Mahābhārata · Adhyāya 1.237
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.237.1
ततो वयं प्रव्यथिताः सर्वा भारतसत्तम ।
अयाम शरणं विप्रं तं तपोधनमच्युतम् ॥ १.२३७.१ ॥
Then we, all deeply distressed, O best of the Bharatas, went for refuge to that brahmin, Acyuta, whose wealth is austerity.
1.237.2
रूपेण वयसा चैव कन्दर्पेण च दर्पिताः ।
अयुक्तं कृतवत्यः स्म क्षन्तुमर्हसि नो द्विज ॥ १.२३७.२ ॥
Made proud by beauty, youth and Kandarpa, we did an improper thing. O twice-born, you should forgive us.
1.237.3
एष एव वधोऽस्माकं स्वयं प्राप्तस्तपोधन ।
यद्वयं संशितात्मानं प्रलोब्धुं त्वामिहागताः ॥ १.२३७.३ ॥
O you whose wealth is austerity, this destruction has come upon us of our own accord, that we have come here to seduce you, whose self is disciplined.
1.237.4
अवध्यास्तु स्त्रियः सृष्टा मन्यन्ते धर्मचारिणः ।
तस्माद्धर्मेण वर्ध त्वं नास्मन्हिंसितुमर्हसि ॥ १.२३७.४ ॥
Those who follow dharma consider women to have been created not to be slain; therefore punish us according to dharma—it is not fitting for you to harm us.
1.237.5
सर्वभूतेषु धर्मज्ञ मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ।
सत्यो भवतु कल्याण एष वादो मनीषिणाम् ॥ १.२३७.५ ॥
O knower of dharma, the one who is friendly toward all beings is called a brahmin. Let this saying of the wise be true, O auspicious one.
1.237.6
शरणं च प्रपन्नानां शिष्टाः कुर्वन्ति पालनम् ।
शरणं त्वां प्रपन्नाः स्म तस्मात्त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ १.२३७.६ ॥
The virtuous protect those who have taken refuge. We have taken refuge in you; therefore you should forgive us.
1.237.7
एवमुक्तः स धर्मात्मा ब्राह्मणः शुभकर्मकृत् ।
प्रसादं कृतवान्वीर रविसोमसमप्रभः ॥ १.२३७.७ ॥
Thus addressed, that righteous brahmin, doer of good deeds, showed his favor, O hero, whose splendor was equal to the sun and the moon.
1.237.8
शतं शतसहस्रं तु सर्वमक्षय्यवाचकम् ।
परिमाणं शतं त्वेतन्नेदमक्षय्यवाचकम् ॥ १.२३७.८ ॥
A hundred and a hundred thousand all signify the inexhaustible. But a hundred is a measure; this does not signify the inexhaustible.
1.237.9
यदा च वो ग्राहभूता गृह्णन्तीः पुरुषाञ्जले ।
उत्कर्षति जलात्तस्मात्स्थलं पुरुषसत्तमः ॥ १.२३७.९ ॥
When you, having become crocodiles, seize men in the water, the best of men draws them out of the water onto dry land.
1.237.10
तदा यूयं पुनः सर्वाः स्वं रूपं प्रतिपत्स्यथ ।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे हसतापि कदाचन ॥ १.२३७.१० ॥
Then all of you will regain your own form again. I have never before spoken a falsehood, not even in jest.
1.237.11
तानि सर्वाणि तीर्थानि ततः प्रभृति चैव ह ।
नारीतीर्थानि नाम्नेह ख्यातिं यास्यन्ति सर्वशः।
पुण्यानि च भविष्यन्ति पावनानि मनीषिणां ॥ १.२३७.११ ॥
All those sacred bathing places, from then on, shall here be known everywhere by the name of the Women's Tīrthas, and they shall become meritorious and purifying for the wise.
1.237.12
ततोऽभिवाद्य तं विप्रं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
अचिन्तयामोऽपसृत्य तस्माद्देशात्सुदुःखिताः ॥ १.२३७.१२ ॥
Then, having saluted that brahmin and circumambulated him, and withdrawing from that place, we, deeply grieved, began to reflect.
1.237.13
क्व नु नाम वयं सर्वाः कालेनाल्पेन तं नरम् ।
समागच्छेम यो नस्तद्रूपमापादयेत्पुनः ॥ १.२३७.१३ ॥
Where, indeed, shall we all meet, within a short time, that man who could restore us to that form again?
1.237.14
ता वयं चिन्तयित्वैव मुहूर्तादिव भारत ।
दृष्टवत्यो महाभागं देवर्षिमुत नारदम् ॥ १.२३७.१४ ॥
Thinking thus, O Bhārata, in a moment we saw the greatly fortunate divine sage Nārada.
1.237.15
संप्रहृष्टाः स्म तं दृष्ट्वा देवर्षिममितद्युतिम् ।
अभिवाद्य च तं पार्थ स्थिताः स्म व्रीडिताननाः ॥ १.२३७.१५ ॥
Greatly delighted to see him, O Pārtha, the divine sage of boundless splendor, we greeted him respectfully and stood with faces abashed.
1.237.16
स नोऽपृच्छद्दुःखमूलमुक्तवत्यो वयं च तम् ।
श्रउत्वा तत्र यथावृत्तमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२३७.१६ ॥
He asked us the root of our sorrow; we told him what had happened, and having heard it there, he spoke these words.
1.237.17
दक्षिणे सागरानूपे पञ्च तीर्थानि सन्ति वै ।
पुण्यानि रमणीयानि तानि गच्छत मा चिरं ॥ १.२३७.१७ ॥
In the south, on the shore of the ocean, there are five sacred fords, holy and delightful; go to them without delay.
1.237.18
तत्राशु पुरुषव्याघ्रः पाण्डवेयो धनञ्जयः ।
मोक्षयिष्यति शुद्धात्मा दुःखादस्मान्न संशयः ॥ १.२३७.१८ ॥
There, soon, the tiger among men, Dhanañjaya, the pure-souled son of Pāṇḍu, will free us from this sorrow; of this there is no doubt.
1.237.19
इत्युक्त्वा नारदः सर्वास्तत्रैवान्तरधीयत ।
तस्य सर्वा वयं वीर श्रुत्वा वाक्यमितो गताः।
तदिदं सत्यमेवाद्य मोक्षिताहं त्वयाऽनघ ॥ १.२३७.१९ ॥
Having said this, Nārada vanished right there. Hero, having heard his words, we all departed from here. Today that has proven true; faultless one, you have released me.
1.237.20
एतास्तु मम ताः सख्यश्चतस्रोऽन्या जले श्रिताः ।
कुरु कर्म शुभं वीर एताः सर्वा विमोक्षय ॥ १.२३७.२० ॥
These are my companions; four others besides them are held in the water. Hero, perform an auspicious deed and release all of them.
1.237.21
ततस्ताः पाण्डवश्रेष्ठः सर्वा एव विशांपते ।
अवगाह्य च तत्तीर्थं गृहीतो ग्राहिभिस्तदा ॥ १.२३७.२१ ॥
Then, O king, the best of the Pāṇḍavas went to all of them, plunged into that sacred ford, and at once was seized by the crocodiles.
1.237.22
ग्राहीभिश्चोत्तताराशु तरयामास तत्क्षणात् ।
सा चाप्सरा बभूवाशु सर्वाभरणभूषिता ॥ १.२३७.२२ ॥
Freed from the crocodiles, he quickly rose up, and in that very moment brought her across. And she at once became an apsaras, adorned with all ornaments.
1.237.23
एवं क्रमेण ताः सर्वा मोक्षयामास वीर्यवान् ॥ १.२३७.२३ ॥
In this way, in order, the mighty one released all of them.
1.237.24
उत्थाय च जलात्तस्मात्प्रतिलभ्य वपुः स्वकम् ।
तास्तदाऽप्सरसो राजन्नदृश्यन्त यथा पुरा ॥ १.२३७.२४ ॥
Rising from that water and regaining their own forms, O king, those apsaras appeared again just as before.
1.237.25
तीर्थानि शोधयित्वा तु तथानुज्ञाय ताः प्रभुः ।
चित्राङ्गदां पुनर्द्रष्टुं मणलूरं पुनर्ययौ ॥ १.२३७.२५ ॥
Having purified the sacred fords and taken leave of them, the lord went again to Maṇalūra to see Citrāṅgadā once more.
1.237.26
तस्यामजनयत्पुत्रं राजानं बभ्रुवाहनम् ।
तं दृष्ट्वा पाण्डवो राजंश्चित्रवाहनमब्रवीत् ॥ १.२३७.२६ ॥
She bore a son, the king Babhruvāhana. Seeing him, O king, the Pāṇḍava spoke to Citravāhana.
1.237.27
चित्राङ्गदायाः शुल्कं त्वं गृहाण बभ्रुवाहनम् ।
अनेन च भविष्यामि ऋणान्मुक्तो नराधिप ॥ १.२३७.२७ ॥
Take Babhruvāhana as the bride-price for Citrāṅgadā; by this, O lord of men, I shall be freed from my debt.
1.237.28
चित्राङ्गदां पुनर्वाक्यमब्रवीत्पाण्डुनन्दनः ।
इहैव भव भद्रं ते वर्धेथा बभ्रुवाहनम् ॥ १.२३७.२८ ॥
Again the son of Pāṇḍu spoke these words to Citrāṅgadā: Stay right here, may all be well with you; may you raise Babhruvāhana.
1.237.29
इन्द्रपस्थनिवासं मे त्वं तत्रागत्य रंस्यसि ।
कुन्ती युधिष्ठिरं भीमं भ्रातरौ मे कनीयसौ ॥ १.२३७.२९ ॥
You will come to my dwelling at Indraprastha and delight there: Kuntī, Yudhiṣṭhira and Bhīma, my two younger brothers.
1.237.30
आगत्य तत्र पश्येथा अन्यानपि च बान्धवान् ।
बान्धवैः सहिताः सर्वैर्नन्दसे त्वमनिन्दिते ॥ १.२३७.३० ॥
Having come there, you will see the other kinsmen too; O faultless one, joined with all your kinsmen, you will rejoice.
1.237.31
धर्मे स्थितः सत्यधृतिः कौन्तेयोऽथ युधिष्ठिरः ।
जित्वा तु पृथिवीं सर्वां राजसूयं करिष्यति ॥ १.२३७.३१ ॥
Established in dharma, firm in truth, the son of Kuntī, Yudhiṣṭhira, having conquered the whole earth, will perform the rājasūya sacrifice.
1.237.32
तत्रागच्छन्ति राजानः पृथिव्यां नृपसंज्ञिताः ।
बहूनि रत्नान्यादाय आगमिष्यति ते पिता ॥ १.२३७.३२ ॥
There the kings who are called rulers of the earth will come, and your father will come, bringing many jewels.
1.237.33
एकसार्थं प्रयातासि चित्रवाहनसेवया ।
द्रक्ष्यामि राजसूये त्वां पुत्रं पालय मा शुचः ॥ १.२३७.३३ ॥
You have gone off in one caravan to serve Citravāhana; I will see you at the rājasūya. Look after the son; do not grieve.
1.237.34
बभ्रुवाहननाम्ना तु मम प्राणो बहिश्चरः ।
तस्माद्भरस्व पुत्रं वै पुरुषं वंशवर्धनम् ॥ १.२३७.३४ ॥
My life-breath, named Babhruvāhana, wanders abroad; therefore sustain that son, the man who will increase the lineage.
1.237.35
चित्रावाहनदायादं धर्मात्पौरवनन्दनम् ।
पाण्डवानां प्रियं पुत्रं तस्मात्पालय सर्वदा ॥ १.२३७.३५ ॥
The heir of Citravāhana, the delight of the Pauravas, by dharma the beloved son of the Pāṇḍavas — therefore always protect him.
1.237.36
विप्रयोगेण संतापं मा कृथास्त्वमनिन्दिते ।
चित्राङ्गदामेवमुक्त्वा सागरानूपमाश्रितः ॥ १.२३७.३६ ॥
Do not cause yourself anguish through separation, O faultless one. Having thus spoken to Citrāṅgadā, he resorted to the sea-shore.
1.237.37
स्थानं दूरं समाप्लुत्य दत्त्वा बहुधनं तदा ।
केरलान्समतिक्रम्य गोकर्णमभितोऽगमत् ॥ १.२३७.३७ ॥
Having gone far from that place and given much wealth, he passed through the Keralas and went all around toward Gokarṇa.
1.237.38
आद्यं पशुपतेः स्थानं दर्शनादेव मुक्तिदम् ।
यत्र पापोऽपि मनुजः प्राप्नोत्यभयदं पदम् ॥ १.२३७.३८ ॥
This is the foremost place of Paśupati, which grants liberation merely by seeing it; there even a sinful man attains the state that gives fearlessness.