મહાભારત · અધ્યાય 1.240
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.240.1
चैराः संचारिते तस्मिन्ननुज्ञाते युधिष्ठिरे ।
वासुदेवाभ्यनुज्ञातः कथयित्वेतिकृत्यताम् ॥ १.२४०.१ ॥
યુધિષ્ઠિરે અનુમતિ આપ્યા પછી, એ વાત જાહેર થતાં, વાસુદેવ (કૃષ્ણ)ની અનુમતિ મેળવીને તેમણે કહ્યું, 'આ રીતે કર્તવ્ય પૂર્ણ થાય.'
1.240.2
कृष्णस्य मतमास्थाय प्रययौ भरतर्षभः ।
द्वारकाया उपवने तस्थौ वै कार्यसाधनः ॥ १.२४०.२ ॥
કૃષ્ણના મતનો સ્વીકાર કરીને ભરતશ્રેષ્ઠ ચાલ્યા ગયા; દ્વારકાના ઉપવનમાં કાર્યસાધક બનીને તેઓ રોકાયા.
1.240.3
निवृत्ते ह्युत्सवे तस्मिन्गिरौ रैवतके तदा ।
वृष्णयोऽप्यगमन्सर्वे पुरीं द्वारवतीमनु ॥ १.२४०.३ ॥
તે ઉત્સવ પૂર્ણ થતાં, ત્યારે રૈવતક પર્વત પરથી બધા વૃષ્ણિઓ પણ દ્વારવતી નગરી તરફ ગયા.
1.240.4
चिन्तयानस्ततो भद्रामुपविष्टः शिलातले ।
रमणीये वनोद्देशे बहुपादपसंवृते ॥ १.२४०.४ ॥
ત્યારે ભદ્રા (સુભદ્રા)નું ચિંતન કરતા, ઘણાં વૃક્ષોથી ઘેરાયેલા રમણીય વનપ્રદેશમાં એક શિલાતલ પર તેઓ બેઠા.
1.240.5
सालतालाश्वकर्णैश्च बकुलैरर्जुनैस्तथा ।
चम्पकाशोकपुन्नागैः केतकैः पाटलैस्तथा ॥ १.२४०.५ ॥
સાલ, તાલ, અશ્વકર્ણ વૃક્ષો વડે, બકુલ અને અર્જુન વૃક્ષો વડે, તેમજ ચંપક, અશોક, પુન્નાગ, કેતક અને પાટલ વૃક્ષો વડે (તે વન ભરાયેલું હતું).
1.240.6
कर्णिकारैरशोकैश्च अङ्कोलैरतिमुक्तकैः ।
एवमादिभिरन्यैश्च संवृते स शिलातले ॥ १.२४०.६ ॥
કર્ણિકાર, અશોક, અંકોલ અને અતિમુક્તક વૃક્ષોથી, તથા એવાં બીજા વૃક્ષોથી તે શિલાતલ ઘેરાયેલું હતું.
1.240.7
पुनःपुनश्चिन्तयानः सुभद्रां भद्रभाषिणीम् ।
यदृच्छया चोपपन्नान्वृष्णिवीरान्ददर्श सः ॥ १.२४०.७ ॥
મધુરભાષી સુભદ્રાનું વારંવાર ચિંતન કરતાં તેણે સંયોગવશ ત્યાં આવેલા વૃષ્ણિવીરોને જોયા.
1.240.8
बलदेवं च हार्दिक्यं साम्बं सारणमेव च ।
प्रद्युम्नं च गदं चैव चारुदेष्णं विदूरथम् ॥ १.२४०.८ ॥
બલદેવ, હાર્દિક્ય, સામ્બ, સારણ, પ્રદ્યુમ્ન, ગદ, ચારુદેષ્ણ અને વિદૂરથને પણ તેણે જોયા.
1.240.9
भानुं च हरितं चैव विपृथुं पृथुमेव च ।
तथान्यांश्च बहून्पश्यन्हृदि शोकमधारयत् ॥ १.२४०.९ ॥
ભાનુ, હરિત, વિપૃથુ, પૃથુ અને બીજા ઘણાને જોઈને તેણે હૃદયમાં શોક ધારણ કર્યો.
1.240.10
ततस्ते सहिताः सर्वे यतिं दृष्ट्वा समुत्सुकाः ।
वृष्णयो विनयोपेताः परिवार्योपतस्थिरे ॥ १.२४०.१० ॥
પછી તેઓ સૌ સાથે મળીને, યતિને જોઈને ઉત્સુક થયા; વિનયી વૃષ્ણિઓએ તેમને ઘેરીને તેમની પાસે ઊભા રહ્યા.
1.240.11
ततोऽर्जुनः प्रीतमनाः स्वागतं व्याजहार सः ।
आस्यतामास्यतां सर्वै रमणीये शिलातले ॥ १.२४०.११ ॥
પછી પ્રસન્ન મનથી અર્જુને સ્વાગત કરતાં કહ્યું, 'તમે સૌ આ રમણીય શિલાતલ પર બેસો, બેસો.'
1.240.12
इत्येवमुक्ता यतिना प्रीतास्ते यादवर्षभाः ।
उपोपविविशुः सर्वे ते स्वागतमिति ब्रुवन् ॥ १.२४०.१२ ॥
યતિએ આમ કહ્યું ત્યારે પ્રસન્ન થયેલા યાદવવીરો 'સ્વાગત' કહેતા તેમની પાસે બેસી ગયા.
1.240.13
परितः सन्निविष्टेषु वृष्णिवीरेषु पाण्डवः ।
आकारं गूहमानस्तु कुशलप्रश्नमब्रवीत् ॥ १.२४०.१३ ॥
વૃષ્ણિ વીરો ચારેબાજુ બેઠા હતા ત્યારે, પાંડવે પોતાનો આકાર છુપાવીને કુશળ-પ્રશ્ન પૂછ્યો.
1.240.14
सर्वत्र कुशलं चोक्त्वा बलदेवोऽब्रवीदिदम् ।
प्रसादं कुरु मे विप्र कुतस्त्वं चागतो ह्यसि ॥ १.२४०.१४ ॥
બધે કુશળ કહીને બલદેવે આ કહ્યું: હે વિપ્ર, મારા પર કૃપા કરો, તમે ક્યાંથી આવ્યા છો?
1.240.15
त्वया दृष्टानि पुण्यानि वद त्वं वदतांवर ।
पर्वतांश्चैव तीर्थानि वनान्यायतनानि च ॥ १.२४०.१५ ॥
તમે જોયેલાં પુણ્ય સ્થાનો કહો, હે વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ: પર્વતો, તીર્થો, વનો અને મંદિરો.
1.240.16
तीर्थानां दर्शनं चैव पर्वतानां च भारत ।
आपगानां वनानां च कथयामास ताः कथाः ॥ १.२४०.१६ ॥
હે ભરતવંશી, તીર્થો, પર્વતો, નદીઓ અને વનોનાં દર્શનની એ કથાઓ તેણે કહી.
1.240.17
श्रुत्वा धर्मकथाः पुण्या वृष्णिवीरा मुदान्विताः ।
अपूजयंस्तदा भिक्षुं कथान्ते जनमेजय ॥ १.२४०.१७ ॥
પુણ્ય ધર્મકથાઓ સાંભળીને વૃષ્ણિ વીરો આનંદિત થયા; હે જનમેજય, કથાના અંતે તેમણે તે ભિક્ષુનું સન્માન કર્યું.
1.240.18
ततस्तु यादवाः सर्वे मन्त्रयन्ति स्म भारत ।
अयं देशातिथिः श्रीमान्यतिलिङ्गधरो द्विजः ॥ १.२४०.१८ ॥
પછી બધા યાદવો, હે ભરતવંશી, વિચારવા લાગ્યા: આ દેશાતિથિ, યતિનાં ચિહ્નો ધારણ કરનારો શ્રીમાન દ્વિજ છે.
1.240.19
आवासं कमुपाश्रित्य वसेत निरुपद्रवः ।
इत्येवं प्रब्रुवन्तस्तु रौहिणेयं च यादवाः ॥ १.२४०.१९ ॥
"કયા નિવાસસ્થાનનો આશ્રય લઈને આ દ્વિજ ઉપદ્રવ વિના રહેશે?" એમ બોલતા યાદવોએ રૌહિણેય (બલરામ)ને પણ (કહ્યું).
1.240.20
ददृशुः कृष्णमायान्तं सर्वे यादवनन्दनम् ।
एहि केशव तातेति रौहिणेयो वचोऽब्रवीत् ॥ १.२४०.२० ॥
યાદવોનો આનંદ કૃષ્ણને આવતો બધા યાદવોએ જોયો. "આવ, કેશવ, વહાલા" એવા શબ્દો રૌહિણેયે કહ્યા.
1.240.21
यतिलिङ्गधरो विद्वान्देशातिथिरयं द्विजः ।
वर्षमासनिवासार्थमागतो नः पुरं प्रति।
स्थाने यस्मिन्निवसतु तन्मे ब्रूहि जनार्दन ॥ १.२४०.२१ ॥
સંન્યાસીનાં ચિહ્નો ધારણ કરનાર આ વિદ્વાન દ્વિજ બીજા દેશના અતિથિ છે; વર્ષ-માસ નિવાસ માટે તે આપણા નગરમાં આવ્યા છે. જનાર્દન, તે કયા સ્થાને રહે તે મને કહો.
1.240.22
त्वयि स्थिते महाभाग परवानस्मि धर्मतः ।
स्वयं तु रुचिरे स्थाने वासयेर्यदुनन्दन ॥ १.२४०.२२ ॥
મહાભાગ, તું અહીં હોય ત્યારે હું ધર્મ પ્રમાણે તારા અધીન છું. યદુનંદન, તું પોતે જ તેને સુંદર સ્થાને વસાવ.
1.240.23
प्रीतः स तेन वाक्येन परिष्वज्य जनार्दनम् ।
बलदेवोऽब्रवीद्वाक्यं चिन्तयित्वा महाबलः ॥ १.२४०.२३ ॥
એ વચનથી પ્રસન્ન થઈને તેણે જનાર્દનને આલિંગન આપ્યું. પછી મહાબળવાન બલદેવે વિચારીને આ વચન કહ્યું.
1.240.24
आरामे तु वसेद्धीमांश्चतुरो वर्षमासकान् ।
कन्यागृहे सुभद्राया भुक्त्वा भोजनमिच्छया ॥ १.२४०.२४ ॥
બુદ્ધિમાન તે બગીચામાં રહે—ચાર વર્ષ-માસ. સુભદ્રાના કન્યાગૃહમાં પોતાની ઇચ્છાથી ભોજન કરીને.
1.240.25
लतागृहेषु वसतामिति मे धीयते मतिः ।
लब्धानुज्ञास्त्वया तात मन्यन्ते सर्वयादवाः ॥ १.२४०.२५ ॥
લતાગૃહોમાં વસનારાઓ વિશે મારો મત આ જ નક્કી થયો છે. હે તાત, તારી અનુમતિ મેળવીને સર્વ યાદવો તેમ જ માને છે.
1.240.26
बलवान्दर्शनीयश्च वाग्मी श्रीमान्बहुश्रुतः ।
कन्यापुरसमीपे तु न युक्तमिति मे मतिः ॥ १.२४०.२६ ॥
બળવાન, દર્શનીય, વક્તા, તેજસ્વી અને બહુશ્રુત પુરુષે કન્યાપુર પાસે રહેવું યોગ્ય નથી, એવો મારો મત છે.
1.240.27
गुरुः शास्ता च नेता च शास्त्रज्ञो धर्मवित्तमः ।
त्वयोक्तं न विरुध्येहं करिष्यामि वचस्तव ॥ १.२४०.२७ ॥
તું ગુરુ, શાસક, નેતા, શાસ્ત્રજ્ઞ અને ધર્મજ્ઞોમાં શ્રેષ્ઠ છે. તેં જે કહ્યું તેનો હું અહીં વિરોધ નહીં કરું; તારા વચન પ્રમાણે કરીશ.
1.240.28
शुभाशुभस्य विज्ञाता नान्योऽस्मि भुवि कश्चन ॥ १.२४०.२८ ॥
શુભ અને અશુભ જાણનાર પૃથ્વી પર મારા સિવાય બીજો કોઈ નથી.
1.240.29
अयं देशातिथिः श्रीमान्सर्वधर्मभृतां वरः ।
धृतिमान्विनयोपेतः सत्यबादी जितेन्द्रियः ॥ १.२४०.२९ ॥
આ દેશમાંથી આવેલા અતિથિ છે, તેજસ્વી અને સર્વ ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ છે. ધીરજવાન, વિનયી, સત્યવાદી અને જિતેન્દ્રિય છે.
1.240.30
यतिलिङ्गधरो ह्येष को विजानाति मानसम् ।
त्वमिमं पुण्डरीकाक्ष नीत्वा कन्यापुरं शुभम् ॥ १.२४०.३० ॥
આ તો સંન્યાસીનો વેશ ધારણ કરનાર છે; એનું મન કોણ જાણે? હે કમલનયન, તું એને શુભ કન્યાપુર લઈ જા.
1.240.31
निवेदय सुभद्रायै मद्वाक्यपरिचोदितः ।
भक्ष्यैर्भोज्यैश्च पानैश्च अन्नैरिष्टैश्च पूजय ॥ १.२४०.३१ ॥
મારા વચનથી પ્રેરાઈને સુભદ્રાને જાણ કર અને ચવાય તેવી વસ્તુઓ, ભોજન, પીણાં, અન્ન તથા પ્રિય વસ્તુઓથી તેનો સત્કાર કર.