ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.206

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.206.1

गत्वा तु तां भार्गवकर्मशालां ।
पार्थौ पृथां प्राप्य महानुभावौ।
तां याज्ञसेनीं परमप्रतीतौ ।
भिक्षेत्यथावेदयतां नराग्र्यौ ॥ १.२०६.१ ॥

ସେହି ମହାନୁଭାବ ପାର୍ଥମାନେ ଭାର୍ଗବଙ୍କ କୁମ୍ଭାରଶାଳାକୁ ଯାଇ ପୃଥାଙ୍କ ପାଖେ ପହଞ୍ଚି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ବିଷୟରେ କହିଲେ 'ଏହା ଭିକ୍ଷା'।

1.206.2

कुटीगता सा त्वनवेक्ष्य पुत्रौ ।
प्रोवाच भुङ्क्तेति समेत्य सर्वे।
पश्चाच्च कुन्ती प्रसमीक्ष्य कृष्णां ।
कष्टं मया भाषितमित्युवाच ॥ १.२०६.२ ॥

କୁଟୀରରେ ଥିବା ସେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନ ଦେଖି କହିଲେ, 'ସମସ୍ତେ ମିଳି ଭୋଜନ କର।' ପରେ କୁନ୍ତୀ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, 'ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହା କଷ୍ଟ ଭାଷିତ ହେଲା।'

1.206.3

साऽधर्मभीता परिचिन्तयन्ती ।
तां याज्ञसेनीं परमप्रतीताम्।
पाणौ गृहीत्वोपजगाम कुन्ती ।
युधिष्ठिरं वाक्यमुवाच चेदम् ॥ १.२०६.३ ॥

ଅଧର୍ମରୁ ଭୀତ କୁନ୍ତୀ ଚିନ୍ତା କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କ ହାତ ଧରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.206.4

इयं तु कन्या द्रुपदस्य राज्ञ-
स्तवानुजाभ्यां मयि संनिसृष्टा।
यथोचितं पुत्र मयाऽपि चोक्तं ।
समेत्य भुङ्क्तेति नृप प्रमादात् ॥ १.२०६.४ ॥

ଏହି କନ୍ୟା ଦ୍ରୁପଦ ରାଜାଙ୍କ; ତୁମ ଦୁଇ ସାନ ଭାଇ ତାଙ୍କୁ ମୋ ପାଖରେ ସମର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି। ହେ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ 'ମିଳି ଭୋଜନ କର' କହିଥିଲି; ହେ ନୃପ, ତାହା ପ୍ରମାଦରୁ କହାଯାଇଥିଲା।

1.206.5

मया कथं नानृतमुक्तमद्य ।
भवेत्कुरूणामृषभ ब्रवीहि।
पञ्चालराजस्य सुतामधर्मो ।
न चोपवर्तेत न विभ्रमेच्च ॥ १.२०६.५ ॥

ଆଜି ମୋ ଦ୍ୱାରା ମିଥ୍ୟା କିପରି କହାଯାଇନାହିଁ? ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁହ। ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଅଧର୍ମ ନ ଲାଗୁ ଏବଂ ସେ ଭ୍ରମରେ ନ ପଡ଼ୁ, ସେପରି କୁହ।

1.206.6

स एवमुक्तो मतिमान्नृवीरो ।
मात्रा मुहूर्तं तु विचिन्त्य राजा।
कुन्तीं समाश्वास्य कुरुप्रवीरो ।
धनञ्जयं वाक्यमिदं बभाषे ॥ १.२०६.६ ॥

ମାତା ଏପରି କହିବାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନରବୀର ରାଜା କ୍ଷଣେ ଚିନ୍ତା କଲେ, କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କୁରୁବୀର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.206.7

त्वया जिता फाल्गुन याज्ञसेनी ।
त्वयैव शोभिष्यति राजपुत्री।
प्रज्वाल्यतामग्निरमित्रसाह ।
गृहाण पाणिं विधिवत्त्वमस्याः ॥ १.२०६.७ ॥

ହେ ଫାଲ୍ଗୁନ, ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କୁ ତୁମେ ହିଁ ଜିତିଛ; ଏହି ରାଜକୁମାରୀ ତୁମ ସହିତ ହିଁ ଶୋଭିବ। ହେ ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଉ; ତୁମେ ବିଧିପୂର୍ବକ ତାଙ୍କର ହାତ ଧର।

1.206.8

मा मां नरेन्द्र त्वमधर्मभाजं ।
कृथा न धर्मोऽयमशिष्टदृष्टः।
भवान्निवेश्यः प्रथमं ततोऽयं ।
भीमो महाबाहुरचिन्त्यकर्मा ॥ १.२०६.८ ॥

ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ମୋତେ ଅଧର୍ମର ଭାଗୀ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହା ଅଶିଷ୍ଟମାନେ ଦେଖୁଥିବା ଧର୍ମ ନୁହେଁ। ପ୍ରଥମେ ଆପଣ ବିବାହ କରନ୍ତୁ; ତାପରେ ଏହି ମହାବାହୁ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟକର୍ମା ଭୀମ।

1.206.9

अहं ततो नकुलोऽनन्तरं मे ।
पश्चादयं सहदेवस्तरस्वी।
वृकोदरोऽहं च यमौ च राज-
न्नियं च कन्या भवतो नियोज्याः ॥ १.२०६.९ ॥

ତା'ପରେ ମୁଁ, ମୋ ପରେ ନକୁଳ, ତା'ପରେ ଏହି ଚତୁର ସହଦେବ, ବୃକୋଦର ମୁଁ, ଯମଜ ଦୁଇ, ହେ ରାଜନ୍, ଏବଂ ଏହି କନ୍ୟା — ଆପଣଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିବେ।

1.206.10

एवं गते यत्करणीयमत्र ।
धर्म्यं यशस्यं कुरु तद्विचिन्त्य।
पाञ्चालराजस्य हितं च यत्स्या-
त्प्रशाधि सर्वे स्म वशे स्थितास्ते ॥ १.२०६.१० ॥

ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଯାହା କରଣୀୟ, ତାହା ଚିନ୍ତା କରି ଧର୍ମ୍ୟ ଓ ଯଶସ୍କର ଯାହା, ତାହା କରନ୍ତୁ; ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ହିତକର ଯାହା, ତାହା ମଧ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଶାସନ କରନ୍ତୁ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ବଶରେ ଅଛୁ।

1.206.11

जिष्णोर्वचनमाज्ञाय भक्तिस्नेहसमन्वितम् ।
दृष्टिं निवेशयामासुः पाञ्चाल्यां पाण्डुनन्दनाः ॥ १.२०६.११ ॥

ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ବାକ୍ୟ ବୁଝି, ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପାଞ୍ଚାଳୀ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ସ୍ଥିର କଲେ।

1.206.12

दृष्ट्वा ते तत्र पश्यन्तीं सर्वे कृष्णां यशस्विनीम् ।
संप्रेक्ष्यान्योन्यमासीना हृदयैस्तामधारयन् ॥ १.२०६.१२ ॥

ସେଠାରେ ଯଶସ୍ୱିନୀ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ ବସିଥିବା ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କଲେ।

1.206.13

तेषां तु द्रौपदीं दृष्ट्वा सर्वेषाममितौजसाम् ।
संप्रमथ्येन्द्रियग्रामं प्रादुरासीन्मनोभवः ॥ १.२०६.१३ ॥

ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗ୍ରାମକୁ ମଥି ମନୋଭବ (କାମ) ପ୍ରକଟ ହେଲା।

1.206.14

काम्यं हि रूपं पाञ्चाल्या विधात्रा विहितं स्वयम् ।
बभूवाधिकमन्याभ्यः सर्वभूतमनोहरम् ॥ १.२०६.१४ ॥

ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କ ରୂପ, ଯାହା ସ୍ୱୟଂ ବିଧାତା ରଚିଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ନାରୀଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ମନ ହରଣକାରୀ ହେଲା।

1.206.15

तेषामाकारभावज्ञः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
द्वैपायनवचः कृत्स्नं सस्मार मनुजर्षभः ॥ १.२०६.१५ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଆକାର ଓ ଭାବ ବୁଝି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ (ବ୍ୟାସଙ୍କ) ସମସ୍ତ ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କଲେ।

1.206.16

अब्रवीत्सहितान्भ्रातॄन्मिथो भेदभयान्नृपः ।
सर्वेषां द्रौपदी भार्या भविष्यति हि नः शुभा ॥ १.२०६.१६ ॥

ଭେଦର ଭୟରେ ରାଜା (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ଏକତ୍ର ବସିଥିବା ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦ୍ରୌପଦୀ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଶୁଭ ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବ।"

1.206.17

सताऽपि शक्तेन च केशवेन ।
सज्यं धनुस्तन्न कृतं किमर्थम्।
विद्धं च लक्ष्यं न च कस्य हेतो-
राचक्ष्व तन्मे द्विपदां वरिष्ठ ॥ १.२०६.१७ ॥

କେଶବ ସକ୍ଷମ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଧନୁରେ ଜ୍ୟା କାହିଁକି ଚଢ଼ାଇଲେ ନାହିଁ? ଲକ୍ଷ୍ୟ କାହିଁକି ବିଦ୍ଧ ହେଲା ନାହିଁ? ହେ ଦ୍ବିପଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହାର କାରଣ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।

1.206.18

शक्तेन कृष्णेन च कार्मुकं त-
न्नारोपितं ज्ञातुकामेन पार्थान्।
परिश्रवादेव बभूव लोके ।
जीवन्ति पार्था इति निश्चयोऽस्य ॥ १.२०६.१८ ॥

ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସେ ଧନୁରେ ଜ୍ୟା ଚଢ଼ାଇଲେ ନାହିଁ; ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବାରୁ ସେ ଏପରି କଲେ। ଅଫୱାହରୁ ହିଁ ଜଗତରେ 'ପାର୍ଥମାନେ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି' ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ହେଲା।

1.206.19

अन्यानशक्तान्नृपतीन्समीक्ष्य ।
स्वयंवरे कार्मुकेणोत्तमेन।
धनञ्जयस्तद्धनुरेकवीरः ।
सज्यं करोतीत्यभिवीक्ष्य कृष्णः ॥ १.२०६.१९ ॥

ସ୍ୱୟଂବରରେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଅସମର୍ଥ ଦେଖି, ଏକବୀର ଧନଞ୍ଜୟ ସେହି ଉତ୍ତମ ଧନୁରେ ଜ୍ୟା ଚଢ଼ାଇବେ ବୋଲି କୃଷ୍ଣ ଦେଖିଲେ।

1.206.20

इति स्वयं वासुदेवो विचिन्त्य ।
पार्थान्विवित्सन्विविधैरुपायैः।
न तद्धनुः सज्यमियेप कर्तुं ।
बभूवुरस्येष्टतमा हि पार्थाः ॥ १.२०६.२० ॥

ଏହିପରି ବାସୁଦେବ ନିଜେ ବିଚାର କରି, ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ନାନା ଉପାୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ଧନୁରେ ଜ୍ୟା ଚଢ଼ାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ; ପାର୍ଥମାନେ ତାଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ଥିଲେ।

1.206.21

भ्रातुर्वचस्तत्प्रसमीक्ष्य सर्वे ।
ज्येष्ठस्य पाण्डोस्तनयास्तदानीम्।
तमेवार्थं ध्यायमाना मनोभिः ।
सर्वे च ते तस्थुरदीनसत्वाः ॥ १.२०६.२१ ॥

ଭାଇର ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ଭଲ ଭାବେ ବିଚାରି, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତେ ସେହି ଅର୍ଥକୁ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେତେବେଳେ ଅଦୀନ ସାହସରେ ଠିଆ ହେଲେ।

1.206.22

वृष्णिप्रवीरस्तु कुरुप्रवीरा-
नाशंसमानः सहरौहिणेयः।
जगाम तां भार्गवकर्मशालां ।
यत्रासते ते पुरुषप्रवीराः ॥ १.२०६.२२ ॥

ବୃଷ୍ଣିବୀର କୃଷ୍ଣ କୁରୁବୀରମାନଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ରୌହିଣେୟଙ୍କ ସହିତ ସେହି ଭାର୍ଗବ କର୍ମଶାଳାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ପୁରୁଷବୀରମାନେ ବସିଥିଲେ।

1.206.23

तत्रोपविष्टं पृथुदीर्घबाहुं ।
ददर्श कृष्णः सहरौहिणेयः।
अजातशत्रुं परिवार्य तांश्चा-
प्युपोपविष्टाञ्ज्वलनप्रकाशान् ॥ १.२०६.२३ ॥

ସେଠାରେ ବସିଥିବା ବିଶାଳ ଦୀର୍ଘବାହୁ ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର)ଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ରୌହିଣେୟଙ୍କ ସହିତ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ତାଙ୍କ ଚାରିପଟେ ବସିଥିବା ଅଗ୍ନିସମ ପ୍ରକାଶମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।

1.206.24

ततोऽब्रवीद्वासुदेवोऽभिगम्य ।
कुन्तीसुतं धर्मभृतां वरिष्ठम्।
कृष्णोऽहमस्मीति निपीड्य पादौ ।
युधिष्ठिरस्याजमीढस्य राज्ञः ॥ १.२०६.२४ ॥

ତା'ପରେ ବାସୁଦେବ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ମୁଁ କୃଷ୍ଣ' — ଏବଂ ଅଜମୀଢ ବଂଶର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଦ ଚାପିଲେ।

1.206.25

तथैव तस्याप्यनु रौहिणेय-
स्तौ चापि हृष्टाः कुरवोऽभ्यनन्दन।
पितृष्वसुश्चापि यदुप्रवीरा-
वगृह्णतां भारतमुख्य पादौ ॥ १.२०६.२५ ॥

ସେହିପରି ପରେ ରୌହିଣେୟ ମଧ୍ୟ କଲେ; ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କୁରୁମାନେ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଲେ। ହେ ଭାରତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାଦବ ବୀର ଦୁଇଜଣ ନିଜ ପିସିଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ।

1.206.26

अजातशत्रुश्च कुरुप्रवीरः ।
पप्रच्छ कृष्णं कुशलं विलोक्य।
कथं वयं वासुदेव त्वयेह ।
गूढा वसन्तो विदिताश्च सर्वे ॥ १.२०६.२६ ॥

ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଓ କୁରୁବୀର ଯୁଧିଷ୍ଠିର କୃଷ୍ଣଙ୍କ କୁଶଳ ଦେଖି ପଚାରିଲେ — 'ହେ ବାସୁଦେବ, ଆମେ ଏଠାରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କିପରି ଜାଣିଲେ?'

1.206.27

तमब्रवीद्वासुदेवः प्रहस्य ।
गूढोऽप्यग्निर्ज्ञायत एव राजन्।
तं विक्रमं पाण्डवेयानतीत्य ।
कोऽन्यः कर्ता विद्यते मानुषेषु ॥ १.२०६.२७ ॥

ବାସୁଦେବ ହସି ହସି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ଲୁଚି ଥିବା ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡେ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସେହି ବିକ୍ରମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ କିଏ ଏହା କରିପାରିବ?

1.206.28

दिष्ट्या सर्वे पावकाद्विप्रमुक्ता ।
यूयं घोरात्पाण्डवाः शत्रुसाहाः।
दिष्ट्या पापो धृतराष्ट्रस्य पुत्रः ।
सहामात्यो न सकामोऽभविष्यत् ॥ १.२०६.२८ ॥

ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ପାଣ୍ଡବଗଣ, ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଗଲ। ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପାପୀ ପୁତ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।

भद्रं वोऽस्तु निहितं यद्गुहायां ।
विवर्धध्वं ज्वलना इवैधमानाः।
मा वो विद्युः पार्थिवाः केचिदेव ।
यास्यावहे शिबिरायैव तावत्।
सोऽनुज्ञातः पाण्डवेनाव्ययश्रीः ।
प्रायाच्छीघ्रं बलदेवेन सार्धम् ॥ १.२०६.२९ ॥

ତୁମମାନଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ। ଗୁମ୍ଫାରେ ଯାହା ରଖାଯାଇଛି, ତାହା ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ବଢୁ। କୌଣସି ରାଜା ନ ଜାଣନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ଦୁହେଁ ଛାଉଣିକୁ ଯିବା। ପାଣ୍ଡବଙ୍କଠାରୁ ଅନୁମତି ନେଇ, ଅକ୍ଷୟ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ସେ ବଳରାମଙ୍କ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ।