മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.238
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.238.1
सोऽपरान्तेषु तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ।
सर्वाण्येवानुपूर्व्येण जगामामितविक्रमः ॥ १.२३८.१ ॥
അപാരവിക്രമനായ അദ്ദേഹം പശ്ചിമദേശങ്ങളിലെ പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും എല്ലാം ക്രമമായി സന്ദർശിച്ചു.
1.238.2
समुद्रे पश्चिमे यानि तीर्थान्यायतनानि च ।
तानि सर्वाणि गत्वा स प्रभासमुपजग्मिवान् ॥ १.२३८.२ ॥
പശ്ചിമസമുദ്രതീരത്തെ തീർത്ഥങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും എല്ലാം സന്ദർശിച്ച് അദ്ദേഹം പ്രഭാസത്തിലെത്തി.
1.238.3
चिन्तयामास रात्रौ तु गदेन कथितं पुरा ।
सुभद्रायाश्च माधुर्यरूपसंपद्गुणानि च ॥ १.२३८.३ ॥
രാത്രിയിൽ അദ്ദേഹം ചിന്തിച്ചു; മുൻപ് ഗദൻ സുഭദ്രയുടെ മാധുര്യം, രൂപം, സമ്പത്ത്, ഗുണങ്ങൾ എന്നിവ വർണ്ണിച്ചത് ഓർത്തു.
1.238.4
प्राप्तुमं तां चिन्तयामास कोऽत्रोपायो भवेदिति ।
वेषवैकृत्यमापन्नः परिव्राजकरूपधृत् ॥ १.२३८.४ ॥
അവളെ നേടാൻ എന്ത് ഉപായമുണ്ടാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം ചിന്തിച്ചു; വേഷം മാറി പരിവ്രാജകരൂപം ധരിച്ചു.
1.238.5
कुकुरान्धकवृष्णीनामज्ञातो वेषधारणात् ।
भ्रममाणश्चरन्भैक्षं परिव्राजकवेषवान् ॥ १.२३८.५ ॥
വേഷം ധരിച്ചതിനാൽ കുകുരർക്കും അന്ധകർക്കും വൃഷ്ണികൾക്കും അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിയാനായില്ല; പരിവ്രാജകവേഷത്തിൽ ഭിക്ഷാടനം ചെയ്ത് അലഞ്ഞു.
1.238.6
येनकेनाप्युपायेन प्रविश्य च गृहं महत् ।
दृष्ट्वा सुभद्रां कृष्णस्य भगिनीमेकसुन्दरीम् ॥ १.२३८.६ ॥
ഏതെങ്കിലും ഉപായത്താൽ ഒരു വലിയ ഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരിയും അദ്വിതീയ സുന്ദരിയുമായ സുഭദ്രയെ കണ്ട്.
1.238.7
वासुदेवमतं ज्ञात्वा करिष्यामि हितं शुभम् ।
एवं विनिश्चयं कृत्वा दीक्षितो वै तदाऽभवत् ॥ १.२३८.७ ॥
വാസുദേവന്റെ അഭിപ്രായം അറിഞ്ഞ് ഞാൻ ഹിതകരവും ശുഭകരവുമായത് ചെയ്യും. ഇങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ച് അവൻ അപ്പോൾ ദീക്ഷിതനായി.
1.238.8
त्रिदण्डी मुण्डितः कुण्डी अक्षमालाङ्गुलीयकः ।
योगभारं वहन्पार्थो वटवृक्षस्य कोटरम् ॥ १.२३८.८ ॥
ത്രിദണ്ഡി, മുണ്ഡിതശിരസ്സ്, കമണ്ഡലു, രുദ്രാക്ഷമാല, മോതിരം ഇവ ധരിച്ച്, യോഗഭാരം വഹിച്ച പാർത്ഥൻ ആൽമരക്കൊടരിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.238.9
प्रविशंश्चैव बीभत्सुर्वृष्टिं वर्षति वासवे ।
चिन्तयामास देवेशं केशवं क्लेशनाशनम् ॥ १.२३८.९ ॥
വാസവൻ മഴ പെയ്യിക്കുമ്പോൾ പ്രവേശിച്ച ബീഭത്സു, ക്ലേശങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ദേവേശൻ കേശവനെ ധ്യാനിച്ചു.
1.238.10
केशवश्चिन्तितं ज्ञात्वा दिव्यज्ञानेन दृष्टवान् ।
शयानः शयने दिव्ये सत्यभामासहायवान् ॥ १.२३८.१० ॥
കേശവൻ അവന്റെ ചിന്ത അറിഞ്ഞ് ദിവ്യജ്ഞാനത്താൽ കണ്ടു. സത്യഭാമയോടൊപ്പം ദിവ്യശയ്യയിൽ കിടക്കുകയായിരുന്നു അവൻ.
1.238.11
केशवः सहसा राजञ्जहाय च ननन्द च ।
पुनः पुनः सत्यभामा चाब्रवीत्पुरुषोत्तमम् ॥ १.२३८.११ ॥
രാജാവേ! കേശവൻ പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റ് ചിരിച്ചു. സത്യഭാമ പുരുഷോത്തമനോട് പലവട്ടം പറഞ്ഞു.
1.238.12
भगवंश्चिन्तयाविष्टः शयने शयितः सुखम् ।
भवान्बहुप्रकारेण जहास च पुनः पुनः ॥ १.२३८.१२ ॥
ഭഗവാനേ! ചിന്തയിൽ മുഴുകി അങ്ങ് സുഖമായി ശയ്യയിൽ കിടക്കുകയായിരുന്നു. പല വിധത്തിൽ അങ്ങ് പലവട്ടം ചിരിച്ചു.
1.238.13
श्रोतव्यं यदि वा कृष्ण प्रसादो यदि ते मयि ।
वक्तुमर्हसि देवेश तच्छ्रोतुं कामयाम्यहम् ॥ १.२३८.१३ ॥
കൃഷ്ണാ, കേൾക്കേണ്ടതാണെങ്കിൽ, എന്നിൽ നിന്റെ കൃപയുണ്ടെങ്കിൽ, ദേവേശാ, അത് പറയുക; അത് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.238.14
पितृष्वसुर्यः पुत्रो मे भीमसेनानुजोऽर्जुनः ।
तीर्थयात्रां गतः पार्थः कारणात्समयात्तदा ॥ १.२३८.१४ ॥
എന്റെ അമ്മായിയുടെ മകൻ, ഭീമസേനന്റെ അനുജൻ അർജുനൻ, പൃഥയുടെ പുത്രൻ, ഒരു കാരണത്താൽ, അന്നത്തെ നിശ്ചിത സമയത്ത് തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.
1.238.15
तीर्थयात्रासमाप्तौ तु निवृत्तो निशि भारतः ।
सुभध्रां चिन्तयामास रूपेणाप्रतिमां भुवि ॥ १.२३८.१५ ॥
തീർത്ഥയാത്ര പൂർത്തിയായപ്പോൾ, രാത്രിയിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ ഭാരതൻ (അർജുനൻ), ഭൂമിയിൽ സൗന്ദര്യത്തിൽ അതുല്യയായ സുഭദ്രയെ ചിന്തിച്ചു.
1.238.16
चिन्तयेन्नेव तां भद्रां यतिरूपधरोऽर्जुनः ।
यतिरूपप्रतिच्छन्नो द्वारकां प्राप्य माधवीम् ॥ १.२३८.१६ ॥
യതിവേഷം ധരിച്ച അർജുനൻ ആ ഭദ്രയായ സുഭദ്രയെ ചിന്തിക്കരുതായിരുന്നു; യതിരൂപത്തിൽ മറഞ്ഞിരുന്ന അർജുനൻ മാധവരുടെ ദ്വാരകയിൽ എത്തിയിട്ടും അങ്ങനെ ചിന്തിക്കരുതായിരുന്നു.
1.238.17
येनकेनाप्युपायेन दृष्ट्वा तु वरवर्णिनीम् ।
वासुदेवमतं ज्ञात्वा प्रयतिष्ये मनोरथम् ॥ १.२३८.१७ ॥
ഏതെങ്കിലും ഉപായത്താൽ ആ ശ്രേഷ്ഠവർണ്ണയായവളെ (സുഭദ്രയെ) കണ്ട്, വാസുദേവന്റെ അഭിപ്രായം അറിഞ്ഞ്, എന്റെ മനോരഥത്തിനായി ഞാൻ പരിശ്രമിക്കും.
1.238.18
एवं व्यवसितः पार्थो यतिलिङ्गेन पाण्डवः ।
छायायां वटवृक्षस्य वृष्टिं वर्षति वासवे ॥ १.२३८.१८ ॥
ഇങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ച പാണ്ഡവനായ പൃഥാപുത്രൻ (അർജുനൻ), യതിവേഷത്തിൽ, ആൽമരത്തിന്റെ തണലിൽ (നിന്നു); വാസവൻ മഴ പെയ്യിക്കുമ്പോൾ.
1.238.19
योगभारं वहन्नेव मानसं दुःखमाप्तवान् ।
एतदर्थं विजानीहि हसन्तं मां मुदा प्रिये ॥ १.२३८.१९ ॥
യോഗഭാരം വഹിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അവന്റെ മനസ്സിൽ ദുഃഖമുണ്ടായി. അതിനാൽ, പ്രിയേ, സന്തോഷത്തോടെ ചിരിക്കുന്ന എന്നെ അറിയുക.
1.238.20
भ्रातरं तव पश्येति सत्यभामां व्यसर्जयत् ।
तत उत्थाय शयनात्प्रस्थितो मधुसूदनः ॥ १.२३८.२० ॥
"നിന്റെ സഹോദരനെ കാണുക" എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ സത്യഭാമയെ അയച്ചു. പിന്നെ ശയ്യയിൽ നിന്നെഴുന്നേറ്റ് മധുസൂദനൻ പുറപ്പെട്ടു.
1.238.21
प्रभासदेशं संप्राप्तं बीभत्सुमपराजितम् ।
तीर्थान्यनुचरन्तं तं शुश्राव मधुसूदनः ॥ १.२३८.२१ ॥
പ്രഭാസ ദേശത്തെത്തി തീർത്ഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന അപരാജിതനായ ബീഭത്സുവിനെ (അർജുനനെ) മധുസൂദനൻ കേട്ടറിഞ്ഞു.
1.238.22
चाराणां चैव वचनादेकाकी स जनार्दनः ।
तत्राभ्यगच्छत्कौन्तेयं महात्मातं स माधवः ॥ १.२३८.२२ ॥
ചാരന്മാരുടെ വാക്കിനാൽ ഒറ്റയ്ക്ക് ആ ജനാർദ്ദനൻ അവിടെ മഹാത്മാവായ കൗന്തേയനെ (അർജുനനെ) കാണാൻ ചെന്നു. ആ മാധവൻ.
1.238.23
ददृशाते तदान्योन्यं प्रभासे कृष्णपाण्डवौ ॥ १.२३८.२३ ॥
അപ്പോൾ പ്രഭാസത്തിൽ കൃഷ്ണനും പാണ്ഡവനും പരസ്പരം കണ്ടു.
1.238.24
तावन्योन्यं समाश्लिष्य पृष्ट्वा च कुशलं वने ।
आस्तां प्रियसखायौ तौ नरनारायणावृषी ॥ १.२३८.२४ ॥
അവർ ഇരുവരും പരസ്പരം ആലിംഗനം ചെയ്ത്, കാട്ടിൽ ക്ഷേമം അന്വേഷിച്ച് നിന്നു—പ്രിയ സഖാക്കളായ ആ നര-നാരായണ ഋഷിമാർ.
1.238.25
ततोऽर्जुनं वासुदेवस्तां चर्यां पर्यपृच्छत ।
किमर्थं पाण्डवैतानि तीर्थान्यनुचरस्युत ॥ १.२३८.२५ ॥
അപ്പോൾ വാസുദേവൻ അർജ്ജുനനോട് ആ യാത്രയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു: 'പാണ്ഡവാ, ഏത് ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയാണ് നീ ഈ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നത്?'
1.238.26
ततोऽर्जनो यथावृत्तं सर्वमाख्यातवांस्तदा ।
श्रुत्वोवाच च वार्ष्णेय एवमेतदिति प्रभुः ॥ १.२३८.२६ ॥
അപ്പോൾ അർജ്ജുനൻ നടന്നതെല്ലാം വിവരിച്ചു. അത് കേട്ട് വാർഷ്ണേയൻ (കൃഷ്ണൻ) 'ഇത് ഇങ്ങനെതന്നെ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
1.238.27
तौ विहृत्य यथाकामं प्रभासे कृष्णपाण्डवौ ।
महीधरं रैवतकं वासायैवाभिजग्मतुः ॥ १.२३८.२७ ॥
കൃഷ്ണനും പാണ്ഡവനും പ്രഭാസത്തിൽ ഇഷ്ടംപോലെ വിഹരിച്ച ശേഷം, വാസത്തിനായി രൈവതക പർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
1.238.28
पूर्वमेव तु कृष्णस्य वचनात्तं महीधरम् ।
पुरुषा मण्डयाञ्चक्रुरुपजह्रश्च भोजनम् ॥ १.२३८.२८ ॥
കൃഷ്ണന്റെ വാക്കിനാൽ, മുൻകൂട്ടി തന്നെ ആളുകൾ ആ പർവതത്തെ അലങ്കരിക്കുകയും ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.
1.238.29
प्रतिगृह्यार्जुनः सर्वमुपभुज्य च पाण्डवः ।
सहैव वासुदेवेन दृष्टवान्नटनर्तकान् ॥ १.२३८.२९ ॥
അർജ്ജുനൻ എല്ലാം സ്വീകരിച്ച് ഭക്ഷിച്ച ശേഷം, വാസുദേവനോടൊപ്പം നടന്മാരെയും നർത്തകരെയും കണ്ടു.
1.238.30
अभ्यनुज्ञाय तान्सर्वानर्चयित्वा च पाण्डवः ।
सत्कृतं शनं दिव्यमभ्यगच्छन्महामतिः ॥ १.२३८.३० ॥
അവരോടെല്ലാം വിടവാങ്ങി അവരെ ആദരിച്ച ശേഷം, മഹാമതിയായ പാണ്ഡവൻ സാവധാനം ആ ദിവ്യവും സത്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
1.238.31
ततस्तत्र महाबाहुः शयानः शयने शुभे ।
तीर्थानां पल्वलानां च पर्वतानां च दर्शनम्।
आपगानां वनानां च कथयामास सात्वते ॥ १.२३८.३१ ॥
അപ്പോൾ അവിടെ മഹാബാഹു മനോഹരമായ ശയ്യയിൽ കിടന്നുകൊണ്ട്, തീർത്ഥങ്ങൾ, ചെറിയ കുളങ്ങൾ, പർവ്വതങ്ങൾ, നദികൾ, വനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ദർശനത്തെക്കുറിച്ച് സാത്വതനോട് വിവരിച്ചു.
1.238.32
एवं स कथयन्नेव निद्रया जनमेजय ।
कौन्तेयोऽपि हृतस्तस्मिञ्शयने स्वर्गसन्निभे ॥ १.२३८.३२ ॥
ജനമേജയാ, ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കെ കുന്തീപുത്രനും ആ സ്വർഗ്ഗതുല്യമായ ശയ്യയിൽ ഉറക്കത്താൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടു.
1.238.33
मधुरेणैव गीतेन वीणाशब्देन चैव ह ।
प्रबोध्यमानो बुबुधे स्तुतिभिर्मङ्गलैस्तता ॥ १.२३८.३३ ॥
മധുരമായ ഗാനത്താലും വീണാനാദത്താലും ഉണർത്തപ്പെട്ട് അവൻ ഉണർന്നു; മംഗലസ്തുതികൾ എങ്ങും വ്യാപിച്ചിരുന്നു.
1.238.34
स कृत्वाऽवश्यकार्याणि वार्ष्णेयेनाभिनन्दितः ।
वार्ष्णेयं समनुज्ञाप्य तत्र वासमरोचयत् ॥ १.२३८.३४ ॥
ആവശ്യമായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത്, വാർഷ്ണേയനാൽ അഭിനന്ദിതനായി, വാർഷ്ണേയന്റെ അനുവാദം വാങ്ങി അവിടെ താമസിക്കാൻ അവൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
1.238.35
तथेत्युक्त्वा वासुदेवो भोजनं वै शशास ह ।
यतिरूपधरं पार्थं विसृज्य सहसा हरिः।
रथेन काञ्चनाङ्गेन द्वारकामभिजग्मिवान् ॥ १.२३८.३५ ॥
"അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞ് വാസുദേവൻ ഭോജനം ഒരുക്കാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു; യതിരൂപം ധരിച്ച പാർത്ഥനെ യാത്രയയച്ച ശേഷം ഹരി പെട്ടെന്ന് സ്വർണ്ണാംഗങ്ങളുള്ള രഥത്തിൽ ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി.
1.238.36
अलङ्कृता द्वारका तु बभूव जनमेजय ॥ १.२३८.३६ ॥
ജനമേജയാ, ദ്വാരക അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു.
1.238.37
दिदृक्षन्तश्च गोविन्दं द्वारकावासिनो जनाः ।
नरेन्द्रमार्गमाजग्मुस्तूर्णं शतसहस्रशः ॥ १.२३८.३७ ॥
ഗോവിന്ദനെ കാണാനാഗ്രഹിച്ച് ദ്വാരകാവാസികളായ ജനങ്ങൾ വേഗം നൂറായിരങ്ങളായി രാജവീഥിയിൽ എത്തി.
1.238.38
क्षणार्धमपि वार्ष्णेया गोविन्दविरहाक्षमाः ।
कौतूहलसमाविष्टा भृशमुत्प्रेक्ष्य संस्थिताः ॥ १.२३८.३८ ॥
ഗോവിന്ദന്റെ വിരഹം അര നിമിഷം പോലും സഹിക്കാനാകാത്ത വൃഷ്ണികൾ കൗതുകത്താൽ നിറഞ്ഞ് അത്യന്തം ആകാംക്ഷയോടെ നോക്കി നിന്നു.
1.238.39
अवलोकेषु नारीणां सहस्राणि शतानि च ।
भोजवृष्ण्यन्धकानां च समवायो महानभूत् ॥ १.२३८.३९ ॥
കാണാൻ സ്ത്രീകൾ ആയിരക്കണക്കിനും നൂറുകണക്കിനും എത്തി; ഭോജ, വൃഷ്ണി, അന്ധകരുടെ വലിയ സമൂഹവും ഒത്തുകൂടി.
1.238.40
स तथा सत्कृतः सर्वैर्भोजवृष्ण्यन्धकात्मजैः ।
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वैश्च प्रतिनन्दितः ॥ १.२३८.४० ॥
ഭോജ, വൃഷ്ണി, അന്ധകരുടെ പുത്രന്മാർ എല്ലാവരാലും ഇങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, വന്ദനീയരെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു; എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചു സ്വാഗതം ചെയ്തു.
1.238.41
कुमारैः सर्वशो वीरः सत्कारेणाभिचोदितः ।
समानवयसः सर्वानाश्लिष्य स पुनःपुनः ॥ १.२३८.४१ ॥
എല്ലാ കുമാരന്മാരുടെയും സത്കാരത്താൽ പ്രേരിതനായ ആ വീരൻ, സമപ്രായക്കാരെ എല്ലാവരെയും വീണ്ടും വീണ്ടും ആലിംഗനം ചെയ്തു.
1.238.42
कृष्णः स्वभवनं रम्यं प्रविवेश महाबलः ।
प्रभासादागतं देव्यः सर्वाः कृष्णमपूजयन् ॥ १.२३८.४२ ॥
മഹാബലനായ കൃഷ്ണൻ തന്റെ മനോഹരമായ ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; പ്രഭാസത്തിൽ നിന്ന് വന്ന കൃഷ്ണനെ എല്ലാ റാണിമാരും പൂജിച്ചു.