାଣ ଜାଣି କର୍ଣ୍ଣ ଶୀଘ୍ର ବାହାରକୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
1.205.29
ब्राह्मं तेजस्तदाऽजय्यं मन्यमानो महारथः ।
अपरस्मिन्वनोद्देशे वीरौ शल्यवृकोदरौ ॥ १.२०५.२९ ॥
ତେବେ ବ୍ରହ୍ମତେଜକୁ ଅଜେୟ ଭାବି ସେହି ମହାରଥୀ, ଅନ୍ୟ ଏକ ବନପ୍ରଦେଶରେ ବୀର ଶଲ୍ୟ ଓ ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
1.205.30
बलिनौ युद्धसंपन्नौ विद्यया च बलेन च ।
अन्योन्यमाह्वयन्तौ तु मत्ताविव महागजौ ॥ १.२०५.३० ॥
ବଳବାନ, ଯୁଦ୍ଧନିପୁଣ, ବିଦ୍ୟା ଓ ବଳ ଉଭୟରେ ସମ୍ପନ୍ନ ସେହି ଦୁଇ ଜଣ ମଦମତ୍ତ ଦୁଇ ମହାଗଜ ପରି ପରସ୍ପରକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିଲେ।
1.205.31
मुष्टिभिर्जानुभिश्चैव निघ्नन्तावितरेतरम् ।
प्रकर्षणाकर्षणयोरभ्याकर्षविकर्षणैः ॥ १.२०५.३१ ॥
ମୁଷ୍ଟି ଓ ଜାନୁ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରି, ଟାଣାଟାଣି ଓ ଝଟକାରେ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
1.205.32
आचकर्षतुरन्योन्यं मुष्टिभिश्चापि जघ्नतुः ।
ततश्चटचटाशब्दः सुघोरो ह्यभवत्तयोः ॥ १.२०५.३२ ॥
ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଟାଣିଲେ ଏବଂ ମୁଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରହାର କଲେ। ତାପରେ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କଠାରୁ ଚଟଚଟ ଶବ୍ଦ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଉଠିଲା।
1.205.33
पाषाणसंपातनिभैः प्रहारैरभिजघ्नतुः ।
मुहूर्तं तौ तदाऽन्योन्यं समरे पर्यकर्षताम् ॥ १.२०५.३३ ॥
ପଥର ପଡ଼ିବା ପରି ପ୍ରହାରରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ଟାଣି ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ।
1.205.34
ततो भीमः समुत्क्षिप्य बाहुभ्यां शल्यमाहवे ।
अपातयत्कुरुश्रेष्ठो ब्राह्मणा जहसुस्तदा ॥ १.२०५.३४ ॥
ତାପରେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛାଡ଼ି ଦେଲେ; ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହସିଲେ।
1.205.35
तत्राश्चर्यं भीमसेनश्चकार पुरुषर्षभः ।
यच्छल्यं पातितं भूमौ नावधीद्बलिनं बली ॥ १.२०५.३५ ॥
ସେଠାରେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମସେନ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ: ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପକାଇବା ପରେ ବଳବାନ ସେ ବଳବାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରହାର କଲେ ନାହିଁ।
1.205.36
पातिते भीमसेनेन शल्ये कर्णे च शङ्किते ।
विस्मयः परमो जज्ञे सर्वेषां पश्यतां नृणाम् ॥ १.२०५.३६ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶଲ୍ୟ ପଡ଼ିଲା ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ ଶଙ୍କିତ ହେଲେ, ଦେଖୁଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ପରମ ବିସ୍ମୟ ଜାତ ହେଲା।
1.205.37
ततो राजसमूहस्य पश्यतो वृक्षमारुजत् ।
ततस्तु भीमं संज्ञाभिर्वारयामास धर्मराट् ॥ १.२०५.३७ ॥
ତା'ପରେ ରାଜସମୂହ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ସେ ଗୋଟିଏ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା। ତା'ପରେ ଧର୍ମରାଜ ସଂକେତରେ ଭୀମଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।
1.205.38
आकारज्ञस्तथा भ्रातुः पाण्डवोऽपि न्यवर्तत ।
धर्मराजश्च कौरव्य दुर्योधनममर्षणम् ॥ १.२०५.३८ ॥
ଭାଇଙ୍କ ସଂକେତ ବୁଝି ପାଣ୍ଡବ ମଧ୍ୟ ଫେରିଲେ। ହେ କୌରବ୍ୟ, ଧର୍ମରାଜ କ୍ରୋଧୀ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।
1.205.39
अयोधयत्सभामध्ये पश्यतां वै महीक्षिताम् ।
ततो दुर्योधनस्तं तु ह्यवज्ञाय युधिष्ठिरम् ॥ १.२०५.३९ ॥
ରାଜାମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ସଭାମଧ୍ୟରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରି ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
1.205.40
नायोधयत्तदा तेन बलवान्वै सुयोधनः ।
एतस्मिन्नन्तरेऽविध्यद्बाणेनानतपर्वणा ॥ १.२०५.४० ॥
ସେତେବେଳେ ବଳବାନ ସୁଯୋଧନ ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଅବସରରେ ସେ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଥିବା ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
1.205.41
दुर्योधनममित्रघ्नं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो दण्डाहत इवोरगः ॥ १.२०५.४१ ॥
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶତ୍ରୁସଂହାରକ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଲାଠିରେ ଆହତ ସାପ ଭଳି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
1.205.42
प्रत्ययुध्यत राजानं यत्नं परममास्थितः ।
छित्त्वा राजा धनुः सज्यं धार्तराष्ट्रस्य संयुगे ॥ १.२०५.४२ ॥
ପରମ ଯତ୍ନରେ ସେ ରାଜାଙ୍କ ସହ ପ୍ରତିଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
1.205.43
अभ्यवर्षच्छरौघैस्तं स हित्वा प्राद्रवद्रणम् ।
दुःशासनस्तु संक्रुद्धः सहदेवेन पार्थिव ॥ १.२०५.४३ ॥
ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ; ସେ ରଣ ଛାଡ଼ି ପଳାଇଲା। କିନ୍ତୁ ଦୁଃଶାସନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ସହଦେବଙ୍କ ସହ (ଯୁଦ୍ଧ କଲା)।
1.205.44
युद्ध्वा च सुचिरं कालं सहदेवेन निर्जितः ।
उत्सृज्य च धनुः सङ्ख्ये जानुभ्यामवनीं गतः।
उत्थाय सोऽभिदुद्राव सोसिं जग्राह चर्म च ॥ १.२०५.४४ ॥
ସହଦେବଙ୍କ ସହ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯୁଦ୍ଧ କରି ସେ ପରାଜିତ ହେଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନୁ ଛାଡ଼ି ସେ ଆଣ୍ଠୁଭରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା। ତା'ପରେ ଉଠି ଖଡ଼୍ଗ ଧରି (ସହଦେବଙ୍କ ଆଡ଼କୁ) ଧାଇଁଲା ଏବଂ ଢାଲ ମଧ୍ୟ ଉଠାଇଲା।
1.205.45
विकर्णचित्रसेनाभ्यां निगृहीतश्च कौरवः ।
मा युद्धमिति कौरव्य ब्राह्मणेनाबलेन वै ॥ १.२०५.४५ ॥
ବିକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚିତ୍ରସେନ କୌରବଙ୍କୁ ଧରିଲେ। ହେ କୌରବ୍ୟ, 'ଯୁଦ୍ଧ କର ନାହିଁ' ବୋଲି ଜଣେ ଦୁର୍ବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ (ରୋକିଲେ)।
1.205.46
दुःसहो नकुलश्चोभौ युद्धं कर्तुं समुद्यतै ।
तौ दृष्ट्वा कौरवा युद्धं वाक्यमूचुर्महाबलौ ॥ १.२०५.४६ ॥
ଦୁଃସହ ଓ ନକୁଳ ଉଭୟେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମହାବଳୀ କୌରବମାନେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.205.47
निवर्तन्तां भवन्तो वै कुतो विप्रेषु क्रूरता ।
दुर्बला ब्राह्मणाश्चेमे भवन्तो वै महाबलाः ॥ १.२०५.४७ ॥
'ଆପଣମାନେ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୂରତା କାହିଁକି? ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦୁର୍ବଳ; ଆପଣମାନେ ମହାବଳୀ।'
1.205.48
द्वावत्र ब्राह्मणौ क्रूरौ वाय्विन्द्रसदृशौ बले ।
ये वा के वा नमस्तेभ्यो गच्छामः स्वपुरं वयम् ॥ १.२०५.४८ ॥
'ଏଠାରେ ବଳରେ ବାୟୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ଦୁଇ ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଯେହେତୁ ହୁଅନ୍ତୁ, ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆମେ ଆମ ନଗରକୁ ଯାଉଛୁ।'
1.205.49
एवं संभाषमाणास्ते न्यवर्तन्ताथ कौरवाः ।
जहृषुर्ब्राह्मणास्तत्र समेतास्तत्र सङ्घशः ॥ १.२०५.४९ ॥
ଏପରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି କୌରବମାନେ ଫେରିଗଲେ। ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
1.205.50
बहुशस्ते ततस्तत्र क्षत्रिया रणमूर्धनि ।
प्रेक्षमाणास्तथाऽतिष्ठन्ब्राह्मणांश्च समन्ततः ॥ १.२०५.५० ॥
ତା'ପରେ ରଣଭୂମିର ଆଗଭାଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବହୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଚାରିପଟେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଠିଆ ହେଲେ।
1.205.51
ब्राह्मणाश्च जयं प्राप्ताः कन्यामादाय निर्ययुः ।
विजिते भीमसेनेन शल्ये कर्णे च निर्जिते ॥ १.२०५.५१ ॥
ଭୀମସେନ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ଜିତି କର୍ଣ୍ଣ ପରାସ୍ତ ହେବା ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଜୟ ପାଇ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ନେଇ ବାହାରିଗଲେ।
1.205.52
दुर्योधने चापयाते तथा दुःशासने रणात् ।
शङ्किताः सर्वराजानः परिवव्रुर्वृकोदरम् ॥ १.२०५.५२ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ଦୁଃଶାସନ ରଣରୁ ଫେରିଯିବାରୁ ଭୟଭୀତ ସମସ୍ତ ରାଜା ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।
1.205.53
ऊचुश्च सहितास्तत्र साध्विमौ ब्राह्मणर्षभौ ।
विज्ञायेतां क्वजन्मानौ क्वनिवासौ तथैव च ॥ १.२०५.५३ ॥
ସେଠାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଏହି ଦୁଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଲ। ଏମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ କେଉଁଠାରେ ଓ ବାସ କେଉଁଠାରେ?'
1.205.54
को हि राधासुतं कर्णं शक्तो योधयितुं रणे ।
अन्यत्र रामाद्द्रोणाद्वा पाण्डवाद्वा किरीटिनः ॥ १.२०५.५४ ॥
ରାଧାପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହ ରଣରେ କିଏ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବ? ପରଶୁରାମ, ଦ୍ରୋଣ, ପାଣ୍ଡବ କିମ୍ବା କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଛଡ଼ା?
1.205.55
कृष्णाद्वा देवकीपुत्रात्कृपाद्वापि शरद्वतः ।
को वा दुर्योधनं शक्तः प्रतियोथयितुं रणे ॥ १.२०५.५५ ॥
କୃଷ୍ଣ, ଦେବକୀପୁତ୍ର, କିମ୍ବା ଶରଦ୍ୱାନଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃପ — ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ କିଏ ସମର୍ଥ?
1.205.56
तथैव मद्राधिपतिं शल्यं बलवतांवरम् ।
बलदेवादृते वीरात्पाण्डवाद्वा वृकोदरात् ॥ १.२०५.५६ ॥
ସେହିପରି ମଦ୍ରଦେଶାଧିପତି, ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ — ବଳରାମ ବ୍ୟତୀତ, କିମ୍ବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବୀର ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ବ୍ୟତୀତ — କିଏ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବ?
1.205.57
वीराद्दुर्योधनाद्वाऽन्यः शक्तः पातयितुं रणे ।
क्रियतामवहारोऽस्माद्युद्धाद्ब्राह्मणसंवृतात् ॥ १.२०५.५७ ॥
ବୀର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହାଙ୍କୁ ପାତିତ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ? ତେଣୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଏ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛକୁ ହଟାଯାଉ।
1.205.58
ब्राह्मणा हि सदा रक्ष्याः सापराधाऽपिनित्यदा ।
अथैनानुपलभ्येह पुनर्योत्स्याम हृष्टवत् ॥ १.२०५.५८ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷଣୀୟ — ସେମାନେ ଅପରାଧୀ ହେଲେ ବି, ସଦା। ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପାଇ ଆମେ ହର୍ଷରେ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା।
1.205.59
तांस्तथावादिनः सर्वान्प्रसमीक्ष्य क्षितीश्वरान् ।
अथान्यान्पुरुषांश्चापि कृत्वा तत्कर्म संयुगे ॥ १.२०५.५९ ॥
ସେପରି କହୁଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖି, ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ କର୍ମ କରାଇ—
1.205.60
तत्कर्म भीमस्य समीक्ष्य कृष्णः ।
कुन्तीसुतौ तौ परिशङ्कमानः।
निवारयामास महीपतींस्ता-
न्धर्मेण लब्धेत्यनुनीय सर्वान् ॥ १.२०५.६० ॥
ଭୀମଙ୍କର ସେ କର୍ମ ଦେଖି କୃଷ୍ଣ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ, "ଏହା ଧର୍ମରୁ ଲବ୍ଧ" ବୋଲି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିନତି କରି ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।
1.205.61
एवं ते विनिवृत्तास्तु युद्धाद्युद्धविशारदाः ।
यथावासं ययुः सर्वे विस्मिता राजसत्तमाः ॥ १.२०५.६१ ॥
ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧନିପୁଣ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଫେରିଗଲେ; ବିସ୍ମିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ନିଜ ନିଜ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
1.205.62
वृत्तो ब्रह्मोत्तरो रङ्गः पाञ्चाली ब्राह्मणैर्वृता ।
इति ब्रुवन्तः प्रययुर्ये तत्रासन्समागताः ॥ १.२०५.६२ ॥
"ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରଙ୍ଗ ସମାପ୍ତ ହେଲା; ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବରଣ କଲେ" ଏହା କହି ସେଠାରେ ସମବେତ ଲୋକେ ଚାଲିଗଲେ।
1.205.63
ब्राह्मणैस्तु प्रतिच्छन्नौ रौरवाजिनवासिभिः ।
कृच्छ्रेण जग्मतुस्तौ तु भीमसेनधनञ्जयौ ॥ १.२०५.६३ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି, ରୁରୁ ହରିଣର ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ଭୀମସେନ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ବହୁ କଷ୍ଟରେ ଚାଲିଗଲେ।
1.205.64
विमुक्तौ जनसंबाधाच्छत्रुभिः परिविक्षतौ ।
कृष्णयानुगतौ तत्र नृवीरौ तौ विरेजतुः ॥ १.२०५.६४ ॥
ଭିଡ଼ରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ, କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଥିବା ସେହି ନରବୀରମାନେ ସେଠାରେ ଶୋଭିଲେ।
1.205.65
पौर्णमास्यां घनैर्मुक्तौ चन्द्रसूर्याविवोदितौ ।
तेषां माता बहुविधं विनाशं पर्यचिन्तयत् ॥ १.२०५.६५ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ମେଘରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉଦିତ ହୋଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମାତା ସେମାନଙ୍କ ବିନାଶ ବିଷୟରେ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
1.205.66
अनागच्छत्सु पुत्रेषु भैक्षकाले च लिङ्घिते ।
धार्तराष्ट्रैर्हताश्च स्युर्विज्ञाय कुरुपुङ्गवाः ॥ १.२०५.६६ ॥
ପୁତ୍ରମାନେ ଫେରି ନ ଆସିବାରୁ ଏବଂ ଭିକ୍ଷାକାଳ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେବାରୁ, "ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ହତ ହୋଇଥିବେ କି" ବୋଲି ଜାଣି (ସେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ)।
1.205.67
मायान्वितैर्वा रक्षोभिः सुघोरैर्दृढवैरिभिः ।
विपरीतं मतं जातं व्यासस्यापि महात्मनः ॥ १.२०५.६७ ॥
ଅଥବା ମାୟାଯୁକ୍ତ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୃଢ଼ ଶତ୍ରୁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସଙ୍କ ମତ ମଧ୍ୟ ବିପରୀତ ହୋଇଗଲା।
1.205.68
इत्येवं चिन्तयामासं सुतस्नेहावृता पृथा ।
ततः सुप्तजनप्राये दुर्दिने मेघसंप्लुते ॥ १.२०५.६८ ॥
ଏହିପରି ପୁତ୍ରସ୍ନେହରେ ଆବୃତା ପୃଥା ଚିନ୍ତା କଲେ। ତା'ପରେ ଶୋଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପରି, ମେଘାଚ୍ଛନ୍ନ ଦୁର୍ଦିନରେ—
1.205.69
महत्यथापराह्णे तु घनैः सूर्य इवावृतः ।
ब्राह्मणैः प्राविशत्तत्र जिष्णुर्भार्गववेश्म तत् ॥ १.२०५.६९ ॥
ମହାନ ଅପରାହ୍ନରେ, ଘନ ମେଘରେ ଆବୃତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଜିଷ୍ଣୁ ଅର୍ଜୁନ ସେହି ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।