మహాభారతం · అధ్యాయం 1.238
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.238.1
सोऽपरान्तेषु तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ।
सर्वाण्येवानुपूर्व्येण जगामामितविक्रमः ॥ १.२३८.१ ॥
అమిత పరాక్రమశాలి అయిన ఆయన అపరాంత ప్రాంతాలలోని పవిత్ర తీర్థాలను, దేవాలయాలను క్రమంగా అన్నింటినీ దర్శించాడు.
1.238.2
समुद्रे पश्चिमे यानि तीर्थान्यायतनानि च ।
तानि सर्वाणि गत्वा स प्रभासमुपजग्मिवान् ॥ १.२३८.२ ॥
పశ్చిమ సముద్రతీరంలోని తీర్థాలు, దేవాలయాలు అన్నింటినీ దర్శించి ఆయన ప్రభాసానికి చేరుకున్నాడు.
1.238.3
चिन्तयामास रात्रौ तु गदेन कथितं पुरा ।
सुभद्रायाश्च माधुर्यरूपसंपद्गुणानि च ॥ १.२३८.३ ॥
రాత్రి ఆయన ఆలోచించాడు; పూర్వం గదుడు సుభద్ర యొక్క మాధుర్యం, రూపం, సంపద, గుణాలను వర్ణించిన దానిని స్మరించాడు.
1.238.4
प्राप्तुमं तां चिन्तयामास कोऽत्रोपायो भवेदिति ।
वेषवैकृत्यमापन्नः परिव्राजकरूपधृत् ॥ १.२३८.४ ॥
ఆమెను పొందడానికి ఏ ఉపాయం ఉంటుందని ఆయన ఆలోచించాడు; వేషం మార్చుకొని పరివ్రాజక రూపాన్ని ధరించాడు.
1.238.5
कुकुरान्धकवृष्णीनामज्ञातो वेषधारणात् ।
भ्रममाणश्चरन्भैक्षं परिव्राजकवेषवान् ॥ १.२३८.५ ॥
వేషం ధరించడం వల్ల కుకురులు, అంధకులు, వృష్ణులు ఆయనను గుర్తించలేదు; పరివ్రాజక వేషంతో భిక్ష కోరుతూ తిరిగాడు.
1.238.6
येनकेनाप्युपायेन प्रविश्य च गृहं महत् ।
दृष्ट्वा सुभद्रां कृष्णस्य भगिनीमेकसुन्दरीम् ॥ १.२३८.६ ॥
ఏదో ఒక ఉపాయంతో ఒక పెద్ద భవనంలో ప్రవేశించి, కృష్ణుని సోదరి, అద్వితీయ సౌందర్యవతి అయిన సుభద్రను చూసి.
1.238.7
वासुदेवमतं ज्ञात्वा करिष्यामि हितं शुभम् ।
एवं विनिश्चयं कृत्वा दीक्षितो वै तदाऽभवत् ॥ १.२३८.७ ॥
వాసుదేవుని అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకొని నేను హితకరమైన, శుభకరమైనదాన్ని చేస్తాను. ఇలా నిశ్చయించుకొని అతడు అప్పుడు దీక్షితుడయ్యాడు.
1.238.8
त्रिदण्डी मुण्डितः कुण्डी अक्षमालाङ्गुलीयकः ।
योगभारं वहन्पार्थो वटवृक्षस्य कोटरम् ॥ १.२३८.८ ॥
త్రిదండి, గుండు తలతో, కుండ, అక్షమాల, ఉంగరం ధరించి, యోగభారాన్ని మోస్తూ పార్థుడు మర్రిచెట్టు తొఱ్ఱను చేరాడు.
1.238.9
प्रविशंश्चैव बीभत्सुर्वृष्टिं वर्षति वासवे ।
चिन्तयामास देवेशं केशवं क्लेशनाशनम् ॥ १.२३८.९ ॥
వాసవుడు వర్షం కురిపిస్తుండగా ప్రవేశించిన బీభత్సుడు (అర్జునుడు) క్లేశాలను నాశనం చేసే దేవేశుడు కేశవుని తలచుకున్నాడు.
1.238.10
केशवश्चिन्तितं ज्ञात्वा दिव्यज्ञानेन दृष्टवान् ।
शयानः शयने दिव्ये सत्यभामासहायवान् ॥ १.२३८.१० ॥
కేశవుడు (అర్జునుని) ఆలోచనను తెలుసుకొని దివ్యజ్ఞానంతో చూశాడు. అతడు సత్యభామతో కలిసి దివ్యమైన శయ్యపై పడుకొని ఉన్నాడు.
1.238.11
केशवः सहसा राजञ्जहाय च ननन्द च ।
पुनः पुनः सत्यभामा चाब्रवीत्पुरुषोत्तमम् ॥ १.२३८.११ ॥
ఓ రాజా! కేశవుడు అకస్మాత్తుగా లేచి నవ్వాడు. సత్యభామ పురుషోత్తముడిని పదే పదే అడిగింది.
1.238.12
भगवंश्चिन्तयाविष्टः शयने शयितः सुखम् ।
भवान्बहुप्रकारेण जहास च पुनः पुनः ॥ १.२३८.१२ ॥
భగవంతుడా! చింతలో మునిగి మీరు సుఖంగా శయ్యపై పడుకొని ఉన్నారు. మీరు అనేక విధాలుగా పదే పదే నవ్వారు.
1.238.13
श्रोतव्यं यदि वा कृष्ण प्रसादो यदि ते मयि ।
वक्तुमर्हसि देवेश तच्छ्रोतुं कामयाम्यहम् ॥ १.२३८.१३ ॥
కృష్ణా, వినదగినదైతే, నాపై నీ అనుగ్రహం ఉంటే, దేవేశా, దానిని చెప్పు; దానిని వినాలని నేను కోరుతున్నాను.
1.238.14
पितृष्वसुर्यः पुत्रो मे भीमसेनानुजोऽर्जुनः ।
तीर्थयात्रां गतः पार्थः कारणात्समयात्तदा ॥ १.२३८.१४ ॥
నా అత్త కుమారుడు, భీమసేనుని తమ్ముడు అర్జునుడు, పృథ కుమారుడు, ఒక కారణంగా, అప్పటి నియమిత సమయంలో తీర్థయాత్రకు వెళ్ళాడు.
1.238.15
तीर्थयात्रासमाप्तौ तु निवृत्तो निशि भारतः ।
सुभध्रां चिन्तयामास रूपेणाप्रतिमां भुवि ॥ १.२३८.१५ ॥
తీర్థయాత్ర ముగిసిన తర్వాత, రాత్రివేళ తిరిగి వచ్చిన భారతుడు (అర్జునుడు), భూమిపై రూపంలో సాటిలేని సుభద్రను తలచుకున్నాడు.
1.238.16
चिन्तयेन्नेव तां भद्रां यतिरूपधरोऽर्जुनः ।
यतिरूपप्रतिच्छन्नो द्वारकां प्राप्य माधवीम् ॥ १.२३८.१६ ॥
యతి రూపం ధరించిన అర్జునుడు ఆ శుభురాలైన సుభద్రను తలచకూడదు; యతి రూపంలో దాగి ఉన్న అర్జునుడు మాధవుల ద్వారకకు చేరినా అలా తలచకూడదు.
1.238.17
येनकेनाप्युपायेन दृष्ट्वा तु वरवर्णिनीम् ।
वासुदेवमतं ज्ञात्वा प्रयतिष्ये मनोरथम् ॥ १.२३८.१७ ॥
ఏదో ఒక ఉపాయంతో ఆ శ్రేష్ఠ వర్ణురాలిని (సుభద్రను) చూసి, వాసుదేవుని అభిప్రాయం తెలుసుకుని, నా కోరిక కోసం ప్రయత్నిస్తాను.
1.238.18
एवं व्यवसितः पार्थो यतिलिङ्गेन पाण्डवः ।
छायायां वटवृक्षस्य वृष्टिं वर्षति वासवे ॥ १.२३८.१८ ॥
ఇలా నిశ్చయించుకున్న పాండవుడు, పృథా కుమారుడు (అర్జునుడు), యతి వేషంలో, మర్రి చెట్టు నీడలో (నిలిచాడు); ఇంద్రుడు వర్షం కురిపిస్తుండగా.
1.238.19
योगभारं वहन्नेव मानसं दुःखमाप्तवान् ।
एतदर्थं विजानीहि हसन्तं मां मुदा प्रिये ॥ १.२३८.१९ ॥
యోగభారాన్ని మోస్తూనే అతనికి మనసులో దుఃఖం కలిగింది. అందుకే, ప్రియా, సంతోషంతో నవ్వుతున్న నన్ను చూడు.
1.238.20
भ्रातरं तव पश्येति सत्यभामां व्यसर्जयत् ।
तत उत्थाय शयनात्प्रस्थितो मधुसूदनः ॥ १.२३८.२० ॥
"నీ సోదరుడిని చూడు" అని చెప్పి సత్యభామను పంపాడు. తరువాత శయ్య నుండి లేచి మధుసూదనుడు బయలుదేరాడు.
1.238.21
प्रभासदेशं संप्राप्तं बीभत्सुमपराजितम् ।
तीर्थान्यनुचरन्तं तं शुश्राव मधुसूदनः ॥ १.२३८.२१ ॥
ప్రభాస దేశానికి చేరి, తీర్థాలను సందర్శిస్తున్న అజేయుడైన బీభత్సుడిని (అర్జునుడిని) మధుసూదనుడు విన్నాడు.
1.238.22
चाराणां चैव वचनादेकाकी स जनार्दनः ।
तत्राभ्यगच्छत्कौन्तेयं महात्मातं स माधवः ॥ १.२३८.२२ ॥
గూఢచారుల మాట ప్రకారం, ఒంటరిగా ఆ జనార్దనుడు అక్కడ మహాత్ముడైన కౌంతేయుడిని (అర్జునుడిని) కలవడానికి వెళ్ళాడు. ఆ మాధవుడు.
1.238.23
ददृशाते तदान्योन्यं प्रभासे कृष्णपाण्डवौ ॥ १.२३८.२३ ॥
అప్పుడు ప్రభాసంలో కృష్ణుడు, పాండవుడు ఒకరినొకరు చూసుకున్నారు.
1.238.24
तावन्योन्यं समाश्लिष्य पृष्ट्वा च कुशलं वने ।
आस्तां प्रियसखायौ तौ नरनारायणावृषी ॥ १.२३८.२४ ॥
వారిద్దరూ ఒకరినొకరు కౌగిలించుకుని, అరణ్యంలో క్షేమసమాచారాలు అడిగి ఉన్నారు—ఆ ఇద్దరు ప్రియ మిత్రులు, నర నారాయణ ఋషులు.
1.238.25
ततोऽर्जुनं वासुदेवस्तां चर्यां पर्यपृच्छत ।
किमर्थं पाण्डवैतानि तीर्थान्यनुचरस्युत ॥ १.२३८.२५ ॥
అప్పుడు వాసుదేవుడు అర్జునుని ఆ యాత్రను గురించి అడిగాడు: 'పాండవా, ఏ ప్రయోజనం కోసం నీవు ఈ తీర్థాలను దర్శిస్తున్నావు?'
1.238.26
ततोऽर्जनो यथावृत्तं सर्वमाख्यातवांस्तदा ।
श्रुत्वोवाच च वार्ष्णेय एवमेतदिति प्रभुः ॥ १.२३८.२६ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు జరిగినదంతా చెప్పాడు. అది విని వార్ష్ణేయుడు (కృష్ణుడు) 'ఇది ఇలాగే జరిగింది' అని అన్నాడు.
1.238.27
तौ विहृत्य यथाकामं प्रभासे कृष्णपाण्डवौ ।
महीधरं रैवतकं वासायैवाभिजग्मतुः ॥ १.२३८.२७ ॥
కృష్ణుడు, పాండవుడు ఇద్దరూ ప్రభాసంలో ఇష్టమొచ్చినట్లు విహరించి, నివాసం కోసం రైవతక పర్వతం వైపు వెళ్లారు.
1.238.28
पूर्वमेव तु कृष्णस्य वचनात्तं महीधरम् ।
पुरुषा मण्डयाञ्चक्रुरुपजह्रश्च भोजनम् ॥ १.२३८.२८ ॥
కృష్ణుని మాట ప్రకారం ముందుగానే మనుషులు ఆ పర్వతాన్ని అలంకరించి భోజనాన్ని తీసుకువచ్చారు.
1.238.29
प्रतिगृह्यार्जुनः सर्वमुपभुज्य च पाण्डवः ।
सहैव वासुदेवेन दृष्टवान्नटनर्तकान् ॥ १.२३८.२९ ॥
అర్జునుడు అన్నీ స్వీకరించి అనుభవించిన తరువాత, వాసుదేవునితో కలిసి నటులను, నర్తకులను చూశాడు.
1.238.30
अभ्यनुज्ञाय तान्सर्वानर्चयित्वा च पाण्डवः ।
सत्कृतं शनं दिव्यमभ्यगच्छन्महामतिः ॥ १.२३८.३० ॥
అందరికీ వీడ్కోలు చెప్పి, వారిని గౌరవించిన తరువాత, మహామతి అయిన పాండవుడు నెమ్మదిగా ఆ దివ్యమైన, సత్కారం పొందిన స్థలానికి వెళ్లాడు.
1.238.31
ततस्तत्र महाबाहुः शयानः शयने शुभे ।
तीर्थानां पल्वलानां च पर्वतानां च दर्शनम्।
आपगानां वनानां च कथयामास सात्वते ॥ १.२३८.३१ ॥
అప్పుడు అక్కడ మహాబాహువు, శుభమైన శయ్యపై పడుకుని, తీర్థాలు, చిన్న సరస్సులు, పర్వతాలు, నదులు, అడవుల దర్శనాన్ని సాత్వతునికి వివరించాడు.
1.238.32
एवं स कथयन्नेव निद्रया जनमेजय ।
कौन्तेयोऽपि हृतस्तस्मिञ्शयने स्वर्गसन्निभे ॥ १.२३८.३२ ॥
ఓ జనమేజయా, ఇలా చెబుతుండగానే కుంతీపుత్రుడు కూడా స్వర్గసమానమైన ఆ శయ్యపై నిద్రచేత ఆవహించబడ్డాడు.
1.238.33
मधुरेणैव गीतेन वीणाशब्देन चैव ह ।
प्रबोध्यमानो बुबुधे स्तुतिभिर्मङ्गलैस्तता ॥ १.२३८.३३ ॥
మధురమైన గానంతో, వీణా ధ్వనితో మేల్కొల్పబడి ఆయన మేల్కొన్నాడు; మంగళకరమైన స్తోత్రాలు వ్యాపించి ఉన్నాయి.
1.238.34
स कृत्वाऽवश्यकार्याणि वार्ष्णेयेनाभिनन्दितः ।
वार्ष्णेयं समनुज्ञाप्य तत्र वासमरोचयत् ॥ १.२३८.३४ ॥
అవసరమైన పనులు ముగించి, వార్ష్ణేయుని చేత అభినందించబడి, వార్ష్ణేయుని అనుమతి పొంది అక్కడే నివసించాలని నిశ్చయించుకున్నాడు.
1.238.35
तथेत्युक्त्वा वासुदेवो भोजनं वै शशास ह ।
यतिरूपधरं पार्थं विसृज्य सहसा हरिः।
रथेन काञ्चनाङ्गेन द्वारकामभिजग्मिवान् ॥ १.२३८.३५ ॥
"సరే" అని చెప్పి వాసుదేవుడు భోజనం ఏర్పాటు చేయమని ఆదేశించాడు; యతి రూపం ధరించిన పార్థుని పంపి, హరి వెంటనే బంగారు అవయవాలుగల రథంపై ద్వారక వైపు వెళ్లాడు.
1.238.36
अलङ्कृता द्वारका तु बभूव जनमेजय ॥ १.२३८.३६ ॥
ఓ జనమేజయా, ద్వారక అలంకరించబడింది.
1.238.37
दिदृक्षन्तश्च गोविन्दं द्वारकावासिनो जनाः ।
नरेन्द्रमार्गमाजग्मुस्तूर्णं शतसहस्रशः ॥ १.२३८.३७ ॥
గోవిందుని చూడాలనే కోరికతో ద్వారకావాసులు త్వరగా వందల వేలమందిగా రాజమార్గానికి వచ్చారు.
1.238.38
क्षणार्धमपि वार्ष्णेया गोविन्दविरहाक्षमाः ।
कौतूहलसमाविष्टा भृशमुत्प्रेक्ष्य संस्थिताः ॥ १.२३८.३८ ॥
గోవిందుని విరహాన్ని అర క్షణమైనా సహించలేని వృష్ణివంశీయులు, ఆసక్తితో నిండి అతిగా చూస్తూ నిలిచారు.
1.238.39
अवलोकेषु नारीणां सहस्राणि शतानि च ।
भोजवृष्ण्यन्धकानां च समवायो महानभूत् ॥ १.२३८.३९ ॥
చూడటానికి స్త్రీలు వేలు వందల సంఖ్యలో వచ్చారు, భోజ, వృష్ణి, అంధకుల గొప్ప సమూహం ఏర్పడింది.
1.238.40
स तथा सत्कृतः सर्वैर्भोजवृष्ण्यन्धकात्मजैः ।
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वैश्च प्रतिनन्दितः ॥ १.२३८.४० ॥
భోజ, వృష్ణి, అంధకుల పుత్రులందరిచే ఈ విధంగా గౌరవించబడి, వందనీయులకు అభివాదం చేసి, అందరిచేత ప్రతినందించబడ్డాడు.
1.238.41
कुमारैः सर्वशो वीरः सत्कारेणाभिचोदितः ।
समानवयसः सर्वानाश्लिष्य स पुनःपुनः ॥ १.२३८.४१ ॥
యువకులందరిచే గౌరవంతో ప్రేరేపించబడిన ఆ వీరుడు, సమవయస్కులందరినీ మళ్లీ మళ్లీ ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.
1.238.42
कृष्णः स्वभवनं रम्यं प्रविवेश महाबलः ।
प्रभासादागतं देव्यः सर्वाः कृष्णमपूजयन् ॥ १.२३८.४२ ॥
మహాబలుడైన కృష్ణుడు తన రమణీయ భవనంలో ప్రవేశించాడు; ప్రభాసం నుండి వచ్చిన కృష్ణుణ్ణి రాణులందరూ పూజించారు.