મહાભારત · અધ્યાય 1.243
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.243.1
वृष्म्यन्धकपुरात्तस्मादपयातुं धनञ्जयः ।
विनिश्चित्य तया सार्धं सुभद्रामिदमब्रवीत् ॥ १.२४३.१ ॥
વૃષ્ણિ અને અંધક નગરમાંથી ત્યાંથી પ્રસ્થાન કરવાનો નિશ્ચય કરીને ધનંજયે તેની સાથે સુભદ્રાને આ કહ્યું.
1.243.2
द्विजानां गुणमुख्यानां यथार्हं प्रतिपादय ।
भोज्यैर्भक्ष्यैश्च कामैश्च स्वपुरीं प्रतियास्यताम् ॥ १.२४३.२ ॥
ગુણોમાં શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને યોગ્ય રીતે ભોજ્ય, ભક્ષ્ય અને ઇચ્છિત વસ્તુઓ આપીને તેમને પોતાના નગરમાં પાછા જવા દો.
1.243.3
आत्मनश्च समुद्दिश्य महाव्रतसमापनम् ।
गच्छ भद्रे स्वयं तूर्णं महाराजनिवेशनम् ॥ १.२४३.३ ॥
આપણા માટે અને મહાવ્રતની સમાપ્તિ માટે, હે ભદ્રે, તું પોતે જલદી મહારાજના નિવાસસ્થાને જા.
1.243.4
तेजोबलजवोपेतैः शुक्लैर्हयवरोत्तमैः ।
वाजिभिः शैव्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैः ॥ १.२४३.४ ॥
તેજ, બળ અને વેગથી યુક્ત શ્વેત શ્રેષ્ઠ અશ્વો વડે — શૈવ્ય, સુગ્રીવ, મેઘપુષ્પ અને બલાહક નામના અશ્વો વડે.
1.243.5
युक्तं रथवरं तूर्णमिहानय सुसत्कृतम् ।
व्रतार्थमिति भाषित्वा सखीभिः सुभगे सह ॥ १.२४३.५ ॥
જોડેલો શ્રેષ્ઠ રથ ઝડપથી અહીં લાવો, સારી રીતે શણગારેલો. 'વ્રત માટે' એમ કહીને, હે સુભગે, સખીઓ સાથે.
1.243.6
क्षिप्रमादाय पर्येहि सह सर्वायुधेन च ।
अनुकर्षान्तपताकाश्च तूणीरांश्च धनूंषि च ॥ १.२४३.६ ॥
ઝડપથી બધાં શસ્ત્રો સાથે, દોરડાં, છેડાની પતાકાઓ, ભાથાં અને ધનુષ્ય પણ લઈને મારી પાસે આવ.
1.243.7
सर्वान्रथवरे स्थाप्य सोत्सेधाश्च महागदाः ॥ १.२४३.७ ॥
બધું ઉત્તમ રથમાં મૂકીને, અને ઊંચી મહાગદાઓ પણ.
1.243.8
अर्जुनेनैवमुक्ता सा सुभद्रा भद्रभाषिणी ।
जगाम नृपतेर्वेश्म सखीभिः सहिता तदा ॥ १.२४३.८ ॥
અર્જુને આમ કહ્યું ત્યારે, મંગલ વાણી બોલનારી સુભદ્રા સખીઓ સાથે રાજાના મહેલે ગઈ.
1.243.9
व्रतार्थमिति तत्रस्थान्रक्षिणो वाक्यमब्रवीत् ।
रथेनानेन यास्यामि महाव्रतसमापनम् ॥ १.२४३.९ ॥
"વ્રત માટે" એમ કહીને ત્યાં ઊભેલા રક્ષકોને તેણે કહ્યું, "આ રથથી હું મહાવ્રત પૂર્ણ કરવા જઈશ."
1.243.10
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन सायुधेनैव शार्ङ्गिणः ।
रथेन रमणीयेन प्रयास्यामि व्रतार्थिनी ॥ १.२४३.१० ॥
શૈબ્ય અને સુગ્રીવ જોડેલા, શસ્ત્રો સહિતના, શાર્ઙ્ગીધારી (કૃષ્ણ)ના સુંદર રથથી, વ્રતાર્થિની બનીને હું જઈશ.
1.243.11
सुभध्रयैवमुक्ते तु जनाः प्राञ्जलयोऽभवन् ।
योजयित्वा रथवरं कल्याणैरभिभाष्य ताम् ॥ १.२४३.११ ॥
સુભદ્રાએ આમ કહેતાં લોકો હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા; ઉત્તમ રથ જોડીને મંગલ વચનોથી તેની સાથે વાત કરી.
1.243.12
यथोक्तं सर्वमारोप्य आयुधानि च भामिनी ।
क्षिप्रमादाय कल्याणी सुभद्राऽर्जुनमब्रवीत् ॥ १.२४३.१२ ॥
કહ્યા પ્રમાણે બધું અને શસ્ત્રો રથમાં ચઢાવીને, ઝડપથી લઈને, કલ્યાણી ભામિની સુભદ્રાએ અર્જુનને કહ્યું.
1.243.13
रथोऽयं रथिनां श्रेष्ठ आनीतस्तव शासनात् ।
स त्वं याहि यथाकामं कुरून्कौरवनन्दन ॥ १.२४३.१३ ॥
હે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ, તમારી આજ્ઞાથી આ રથ લાવવામાં આવ્યો છે. હે કૌરવોના આનંદ, તમે ઇચ્છા મુજબ કુરુઓ પાસે જાઓ.
1.243.14
निवेद्य तु रथं भर्तुः सुभद्रा भद्रसंमता ।
ब्राह्मणानां तदा हृष्टा ददौ सा विविधं वसु ॥ १.२४३.१४ ॥
ભદ્રતાથી સન્માનિત સુભદ્રાએ પતિને રથ અર્પણ કરીને પછી આનંદથી બ્રાહ્મણોને વિવિધ ધન આપ્યું.
1.243.15
स्नेहवन्ति च भोज्यानि प्रददावीप्सितानि च ।
यथाकामं यथाश्रद्धं वस्त्राणि विविधानि च ॥ १.२४३.१५ ॥
તેણીએ સ્નેહભર્યા, ઇચ્છિત ભોજન અને ઇચ્છા તથા શ્રદ્ધા મુજબ વિવિધ વસ્ત્રો પણ આપ્યાં.
1.243.16
तर्पिता विविधैर्भोज्यैस्तान्यवाप्य वसूनि च ।
ब्राह्मणाः स्वगृहं जग्मुः प्रयुज्य परमाशिषः ॥ १.२४३.१६ ॥
વિવિધ ભોજનોથી તૃપ્ત થયેલા બ્રાહ્મણો એ ધન મેળવી પરમ આશીર્વાદ આપતા પોતાના ઘરે ગયા.
1.243.17
सुभद्रया तु विज्ञप्तः पूर्वमेव धनञ्जयः ।
अभीशुग्रहणे पार्थ न मेऽस्ति सदृशो भुवि ॥ १.२४३.१७ ॥
સુભદ્રાએ પહેલેથી જણાવેલા ધનંજયે કહ્યું, "હે પાર્થ, લગામ પકડવામાં પૃથ્વી પર મારી સમાન કોઈ નથી."
1.243.18
तस्मात्सा पूर्वमारुह्य रश्मीञ्जग्राह माधवी ।
सोदरा वासुदेवस्य कृतस्वस्त्ययना हयान् ॥ १.२४३.१८ ॥
તેથી વાસુદેવની બહેન માધવીએ પ્રથમ ચઢીને, મંગળવિધિ કરીને ઘોડાઓની લગામ પકડી.
1.243.19
व्यत्ययित्वा तु तल्लिङ्गं यतिवेषं धनञ्जयः ।
आमुच्य कवचं वीरः समुच्छ्रितमहद्धनुः ॥ १.२४३.१९ ॥
તેણે પોતાનું ચિહ્ન બદલીને યતિનો વેશ ધારણ કર્યો; વીર ધનંજયે કવચ ઉતારી, ઊંચું ઉઠાવેલું મહાધનુષ્ય લીધું.
1.243.20
आरुरोह रथश्रेष्ठं शुक्लवासा धनञ्जयः ।
महेन्द्रदत्तं मुकुटं तथैवाभरणानि च ॥ १.२४३.२० ॥
શ્વેત વસ્ત્રધારી ધનંજય શ્રેષ્ઠ રથ પર ચડ્યા; મહેન્દ્ર (ઇન્દ્ર) દ્વારા અપાયેલો મુકુટ તથા એ જ રીતે આભૂષણો પણ ધારણ કર્યાં.
1.243.21
अलङ्कृत्य तु कौन्तेयः प्रयातुमुपचक्रमे ।
ततः कन्यापुरे घोषस्तुमुलः समपद्यत ॥ १.२४३.२१ ॥
અલંકૃત થઈને કૌંતેય પ્રયાણ કરવા લાગ્યા; ત્યારે કન્યાપુરમાં મોટો કોલાહલ થયો.
1.243.22
दृष्ट्वा नववरं पार्थं बाणखड्गधनुर्धरम् ।
अभीशुहस्तां सुश्रोणीमर्जुनेन रथे स्थिताम् ॥ १.२४३.२२ ॥
નવા વર પાર્થને બાણ, ખડ્ગ અને ધનુષ ધારણ કરેલા જોઈને, હાથમાં લગામ પકડી અર્જુન સાથે રથ પર ઊભેલી સુંદર કટિવાળી સ્ત્રીને...
1.243.23
ऊचुः कन्यास्तदा यान्तीं वासुदेवसहोदराम् ।
सर्वकामसमृद्धा त्वं सुभद्रे भद्रभाषिणि ॥ १.२४३.२३ ॥
ત્યારે કન્યાઓએ પ્રયાણ કરતી વાસુદેવની બહેનને કહ્યું: "હે સુભદ્રે, હે મધુરભાષિણી, તું સર્વ કામનાઓથી સમૃદ્ધ છે."
1.243.24
वासुदेवप्रियं लब्ध्वा भर्तारं वीरमर्जुनम् ।
सर्वसीमन्तिनीनां त्वां श्रेष्ठां कृष्णसहोदरीम् ॥ १.२४३.२४ ॥
વાસુદેવને પ્રિય, વીર અર્જુનને પતિરૂપે મેળવીને તું સર્વ સૌભાગ્યવતીઓમાં શ્રેષ્ઠ છે, હે કૃષ્ણની બહેન.
1.243.25
मन्यामहे महाभागे सुभद्रे भद्रभाषिणि ।
यस्मात्सर्वमनुष्याणां श्रेष्ठो भर्ता तवार्जुनः ॥ १.२४३.२५ ॥
હે મહાભાગા સુભદ્રે, હે શુભ વચન બોલનારી, સર્વ મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ તારા પતિ અર્જુન છે એમ અમે માનીએ છીએ.
1.243.26
उपपन्नस्त्वया वीरः सर्वलोकमहारथः ।
हे प्रयाहि गृहान्भद्रे सुहृद्भिः संगमोऽस्तु ते ॥ १.२४३.२६ ॥
તેં વીર, સર્વ લોકોમાં મહારથી એવા પતિને યોગ્ય રીતે પ્રાપ્ત કર્યા છે. હે ભદ્રે, ઘરે જા; મિત્રો સાથે તારું મિલન થાઓ.
1.243.27
एवमुक्ता प्रहृष्टाभिः सखीभिः प्रतिनन्दिता ।
भद्रा भद्रजवोपेतानश्वान्पुनरचोदयत् ॥ १.२४३.२७ ॥
આનંદિત સખીઓએ આ પ્રમાણે કહ્યું, ત્યારે તેમના વડે અભિનંદિત ભદ્રાએ શુભ ગતિવાળા ઘોડાઓને ફરી હાંક્યા.
1.243.28
पार्श्वे चामरहस्ता सा सखी तस्याङ्गनाऽभवत् ।
ततः कन्यापुरद्वारात्सघोषादभिनिःसृतम् ॥ १.२४३.२८ ॥
તેની પાસે ચામર હાથમાં લઈને તે સખી તેની પરિચારિકા બની. પછી કન્યાપુરના દ્વારમાંથી કોલાહલ સાથે રથ બહાર નીકળ્યો.
1.243.29
ददृशुस्तं रथश्रेष्ठं जना जीमूतनिस्वनम् ।
सुभद्रासङ्गृहीतस्य रथस्य महतः स्वनम् ॥ १.२४३.२९ ॥
મેઘગર્જના જેવા એ શ્રેષ્ઠ રથને લોકોએ જોયો; સુભદ્રાએ સ્વીકારેલા એ મહારથનો મોટો અવાજ સાંભળ્યો.
1.243.30
मेघस्वनमिवाकाशे शुश्रुवुः पुरवासिनः ।
सुभद्रया तु संपन्ने तिष्ठन्रथवरेऽर्जुनः ॥ १.२४३.३० ॥
આકાશમાં મેઘગર્જના જેવો એ અવાજ નગરવાસીઓએ સાંભળ્યો. સુભદ્રા સાથે એ શ્રેષ્ઠ રથ પર ઊભેલો અર્જુન (દેખાયો).
1.243.31
प्रबभौ च तयोपेतः कैलास इव गङ्गया ।
पार्थः सुभद्रासहितो विरराज महारथः ॥ १.२४३.३१ ॥
કૈલાસ પર્વત ગંગા સાથે જેમ શોભે, તેમ તેની સાથે રહેલો પાર્થ ઝળહળ્યો; સુભદ્રા સાથે મહારથી અર્જુન શોભ્યો.
1.243.32
विराजते यथा शक्रो राजञ्शच्या समन्वितः ।
सुभद्रां प्रेक्ष्य पार्थेन ह्रियमाणां यशस्विनीम् ॥ १.२४३.३२ ॥
રાજન, શચી સાથે ઇન્દ્ર જેમ શોભે, તેમ પાર્થ દ્વારા લઈ જવાતી યશસ્વિની સુભદ્રાને જોઈને તે શોભ્યો.
1.243.33
चक्रुः किलकिलाशब्दानासाद्य बहवो जनाः ।
दाशार्हाणां कुलस्य श्रीः सुभद्रा मद्रभाषिणी ॥ १.२४३.३३ ॥
ઘણા લોકોએ કિલકિલા શબ્દો કર્યા. દાશાર્હ કુળની શોભા, મધુરભાષિણી સુભદ્રા (આ રીતે દેખાઈ).
1.243.34
अभिकामा सकामेन पार्थेन सह गच्छति ।
अथापरे तु संक्रुद्धा गृह्णीत घ्नत माचिरम् ॥ १.२४३.३४ ॥
ઇચ્છાથી પાર્થ સાથે તે જાય છે. પછી બીજાઓ ક્રોધે ભરાઈને બોલ્યા — પકડો, મારો, વિલંબ ન કરો.
1.243.35
इति संवार्य शस्त्राणि ववर्षुरभितो दिशम् ।
इति संभाषमाणानां स नादः सुमहानभूत् ॥ १.२४३.३५ ॥
આ રીતે શસ્ત્રો રોકીને તેઓએ ચારે દિશાઓમાં વર્ષા કરી. આ રીતે વાતો કરતા લોકોનો તે નાદ અત્યંત મોટો થયો.
1.243.36
स तेन जनघोषेण वीरो गज इवार्दितः ।
ववर्ष शरवर्षाणि न तु कंचन रोषयत् ॥ १.२४३.३६ ॥
તે જનઘોષથી પીડિત એ વીર હાથીની જેમ બાણવર્ષા કરવા લાગ્યો; પણ કોઈને ક્રોધિત ન કર્યો.
1.243.37
मुमोच निशितान्बाणान्दीप्यमानान्स्वतेजसा ।
प्रासादवरसङ्घेषु हर्म्येषु भवनेषु च ॥ १.२४३.३७ ॥
પોતાના તેજથી ઝળહળતા તીક્ષ્ણ બાણો તેણે છોડ્યા; શ્રેષ્ઠ પ્રાસાદસમૂહો પર, હર્મ્યો અને ભવનોમાં.
1.243.38
क्षोभयित्वा पुरश्रेष्ठं गरुत्मानिव सागरम् ।
प्रेक्षन्रैवकतद्वारं निर्ययौ भरतर्षभः ॥ १.२४३.३८ ॥
ગરુડ સમુદ્રને હલાવે તેમ શ્રેષ્ઠ નગરને હલાવીને, રૈવતક દ્વાર તરફ જોતાં ભરતર્ષભ બહાર નીકળ્યા.