Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.23

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.23.1

तं समुद्रमतिक्रम्य कद्रूर्विनतया सह ।
न्यपतत्तुरगाभ्याशे न चिरादिव शीघ्रगा ॥ १.२३.१ ॥

କଦ୍ରୂ ବିନତା ସହିତ ସେହି ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି, ବେଶୀ ସମୟ ନ ନେଇ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଘୋଡ଼ା ନିକଟରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ।

1.23.2

ततस्ते तं हयश्रेष्ठं ददृशाते महाजवम् ।
शशाङ्ककिरणप्रख्यं कालवालमुभे तदा ॥ १.२३.२ ॥

ତା'ପରେ ସେମାନେ ଉଭୟେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ଅତି ଦ୍ରୁତଗାମୀ, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ କଳା ଲାଞ୍ଜ ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା।

1.23.3

निशाम्य च बहून्वालान्कृष्णान्पुच्छसमाश्रितान् ।
विषण्णरूपां विनतां कद्रूर्दास्ये न्ययोजयत् ॥ १.२३.३ ॥

ଲାଞ୍ଜରେ ଲାଗିଥିବା ଅନେକ କଳା ବାଳ ଦେଖି, କଦ୍ରୂ ବିଷଣ୍ଣ ରୂପବିଶିଷ୍ଟା ବିନତାକୁ ଦାସୀ ଭାବରେ ନିୟୋଜିତ କଲା।

1.23.4

ततः सा विनता तस्मिन्पणितेन पराजिता ।
अभवद्दुःखसंतप्ता दासीभावं समास्थिता ॥ १.२३.४ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ପଣରେ ପରାଜିତା ବିନତା ଦୁଃଖରେ ସନ୍ତପ୍ତା ହୋଇ ଦାସୀଭାବ ଗ୍ରହଣ କଲା।

1.23.5

एतस्मिन्नन्तरे चापि गरुडः काल आगते ।
विना मात्रा महातेजा विदार्याण्डमजायत ॥ १.२३.५ ॥

ଏହି ଅନ୍ତରାଳରେ ଉପଯୁକ୍ତ କାଳ ଆସିବାରୁ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଗରୁଡ଼ ମାତା ବିନା ଅଣ୍ଡା ଭାଙ୍ଗି ଜନ୍ମିଲେ।

1.23.6

महासत्त्वबलोपेतः सर्वा विद्योतयन्दिशः ।
कामरूपः कामगमः कामवीर्यो विहंगमः ॥ १.२३.६ ॥

ମହାସତ୍ତ୍ୱ ଓ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିବା, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗମନ କରୁଥିବା, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ସେହି ପକ୍ଷୀ।

1.23.7

अग्निराशिरिवोद्भासन्समिद्धोऽतिभयंकरः ।
विद्युद्विस्पष्टपिङ्गाक्षो युगान्ताग्निसमप्रभः ॥ १.२३.७ ॥

ସେ ଅଗ୍ନିରାଶି ପରି ଉଦ୍ଭାସିତ, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ; ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁବିଶିଷ୍ଟ, ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସମାନ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ।

1.23.8

प्रवृद्धः सहसा पक्षी महाकायो नभोगतः ।
घोरो घोरस्वनो रौद्रो वह्निरौर्व इवापरः ॥ १.२३.८ ॥

ସେ ହଠାତ୍ ବଢ଼ି ବିଶାଳ ଶରୀରର ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ; ଭୟଙ୍କର ଓ ଘୋର ସ୍ୱରବିଶିଷ୍ଟ, ରୌଦ୍ର, ଯେପରି ଔର୍ବଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଗ୍ନି।

1.23.9

तं दृष्ट्वा शरणं जग्मुर्देवाः सर्वे विभावसुम् ।
प्रमिपत्याब्रुवंश्चैनमासीनं विश्वरूपिणम् ॥ १.२३.९ ॥

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶରଣ ପାଇଁ ବିଭାବସୁ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ବସିଥିବା ବିଶ୍ୱରୂପୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.23.10

अग्ने मा त्वं प्रवर्धिष्ठाः कच्चिन्नो न दिधक्षसि ।
असौ हि राशिः सुमहान्समिद्धस्तव सर्पति ॥ १.२३.१० ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆଉ ବଢ଼ ନାହିଁ; କଦାଚିତ୍ ଆମକୁ ଦହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ କି? ତୁମର ସେ ବିଶାଳ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରାଶି ଗତି କରୁଛି।

1.23.11

नैतदेवं यथा यूयं मन्यध्वमसुरार्दनाः ।
गरुडो बलवानेष मम तुल्यश्च तेजसा ॥ १.२३.११ ॥

ହେ ଅସୁରମାନଙ୍କର ବିନାଶକାରୀ, ତୁମେ ଯେପରି ଭାବୁଛ ତାହା ନୁହେଁ; ଏହି ଗରୁଡ଼ ବଳବାନ ଏବଂ ତେଜରେ ମୋ ସମାନ।

1.23.12

जातः परमतेजस्वी विनतानन्दवर्धनः ।
तेजोराशिमिमं दृष्ट्वा युष्मान्मोहः समाविशत् ॥ १.२३.१२ ॥

ପରମ ତେଜସ୍ୱୀ, ବିନତାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଉଥିବା ଏହି ଜନ୍ମିଛନ୍ତି; ଏହି ତେଜରାଶି ଦେଖି ତୁମମାନଙ୍କୁ ମୋହ ଆଚ୍ଛନ୍ନ କରିଛି।

1.23.13

नागक्षयकरश्चै काश्यपेयो महाबलः ।
देवानां च हिते युक्तस्त्वहितो दैत्यरक्षसाम् ॥ १.२३.१३ ॥

ନାଗମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରୁଥିବା, କଶ୍ୟପଙ୍କର ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର; ଦେବତାଙ୍କ ହିତରେ ନିୟୁକ୍ତ, ଦୈତ୍ୟ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ।

1.23.14

न भीः कार्या कथं चात्र पश्यध्वं सहिता मया ।
एवमुक्तास्तदा गत्वा गरुडं वाग्भिरस्तुवन् ॥ १.२३.१४ ॥

ଏଠାରେ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମୋ ସହିତ ମିଶି ଦେଖ। ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେମାନେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

1.23.15

ते दूरादभ्युपेत्यैनं देवाः सर्षिगणास्तदा ।
त्वमृषिस्त्वं महाभागस्त्वं देवः पतगेश्वरः ॥ १.२३.१५ ॥

ସେତେବେଳେ ଦେବତା ଓ ଋଷିଗଣ ଦୂରରୁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ: “ତୁମେ ଋଷି, ତୁମେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ତୁମେ ଦେବ, ତୁମେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଅଧିପତି।”

1.23.16

त्वं प्रभुस्तपनः सूर्यः परमेष्ठी प्रजापतिः ।
त्वमिन्द्रस्त्वं हयमुखस्त्वं शर्वस्त्वं जगत्पतिः ॥ १.२३.१६ ॥

ତୁମେ ପ୍ରଭୁ, ତାପ ଦେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପରମେଷ୍ଠୀ, ପ୍ରଜାପତି; ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ହୟମୁଖ, ତୁମେ ଶର୍ବ, ତୁମେ ଜଗତର ପତି।

1.23.17

त्वं मुखं पद्मजी विप्रस्त्वमग्निः पवनस्तथा ।
त्वं हि धाता विधाता च त्वं विष्णुः सुरसत्तमः ॥ १.२३.१७ ॥

ତୁମେ ମୁଖ, ପଦ୍ମଜ, ବିପ୍ର; ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ପବନ ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ତୁମେ ହିଁ ଧାତା ଓ ବିଧାତା, ଏବଂ ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

1.23.18

त्वं महानभिभूः शश्वदमृतं त्वं महद्यशः ।
त्वं प्रभास्त्वमभिप्रेतं त्वं नस्त्राणमनुत्तमम् ॥ १.२३.१८ ॥

ତୁମେ ମହାନ, ସର୍ବଦା ବିଜୟୀ, ଅମୃତ; ତୁମେ ମହାନ ଯଶ। ତୁମେ ପ୍ରଭା, ତୁମେ ଅଭୀଷ୍ଟ; ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରକ୍ଷକ।

1.23.19

ह्यनागतं चोपगतं च सर्वम् ॥ १.२३.१९ ॥

ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ, ସବୁକିଛି (ଆପଣ)।

1.23.20

त्वमुत्तमः सर्वमिदं चराचरं ।
गभस्तिभिर्भानुरिवावभाससे।
समाक्षिपन्भानुमतः प्रभां मुहु-
स्त्वमन्तकः सर्वमिदं ध्रुवाध्रुवम् ॥ १.२३.२० ॥

ଆପଣ ହିଁ ଉତ୍ତମ; ଏହି ଚରାଚର ସବୁକିଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି କିରଣରେ ଆପଣ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୁଅନ୍ତି; ବାରମ୍ବାର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭାକୁ ମଧ୍ୟ ମ୍ଳାନ କରନ୍ତି। ଆପଣ ହିଁ ଅନ୍ତକ; ସ୍ଥିର ଓ ଅସ୍ଥିର ଏ ସବୁ।

1.23.21

दिवाकरः परिकुपितो यथा दहे-
त्प्रजास्तथा दहसि हुताशनप्रभ।
भयंकरः प्रलय इवाग्निरुत्थितो ।
विनाशयन्युगपरिवर्तनान्तकृत् ॥ १.२३.२१ ॥

କ୍ରୋଧିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଦହନ କରେ, ସେପରି ଆପଣ ଦହନ କରନ୍ତି, ହେ ହୁତାଶନର ପ୍ରଭା। ପ୍ରଳୟ ପରି ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ପରି ଉଠିଥିବା, ଯୁଗ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅନ୍ତକାରୀ, ବିନାଶ କରୁଥିବା।

1.23.22

खगेश्वरं शरणमुपागता वयं ।
महौजसं ज्वलनसमानवर्चसम्।
तडित्प्रभं वितिमिरमभ्रगोचरं ।
महाबलं गरुडमुपेत्य खेचरम् ॥ १.२३.२२ ॥

ପକ୍ଷୀରାଜଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହେବାକୁ ଆମେ ଆସିଛୁ — ମହା ଓଜସ୍ୱୀ, ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ବିଜୁଳିର ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ, ଅନ୍ଧକାରହୀନ, ଆକାଶରେ ବିଚରଣକାରୀ, ମହାବଳ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ।

1.23.23

परावरं वरदमजय्यविक्रमं ।
तवौजस सर्वमिदं प्रतापितम्।
जगत्प्रभो तप्तसुवर्णवर्चसा ।
त्वं पाहि सर्वांश्च सुरान्महात्मनः ॥ १.२३.२३ ॥

ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବର ଦେଉଥିବା, ଅଜେୟ ପରାକ୍ରମୀ — ଆପଣଙ୍କ ଓଜରେ ଏହି ସବୁ ତପ୍ତ ହେଉଛି। ହେ ଜଗତ୍‌ପ୍ରଭୁ, ତପ୍ତ ସୁନାର ବର୍ଣ୍ଣର ତେଜସ୍ୱୀ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ହେ ମହାତ୍ମା।

1.23.24

भयान्विता नभसि विमानगामिनो ।
विमानिता विपथगतिं प्रयान्ति ते।
ऋषेः सुतस्त्वमसि दयावतः प्रभो ।
महात्मनः खगवर कश्यपस्य ह ॥ १.२३.२४ ॥

ଭୟରେ ଭରିଥିବା, ଆକାଶରେ ବିମାନରେ ଗମନକାରୀ, ବିମାନ ଭଙ୍ଗି ଭୁଲ ପଥର ଗତି ପାଉଛନ୍ତି। ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଦୟାଳୁ ଋଷିଙ୍କ ପୁତ୍ର — ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପଙ୍କର, ହେ ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ।

1.23.25

स मा क्रुधः कुरु जगतो दयां परां ।
त्वमीश्वरः प्रशममुपैहि पाहि नः।
महाशनिस्फुरितसमस्वनेन ते ।
दिशोऽम्बरं त्रिदिवमियं च मेदिनी ॥ १.२३.२५ ॥

ଆପଣ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଜଗତ ପ୍ରତି ପରମ ଦୟା କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ଈଶ୍ୱର; ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ମହାବଜ୍ରର ଗର୍ଜନ ସମାନ ଶବ୍ଦରେ ଦିଗ, ଆକାଶ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଏହି ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଉଛି।

1.23.26

शिवश्च नो भव भगवन्सुखावहः ॥ १.२३.२६ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଓ ସୁଖଦାୟୀ ହୁଅନ୍ତୁ।

1.23.27

एवं स्तुतः सुपर्णस्तु देवैः सर्षिगणैस्तदा ।
तेजसः प्रतिसंहारमात्मनः स चकार ह ॥ १.२३.२७ ॥

ଏହିପରି ଦେବତା ଓ ଋଷିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ଼) ସେତେବେଳେ ନିଜର ତେଜ ସଂହାର କଲେ।