మహాభారతం · అధ్యాయం 1.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.23.1
तं समुद्रमतिक्रम्य कद्रूर्विनतया सह ।
न्यपतत्तुरगाभ्याशे न चिरादिव शीघ्रगा ॥ १.२३.१ ॥
కద్రువ వినతతో కలిసి ఆ సముద్రాన్ని దాటి, ఆలస్యం లేకుండా వేగంగా వెళ్లి గుర్రం దగ్గర దిగింది.
1.23.2
ततस्ते तं हयश्रेष्ठं ददृशाते महाजवम् ।
शशाङ्ककिरणप्रख्यं कालवालमुभे तदा ॥ १.२३.२ ॥
అప్పుడు వారిద్దరూ ఆ శ్రేష్ఠ అశ్వాన్ని చూశారు; అది అత్యంత వేగవంతమైనది, చంద్రకిరణాల వంటి కాంతి కలది, నల్లని తోక కలది.
1.23.3
निशाम्य च बहून्वालान्कृष्णान्पुच्छसमाश्रितान् ।
विषण्णरूपां विनतां कद्रूर्दास्ये न्ययोजयत् ॥ १.२३.३ ॥
తోకకు అతుక్కుని ఉన్న అనేక నల్లని వెంట్రుకలను చూసి, కద్రువ విచారంగా ఉన్న వినతను దాస్యంలోకి నెట్టింది.
1.23.4
ततः सा विनता तस्मिन्पणितेन पराजिता ।
अभवद्दुःखसंतप्ता दासीभावं समास्थिता ॥ १.२३.४ ॥
అప్పుడు ఆ పందెంలో ఓడిపోయిన వినత దుఃఖంతో బాధపడి దాసి స్థితిని స్వీకరించింది.
1.23.5
एतस्मिन्नन्तरे चापि गरुडः काल आगते ।
विना मात्रा महातेजा विदार्याण्डमजायत ॥ १.२३.५ ॥
ఈ మధ్యకాలంలో, తగిన సమయం రాగా, మహాతేజస్వి అయిన గరుడుడు తల్లి లేకుండానే అండాన్ని పగలగొట్టి జన్మించాడు.
1.23.6
महासत्त्वबलोपेतः सर्वा विद्योतयन्दिशः ।
कामरूपः कामगमः कामवीर्यो विहंगमः ॥ १.२३.६ ॥
గొప్ప సత్త్వం, బలం కలవాడై, అన్ని దిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తూ, ఇచ్ఛానుసారం రూపం ధరించేవాడు, ఇచ్ఛానుసారం వెళ్లేవాడు, ఇచ్ఛానుసారం శక్తి కలవాడు ఆ పక్షి.
1.23.7
अग्निराशिरिवोद्भासन्समिद्धोऽतिभयंकरः ।
विद्युद्विस्पष्टपिङ्गाक्षो युगान्ताग्निसमप्रभः ॥ १.२३.७ ॥
అతడు అగ్నిరాశిలా ప్రకాశిస్తూ, ప్రజ్వలిస్తూ, అత్యంత భయంకరంగా ఉన్నాడు; మెరుపులా స్పష్టమైన పింగళ వర్ణ నేత్రాలు కలవాడై, యుగాంత అగ్నితో సమానమైన తేజస్సుతో ఉన్నాడు.
1.23.8
प्रवृद्धः सहसा पक्षी महाकायो नभोगतः ।
घोरो घोरस्वनो रौद्रो वह्निरौर्व इवापरः ॥ १.२३.८ ॥
అతడు అకస్మాత్తుగా పెరిగి, విశాల శరీరంతో పక్షిగా మారి ఆకాశంలోకి ఎగిరాడు; భయంకరమైన, భీకరమైన స్వరంతో, ఔర్వుని మరొక అగ్నిలా ఉగ్రుడై ఉన్నాడు.
1.23.9
तं दृष्ट्वा शरणं जग्मुर्देवाः सर्वे विभावसुम् ।
प्रमिपत्याब्रुवंश्चैनमासीनं विश्वरूपिणम् ॥ १.२३.९ ॥
అతన్ని చూసి దేవతలందరూ శరణు కోరి విభావసుని (అగ్ని) వద్దకు వెళ్ళారు; సమీపించి, కూర్చుని ఉన్న విశ్వరూపుడైన అతనితో ఇలా పలికారు.
1.23.10
अग्ने मा त्वं प्रवर्धिष्ठाः कच्चिन्नो न दिधक्षसि ।
असौ हि राशिः सुमहान्समिद्धस्तव सर्पति ॥ १.२३.१० ॥
ఓ అగ్నీ, నీవు మరింత పెరగకు; మమ్మల్ని దహించాలనుకుంటున్నావా? నీ ఆ పెద్ద ప్రజ్వలిత అగ్నిరాశి కదులుతోంది.
1.23.11
नैतदेवं यथा यूयं मन्यध्वमसुरार्दनाः ।
गरुडो बलवानेष मम तुल्यश्च तेजसा ॥ १.२३.११ ॥
అసురులను సంహరించువారలారా, మీరు భావిస్తున్నట్లు కాదు; ఈ గరుడుడు బలవంతుడు, తేజస్సులో నాకు సమానుడు.
1.23.12
जातः परमतेजस्वी विनतानन्दवर्धनः ।
तेजोराशिमिमं दृष्ट्वा युष्मान्मोहः समाविशत् ॥ १.२३.१२ ॥
అత్యంత తేజస్వి, వినత ఆనందాన్ని పెంచువాడు ఇతడు జన్మించాడు; ఈ తేజోరాశిని చూసి మీకు మోహం ఆవరించింది.
1.23.13
नागक्षयकरश्चै काश्यपेयो महाबलः ।
देवानां च हिते युक्तस्त्वहितो दैत्यरक्षसाम् ॥ १.२३.१३ ॥
నాగులను నాశనం చేసేవాడు, కశ్యపుని మహాబలుడైన కుమారుడు; దేవతల హితంలో నిమగ్నుడై, దైత్యులకు రాక్షసులకు శత్రువు.
1.23.14
न भीः कार्या कथं चात्र पश्यध्वं सहिता मया ।
एवमुक्तास्तदा गत्वा गरुडं वाग्भिरस्तुवन् ॥ १.२३.१४ ॥
ఇక్కడ భయపడకూడదు; నాతో కలిసి చూడండి. ఇలా చెప్పబడినప్పుడు వారు గరుత్మంతుని వద్దకు వెళ్లి మాటలతో స్తుతించారు.
1.23.15
ते दूरादभ्युपेत्यैनं देवाः सर्षिगणास्तदा ।
त्वमृषिस्त्वं महाभागस्त्वं देवः पतगेश्वरः ॥ १.२३.१५ ॥
అప్పుడు దేవతలు ఋషిగణాలతో కలిసి దూరం నుండి అతని వద్దకు చేరి అన్నారు: “నీవు ఋషివి, నీవు మహాభాగుడవు, నీవు దేవుడివి, నీవు పక్షులకు ప్రభువు.”
1.23.16
त्वं प्रभुस्तपनः सूर्यः परमेष्ठी प्रजापतिः ।
त्वमिन्द्रस्त्वं हयमुखस्त्वं शर्वस्त्वं जगत्पतिः ॥ १.२३.१६ ॥
నీవు ప్రభువు, తపింపజేసే సూర్యుడవు, పరమేష్ఠివి, ప్రజాపతివి; నీవు ఇంద్రుడవు, నీవు హయముఖుడవు, నీవు శర్వుడవు, నీవు జగత్పతివి.
1.23.17
त्वं मुखं पद्मजी विप्रस्त्वमग्निः पवनस्तथा ।
त्वं हि धाता विधाता च त्वं विष्णुः सुरसत्तमः ॥ १.२३.१७ ॥
నీవు ముఖం, పద్మజుడవు, విప్రుడవు; నీవు అగ్ని, వాయువు కూడా నీవే. నీవే ధాత, విధాత; నీవే విష్ణువు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవు.
1.23.18
त्वं महानभिभूः शश्वदमृतं त्वं महद्यशः ।
त्वं प्रभास्त्वमभिप्रेतं त्वं नस्त्राणमनुत्तमम् ॥ १.२३.१८ ॥
నీవు మహానుభావుడవు, నిత్యము విజేతవు, అమృతము; నీవు మహాయశస్సు. నీవు ప్రభ, నీవు అభీష్టము; మాకు నీవే అత్యుత్తమ రక్షణ.
1.23.19
ह्यनागतं चोपगतं च सर्वम् ॥ १.२३.१९ ॥
భవిష్యత్తూ వర్తమానమూ, సర్వమూ (మీరే).
1.23.20
त्वमुत्तमः सर्वमिदं चराचरं ।
गभस्तिभिर्भानुरिवावभाससे।
समाक्षिपन्भानुमतः प्रभां मुहु-
स्त्वमन्तकः सर्वमिदं ध्रुवाध्रुवम् ॥ १.२३.२० ॥
మీరే ఉత్తములు; ఈ చరాచర సర్వమూ. సూర్యునిలా కిరణాలతో ప్రకాశిస్తారు; పదే పదే సూర్యుని కాంతిని కూడా మసకబరుస్తారు. మీరే అంతకుడు; స్థిరమూ అస్థిరమూ అయిన ఇదంతా.
1.23.21
दिवाकरः परिकुपितो यथा दहे-
त्प्रजास्तथा दहसि हुताशनप्रभ।
भयंकरः प्रलय इवाग्निरुत्थितो ।
विनाशयन्युगपरिवर्तनान्तकृत् ॥ १.२३.२१ ॥
కోపించిన సూర్యుడు ప్రజలను దహించినట్లు, మీరు దహిస్తారు, హుతాశనుని ప్రభా. ప్రళయంలా భయంకరంగా లేచిన అగ్నిలా, యుగ పరివర్తనకు అంతం చేసేవారిగా, నాశనం చేస్తూ.
1.23.22
खगेश्वरं शरणमुपागता वयं ।
महौजसं ज्वलनसमानवर्चसम्।
तडित्प्रभं वितिमिरमभ्रगोचरं ।
महाबलं गरुडमुपेत्य खेचरम् ॥ १.२३.२२ ॥
పక్షిరాజు శరణం కోరి మేము వచ్చాము — గొప్ప ఓజస్సు గలవారు, అగ్ని సమానమైన తేజస్సు గలవారు, మెరుపు కాంతి గలవారు, చీకటి లేనివారు, ఆకాశంలో సంచరించేవారు, మహాబలుడైన గరుడుని సమీపించి.
1.23.23
परावरं वरदमजय्यविक्रमं ।
तवौजस सर्वमिदं प्रतापितम्।
जगत्प्रभो तप्तसुवर्णवर्चसा ।
त्वं पाहि सर्वांश्च सुरान्महात्मनः ॥ १.२३.२३ ॥
ఉన్నతులకూ తక్కువవారికీ వరమిచ్చేవారు, జయించలేని పరాక్రమం గలవారు — మీ ఓజస్సుచేత ఇదంతా తపింపజేయబడుతోంది. జగత్ప్రభూ, కరిగిన బంగారంలా ప్రకాశించేవారు, మీరు సర్వ దేవతలనూ కాపాడండి, మహాత్మా.
1.23.24
भयान्विता नभसि विमानगामिनो ।
विमानिता विपथगतिं प्रयान्ति ते।
ऋषेः सुतस्त्वमसि दयावतः प्रभो ।
महात्मनः खगवर कश्यपस्य ह ॥ १.२३.२४ ॥
భయంతో నిండినవారు, ఆకాశంలో విమానాల్లో సంచరించేవారు, విమానాలు భగ్నమై, తప్పుదారి గతిని పొందుతున్నారు. ప్రభూ, మీరు దయగల ఋషి కుమారుడు — మహాత్ముడైన కశ్యపుని, పక్షులలో శ్రేష్ఠుడా.
1.23.25
स मा क्रुधः कुरु जगतो दयां परां ।
त्वमीश्वरः प्रशममुपैहि पाहि नः।
महाशनिस्फुरितसमस्वनेन ते ।
दिशोऽम्बरं त्रिदिवमियं च मेदिनी ॥ १.२३.२५ ॥
మీరు కోపించకండి; లోకంపై అత్యధిక దయ చూపండి. మీరు ఈశ్వరులు; శాంతించి మమ్మల్ని రక్షించండి. మీ మహా పిడుగుల ధ్వని వంటి శబ్దంతో దిక్కులు, ఆకాశం, స్వర్గం, ఈ భూమి కంపిస్తున్నాయి.
1.23.26
शिवश्च नो भव भगवन्सुखावहः ॥ १.२३.२६ ॥
ఓ భగవంతుడా, మాకు శుభకరుడిగా, సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడిగా ఉండు.
1.23.27
एवं स्तुतः सुपर्णस्तु देवैः सर्षिगणैस्तदा ।
तेजसः प्रतिसंहारमात्मनः स चकार ह ॥ १.२३.२७ ॥
ఈ విధంగా దేవతలచేత, ఋషిగణాలచేత స్తుతించబడిన సుపర్ణుడు (గరుడుడు) అప్పుడు తన తేజస్సును ఉపసంహరించుకున్నాడు.