Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.233

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.233.1

एवं ते समयं कृत्वा न्यवसंस्तत्र पाण्डवाः ।
वशे शस्त्रप्रतापेन कुर्वन्तोऽन्यान्महीक्षितः ॥ १.२३३.१ ॥

ଏହିପରି ସମ୍ମତି କରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେଠାରେ ବାସ କଲେ; ଅସ୍ତ୍ରପ୍ରତାପ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବଶରେ ରଖିଲେ।

1.233.2

तेषां मनुजसिंहानां पञ्चानाममितौजसाम् ।
बभूव कृष्णा सर्वेषां पार्थानां वशवर्तिनी ॥ १.२३३.२ ॥

ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ସେହି ପାଞ୍ଚ ନରସିଂହ ପାର୍ଥଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କର କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ବଶବର୍ତ୍ତିନୀ ହେଲେ।

1.233.3

ते तया तैश्च सा वीरैः पतिभिः सह पञ्चभिः ।
बभूव परमप्रीता नागैरिव सरस्वती ॥ १.२३३.३ ॥

ସେହି ବୀର ପାଞ୍ଚ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଯେପରି ନାଗମାନଙ୍କ ସହିତ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ପ୍ରସନ୍ନ ରହେ।

1.233.4

वर्तमानेषु धर्मेण पाण्डवेषु महात्मसु ।
व्यवर्धन्कुरवः सर्वे हीनदोषाः सुखान्विताः ॥ १.२३३.४ ॥

ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧର୍ମରେ ଚଳୁଥିବାବେଳେ ସମସ୍ତ କୁରୁ ଦୋଷରହିତ ଓ ସୁଖୀ ହୋଇ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ।

1.233.5

अथ दीर्घेण कालेन ब्राह्मणस्य विशांपते ।
कस्यचित्तस्करा जह्रुः केचिद्गा नृपसत्तम ॥ १.२३३.५ ॥

ତା'ପରେ ବହୁ ସମୟ ପରେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିଛି ଚୋର ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଗାଈ ଚୋରି କଲେ।

1.233.6

ह्रियमाणे धने तस्मिन्ब्राह्मणः क्रोधमूर्च्छितः ।
आगम्य खाण्डवप्रस्थमुदक्रोशत्स पाण्डवान् ॥ १.२३३.६ ॥

ସେହି ଧନ ଚୋରି ହେଉଥିବାବେଳେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ଆସି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଡାକିଲେ।

1.233.7

ह्रियते गोधनं क्षुद्रैर्नृशंसैरकृतात्मभिः ।
प्रसह्य चास्मद्विषयादभ्यधावत पाण्डवाः ॥ १.२३३.७ ॥

କ୍ଷୁଦ୍ର, ନିଷ୍ଠୁର ଓ ଅସଂଯତ ଲୋକମାନେ ଆମ ରାଜ୍ୟରୁ ବଳପୂର୍ବକ ଗୋଧନ ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି। ହେ ପାଣ୍ଡବଗଣ, ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ଧାଅ।

1.233.8

ब्राह्मणस्य प्रशान्तस्य हविर्ध्वाङ्क्षैः प्रलुप्यते ।
शार्दूलस्य गुहां शून्यां नीचः क्रोष्टाभिमर्दति ॥ १.२३३.८ ॥

ଶାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହବି କାଉମାନେ ଲୁଟନ୍ତି, ଏବଂ ବାଘର ଶୂନ୍ୟ ଗୁମ୍ଫାକୁ ନୀଚ ଶିଆଳ ପଦଦଳିତ କରେ, ସେହିପରି ଏହା ଘଟୁଛି।

1.233.9

अरक्षितारं राजानं बलिषद्भागहारिणम् ।
तमाहुः सर्वलोकस्य समग्रं पापचारिणम् ॥ १.२३३.९ ॥

ଯିଏ ରାଜା ରକ୍ଷା ନକରି ପ୍ରଜାଙ୍କ ଠାରୁ ଷଷ୍ଠ ଭାଗ କର ରୂପେ ନିଏ, ତାକୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାପୀ ବୋଲେ।

1.233.10

ब्राह्मणस्वे हृते चोरैर्धर्मार्थे च विलोपिते ।
रोरूयमाणे च मयि क्रियतां हस्तधारणा ॥ १.२३३.१० ॥

ଚୋରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସ୍ୱତ୍ୱ ହରଣ କରିଛନ୍ତି, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ମୁଁ ବିଳାପ କରୁଛି, ମୋତେ ହାତ ଧରି ସାହାଯ୍ୟ କର।

1.233.11

रोरूयमाणस्याभ्याशे भृशं विप्रस्य पाण्डवः ।
तानि वाक्यानि शुश्राव कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ १.२३३.११ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଳାପ କରୁଥିବା ବେଳେ ନିକଟରେ ଥିବା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟ ସେହି କଥା ଶୁଣିଲେ।

1.233.12

श्रुत्वैव च महाबाहुर्मा भैरित्याह तं द्विजम् ।
आयुधानि च यत्रासन्पाण्डवानां महात्मनां ॥ १.२३३.१२ ॥

ଏହା ଶୁଣିବାମାତ୍ରେ ମହାବାହୁ ସେହି ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଭୟ କରନାହିଁ"; ପରେ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଆୟୁଧ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।

1.233.13

कृष्णया सह तत्रास्ते धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
संप्रवेशाय चाशक्तो गमनाय च पाण्डवः ॥ १.२३३.१३ ॥

କୃଷ୍ଣା ସହିତ ସେଠାରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରହିଲେ। ପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ଯିବାରେ ଅସମର୍ଥ ସେହି ପାଣ୍ଡବ ଥିଲେ।

1.233.14

तस्य चार्तस्य तैर्वाक्यैश्चोद्यमानः पुनःपुनः ।
आक्रन्दे तत्र कौन्तेयश्चिन्तयामास दुःखितः ॥ १.२३३.१४ ॥

ସେହି ପୀଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଆକ୍ରନ୍ଦନରେ ଦୁଃଖିତ କୌନ୍ତେୟ ଚିନ୍ତା କଲେ।

1.233.15

ह्रियमाणे धने तस्मिन्ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
अश्रुप्रमार्जनं तस्य कर्तव्यमिति निश्चयः ॥ १.२३३.१५ ॥

ସେହି ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ ହରଣ ହେଉଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ଲୋତକ ପୋଛିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଏହା ତାଙ୍କ ନିଶ୍ଚୟ ଥିଲା।

1.233.16

उपर्रेक्षणजोऽधर्मः सुमहान्स्यान्महीपतेः ।
यद्यस्य रुदतो द्वारि न करोम्यद्य रक्षणम् ॥ १.२३३.१६ ॥

ଆଜି ଦ୍ୱାରରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଏହାକୁ ଯଦି ମୁଁ ରକ୍ଷା ନ କରେ, ତେବେ ରାଜାଙ୍କ ଉପେକ୍ଷାରୁ ଜାତ ଅଧର୍ମ ଅତି ମହାନ ହେବ।

1.233.17

अनास्तिक्यं च सर्वेषामस्माकमपि रक्षणे ।
प्रतितिष्ठेत लोकेऽस्मिन्नधर्मश्चैव नो भवेत् ॥ १.२३३.१७ ॥

ଆମ ରକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅନାସ୍ତିକ୍ୟ ଏହି ଲୋକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ, ଆମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଧର୍ମ ହିଁ ହେବ।

1.233.18

अनापृच्छय तु राजानं गते मयि न संशयः ।
अजातशत्रोर्नृपतेर्मयि चैवानृतं भवेत् ॥ १.२३३.१८ ॥

ରାଜାଙ୍କୁ ନ ପଚାରି ମୁଁ ଗଲେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତେବେ ଅଜାତଶତ୍ରୁ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ହେବ।

1.233.19

अनुप्रवेशे राज्ञस्तु वनवासो भवेन्मम ।
सर्वमन्यत्परिहृतं धर्षणात्तु महीपतेः ॥ १.२३३.१९ ॥

ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ମୋର ବନବାସ ହେବ। ରାଜାଙ୍କ ଅପମାନ ହେତୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବିଷୟ ପରିହୃତ ହୋଇଛି।

1.233.20

अधर्मो वै महानस्तु वने वा मरणं मम ।
शरीरस्य विनाशेन धर्म एव विशिष्यते ॥ १.२३३.२० ॥

ମୋ ଅଧର୍ମ ବଡ ହେଉ; ବନରେ ରହିବା ହେଉ ବା ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ। ଶରୀର ବିନାଶରେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରହେ।

1.233.21

एवं विनिश्चित्य ततः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अनुप्रविश्य राजानमापृच्छय च विशांपते ॥ १.२३३.२१ ॥

ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ, ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ।

1.233.22

मुखमाच्छाद्य निबिडमुत्तरीयेण वाससा ।
अग्रजं चार्जुनो गेहादभिवाद्याशु निःसृतः ॥ १.२३३.२२ ॥

ମୁଖକୁ ଉତ୍ତରୀୟ ବସ୍ତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଢାଙ୍କି, ଅର୍ଜୁନ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଶୀଘ୍ର ଘରୁ ବାହାରିଗଲେ।

1.233.23

धनुरादाय संहृष्टो ब्राह्मणं प्रत्यभाषत ।
ब्राह्मणा गम्यतां शीघ्रं यावत्परधनैर्षिणः ॥ १.२३३.२३ ॥

ଧନୁ ଧରି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଅର୍ଜୁନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପରଧନ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରେ ନ ଯାଇଥିବାବେଳେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ।

1.233.24

न दूरे ते गताः क्षुद्रास्तावद्गच्छावहे सह ।
यावन्निवर्तयाम्यद्य चोरहस्ताद्धनं तव ॥ १.२३३.२४ ॥

ସେହି ନୀଚମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ଦୂରକୁ ଯାଇନାହାନ୍ତି; ତେଣୁ ଆମେ ଦୁହେଁ ଏକତ୍ର ଯିବା, ଆଜି ଚୋରର ହାତରୁ ତୁମ ଧନ ଫେରାଇ ନ ଆଣିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

1.233.25

सोऽनुसृत्य महाबाहुर्धन्वी वर्मी रथी ध्वजी ।
शरैर्विध्वस्य तांश्चोरानवजित्य च तद्धनम् ॥ १.२३३.२५ ॥

ସେ ପଛା କରି, ମହାବାହୁ, ଧନୁର୍ଧାରୀ, କବଚଧାରୀ, ରଥୀ ଓ ଧ୍ୱଜଧାରୀ ହୋଇ, ବାଣରେ ସେହି ଚୋରମାନଙ୍କୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରି ଓ ଜିତି ସେ ଧନ ଫେରାଇ ଆଣିଲା।

1.233.26

ब्राह्मणं समुपाकृत्य यशः प्राप्य च पाण्डवः ।
ततस्तद्गेधनं पार्थो दत्त्वा तस्मै द्विजातये ॥ १.२३३.२६ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ନିକଟକୁ ଡାକି ଓ ଯଶ ପାଇ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ପାର୍ଥ ସେ ଧନ ସେହି ଦ୍ୱିଜକୁ ଦେଲେ।

1.233.27

आजगाम पुरं वीरः सव्यसाची धनञ्जयः ।
सोऽभिवाद्य गुरून्सर्वान्सर्वैश्चाप्यभिनन्दितः ॥ १.२३३.२७ ॥

ବୀର ସବ୍ୟସାଚୀ ଧନଞ୍ଜୟ ନଗରକୁ ଆସିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ସମସ୍ତେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଦେଲେ।

1.233.28

धर्मराजमुवाचेदं व्रतमादिश मे प्रभो ।
समयः समतिक्रान्तो भवत्संदर्शने मया ॥ १.२३३.२८ ॥

ସେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ମୋର ବ୍ରତ ମୋତେ ଆଦେଶ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସମୟରେ ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞାକାଳ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛି।'

1.233.29

वनवासं गमिष्यामि समयो ह्येष नः कृतः ।
इत्युक्तो धर्मरास्तु सहसा वाक्यमप्रियम् ॥ १.२३३.२९ ॥

'ମୁଁ ବନବାସକୁ ଯିବି; ଏହା ହିଁ ଆମ ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିଲା।' ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ଧର୍ମରାଜ ସହସା ଏକ ଅପ୍ରିୟ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.233.30

कथमित्यब्रवीद्वाचा शोकार्तः सज्जमानया ।
युधिष्ठिरो गुडाकेशं भ्राता भ्रातरमच्युतम् ॥ १.२३३.३० ॥

'କେମିତି?' ଏପରି ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଲଡ଼ଖଡ଼ା ସ୍ୱରରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭାଇ ଗୁଡ଼ାକେଶ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ, ନିଜ ଅଚ୍ୟୁତ ଭାଇଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.233.31

उवाच दीनो राजा च धनञ्जयमिदं वचः ।
प्रमाणमस्मि यदि ते मत्तः शृणु वचोऽनघ ॥ १.२३३.३१ ॥

ଦୀନ ରାଜା ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରମାଣ ମନେ କର, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମୋ କଥା ଶୁଣ।

1.233.32

अनुप्रवेशे यद्वीर कृतवांस्त्वं ममाप्रियम् ।
सर्वं तदनुजानामि व्यलीकं न च मे हृदि ॥ १.२३३.३२ ॥

ହେ ବୀର, ପ୍ରବେଶରେ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ଯାହା ଅପ୍ରିୟ କରିଛ, ସେ ସବୁ ମୁଁ କ୍ଷମା କରୁଛି; ମୋ ହୃଦୟରେ ସେଥିପାଇଁ କୌଣସି ଶତ୍ରୁତା ନାହିଁ।

1.233.33

गुरोरनुप्रवेशो हि नोपघातो यवीयसः ।
यवीयसोऽनुप्रवेशो ज्येष्ठस्य विधिलोपकः ॥ १.२३३.३३ ॥

ବଡ଼ ପଛରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସାନ ପାଇଁ କ୍ଷତି ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ସାନର ବଡ଼ ପଛରେ ପ୍ରବେଶ ବଡ଼ର ବିଧି ଲୋପ କରେ।

1.233.34

निवर्तस्व महाबाहो कुरुष्व वचनं मम ।
न हि ते धर्मलोपोऽस्ति न च ते धर्पणा कृता ॥ १.२३३.३४ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ଫେରିଯାଅ ଓ ମୋ କଥା ମାନ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମଲୋପ ହୋଇନାହିଁ, ଆଉ ତୁମେ ଅପମାନ ମଧ୍ୟ କରିନାହଁ।

1.233.35

न व्याजेन चरेद्धर्ममिति मे भवतः श्रुतम् ।
न सत्याद्विचलिष्यामि सत्येनायुधमालभे ॥ १.२३३.३५ ॥

"ଛଳରେ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ" ଏହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଛି। ମୁଁ ସତ୍ୟରୁ ବିଚଳିତ ହେବି ନାହିଁ; ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୋ ଅସ୍ତ୍ର ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛି।

1.233.36

सोऽभ्यनुज्ञाय राजानं वनचर्याय दीक्षितः ।
वने द्वादश मासांस्तु वासायानुजगाम ह ॥ १.२३३.३६ ॥

ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ବନବାସ ବ୍ରତରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ବାର ମାସ ବନରେ ବାସ କରିବାକୁ ଗଲେ।