Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.240

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.240.1

चैराः संचारिते तस्मिन्ननुज्ञाते युधिष्ठिरे ।
वासुदेवाभ्यनुज्ञातः कथयित्वेतिकृत्यताम् ॥ १.२४०.१ ॥

ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ସେହି କଥା ଘୋଷିତ ହେଲେ, ବାସୁଦେବଙ୍କ (କୃଷ୍ଣଙ୍କ) ଅନୁମତି ପାଇ ସେ କହିଲେ, 'ଏହିପରି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉ।'

1.240.2

कृष्णस्य मतमास्थाय प्रययौ भरतर्षभः ।
द्वारकाया उपवने तस्थौ वै कार्यसाधनः ॥ १.२४०.२ ॥

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମତ ଗ୍ରହଣ କରି ଭରତବଂଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଲେ; ଦ୍ୱାରକାର ଉପବନରେ କାର୍ଯ୍ୟସାଧନ ପାଇଁ ସେ ରହିଲେ।

1.240.3

निवृत्ते ह्युत्सवे तस्मिन्गिरौ रैवतके तदा ।
वृष्णयोऽप्यगमन्सर्वे पुरीं द्वारवतीमनु ॥ १.२४०.३ ॥

ସେହି ଉତ୍ସବ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ରୈବତକ ପର୍ବତରୁ ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରବତୀ ନଗରୀ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

1.240.4

चिन्तयानस्ततो भद्रामुपविष्टः शिलातले ।
रमणीये वनोद्देशे बहुपादपसंवृते ॥ १.२४०.४ ॥

ସେତେବେଳେ ଭଦ୍ରା (ସୁଭଦ୍ରା)ଙ୍କ ଚିନ୍ତା କରି, ବହୁ ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା ରମଣୀୟ ବନପ୍ରଦେଶରେ ଏକ ଶିଳା ଉପରେ ସେ ବସିଲେ।

1.240.5

सालतालाश्वकर्णैश्च बकुलैरर्जुनैस्तथा ।
चम्पकाशोकपुन्नागैः केतकैः पाटलैस्तथा ॥ १.२४०.५ ॥

ସାଳ, ତାଳ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ସହିତ, ବକୁଳ ଓ ଅର୍ଜୁନ ବୃକ୍ଷ ସହିତ, ଏବଂ ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ, କେତକ ଓ ପାଟଳ ବୃକ୍ଷ ସହିତ (ସେହି ବନ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା)।

1.240.6

कर्णिकारैरशोकैश्च अङ्कोलैरतिमुक्तकैः ।
एवमादिभिरन्यैश्च संवृते स शिलातले ॥ १.२४०.६ ॥

କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଅଶୋକ, ଅଙ୍କୋଳ ଓ ଅତିମୁକ୍ତକ ବୃକ୍ଷ ସହିତ, ଏବଂ ଏପରି ଅନ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ସହିତ ସେହି ଶିଳାତଳ ଘେରା ଥିଲା।

1.240.7

पुनःपुनश्चिन्तयानः सुभद्रां भद्रभाषिणीम् ।
यदृच्छया चोपपन्नान्वृष्णिवीरान्ददर्श सः ॥ १.२४०.७ ॥

ମଧୁରଭାଷିଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କରି ସେ ଦୈବାତ୍ ଉପସ୍ଥିତ ବୃଷ୍ଣିବୀରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

1.240.8

बलदेवं च हार्दिक्यं साम्बं सारणमेव च ।
प्रद्युम्नं च गदं चैव चारुदेष्णं विदूरथम् ॥ १.२४०.८ ॥

ବଳଦେବ, ହାର୍ଦିକ୍ୟ, ସାମ୍ବ, ସାରଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଗଦ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ବିଦୂରଥଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଖିଲେ।

1.240.9

भानुं च हरितं चैव विपृथुं पृथुमेव च ।
तथान्यांश्च बहून्पश्यन्हृदि शोकमधारयत् ॥ १.२४०.९ ॥

ଭାନୁ, ହରିତ, ବିପୃଥୁ, ପୃଥୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ହୃଦୟରେ ଶୋକ ଧାରଣ କଲେ।

1.240.10

ततस्ते सहिताः सर्वे यतिं दृष्ट्वा समुत्सुकाः ।
वृष्णयो विनयोपेताः परिवार्योपतस्थिरे ॥ १.२४०.१० ॥

ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ଯତିଙ୍କୁ ଦେଖି ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ; ବିନୀତ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ନିକଟରେ ଠିଆ ହେଲେ।

1.240.11

ततोऽर्जुनः प्रीतमनाः स्वागतं व्याजहार सः ।
आस्यतामास्यतां सर्वै रमणीये शिलातले ॥ १.२४०.११ ॥

ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଅର୍ଜୁନ ସ୍ୱାଗତ କରି କହିଲେ, 'ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହି ରମଣୀୟ ଶିଳାତଳରେ ବସନ୍ତୁ, ବସନ୍ତୁ।'

1.240.12

इत्येवमुक्ता यतिना प्रीतास्ते यादवर्षभाः ।
उपोपविविशुः सर्वे ते स्वागतमिति ब्रुवन् ॥ १.२४०.१२ ॥

ଯତିଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ ପ୍ରସନ୍ନ ଯାଦବ ବୀରମାନେ 'ସ୍ୱାଗତ' କହି ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ବସିଗଲେ।

1.240.13

परितः सन्निविष्टेषु वृष्णिवीरेषु पाण्डवः ।
आकारं गूहमानस्तु कुशलप्रश्नमब्रवीत् ॥ १.२४०.१३ ॥

ବୃଷ୍ଣି ବୀରମାନେ ଚାରିପଟେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ପାଣ୍ଡବ ନିଜ ଆକାର ଗୋପନ କରି କୁଶଳ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

1.240.14

सर्वत्र कुशलं चोक्त्वा बलदेवोऽब्रवीदिदम् ।
प्रसादं कुरु मे विप्र कुतस्त्वं चागतो ह्यसि ॥ १.२४०.१४ ॥

ସର୍ବତ୍ର କୁଶଳ କହି ବଳଦେବ ଏହା କହିଲେ: ହେ ବିପ୍ର, ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ, ଆପଣ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛନ୍ତି?

1.240.15

त्वया दृष्टानि पुण्यानि वद त्वं वदतांवर ।
पर्वतांश्चैव तीर्थानि वनान्यायतनानि च ॥ १.२४०.१५ ॥

ଆପଣ ଦେଖିଥିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ବକ୍ତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ: ପର୍ବତ, ତୀର୍ଥ, ବନ ଓ ମନ୍ଦିର।

1.240.16

तीर्थानां दर्शनं चैव पर्वतानां च भारत ।
आपगानां वनानां च कथयामास ताः कथाः ॥ १.२४०.१६ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀୟ, ତୀର୍ଥ, ପର୍ବତ, ନଦୀ ଓ ବନର ଦର୍ଶନର ସେହି କଥା ସେ କହିଲେ।

1.240.17

श्रुत्वा धर्मकथाः पुण्या वृष्णिवीरा मुदान्विताः ।
अपूजयंस्तदा भिक्षुं कथान्ते जनमेजय ॥ १.२४०.१७ ॥

ପୁଣ୍ୟ ଧର୍ମକଥା ଶୁଣି ବୃଷ୍ଣି ବୀରମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ହେ ଜନମେଜୟ, କଥା ଶେଷରେ ସେମାନେ ସେହି ଭିକ୍ଷୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।

1.240.18

ततस्तु यादवाः सर्वे मन्त्रयन्ति स्म भारत ।
अयं देशातिथिः श्रीमान्यतिलिङ्गधरो द्विजः ॥ १.२४०.१८ ॥

ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ, ହେ ଭରତବଂଶୀୟ, ଆଲୋଚନା କଲେ: ଏହି ଦେଶାତିଥି, ଯତିଙ୍କ ଚିହ୍ନଧାରୀ ଶ୍ରୀମାନ ଦ୍ୱିଜ।

1.240.19

आवासं कमुपाश्रित्य वसेत निरुपद्रवः ।
इत्येवं प्रब्रुवन्तस्तु रौहिणेयं च यादवाः ॥ १.२४०.१९ ॥

"କେଉଁ ବାସସ୍ଥାନ ଆଶ୍ରୟ କରି ଏ ଦ୍ୱିଜ ଉପଦ୍ରବହୀନ ହୋଇ ରହିବେ?" ଏହିପରି କହୁଥିବା ଯାଦବମାନେ ରୌହିଣେୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (କହିଲେ)।

1.240.20

ददृशुः कृष्णमायान्तं सर्वे यादवनन्दनम् ।
एहि केशव तातेति रौहिणेयो वचोऽब्रवीत् ॥ १.२४०.२० ॥

ଯାଦବମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ କୃଷ୍ଣ ଆସୁଥିବା ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ଦେଖିଲେ। "ଆ, କେଶବ, ପ୍ରିୟ" ଏପରି ବାକ୍ୟ ରୌହିଣେୟ କହିଲେ।

1.240.21

यतिलिङ्गधरो विद्वान्देशातिथिरयं द्विजः ।
वर्षमासनिवासार्थमागतो नः पुरं प्रति।
स्थाने यस्मिन्निवसतु तन्मे ब्रूहि जनार्दन ॥ १.२४०.२१ ॥

ସନ୍ନ୍ୟାସୀର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏ ବିଦ୍ୱାନ ଦ୍ୱିଜ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଅତିଥି; ବର୍ଷ-ମାସ ବାସ ପାଇଁ ସେ ଆମ ନଗରକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଜନାର୍ଦନ, ସେ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ରହିବେ ମୋତେ କୁହ।

1.240.22

त्वयि स्थिते महाभाग परवानस्मि धर्मतः ।
स्वयं तु रुचिरे स्थाने वासयेर्यदुनन्दन ॥ १.२४०.२२ ॥

ମହାଭାଗ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଥିବାବେଳେ ମୁଁ ଧର୍ମାନୁସାରେ ତୁମର ଅଧୀନ। ଯଦୁନନ୍ଦନ, ତୁମେ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରାଅ।

1.240.23

प्रीतः स तेन वाक्येन परिष्वज्य जनार्दनम् ।
बलदेवोऽब्रवीद्वाक्यं चिन्तयित्वा महाबलः ॥ १.२४०.२३ ॥

ସେହି ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ତା'ପରେ ମହାବଳ ବଳଦେବ ଚିନ୍ତା କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.240.24

आरामे तु वसेद्धीमांश्चतुरो वर्षमासकान् ।
कन्यागृहे सुभद्राया भुक्त्वा भोजनमिच्छया ॥ १.२४०.२४ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସେ ଉଦ୍ୟାନରେ ରହନ୍ତୁ—ଚାରି ବର୍ଷ-ମାସ। ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ କନ୍ୟାଗୃହରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଭୋଜନ କରି।

1.240.25

लतागृहेषु वसतामिति मे धीयते मतिः ।
लब्धानुज्ञास्त्वया तात मन्यन्ते सर्वयादवाः ॥ १.२४०.२५ ॥

ଲତାଗୃହରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୋର ମତ ଏହା ସ୍ଥିର ହୋଇଛି। ହେ ତାତ, ତୁମ ଅନୁମତି ପାଇ ସମସ୍ତ ଯାଦବ ସେପରି ଭାବନ୍ତି।

1.240.26

बलवान्दर्शनीयश्च वाग्मी श्रीमान्बहुश्रुतः ।
कन्यापुरसमीपे तु न युक्तमिति मे मतिः ॥ १.२४०.२६ ॥

ବଳବାନ, ଦର୍ଶନୀୟ, ବାଗ୍ମୀ, ତେଜସ୍ବୀ ଓ ବହୁଶ୍ରୁତ ପୁରୁଷର କନ୍ୟାପୁର ନିକଟରେ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହା ମୋର ମତ।

1.240.27

गुरुः शास्ता च नेता च शास्त्रज्ञो धर्मवित्तमः ।
त्वयोक्तं न विरुध्येहं करिष्यामि वचस्तव ॥ १.२४०.२७ ॥

ତୁମେ ଗୁରୁ, ଶାସକ, ନେତା, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ଯାହା କହିଛ ମୁଁ ଏଠାରେ ତାହା ବିରୋଧ କରିବି ନାହିଁ; ତୁମ ବାକ୍ୟ ପାଳନ କରିବି।

1.240.28

शुभाशुभस्य विज्ञाता नान्योऽस्मि भुवि कश्चन ॥ १.२४०.२८ ॥

ଶୁଭାଶୁଭ ଜାଣିଥିବା ପୃଥିବୀରେ ମୋ ଛଡ଼ା ଆଉ କେହି ନାହାଁନ୍ତି।

1.240.29

अयं देशातिथिः श्रीमान्सर्वधर्मभृतां वरः ।
धृतिमान्विनयोपेतः सत्यबादी जितेन्द्रियः ॥ १.२४०.२९ ॥

ଏ ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଅତିଥି, ତେଜସ୍ବୀ ଓ ସମସ୍ତ ଧର୍ମଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ, ବିନୟୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ।

1.240.30

यतिलिङ्गधरो ह्येष को विजानाति मानसम् ।
त्वमिमं पुण्डरीकाक्ष नीत्वा कन्यापुरं शुभम् ॥ १.२४०.३० ॥

ଏ ତ ଯତିଙ୍କ ବେଶଧାରୀ; ଏହାର ମନ କିଏ ଜାଣେ? ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ତୁମେ ଏହାକୁ ଶୁଭ କନ୍ୟାପୁରକୁ ନେଇଯାଅ।

1.240.31

निवेदय सुभद्रायै मद्वाक्यपरिचोदितः ।
भक्ष्यैर्भोज्यैश्च पानैश्च अन्नैरिष्टैश्च पूजय ॥ १.२४०.३१ ॥

ମୋ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସୁଭଦ୍ରାକୁ ଜଣାଅ ଏବଂ ଚୋବାଇବା ଖାଦ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ, ପାନୀୟ, ଅନ୍ନ ଓ ପ୍ରିୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସତ୍କାର କର।