มหาภารตะ · อัธยายะ 1.233

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.233.1

एवं ते समयं कृत्वा न्यवसंस्तत्र पाण्डवाः ।
वशे शस्त्रप्रतापेन कुर्वन्तोऽन्यान्महीक्षितः ॥ १.२३३.१ ॥

ปาณฑพทั้งหลายตกลงกันดังนี้แล้วก็พำนักอยู่ที่นั่น ปราบกษัตริย์องค์อื่นๆ ของโลกให้อยู่ในอำนาจด้วยพลังของอาวุธ

1.233.2

तेषां मनुजसिंहानां पञ्चानाममितौजसाम् ।
बभूव कृष्णा सर्वेषां पार्थानां वशवर्तिनी ॥ १.२३३.२ ॥

กฤษณา (เทราปที) ได้เป็นภรรยาของบุรุษทั้งห้า ซึ่งเป็นราชสีห์ในหมู่มนุษย์ เป็นบุตรของปฤถา มีพลังหาที่สุดมิได้ นางเชื่อฟังทุกคนในหมู่เขา

1.233.3

ते तया तैश्च सा वीरैः पतिभिः सह पञ्चभिः ।
बभूव परमप्रीता नागैरिव सरस्वती ॥ १.२३३.३ ॥

นางพร้อมด้วยสามีวีรบุรุษทั้งห้านั้น มีความยินดียิ่ง ดุจแม่น้ำสรัสวดีที่ชื่นชมกับพวกนาคะ

1.233.4

वर्तमानेषु धर्मेण पाण्डवेषु महात्मसु ।
व्यवर्धन्कुरवः सर्वे हीनदोषाः सुखान्विताः ॥ १.२३३.४ ॥

เมื่อปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ดำรงอยู่ด้วยธรรม ชาวกุรุทั้งปวงก็เจริญรุ่งเรือง ปราศจากโทษเสียหาย และอิ่มเอมด้วยความสุข

1.233.5

अथ दीर्घेण कालेन ब्राह्मणस्य विशांपते ।
कस्यचित्तस्करा जह्रुः केचिद्गा नृपसत्तम ॥ १.२३३.५ ॥

ต่อมา ภายหลังกาลเวลานาน โจรกลุ่มหนึ่งได้ขโมยวัวของพราหมณ์ผู้หนึ่ง ข้าแต่จอมมนุษย์ ข้าแต่ราชาผู้ประเสริฐ

1.233.6

ह्रियमाणे धने तस्मिन्ब्राह्मणः क्रोधमूर्च्छितः ।
आगम्य खाण्डवप्रस्थमुदक्रोशत्स पाण्डवान् ॥ १.२३३.६ ॥

ขณะที่ทรัพย์สินนั้นถูกพรากไป พราหมณ์ผู้นั้นเต็มไปด้วยความโกรธ จึงมายังขาณฑวปรัสถ์ ร้องเรียกต่อปาณฑพ

1.233.7

ह्रियते गोधनं क्षुद्रैर्नृशंसैरकृतात्मभिः ।
प्रसह्य चास्मद्विषयादभ्यधावत पाण्डवाः ॥ १.२३३.७ ॥

ฝูงวัวของเราถูกพวกคนชั่วร้ายโหดเหี้ยม ไม่รู้จักข่มใจตนกำลังพรากไป โดยใช้กำลังชิงเอาจากแว่นแคว้นของเรา ข้าแต่ปาณฑพ จงไล่ตามพวกมันไปเถิด

1.233.8

ब्राह्मणस्य प्रशान्तस्य हविर्ध्वाङ्क्षैः प्रलुप्यते ।
शार्दूलस्य गुहां शून्यां नीचः क्रोष्टाभिमर्दति ॥ १.२३३.८ ॥

ดุจกาทั้งหลายแย่งชิงเครื่องบูชาของพราหมณ์ผู้สงบ และดุจสุนัขจิ้งจอกชั่วช้าย่ำยีถ้ำของเสือโคร่งที่ว่างเปล่า สิ่งนี้ก็กำลังเกิดขึ้นเช่นนั้น

1.233.9

अरक्षितारं राजानं बलिषद्भागहारिणम् ।
तमाहुः सर्वलोकस्य समग्रं पापचारिणम् ॥ १.२३३.९ ॥

กษัตริย์ผู้ไม่คุ้มครองแต่กลับรับส่วนหนึ่งในหกเป็นภาษี ทั้งโลกเรียกเขาว่าเป็นผู้กระทำบาปโดยสิ้นเชิง

1.233.10

ब्राह्मणस्वे हृते चोरैर्धर्मार्थे च विलोपिते ।
रोरूयमाणे च मयि क्रियतां हस्तधारणा ॥ १.२३३.१० ॥

ทรัพย์ของพราหมณ์ถูกโจรชิงไป และธรรมกับทรัพย์สมบัติก็ถูกทำลาย ข้าพเจ้ากำลังคร่ำครวญ ขอท่านโปรดยื่นมือช่วยเหลือเถิด

1.233.11

रोरूयमाणस्याभ्याशे भृशं विप्रस्य पाण्डवः ।
तानि वाक्यानि शुश्राव कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ १.२३३.११ ॥

ขณะพราหมณ์คร่ำครวญอยู่ใกล้ๆ อย่างหนัก ธนัญชัย บุตรของกุนตี ปาณฑพองค์นั้น ได้ยินถ้อยคำเหล่านั้น

1.233.12

श्रुत्वैव च महाबाहुर्मा भैरित्याह तं द्विजम् ।
आयुधानि च यत्रासन्पाण्डवानां महात्मनां ॥ १.२३३.१२ ॥

เมื่อได้ฟังแล้ว วีรบุรุษแขนใหญ่ก็กล่าวกับพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งนั้นทันทีว่า "อย่ากลัวเลย" แล้วไปยังที่ซึ่งอาวุธของปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ตั้งอยู่

1.233.13

कृष्णया सह तत्रास्ते धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
संप्रवेशाय चाशक्तो गमनाय च पाण्डवः ॥ १.२३३.१३ ॥

พระเจ้าธรรมราช ยุธิษฐิระ บุตรของปาณฑุ ประทับอยู่ที่นั่นพร้อมด้วยกฤษณา ไม่อาจเข้าไปหรือไปจากที่นั้นได้

1.233.14

तस्य चार्तस्य तैर्वाक्यैश्चोद्यमानः पुनःपुनः ।
आक्रन्दे तत्र कौन्तेयश्चिन्तयामास दुःखितः ॥ १.२३३.१४ ॥

ขณะถูกพราหมณ์ผู้ทุกข์ระทมนั้นกระตุ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าด้วยถ้อยคำเหล่านั้น บุตรของกุนตีผู้เศร้าโศกก็ครุ่นคิดอยู่ท่ามกลางเสียงคร่ำครวญ

1.233.15

ह्रियमाणे धने तस्मिन्ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
अश्रुप्रमार्जनं तस्य कर्तव्यमिति निश्चयः ॥ १.२३३.१५ ॥

ขณะทรัพย์ของพราหมณ์ผู้เป็นตปัสวีนั้นถูกพรากไป ปาณฑพตั้งใจแน่วแน่ว่า การเช็ดน้ำตาให้เขาเป็นหน้าที่ของตน

1.233.16

उपर्रेक्षणजोऽधर्मः सुमहान्स्यान्महीपतेः ।
यद्यस्य रुदतो द्वारि न करोम्यद्य रक्षणम् ॥ १.२३३.१६ ॥

ความอธรรมอันใหญ่หลวงที่เกิดจากการละเลยของกษัตริย์ผู้ปกครองแผ่นดิน จะเกิดขึ้นหากวันนี้เราไม่คุ้มครองบุรุษผู้ร้องไห้อยู่ที่ประตูนี้

1.233.17

अनास्तिक्यं च सर्वेषामस्माकमपि रक्षणे ।
प्रतितिष्ठेत लोकेऽस्मिन्नधर्मश्चैव नो भवेत् ॥ १.२३३.१७ ॥

หากการไม่เชื่อในธรรมแพร่หลายในโลกนี้ แม้เพราะการคุ้มครองของเรา อธรรมก็จะตกแก่พวกเราเช่นกัน

1.233.18

अनापृच्छय तु राजानं गते मयि न संशयः ।
अजातशत्रोर्नृपतेर्मयि चैवानृतं भवेत् ॥ १.२३३.१८ ॥

หากข้าพเจ้าไปโดยไม่ขออนุญาตพระราชา ย่อมไม่มีข้อสงสัย ความเท็จก็จะตกแก่พระเจ้าอชาตศัตรูและแก่ข้าพเจ้าด้วย

1.233.19

अनुप्रवेशे राज्ञस्तु वनवासो भवेन्मम ।
सर्वमन्यत्परिहृतं धर्षणात्तु महीपतेः ॥ १.२३३.१९ ॥

เพราะข้าพเจ้าเข้าไปในห้องส่วนพระองค์ของพระราชา ข้าพเจ้าต้องไปถูกเนรเทศเข้าป่า ทุกสิ่งอื่นนั้นถูกละไว้เพราะการล่วงเกินจอมแผ่นดิน

1.233.20

अधर्मो वै महानस्तु वने वा मरणं मम ।
शरीरस्य विनाशेन धर्म एव विशिष्यते ॥ १.२३३.२० ॥

ให้การละเมิดของข้าพเจ้าเป็นความผิดใหญ่หลวงเถิด ไม่ว่าจะต้องอยู่ในป่าหรือต้องพบความตาย แม้ต้องแลกด้วยการทำลายร่างกาย ธรรมนั่นแหละเป็นสิ่งที่ประเสริฐยิ่ง

1.233.21

एवं विनिश्चित्य ततः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अनुप्रविश्य राजानमापृच्छय च विशांपते ॥ १.२३३.२१ ॥

ครั้นตัดสินใจดังนี้แล้ว ธนัญชัยบุตรของกุนตี เข้าไปข้างในและทูลลาพระราชา ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน

1.233.22

मुखमाच्छाद्य निबिडमुत्तरीयेण वाससा ।
अग्रजं चार्जुनो गेहादभिवाद्याशु निःसृतः ॥ १.२३३.२२ ॥

อรชุนคลุมหน้าให้มิดชิดด้วยผ้าอุตตรียะ คำนับพี่ชายใหญ่แล้วรีบออกจากวัง

1.233.23

धनुरादाय संहृष्टो ब्राह्मणं प्रत्यभाषत ।
ब्राह्मणा गम्यतां शीघ्रं यावत्परधनैर्षिणः ॥ १.२३३.२३ ॥

อรชุนหยิบคันธนูขึ้น ด้วยความยินดี กล่าวกับพราหมณ์ว่า "ท่านพราหมณ์ จงรีบไปเถิด ก่อนที่ผู้ที่แสวงหาทรัพย์ของผู้อื่นจะไปได้ไกล"

1.233.24

न दूरे ते गताः क्षुद्रास्तावद्गच्छावहे सह ।
यावन्निवर्तयाम्यद्य चोरहस्ताद्धनं तव ॥ १.२३३.२४ ॥

คนชั่วเหล่านั้นยังไปไม่ไกล เราทั้งสองจงไปด้วยกันเถิด จนถึงวันนี้เราจะนำทรัพย์ของท่านกลับคืนมาจากมือของโจร

1.233.25

सोऽनुसृत्य महाबाहुर्धन्वी वर्मी रथी ध्वजी ।
शरैर्विध्वस्य तांश्चोरानवजित्य च तद्धनम् ॥ १.२३३.२५ ॥

วีรบุรุษแขนยาวผู้นั้น ถืออาวุธ สวมเกราะ ขึ้นรถศึกที่มีธงชัยปลิว ติดตามไป ใช้ลูกศรทำลายพวกโจรนั้น ปราบพวกมันได้แล้วนำทรัพย์นั้นกลับคืนมา

1.233.26

ब्राह्मणं समुपाकृत्य यशः प्राप्य च पाण्डवः ।
ततस्तद्गेधनं पार्थो दत्त्वा तस्मै द्विजातये ॥ १.२३३.२६ ॥

ปาณฑพปารถะเรียกพราหมณ์เข้ามาใกล้ ได้รับเกียรติยศแล้ว จึงมอบทรัพย์นั้นให้แก่พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งผู้นั้น

1.233.27

आजगाम पुरं वीरः सव्यसाची धनञ्जयः ।
सोऽभिवाद्य गुरून्सर्वान्सर्वैश्चाप्यभिनन्दितः ॥ १.२३३.२७ ॥

วีรบุรุษสัวยสาจินธนัญชัยเดินทางกลับถึงนคร คำนับบรรดาผู้อาวุโสทั้งปวง และทุกคนต่างก็ชื่นชมต้อนรับท่าน

1.233.28

धर्मराजमुवाचेदं व्रतमादिश मे प्रभो ।
समयः समतिक्रान्तो भवत्संदर्शने मया ॥ १.२३३.२८ ॥

อรชุนกล่าวกับพระธรรมราชว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นใหญ่ ขอโปรดสั่งข้าพระองค์เรื่องคำปฏิญาณของข้าพระองค์ เวลาที่ข้าพระองค์ตกลงไว้ได้ล่วงพ้นไปแล้ว ขณะที่ข้าพระองค์กำลังเข้าเฝ้าพระองค์อยู่"

1.233.29

वनवासं गमिष्यामि समयो ह्येष नः कृतः ।
इत्युक्तो धर्मरास्तु सहसा वाक्यमप्रियम् ॥ १.२३३.२९ ॥

"ข้าพระองค์จะไปอยู่ป่าเนรเทศ เพราะเป็นข้อตกลงที่เราทำกันไว้" เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว พระธรรมราชก็กล่าวถ้อยคำที่ไม่น่าพอใจขึ้นโดยทันที

1.233.30

कथमित्यब्रवीद्वाचा शोकार्तः सज्जमानया ।
युधिष्ठिरो गुडाकेशं भ्राता भ्रातरमच्युतम् ॥ १.२३३.३० ॥

"เป็นไปได้อย่างไร" ยุธิษฐิระผู้ทุกข์ระทมด้วยความโศก กล่าวด้วยน้ำเสียงสั่นเครือ กับอรชุนผู้มีผมมวยงาม พี่น้องผู้ไม่เคยพลาด

1.233.31

उवाच दीनो राजा च धनञ्जयमिदं वचः ।
प्रमाणमस्मि यदि ते मत्तः शृणु वचोऽनघ ॥ १.२३३.३१ ॥

พระราชาผู้อ่อนล้าได้กล่าวถ้อยคำนี้แก่ธนัญชัยว่า "หากเจ้าถือว่าเรามีอำนาจเหนือเจ้า ผู้ไร้บาป จงฟังถ้อยคำของเราเถิด"

1.233.32

अनुप्रवेशे यद्वीर कृतवांस्त्वं ममाप्रियम् ।
सर्वं तदनुजानामि व्यलीकं न च मे हृदि ॥ १.२३३.३२ ॥

วีรบุรุษเอ๋ย สิ่งที่ไม่น่าพอใจใดที่เจ้าได้กระทำต่อเราด้วยการเข้ามาในวัง เราให้อภัยแก่สิ่งนั้นทั้งหมด ในใจของเราไม่มีความขุ่นเคืองใดเลย

1.233.33

गुरोरनुप्रवेशो हि नोपघातो यवीयसः ।
यवीयसोऽनुप्रवेशो ज्येष्ठस्य विधिलोपकः ॥ १.२३३.३३ ॥

การเข้าไปหลังผู้เป็นพี่ไม่ทำร้ายผู้เป็นน้อง แต่การที่ผู้น้องเข้าไปก่อนผู้พี่ย่อมละเมิดกฎของผู้พี่

1.233.34

निवर्तस्व महाबाहो कुरुष्व वचनं मम ।
न हि ते धर्मलोपोऽस्ति न च ते धर्पणा कृता ॥ १.२३३.३४ ॥

ข้าแต่ผู้มีแขนยาว จงหันกลับมาและทำตามคำของเราเถิด เจ้าไม่ได้ละเมิดธรรม และเจ้าก็มิได้กระทำความผิดใดๆ

1.233.35

न व्याजेन चरेद्धर्ममिति मे भवतः श्रुतम् ।
न सत्याद्विचलिष्यामि सत्येनायुधमालभे ॥ १.२३३.३५ ॥

"ไม่ควรประพฤติธรรมด้วยการหลอกลวง" ข้อนี้เราได้ยินจากท่าน เราจะไม่หวั่นไหวจากความจริง เราแตะอาวุธของเราด้วยความจริง

1.233.36

सोऽभ्यनुज्ञाय राजानं वनचर्याय दीक्षितः ।
वने द्वादश मासांस्तु वासायानुजगाम ह ॥ १.२३३.३६ ॥

ครั้นลาพระราชาแล้ว และตั้งตนอยู่ในคำปฏิญาณการพเนจรในป่า ท่านจึงเข้าไปอาศัยอยู่ในป่าเป็นเวลาสิบสองเดือน