মহাভারত · অধ্যায় 1.209
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.209.1
जन्यार्थमन्नं द्रुपदेन राज्ञा ।
विवाहहेतोरुपसंस्कृतं च।
तदाप्नुवध्वं कृतसर्वकार्याः ।
कृष्णा च तत्रैतु चिरं न कार्यम् ॥ १.२०९.१ ॥
বিবাহের জন্য রাজা দ্রুপদ অতিথিদের জন্য আহার ও বিবাহের আয়োজন প্রস্তুত করেছেন। আপনাদের সকল কর্তব্য শেষ করে তা গ্রহণ করুন; কৃষ্ণাও যেন বিলম্ব না করে সেখানে আসেন।
1.209.2
इमे रथाः काञ्चनपद्मचित्राः ।
सदश्वयुक्ता वसुधाधिपार्हाः।
एतान्समारुह्य परैत सर्वे ।
पाञ्चालराजस्य निवेशनं तत् ॥ १.२०९.२ ॥
সোনার পদ্মচিত্রে সজ্জিত এই রথগুলি, উত্তম অশ্বযুক্ত, ভূপতিদের যোগ্য। এগুলিতে আরোহণ করে আপনারা সকলে পাঞ্চালরাজের সেই আবাসে যান।
1.209.3
ततः प्रयाताः कुरुपुंगवास्ते ।
पुरोहितं तं परियाप्य सर्वे।
आस्थाय यानानि महान्ति तानि ।
कुन्ती च कृष्णा च सहैकयाने ॥ १.२०९.३ ॥
তারপর সেই কুরুশ্রেষ্ঠগণ তাঁদের পুরোহিতকে আগে পাঠিয়ে, সেই বিশাল যানগুলিতে আরোহণ করে যাত্রা করলেন; কুন্তী ও কৃষ্ণা এক যানেই একসঙ্গে ছিলেন।
1.209.4
स्त्रीभिः सुगन्धाम्बरमाल्यदानै-
र्विभूषिता आभरणैर्विचित्रैः।
माङ्गल्यगीतध्वनिवाद्यघोषै-
र्मनोहरैः पुण्यकृतां वरिष्ठैः ॥ १.२०९.४ ॥
নারীদের দ্বারা সুগন্ধি বস্ত্র ও মালা উপহারে সজ্জিত, বিচিত্র অলংকারে শোভিত; মঙ্গলগীত ও বাদ্যধ্বনিতে মনোহর; পুণ্যবানদের মধ্যে শ্রেষ্ঠদের উপযুক্ত।
1.209.5
संगीयमानाः प्रययुः प्रहृष्टा ।
दीपैर्ज्वलद्भिः सहिताश्च विप्रैः ॥ १.२०९.५ ॥
গীত হতে হতে হর্ষিত হয়ে তাঁরা যাত্রা করলেন; জ্বলন্ত প্রদীপ ও ব্রাহ্মণদের সঙ্গে।
1.209.6
स वै तथोक्तस्तु युधिष्ठिरेण ।
पाञ्चालराजस्य पुरोहितोऽग्र्यः।
सर्वं यथोक्तं कुरुनन्दनेन ।
निवेदयामास नृपाय गत्वा ॥ १.२०९.६ ॥
যুধিষ্ঠির এভাবে বললে পাঞ্চালরাজের শ্রেষ্ঠ পুরোহিত গিয়ে কুরুনন্দন যা যা বলেছিলেন সবকিছু রাজাকে যথাযথভাবে নিবেদন করলেন।
1.209.7
श्रुत्वा तु वाक्यानि पुरोहितस्य ।
यान्युक्तवान्भारत धर्मराजः।
जिज्ञासयैवाथ कुरूत्तमानां ।
द्रव्याण्यनेकान्युपसंजहार ॥ १.२०९.७ ॥
হে ভারত, পুরোহিতের কথাগুলি শুনে ধর্মরাজ যা বলেছিলেন, কুরুশ্রেষ্ঠদের জন্য সেই কৌতূহলবশেই বহু দ্রব্য সংগ্রহ করলেন।
1.209.8
फलानि माल्यानि च संस्कृतानि ।
वर्माणि चर्माणि तथाऽऽसनानि।
गाश्चैव राजन्नथ चैव रज्जू-
र्बीजानि चान्यानि कृषीनिमित्तम् ॥ १.२०९.८ ॥
ফল, সুসজ্জিত মালা, বর্ম, ঢাল, আসন, হে রাজন, গাভী, রশি, বীজ এবং কৃষিকাজের জন্য অন্যান্য বস্তুও।
1.209.9
अन्येषु शिल्पेषु च यान्यपि स्युः ।
सर्वाणि कृत्यान्यखिलेन तत्र।
क्रीडानिमित्तान्यपि यानि तत्र ।
सर्वाणि तत्रोपजहार राजा ॥ १.२०९.९ ॥
অন্যান্য শিল্পে যা কিছু কাজের সরঞ্জাম ছিল, আর ক্রীড়ার জন্য যা কিছু ছিল, রাজা সবকিছু সেখানে সম্পূর্ণ আনিয়ে নিলেন।
1.209.10
वर्माणि चर्माणि च भानुमन्ति ।
खड्गा महान्तोऽश्वरथाश्च चित्राः।
धनूंषि चाग्र्याणि शराश्च चित्राः ।
शक्त्यृष्टयः काञ्चनभूषणाश्च ॥ १.२०९.१० ॥
উজ্জ্বল বর্ম ও ঢাল, বৃহৎ খড়গ, অশ্ব ও রথ, সুন্দর শ্রেষ্ঠ ধনুক, বিচিত্র বাণ, এবং সোনায় অলংকৃত শক্তি ও ঋষ্টি।
1.209.11
प्रासा भुशुण्ड्यश्च परश्वधाश्च ।
सांग्रामिकं चैव तथैव सर्वम्।
शय्यासनान्युत्तमवस्तुवन्ति ।
तथैव वासो विविधं च तत्र ॥ १.२०९.११ ॥
সেখানে ছিল বর্শা, ভুশুণ্ডী ও কুঠার; সমস্ত যুদ্ধসামগ্রীও ছিল। তেমনই উৎকৃষ্ট বস্তুতে পূর্ণ শয্যা ও আসন, এবং সেখানে নানা প্রকার বস্ত্রও ছিল।
1.209.12
कुन्ती तु कृष्णां परिगृह्य साध्वी-
मन्तःपुरं द्रुपदस्याविवेश।
स्त्रियश्च तां कौरवराजपत्नीं ।
प्रत्यर्चयामासुरदीनसत्वाः ॥ १.२०९.१२ ॥
সাধ্বী কুন্তী কৃষ্ণাকে (দ্রৌপদীকে) সঙ্গে নিয়ে দ্রুপদের অন্তঃপুরে প্রবেশ করলেন। সেখানকার নারীরা, অবিচল চিত্তে, কৌরব রাজার পত্নীকে সম্মানের সঙ্গে প্রতিগ্রহণ করল।
1.209.13
तान्सिंहविक्रान्तगतीन्निरीक्ष्य ।
महर्षभाक्षानजिनोत्तरीयान्।
गूढोत्तरांसान्भुजगेन्द्रभोग-
प्रलम्बबाहून्पुरुषप्रवीरान् ॥ १.२०९.१३ ॥
সিংহের মতো বিক্রমী গতি, মহাবৃষের মতো চোখ, মৃগচর্মের উত্তরীয়, আড়াল-করা কাঁধ, নাগরাজের দেহকুণ্ডলীর মতো দীর্ঘ বাহু বিশিষ্ট সেই বীর পুরুষদের দেখে।
1.209.14
राजा च राज्ञः सचिवाश्च सर्वे ।
पुत्राश्च राज्ञः सुहृदस्तथैव।
प्रेष्याश्च सर्वे निखिलेन राज-
न्हर्षं समापेतुरतीव तत्र ॥ १.२०९.१४ ॥
রাজা ও রাজার সমস্ত মন্ত্রী, রাজপুত্র ও বন্ধুরা, তেমনই সমস্ত ভৃত্য, হে রাজন, সেখানে সম্পূর্ণ আনন্দ অত্যধিক লাভ করল।
1.209.15
ते तत्र वीराः परमासनेषु ।
सपादपीठेष्वविशङ्कमानाः।
यथानुपूर्व्याद्विविशुर्नराग्र्या-
स्तथा महार्हेषु न विस्मयन्तः ॥ १.२०९.१५ ॥
সেই বীররা সেখানে শ্রেষ্ঠ আসনে, পাদপীঠসহ, দ্বিধাহীনভাবে, ক্রমানুসারে বসল; তেমনই মূল্যবান আসনেও, বিস্ময় না করে, সেই নরশ্রেষ্ঠরা বসল।
1.209.16
उच्चावचं पार्थिवभोजनीयं ।
पात्रीषु जाम्बूनदराजतीषु।
दासाश्च दास्यश्च सुमृष्टवेषाः ।
संभोजकाश्चाप्युपजह्रुरन्नम् ॥ १.२०९.१६ ॥
রাজাদের উপযুক্ত নানা প্রকার ভোজ্য সোনা ও রূপার পাত্রে, সুন্দর বেশভূষায় সজ্জিত দাস-দাসী ও পরিবেশকেরা এনে পরিবেশন করল।
1.209.17
ते तत्र भुक्त्वा पुरुषप्रवीरा ।
यथात्मकामं सुभृशं प्रतीताः।
उत्क्रम्य सर्वाणि वसूनि राज-
न्सांग्रामिकं ते विविशुर्नृवीराः ॥ १.२०९.१७ ॥
সেখানে ভোজন করে, যথেচ্ছ তৃপ্ত হয়ে সেই পুরুষশ্রেষ্ঠ বীরেরা, হে রাজন, সমস্ত ঐশ্বর্য ত্যাগ করে যুদ্ধসামগ্রীর স্থানে প্রবেশ করলেন।
1.209.18
तल्लक्षयित्वा द्रुपदस्य पुत्रा ।
राजा च सर्वैः सह मन्त्रिमुख्यैः।
समर्थयामासुरुपेत्य हृष्टाः ।
कुन्तीसुतान्पार्थिवराजपुत्रान् ॥ १.२०९.१८ ॥
তা লক্ষ্য করে দ্রুপদের পুত্রগণ ও রাজা প্রধান মন্ত্রীদের সঙ্গে হর্ষভরে কাছে এসে কুন্তীর পুত্র সেই রাজপুত্রদের সমর্থন করলেন।