Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.237

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.237.1

ततो वयं प्रव्यथिताः सर्वा भारतसत्तम ।
अयाम शरणं विप्रं तं तपोधनमच्युतम् ॥ १.२३७.१ ॥

ତା'ପରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତପୋଧନ ସେହି ଅଚ୍ୟୁତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଲୁ।

1.237.2

रूपेण वयसा चैव कन्दर्पेण च दर्पिताः ।
अयुक्तं कृतवत्यः स्म क्षन्तुमर्हसि नो द्विज ॥ १.२३७.२ ॥

ରୂପ, ଯୌବନ ଓ କନ୍ଦର୍ପଙ୍କ ଦର୍ପରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ଆମେ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛୁ; ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଆମକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।

1.237.3

एष एव वधोऽस्माकं स्वयं प्राप्तस्तपोधन ।
यद्वयं संशितात्मानं प्रलोब्धुं त्वामिहागताः ॥ १.२३७.३ ॥

ହେ ତପୋଧନ, ଏହା ହିଁ ଆମ ନିଜ ଆଣିଥିବା ବଧ; ସଂଯମୀ ଆପଣଙ୍କୁ ଲୋଭାଇବାକୁ ଆମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ।

1.237.4

अवध्यास्तु स्त्रियः सृष्टा मन्यन्ते धर्मचारिणः ।
तस्माद्धर्मेण वर्ध त्वं नास्मन्हिंसितुमर्हसि ॥ १.२३७.४ ॥

ଧର୍ମଚାରୀମାନେ ମନେ କରନ୍ତି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅବଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଦଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମକୁ ହିଂସା କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

1.237.5

सर्वभूतेषु धर्मज्ञ मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ।
सत्यो भवतु कल्याण एष वादो मनीषिणाम् ॥ १.२३७.५ ॥

ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ମୈତ୍ରୀଭାବ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁହାଯାଏ; ହେ କଲ୍ୟାଣ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ସତ୍ୟ ହେଉ।

1.237.6

शरणं च प्रपन्नानां शिष्टाः कुर्वन्ति पालनम् ।
शरणं त्वां प्रपन्नाः स्म तस्मात्त्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ १.२३७.६ ॥

ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ସଜ୍ଜନମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ତେଣୁ ଆପଣ ଆମକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।

1.237.7

एवमुक्तः स धर्मात्मा ब्राह्मणः शुभकर्मकृत् ।
प्रसादं कृतवान्वीर रविसोमसमप्रभः ॥ १.२३७.७ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ଶୁଭକର୍ମକାରୀ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କୃପା କଲେ, ହେ ବୀର, ଯାହାର ପ୍ରଭା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଥିଲା।

1.237.8

शतं शतसहस्रं तु सर्वमक्षय्यवाचकम् ।
परिमाणं शतं त्वेतन्नेदमक्षय्यवाचकम् ॥ १.२३७.८ ॥

ଶହେ ଓ ଶହେ ହଜାର, ଏସବ ଅକ୍ଷୟର ସୂଚକ। ଶହେ ହେଉଛି ପରିମାଣ; ଏହା ଅକ୍ଷୟର ସୂଚକ ନୁହେଁ।

1.237.9

यदा च वो ग्राहभूता गृह्णन्तीः पुरुषाञ्जले ।
उत्कर्षति जलात्तस्मात्स्थलं पुरुषसत्तमः ॥ १.२३७.९ ॥

ଆପଣମାନେ କୁମ୍ଭୀର ହୋଇ ଜଳରେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଧରନ୍ତି, ସେହି ଜଳରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥଳକୁ ଟାଣି ନିଅନ୍ତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।

1.237.10

तदा यूयं पुनः सर्वाः स्वं रूपं प्रतिपत्स्यथ ।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे हसतापि कदाचन ॥ १.२३७.१० ॥

ସେତେବେଳେ ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ପୁନର୍ବାର ନିଜ ରୂପ ପାଇବେ। ମୁଁ କେବେ ହେଲେ ପରିହାସରେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ମିଥ୍ୟା କହି ନାହିଁ।

1.237.11

तानि सर्वाणि तीर्थानि ततः प्रभृति चैव ह ।
नारीतीर्थानि नाम्नेह ख्यातिं यास्यन्ति सर्वशः।
पुण्यानि च भविष्यन्ति पावनानि मनीषिणां ॥ १.२३७.११ ॥

ସେହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ସେହିଦିନଠାରୁ ଏଠାରେ 'ନାରୀତୀର୍ଥ' ନାମରେ ସର୍ବତ୍ର ଖ୍ୟାତି ପାଇବେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ମନୀଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାବନ ହେବେ।

1.237.12

ततोऽभिवाद्य तं विप्रं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
अचिन्तयामोऽपसृत्य तस्माद्देशात्सुदुःखिताः ॥ १.२३७.१२ ॥

ତାପରେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଆମେ ଚିନ୍ତା କଲୁ।

1.237.13

क्व नु नाम वयं सर्वाः कालेनाल्पेन तं नरम् ।
समागच्छेम यो नस्तद्रूपमापादयेत्पुनः ॥ १.२३७.१३ ॥

କେବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ସେହି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଭେଟିବା, ଯିଏ ଆମକୁ ପୁଣି ସେହି ରୂପ ଦେଇପାରିବ?

1.237.14

ता वयं चिन्तयित्वैव मुहूर्तादिव भारत ।
दृष्टवत्यो महाभागं देवर्षिमुत नारदम् ॥ १.२३७.१४ ॥

ହେ ଭାରତ, ଆମେ ଚିନ୍ତା କରିବାମାତ୍ରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଦେବର୍ଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ।

1.237.15

संप्रहृष्टाः स्म तं दृष्ट्वा देवर्षिममितद्युतिम् ।
अभिवाद्य च तं पार्थ स्थिताः स्म व्रीडिताननाः ॥ १.२३७.१५ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଦେବର୍ଷିଙ୍କୁ ଦେଖି ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲୁ; ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଲଜ୍ଜିତ ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇରହିଲୁ।

1.237.16

स नोऽपृच्छद्दुःखमूलमुक्तवत्यो वयं च तम् ।
श्रउत्वा तत्र यथावृत्तमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.२३७.१६ ॥

ସେ ଆମକୁ ଦୁଃଖର ମୂଳ ପଚାରିଲେ; ଆମେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା କହିଲୁ; ଶୁଣି ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.237.17

दक्षिणे सागरानूपे पञ्च तीर्थानि सन्ति वै ।
पुण्यानि रमणीयानि तानि गच्छत मा चिरं ॥ १.२३७.१७ ॥

ଦକ୍ଷିଣରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ପାଞ୍ଚଟି ପବିତ୍ର ଓ ରମଣୀୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେଠାକୁ ଯାଅ, ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ।

1.237.18

तत्राशु पुरुषव्याघ्रः पाण्डवेयो धनञ्जयः ।
मोक्षयिष्यति शुद्धात्मा दुःखादस्मान्न संशयः ॥ १.२३७.१८ ॥

ସେଠାରେ ଶୀଘ୍ର ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଆମକୁ ଏ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

1.237.19

इत्युक्त्वा नारदः सर्वास्तत्रैवान्तरधीयत ।
तस्य सर्वा वयं वीर श्रुत्वा वाक्यमितो गताः।
तदिदं सत्यमेवाद्य मोक्षिताहं त्वयाऽनघ ॥ १.२३७.१९ ॥

ନାରଦ ଏହା କହି ସେହିଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ହେ ବୀର, ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲୁ। ଆଜି ତାହା ସତ୍ୟ ହେଲା; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମେ ମୋତେ ମୁକ୍ତ କଲ।

1.237.20

एतास्तु मम ताः सख्यश्चतस्रोऽन्या जले श्रिताः ।
कुरु कर्म शुभं वीर एताः सर्वा विमोक्षय ॥ १.२३७.२० ॥

ଏମାନେ ମୋର ସଖୀ; ଏମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ ଚାରିଜଣ ଜଳରେ ଆବଦ୍ଧ ଅଛନ୍ତି। ହେ ବୀର, ଶୁଭକର୍ମ କରି ଏମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର।

1.237.21

ततस्ताः पाण्डवश्रेष्ठः सर्वा एव विशांपते ।
अवगाह्य च तत्तीर्थं गृहीतो ग्राहिभिस्तदा ॥ १.२३७.२१ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ, ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ; ସେତେବେଳେ ହିଁ କୁମ୍ଭୀରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ।

1.237.22

ग्राहीभिश्चोत्तताराशु तरयामास तत्क्षणात् ।
सा चाप्सरा बभूवाशु सर्वाभरणभूषिता ॥ १.२३७.२२ ॥

କୁମ୍ଭୀରମାନଙ୍କ ପାଶରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଶୀଘ୍ର ଉପରକୁ ଉଠିଲେ ଏବଂ ସେହି କ୍ଷଣରେ ତାକୁ ପାର କରାଇଲେ। ସେ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତା ଅପ୍ସରା ହୋଇଗଲେ।

1.237.23

एवं क्रमेण ताः सर्वा मोक्षयामास वीर्यवान् ॥ १.२३७.२३ ॥

ଏହିପରି କ୍ରମରେ ସେହି ପରାକ୍ରମୀ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।

1.237.24

उत्थाय च जलात्तस्मात्प्रतिलभ्य वपुः स्वकम् ।
तास्तदाऽप्सरसो राजन्नदृश्यन्त यथा पुरा ॥ १.२३७.२४ ॥

ସେହି ଜଳରୁ ଉଠି, ନିଜ ନିଜ ରୂପ ପୁନର୍ବାର ପାଇ, ହେ ରାଜନ, ସେହି ଅପ୍ସରାମାନେ ପୂର୍ବପରି ଦେଖାଦେଲେ।

1.237.25

तीर्थानि शोधयित्वा तु तथानुज्ञाय ताः प्रभुः ।
चित्राङ्गदां पुनर्द्रष्टुं मणलूरं पुनर्ययौ ॥ १.२३७.२५ ॥

ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସମୂହକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ପ୍ରଭୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଦେଖିବାକୁ ମଣଲୂରକୁ ପୁନର୍ବାର ଗଲେ।

1.237.26

तस्यामजनयत्पुत्रं राजानं बभ्रुवाहनम् ।
तं दृष्ट्वा पाण्डवो राजंश्चित्रवाहनमब्रवीत् ॥ १.२३७.२६ ॥

ସେ ବଭ୍ରୁବାହନ ନାମକ ଏକ ରାଜାସଦୃଶ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବ ଚିତ୍ରବାହନଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.237.27

चित्राङ्गदायाः शुल्कं त्वं गृहाण बभ्रुवाहनम् ।
अनेन च भविष्यामि ऋणान्मुक्तो नराधिप ॥ १.२३७.२७ ॥

ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଙ୍କ ଶୁଲ୍କ ରୂପେ ତୁମେ ବଭ୍ରୁବାହନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର। ଏହା ଦ୍ୱାରା, ହେ ନରାଧିପ, ମୁଁ ଋଣମୁକ୍ତ ହେବି।

1.237.28

चित्राङ्गदां पुनर्वाक्यमब्रवीत्पाण्डुनन्दनः ।
इहैव भव भद्रं ते वर्धेथा बभ्रुवाहनम् ॥ १.२३७.२८ ॥

ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ପୁନର୍ବାର ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ଏଠାରେ ହିଁ ରୁହ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ବଭ୍ରୁବାହନଙ୍କୁ ବଢ଼ାଅ।

1.237.29

इन्द्रपस्थनिवासं मे त्वं तत्रागत्य रंस्यसि ।
कुन्ती युधिष्ठिरं भीमं भ्रातरौ मे कनीयसौ ॥ १.२३७.२९ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ମୋ ନିବାସକୁ ତୁମେ ସେଠାକୁ ଆସି ଆନନ୍ଦ ପାଇବ। କୁନ୍ତୀ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, ମୋର ଦୁଇ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ।

1.237.30

आगत्य तत्र पश्येथा अन्यानपि च बान्धवान् ।
बान्धवैः सहिताः सर्वैर्नन्दसे त्वमनिन्दिते ॥ १.२३७.३० ॥

ସେଠାକୁ ଆସି ଅନ୍ୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦେଖିବ। ହେ ନିର୍ଦୋଷା, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ତୁମେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବ।

1.237.31

धर्मे स्थितः सत्यधृतिः कौन्तेयोऽथ युधिष्ठिरः ।
जित्वा तु पृथिवीं सर्वां राजसूयं करिष्यति ॥ १.२३७.३१ ॥

ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଜିଣି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିବେ।

1.237.32

तत्रागच्छन्ति राजानः पृथिव्यां नृपसंज्ञिताः ।
बहूनि रत्नान्यादाय आगमिष्यति ते पिता ॥ १.२३७.३२ ॥

ସେଠାକୁ ପୃଥିବୀର ନୃପ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ରାଜାମାନେ ଆସିବେ; ବହୁ ରତ୍ନ ନେଇ ତୁମ ପିତା ମଧ୍ୟ ଆସିବେ।

1.237.33

एकसार्थं प्रयातासि चित्रवाहनसेवया ।
द्रक्ष्यामि राजसूये त्वां पुत्रं पालय मा शुचः ॥ १.२३७.३३ ॥

ଚିତ୍ରବାହନଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ତୁମେ ଏକା କାଫିଲାରେ ଯାଇଛ; ରାଜସୂୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିବି। ପୁତ୍ରକୁ ପାଳନ କର, ଶୋକ କର ନାହିଁ।

1.237.34

बभ्रुवाहननाम्ना तु मम प्राणो बहिश्चरः ।
तस्माद्भरस्व पुत्रं वै पुरुषं वंशवर्धनम् ॥ १.२३७.३४ ॥

ବଭ୍ରୁବାହନ ନାମର ମୋ ପ୍ରାଣ ବାହାରେ ବିଚରଣ କରୁଛି; ତେଣୁ ବଂଶ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେହି ପୁତ୍ରକୁ ପୋଷଣ କର।

1.237.35

चित्रावाहनदायादं धर्मात्पौरवनन्दनम् ।
पाण्डवानां प्रियं पुत्रं तस्मात्पालय सर्वदा ॥ १.२३७.३५ ॥

ଚିତ୍ରବାହନଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ପୌରବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର — ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ପାଳନ କର।

1.237.36

विप्रयोगेण संतापं मा कृथास्त्वमनिन्दिते ।
चित्राङ्गदामेवमुक्त्वा सागरानूपमाश्रितः ॥ १.२३७.३६ ॥

ହେ ନିର୍ଦୋଷା, ବିୟୋଗରେ ସନ୍ତାପ କର ନାହିଁ।

1.237.37

स्थानं दूरं समाप्लुत्य दत्त्वा बहुधनं तदा ।
केरलान्समतिक्रम्य गोकर्णमभितोऽगमत् ॥ १.२३७.३७ ॥

ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଦୂରକୁ ଯାଇ, ସେତେବେଳେ ବହୁ ଧନ ଦାନ କରି, କେରଳମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଆଡ଼କୁ ଗଲା ।

1.237.38

आद्यं पशुपतेः स्थानं दर्शनादेव मुक्तिदम् ।
यत्र पापोऽपि मनुजः प्राप्नोत्यभयदं पदम् ॥ १.२३७.३८ ॥

ଏହା ପଶୁପତିଙ୍କର ଆଦ୍ୟ ସ୍ଥାନ, ଯାହାର ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଯେଉଁଠାରେ ପାପୀ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଭୟ ଦେଉଥିବା ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।