มหาภารตะ · อัธยายะ 1.215

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.215.1

अश्रुत्वैवं वचनं ते महर्षे ।
मया पूर्वं यतितं संविधातुम्।
न वै शक्यं विहितस्यापयानं ।
तदेवेदमुपपन्नं विधानम् ॥ १.२१५.१ ॥

มหาฤๅษีเอ๋ย ข้าพเจ้ายังมิได้ฟังถ้อยคำของท่านเลย และข้าพเจ้าเคยพยายามจัดการให้เป็นไปอย่างอื่น แต่สิ่งที่ถูกกำหนดไว้แล้วย่อมไม่อาจกลับคืนได้ การจัดสรรนี้ได้เกิดขึ้นแล้วตามนั้นเอง

1.215.2

दिष्टस्य ग्रन्थिरनिवर्तनीयः ।
स्वकर्मणा विहितं तेन किंचित्।
कृतं निमित्तमिह नैकहेतो-
स्तदेवेदमुपन्नं विधानम् ॥ १.२१५.२ ॥

ปมแห่งชะตากรรมไม่อาจคลายได้ สิ่งที่ถูกกำหนดขึ้นด้วยกรรมของตนเอง และได้กลายเป็นเหตุหนึ่งในหลายเหตุปัจจัยที่นี่ การจัดสรรนี้ได้เกิดขึ้นแล้วตามนั้นเอง

1.215.3

यथैव कृष्णोक्तवती पुरस्ता-
न्नैकान्पतीन्मे भगवान्ददातु।
स चाप्येवं वरमित्यब्रवीत्तां ।
देवो हि वेत्ता परमं यदत्र ॥ १.२१५.३ ॥

ดังที่เทราปทีเคยกล่าวไว้แต่ก่อนว่า ขออย่าให้พระผู้เป็นเจ้าประทานสามีแก่ข้าพเจ้าเพียงคนเดียว พระองค์ก็ทรงประทานพรนั้นแก่นางเช่นกัน ผู้ทรงรู้สิ่งที่สูงสุดในเรื่องนี้ก็คือเทพเจ้าเท่านั้น

1.215.4

यदि चैवं विहितः शङ्करेण ।
धर्मोऽधर्मो वा नात्र ममापराधः।
गृह्णन्त्विमे विधितत्पाणिमस्या ।
यथोपजोषं विहितैषां हि कृष्णा ॥ १.२१५.४ ॥

หากพระศังกระทรงกำหนดไว้เช่นนี้ จะเป็นธรรมหรืออธรรมก็ตาม ความผิดนั้นไม่ใช่ของข้าพเจ้า ให้บุรุษเหล่านี้จับมือนางตามพิธีเถิด และให้เทราปทีพอใจตามที่กำหนดไว้สำหรับทุกคน

1.215.5

नायं विधिर्मानुषाणां विवाहे ।
देवा ह्येते द्रौपदी चापि लक्ष्मीः।
प्राक्कर्मणः सुकृतात्पाण्डवानां ।
पञ्चानां भार्या देवदेवप्रसादात् ॥ १.२१५.५ ॥

นี่มิใช่พิธีการสมรสสำหรับมนุษย์ บุคคลเหล่านี้เป็นเทพ และเทราปทีก็คือพระลักษมี ด้วยกรรมดีที่ปาณฑพได้สร้างไว้ในอดีต และด้วยพระกรุณาของเทพเจ้าแห่งเทพทั้งปวง นางจึงได้เป็นภรรยาของทั้งห้า

1.215.6

तेषामेवायं विहितः स्याद्विवाहो ।
यथा ह्येष द्रौपदीपाण्डवानाम्।
अन्येषां नृणां योषितां च ।
न धर्मः स्यान्मानवोक्तो नरेन्द्र ॥ १.२१५.६ ॥

การสมรสนี้ย่อมเป็นไปเพื่อบุคคลเหล่านั้นเท่านั้น ดังที่เป็นสำหรับเทราปทีและปาณฑพ ข้าแต่จอมกษัตริย์ สำหรับชายและหญิงอื่นทั้งหลาย นี่มิใช่ธรรมที่มนุวางไว้

1.215.7

तत आजग्मतुस्तत्र तौ व्यासद्रुपदावुभौ ।
कुन्ती सपुत्रा यत्रास्ते धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः।
ततो द्वैपायनः कृष्णो युधिष्ठिरमथागमत् ॥ १.२१५.७ ॥

จากนั้น ท่านวยาสะและท้าวทรุปทะทั้งสองก็เสด็จมาถึงที่นั้น ที่ซึ่งพระนางกุนตีอยู่กับบรรดาโอรส และที่ซึ่งธฤษฏทยุมนะกับบุตรแห่งปฤษตะก็อยู่ จากนั้น ทไวปายนะ กฤษณะ ก็เสด็จมายังยุธิษฐิระ

1.215.8

ततोऽब्रवीद्भगवान्धर्मराज-
मद्यैव पुण्येऽहनि पाण्डवेय।
पुण्ये पुष्ये योगमुपैति चन्द्रमाः ।
पाणिं कृष्णायास्त्वं गृहाणाद्य पूर्वं ॥ १.२१५.८ ॥

ครั้งนั้นพระผู้ทรงเกียรติตรัสแก่พระยุพราชแห่งธรรมว่า ข้าแต่บุตรของปาณฑุ วันนี้เองในวันมงคลนี้ เมื่อดวงจันทร์เข้าสู่การอยู่ร่วมกับดาวปุษยะ ท่านควรรับมือของพระกฤษณาเป็นคนแรกในวันนี้เถิด

1.215.9

एवमुक्त्वा धर्मराजं भीमादीनप्यभाषत ॥ १.२१५.९ ॥

ครั้นตรัสแก่พระธรรมราชาดังนี้แล้ว ก็ตรัสแก่ภีมะและคนอื่นๆ ด้วย

1.215.10

क्रमेण पुरुषव्याघ्राः पाणिं गृह्णन्तु पाणिभिः ।
एवमेव मया सर्वं दृष्टमेतत्पुराऽनघाः ॥ १.२१५.१० ॥

ข้าแต่เสือในหมู่มนุษย์ ขอให้ทุกคนจับมือตามลำดับเถิด ข้าแต่ผู้ไร้บาป ข้าพเจ้าเคยเห็นทุกสิ่งนี้มาแล้วในอดีตโดยแบบนี้เองทุกประการ

1.215.11

ततो राजा यज्ञसेनः सपुत्रो ।
जन्यार्थणुक्तं बहु तत्तदग्र्यम्।
समर्थयामास महानुभावो ।
हृष्टः सपुत्रः सहबन्धुवर्गः।
समानयामास सुतां च कृष्णा-
माप्लाव्य रत्नैर्बहुभिर्विभूष्य ॥ १.२१५.११ ॥

จากนั้น พระเจ้ายัชญเสนะพร้อมด้วยบุตรทั้งหลาย ได้จัดหาสิ่งที่ดีที่สุดเป็นจำนวนมากตามที่ฝ่ายเจ้าบ่าวขอไว้ พระองค์ผู้มีบารมีสูงส่ง ด้วยความยินดี พร้อมด้วยบุตรและวงศาคณาญาติ ได้ทรงอาบน้ำให้พระธิดากฤษณาและประดับด้วยอัญมณีจำนวนมาก แล้วนำนางเข้ามา

1.215.12

ततस्तु सर्वे सुहृदो नृपस्य ।
समाजग्मुः सहिता मन्त्रिणश्च।
द्रष्टुं विवाहं परमप्रतीता ।
द्विजाश्च पौराश्च यथाप्रधानाः ॥ १.२१५.१२ ॥

จากนั้นมิตรสหายทั้งปวงของพระราชา พร้อมด้วยที่ปรึกษาทั้งหลาย ก็มารวมกัน ด้วยความยินดียิ่งที่จะได้เห็นพิธีการสมรส บรรดาพราหมณ์และชาวเมืองก็มาเช่นกัน แต่ละคนตามลำดับความสำคัญของตน

1.215.13

ततोऽस्य वेश्माग्र्यजनोपशोभितं ।
विस्तीर्णपद्मोत्पलभूषिताजिरम्।
बलौघरत्नौघविचित्रमाबभौ ।
नभो यथा निर्मलतारकान्वितम् ॥ १.२१५.१३ ॥

จากนั้นพระราชวังของพระองค์ซึ่งประดับด้วยผู้คนชั้นเลิศ มีลานกว้างประดับด้วยบัวและบัวสาย เต็มไปด้วยกองทัพและกองอัญมณี ก็งดงามเจิดจ้าเหมือนท้องฟ้าที่เต็มด้วยดาวอันใสสะอาด

1.215.14

ततस्तु ते कौरवराजपुत्रा ।
विभूषिताः कुण्डलिनो युवानः।
महार्हवस्त्राम्बरचन्दनोक्षिताः ।
कृताभिषेकाः कृतमङ्गलक्रियाः ॥ १.२१५.१४ ॥

จากนั้นบรรดาโอรสของกษัตริย์แห่งเการพ เหล่าหนุ่มผู้สวมตุ้มหู ประดับประดา ทาด้วยจันทน์ สวมเสื้อผ้าและผ้าคลุมราคาสูง ได้สรงน้ำตามพิธีและประกอบพิธีมงคลเรียบร้อยแล้ว ก็พร้อมแล้ว

1.215.15

पुरोहितेनाग्निसमानवर्चसा ।
सहैव धौम्येन यताविधि प्रभो।
क्रमेण सर्वे विविशुस्ततः सदो ।
महर्षभा गोष्ठमिवाभिनन्दिनः ॥ १.२१५.१५ ॥

ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า บุคคลทั้งปวงพร้อมด้วยปุโรหิตธฌามยะผู้มีรัศมีเหมือนไฟ ได้เข้าสู่ท้องพระโรงตามลำดับและตามพิธี เหมือนโคจ่าฝูงที่ยินดีเข้าสู่คอกโค บรรดาฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลาย

1.215.16

ततः समाधाय स वेदपरागो ।
जुहाव मन्त्रैर्ज्वलितं हुताशनम्।
युधिष्ठिरं चाप्युपनीय मन्त्रवि-
न्नियोजयामास सहैव कृष्णया ॥ १.२१५.१६ ॥

จากนั้น ผู้ชำนาญพระเวทได้ตั้งสมาธิแล้วถวายเครื่องบูชาด้วยมนตร์เข้าสู่กองไฟที่ลุกโชน และผู้รู้มนตร์ได้นำยุธิษฐิระเข้ามาใกล้ แล้วให้ทั้งสองได้อยู่ร่วมกับกฤษณา

1.215.17

प्रदक्षिणं तौ प्रगृहीतपाणी ।
समानयामास स वेदपरागः।
विप्रांश्च संतर्प्य युधिष्ठिरो धनै-
र्गोभिश्च रत्नैर्विविधैश्च पूर्वम् ॥ १.२१५.१७ ॥

ผู้ชำนาญพระเวทนั้นจับมือของทั้งสองแล้วนำไปเวียนขวา และยุธิษฐิระได้ถวายทรัพย์ โคและอัญมณีหลากหลายแก่บรรดาพราหมณ์ให้อิ่มหนำสำราญก่อนเป็นคนแรก

1.215.18

तदा स राजा द्रुपदस्य पुत्रिका-
पाणिं प्रजग्राह हुताशनाग्रतः।
धौम्येन मन्त्रैर्विधिवद्भुतेऽग्नौ ।
सहाग्निकल्पैर्ऋषिभिः समेत्य ॥ १.२१५.१८ ॥

ครั้งนั้น พระราชานั้นจับมือธิดาของท้าวทรุปทะต่อหน้ากองไฟ ธฌามยะได้ประกอบพิธีตามมนตร์และตามแบบแผนในกองไฟอันลุกโชน โดยมีฤๅษีผู้เปรียบด้วยไฟมาร่วมกันอยู่

1.215.19

ततोऽन्तरिक्षात्कुसुमानि पेतु-
र्ववौ च वायुः सुमनोज्ञगन्धः।
ततोऽभ्यनुज्ञाप्य समाजशोभितं ।
युधिष्ठिरं राजपुरोहितस्तदा ॥ १.२१५.१९ ॥

จากนั้นดอกไม้ก็ร่วงลงจากท้องฟ้า และลมที่มีกลิ่นหอมน่ารื่นรมย์ก็พัดมา แล้วปุโรหิตของพระราชาก็ลาจากไป และอนุญาตให้ยุธิษฐิระผู้ประดับอยู่ในที่ประชุมนั้นได้

1.215.20

विप्रांश्च सर्वान्सुहृदश्च राज्ञः ।
समेत्य राजानमदीनसत्वम्।
जगाद भूयोऽपि महानुभावो ।
वचोऽर्थयुक्तं मनुजेश्वरं तम् ॥ १.२१५.२० ॥

จากนั้น เมื่อได้พบปะพราหมณ์ทั้งปวงและมิตรสหายของพระราชาแล้ว ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ผู้ไม่ท้อถอยก็ตรัสอีกครั้งแก่เจ้าแห่งมนุษย์นั้นด้วยถ้อยคำที่เต็มไปด้วยความหมาย

1.215.21

गृह्णन्त्वथान्ये नरदेवकन्या-
पाणिं यथावन्नरदेवपुत्राः।
तमभ्यनन्दद्द्रुपदस्तथा द्विजं ।
तथा कुरुष्वेति तमादिदेश ॥ १.२१५.२१ ॥

จากนั้นให้เจ้าชายองค์อื่น ๆ ของกษัตริย์รับมือของพระธิดาแห่งกษัตริย์ไปตามพิธีโดยถูกต้อง ท้าวทรุปทะทรงยินดีต่อพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งนั้น และตรัสแก่ท่านว่า จงกระทำเช่นนั้นเถิด ดังนี้ จึงทรงสั่งท่านไว้เช่นนั้น

1.215.22

पुरोहितस्यानुमतेन राज्ञ-
स्ते राजपुत्रा मुदिता बभूवुः।
क्रमेण चान्ये च नराधिपात्मजा ।
वरस्त्रियास्ते जगृहुः करं तदा ॥ १.२१५.२२ ॥

ด้วยความยินยอมของพระราชาและการเห็นชอบของปุโรหิต เจ้าชายเหล่านั้นก็เปี่ยมด้วยความปีติ ต่อมาตามลำดับ บรรดาโอรสของเจ้าแห่งมนุษย์องค์อื่น ๆ ก็จับมือแห่งสตรีผู้ประเสริฐเหล่านั้นในคราวนั้น

1.215.23

अहन्यहन्युत्तमरूपधारिणो ।
महारथाः कौरववंशवर्धनाः ॥ १.२१५.२३ ॥

วันแล้ววันเล่า บรรดามหารถผู้ทรงรูปงามเลิศ ผู้ทำให้วงศ์กุรุเจริญรุ่งเรือง

1.215.24

इदं च तत्राद्भुतरूपमुत्तमं ।
जगाद देवर्षिरतीतमानुषम्।
महानुभावा किल सा सुमध्यमा ।
बभूव कन्यैव गते गतेऽहनि ॥ १.२१५.२४ ॥

ณ ที่นั้น เทวฤๅษีผู้ล่วงพ้นความเป็นมนุษย์ได้กล่าวถึงรูปอันอัศจรรย์และประเสริฐนี้ นางผู้มีเอวบางและมีใจสูงส่งนั้น ยังคงเป็นกุมารีอยู่ตลอดวันเวลาที่ผ่านไปแล้วผ่านไปเล่า

1.215.25

पतिश्वशुरता ज्येष्ठे पतिदेवरताऽनुजे ।
मध्यमेषु च पाञ्चाल्यास्त्रितयं त्रितयं त्रिषु ॥ १.२१५.२५ ॥

สำหรับองค์ที่คนโต ความสัมพันธ์คือสามีและพ่อตา สำหรับองค์ที่เล็กที่สุด คือสามีและพี่เขยหรือน้องเขย ส่วนองค์ที่อยู่ระหว่างกลาง ความสัมพันธ์ของนางปาญจาลีมีสามประการสำหรับแต่ละในสามคน

1.215.26

कृते विवाहे द्रुपदो धनं ददौ ।
महारथेभ्यो बहुरूपमुत्तमम्।
शतं रथानां वरहेममालिनां ।
चतुर्युजां हेमखलीनमालिनाम् ॥ १.२१५.२६ ॥

เมื่อการอภิเษกสมรสเสร็จสิ้น ท้าวทรุปทะได้ประทานทรัพย์สมบัติหลากหลายชนิดอันประเสริฐแก่บรรดามหารถ ได้แก่รถศึกหนึ่งร้อยคัน ประดับด้วยพวงมาลัยทองอันงดงาม เทียมด้วยม้าสี่ตัว มีพวงบังเหียนทองคำ

1.215.27

शतं गजानामपि पद्मिनां तथा ।
शतं गिरिणामिव हेमशृङ्गिणाम्।
तथैव दासीशतमग्र्ययौवनं ।
महार्हवेषाभरणाम्बरस्रजम् ॥ १.२१५.२७ ॥

และช้างหนึ่งร้อยเชือกที่ประดับด้วยดอกบัว เหมือนภูเขาหนึ่งร้อยลูกที่มียอดเป็นทอง และในทำนองเดียวกัน สาวใช้หนึ่งร้อยคนในวัยสาวงามเลิศ ประดับด้วยเครื่องแต่งกายอันมีค่า เครื่องประดับ ผ้านุ่งห่ม และพวงมาลัย

1.215.28

पृथक्पृथग्दिव्यदृशां पुनर्ददौ ।
तदा धनं सौमकिरग्निसाक्षिकम्।
तथैव वस्त्राणि विभूषणानि ।
प्रभावयुक्तानि महानुभावः ॥ १.२१५.२८ ॥

ท้าวทรุปทะ โอรสแห่งโสมกะ ได้ประทานทรัพย์สมบัติแก่บรรดาปาณฑพผู้มีทิพยจักษุทีละองค์ ๆ โดยมีพระอัคนีเป็นพยาน ในทำนองเดียวกัน พระองค์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ยังได้ประทานผ้าและเครื่องประดับอันรุ่งโรจน์ด้วยอานุภาพ

1.215.29

कृते विवाहे च ततस्तु पाण्डवाः ।
प्रभूतरत्नामुपलभ्य तां श्रियम्।
विजह्रुरिन्द्रप्रतिमा महाबलाः ।
पुरे तु पाञ्चालनृपस्य तस्य ह ॥ १.२१५.२९ ॥

เมื่อการอภิเษกสมรสเสร็จสิ้นแล้ว บรรดาปาณฑพซึ่งมีกำลังดุจพระอินทร์ ได้รับความรุ่งเรืองแห่งรัตนะอันอุดมนั้น แล้วจึงพากันเสวยความสำราญอยู่ในนครของพระราชาแห่งปัญจาละนั้น