Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.243

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.243.1

वृष्म्यन्धकपुरात्तस्मादपयातुं धनञ्जयः ।
विनिश्चित्य तया सार्धं सुभद्रामिदमब्रवीत् ॥ १.२४३.१ ॥

ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ନଗରରୁ ସେଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି ଧନଞ୍ଜୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।

1.243.2

द्विजानां गुणमुख्यानां यथार्हं प्रतिपादय ।
भोज्यैर्भक्ष्यैश्च कामैश्च स्वपुरीं प्रतियास्यताम् ॥ १.२४३.२ ॥

ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭୋଜ୍ୟ, ଭକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ଦେଇ ସେମାନେ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରନ୍ତୁ।

1.243.3

आत्मनश्च समुद्दिश्य महाव्रतसमापनम् ।
गच्छ भद्रे स्वयं तूर्णं महाराजनिवेशनम् ॥ १.२४३.३ ॥

ଆମ ପାଇଁ ଓ ମହାବ୍ରତ ସମାପ୍ତି ପାଇଁ, ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ନିଜେ ଶୀଘ୍ର ମହାରାଜଙ୍କ ପ୍ରାସାଦକୁ ଯାଅ।

1.243.4

तेजोबलजवोपेतैः शुक्लैर्हयवरोत्तमैः ।
वाजिभिः शैव्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैः ॥ १.२४३.४ ॥

ତେଜ, ବଳ ଓ ବେଗଯୁକ୍ତ ଧଳା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା — ଶୈବ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ, ମେଘପୁଷ୍ପ ଓ ବଳାହକ ନାମକ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

1.243.5

युक्तं रथवरं तूर्णमिहानय सुसत्कृतम् ।
व्रतार्थमिति भाषित्वा सखीभिः सुभगे सह ॥ १.२४३.५ ॥

ଯୁଗିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ, ଭଲଭାବେ ସଜ୍ଜିତ କରି। 'ବ୍ରତ ପାଇଁ' ବୋଲି କହି, ହେ ସୁଭଗେ, ସଖୀମାନଙ୍କ ସହିତ।

1.243.6

क्षिप्रमादाय पर्येहि सह सर्वायुधेन च ।
अनुकर्षान्तपताकाश्च तूणीरांश्च धनूंषि च ॥ १.२४३.६ ॥

ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରସହ, ଦଉଡି, ଅଗ୍ରର ପତାକା, ତୂଣୀର ଓ ଧନୁ ନେଇ ମୋ ପାଖକୁ ଆସ।

1.243.7

सर्वान्रथवरे स्थाप्य सोत्सेधाश्च महागदाः ॥ १.२४३.७ ॥

ସବୁକିଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ରଖି, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ମହାଗଦା ମଧ୍ୟ।

1.243.8

अर्जुनेनैवमुक्ता सा सुभद्रा भद्रभाषिणी ।
जगाम नृपतेर्वेश्म सखीभिः सहिता तदा ॥ १.२४३.८ ॥

ଅର୍ଜୁନ ଏପରି କହିବାରୁ, ମଙ୍ଗଳବାଣୀ ସୁଭଦ୍ରା ସେତେବେଳେ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଗଲେ।

1.243.9

व्रतार्थमिति तत्रस्थान्रक्षिणो वाक्यमब्रवीत् ।
रथेनानेन यास्यामि महाव्रतसमापनम् ॥ १.२४३.९ ॥

"ବ୍ରତ ପାଇଁ" ବୋଲି ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ରକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ, "ଏହି ରଥରେ ମହାବ୍ରତ ସମାପନ ପାଇଁ ଯିବି।"

1.243.10

शैब्यसुग्रीवयुक्तेन सायुधेनैव शार्ङ्गिणः ।
रथेन रमणीयेन प्रयास्यामि व्रतार्थिनी ॥ १.२४३.१० ॥

ଶୈବ୍ୟ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଯୋଜିତ, ଅସ୍ତ୍ରସହିତ, ଶାର୍ଙ୍ଗୀ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ରଥରେ, ବ୍ରତାର୍ଥିନୀ ହୋଇ ମୁଁ ଯିବି।

1.243.11

सुभध्रयैवमुक्ते तु जनाः प्राञ्जलयोऽभवन् ।
योजयित्वा रथवरं कल्याणैरभिभाष्य ताम् ॥ १.२४३.११ ॥

ସୁଭଦ୍ରା ଏପରି କହିବାରୁ ଲୋକମାନେ କରଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହେଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଯୋଡ଼ି ମଙ୍ଗଳ ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେଲେ।

1.243.12

यथोक्तं सर्वमारोप्य आयुधानि च भामिनी ।
क्षिप्रमादाय कल्याणी सुभद्राऽर्जुनमब्रवीत् ॥ १.२४३.१२ ॥

କହିଥିବା ପରି ସବୁକିଛି ଓ ଅସ୍ତ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ, ଶୀଘ୍ର ନେଇ, କଲ୍ୟାଣୀ ଭାମିନୀ ସୁଭଦ୍ରା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.243.13

रथोऽयं रथिनां श्रेष्ठ आनीतस्तव शासनात् ।
स त्वं याहि यथाकामं कुरून्कौरवनन्दन ॥ १.२४३.१३ ॥

ହେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ରଥ ଆଣାଯାଇଛି। ହେ କୌରବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, ଆପଣ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କୁରୁମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।

1.243.14

निवेद्य तु रथं भर्तुः सुभद्रा भद्रसंमता ।
ब्राह्मणानां तदा हृष्टा ददौ सा विविधं वसु ॥ १.२४३.१४ ॥

ଶୁଭତାରେ ସମ୍ମାନିତା ସୁଭଦ୍ରା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ରଥ ଅର୍ପଣ କରି ତା'ପରେ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବିବିଧ ଧନ ଦାନ କଲେ।

1.243.15

स्नेहवन्ति च भोज्यानि प्रददावीप्सितानि च ।
यथाकामं यथाश्रद्धं वस्त्राणि विविधानि च ॥ १.२४३.१५ ॥

ସେ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ, ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଜନ ଏବଂ ଇଚ୍ଛା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାନୁସାରେ ବିବିଧ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।

1.243.16

तर्पिता विविधैर्भोज्यैस्तान्यवाप्य वसूनि च ।
ब्राह्मणाः स्वगृहं जग्मुः प्रयुज्य परमाशिषः ॥ १.२४३.१६ ॥

ବିବିଧ ଭୋଜନରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ଏବଂ ସେହି ଧନ ପାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପରମ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ।

1.243.17

सुभद्रया तु विज्ञप्तः पूर्वमेव धनञ्जयः ।
अभीशुग्रहणे पार्थ न मेऽस्ति सदृशो भुवि ॥ १.२४३.१७ ॥

ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଜଣାଯାଇଥିବା ଧନଞ୍ଜୟ କହିଲେ, "ହେ ପାର୍ଥ, ଲଗାମ ଧରିବାରେ ପୃଥିବୀରେ ମୋ ସଦୃଶ କେହି ନାହାଁନ୍ତି।"

1.243.18

तस्मात्सा पूर्वमारुह्य रश्मीञ्जग्राह माधवी ।
सोदरा वासुदेवस्य कृतस्वस्त्ययना हयान् ॥ १.२४३.१८ ॥

ତେଣୁ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀ ମାଧବୀ ପ୍ରଥମେ ଚଢ଼ି, ମଙ୍ଗଳ କର୍ମ କରି ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ଲଗାମ ଧରିଲେ।

1.243.19

व्यत्ययित्वा तु तल्लिङ्गं यतिवेषं धनञ्जयः ।
आमुच्य कवचं वीरः समुच्छ्रितमहद्धनुः ॥ १.२४३.१९ ॥

ସେ ନିଜ ଚିହ୍ନ ବଦଳାଇ ଯତିର ବେଶ ଧାରଣ କଲେ; ବୀର ଧନଞ୍ଜୟ କବଚ ଖୋଲି ଉଚ୍ଚ କରାଯାଇଥିବା ମହାଧନୁ ନେଲେ।

1.243.20

आरुरोह रथश्रेष्ठं शुक्लवासा धनञ्जयः ।
महेन्द्रदत्तं मुकुटं तथैवाभरणानि च ॥ १.२४३.२० ॥

ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଧନଞ୍ଜୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ; ମହେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ପ୍ରଦତ୍ତ ମୁକୁଟ ଓ ସେହିପରି ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କଲେ।

1.243.21

अलङ्कृत्य तु कौन्तेयः प्रयातुमुपचक्रमे ।
ततः कन्यापुरे घोषस्तुमुलः समपद्यत ॥ १.२४३.२१ ॥

ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ କୌନ୍ତେୟ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ସେତେବେଳେ କନ୍ୟାପୁରରେ ଏକ ପ୍ରବଳ କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।

1.243.22

दृष्ट्वा नववरं पार्थं बाणखड्गधनुर्धरम् ।
अभीशुहस्तां सुश्रोणीमर्जुनेन रथे स्थिताम् ॥ १.२४३.२२ ॥

ନବ ବର ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବାଣ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଧନୁ ଧରିଥିବା ଦେଖି, ହାତରେ ଲଗାମ ଧରି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା ନାରୀଙ୍କୁ...

1.243.23

ऊचुः कन्यास्तदा यान्तीं वासुदेवसहोदराम् ।
सर्वकामसमृद्धा त्वं सुभद्रे भद्रभाषिणि ॥ १.२४३.२३ ॥

ସେତେବେଳେ କନ୍ୟାମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ସୁଭଦ୍ରା, ହେ ମଧୁରଭାଷିଣୀ, ତୁମେ ସବୁ କାମନାରେ ସମୃଦ୍ଧ।"

1.243.24

वासुदेवप्रियं लब्ध्वा भर्तारं वीरमर्जुनम् ।
सर्वसीमन्तिनीनां त्वां श्रेष्ठां कृष्णसहोदरीम् ॥ १.२४३.२४ ॥

ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ବୀର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ପାଇ ତୁମେ ସମସ୍ତ ସୌଭାଗ୍ୟବତୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ହେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀ।

1.243.25

मन्यामहे महाभागे सुभद्रे भद्रभाषिणि ।
यस्मात्सर्वमनुष्याणां श्रेष्ठो भर्ता तवार्जुनः ॥ १.२४३.२५ ॥

ହେ ମହାଭାଗା ସୁଭଦ୍ରେ, ହେ ଶୁଭବାଣୀ ବୋଲୁଥିବା, ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ଅର୍ଜୁନ ବୋଲି ଆମେ ମନେ କରୁ।

1.243.26

उपपन्नस्त्वया वीरः सर्वलोकमहारथः ।
हे प्रयाहि गृहान्भद्रे सुहृद्भिः संगमोऽस्तु ते ॥ १.२४३.२६ ॥

ତୁମେ ବୀର, ସମସ୍ତ ଲୋକର ମହାରଥୀ ସ୍ୱାମୀ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ପାଇଛ। ହେ ଭଦ୍ରେ, ଘରକୁ ଯାଅ; ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ତୁମର ମିଳନ ହେଉ।

1.243.27

एवमुक्ता प्रहृष्टाभिः सखीभिः प्रतिनन्दिता ।
भद्रा भद्रजवोपेतानश्वान्पुनरचोदयत् ॥ १.२४३.२७ ॥

ଆନନ୍ଦିତ ସଖୀମାନେ ଏହିପରି କହିବାରୁ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିନନ୍ଦିତା ଭଦ୍ରା ଶୁଭଗତି ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ଚଳାଇଲେ।

1.243.28

पार्श्वे चामरहस्ता सा सखी तस्याङ्गनाऽभवत् ।
ततः कन्यापुरद्वारात्सघोषादभिनिःसृतम् ॥ १.२४३.२८ ॥

ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଚାମର ହାତରେ ଧରି ସେ ସଖୀ ତାଙ୍କର ପରିଚାରିକା ହେଲେ। ତା'ପରେ କନ୍ୟାପୁରର ଦ୍ୱାରରୁ ଶବ୍ଦ ସହିତ ରଥ ବାହାରିଲା।

1.243.29

ददृशुस्तं रथश्रेष्ठं जना जीमूतनिस्वनम् ।
सुभद्रासङ्गृहीतस्य रथस्य महतः स्वनम् ॥ १.२४३.२९ ॥

ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥକୁ ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ; ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତ ସେହି ମହାରଥର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ।

1.243.30

मेघस्वनमिवाकाशे शुश्रुवुः पुरवासिनः ।
सुभद्रया तु संपन्ने तिष्ठन्रथवरेऽर्जुनः ॥ १.२४३.३० ॥

ଆକାଶରେ ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ନଗରବାସୀମାନେ ତାହା ଶୁଣିଲେ। ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସହିତ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଜୁନ (ଦେଖାଗଲେ)।

1.243.31

प्रबभौ च तयोपेतः कैलास इव गङ्गया ।
पार्थः सुभद्रासहितो विरराज महारथः ॥ १.२४३.३१ ॥

କୈଳାସ ପର୍ବତ ଗଙ୍ଗା ସହିତ ଯେପରି ଶୋଭେ, ସେହିପରି ତା ସହିତ ଥିବା ପାର୍ଥ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ; ସୁଭଦ୍ରା ସହିତ ମହାରଥ ଅର୍ଜୁନ ଶୋଭିତ ହେଲେ।

1.243.32

विराजते यथा शक्रो राजञ्शच्या समन्वितः ।
सुभद्रां प्रेक्ष्य पार्थेन ह्रियमाणां यशस्विनीम् ॥ १.२४३.३२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଶଚୀ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଶୋଭନ୍ତି, ସେହିପରି ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଉଥିବା ଯଶସ୍ୱିନୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।

1.243.33

चक्रुः किलकिलाशब्दानासाद्य बहवो जनाः ।
दाशार्हाणां कुलस्य श्रीः सुभद्रा मद्रभाषिणी ॥ १.२४३.३३ ॥

ବହୁ ଲୋକ କିଲକିଲା ଶବ୍ଦ କଲେ। ଦାଶାର୍ହ କୁଳର ଶ୍ରୀ, ମଧୁରଭାଷିଣୀ ସୁଭଦ୍ରା (ଏପରି ଦେଖାଗଲେ)।

1.243.34

अभिकामा सकामेन पार्थेन सह गच्छति ।
अथापरे तु संक्रुद्धा गृह्णीत घ्नत माचिरम् ॥ १.२४३.३४ ॥

ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ଯାଉଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ — ଧର, ମାର, ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ।

1.243.35

इति संवार्य शस्त्राणि ववर्षुरभितो दिशम् ।
इति संभाषमाणानां स नादः सुमहानभूत् ॥ १.२४३.३५ ॥

ଏହିପରି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକି ସେମାନେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ବର୍ଷା କଲେ। ଏହିପରି କଥା ହେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କର ସେ ନାଦ ବହୁତ ବଡ଼ ହେଲା।

1.243.36

स तेन जनघोषेण वीरो गज इवार्दितः ।
ववर्ष शरवर्षाणि न तु कंचन रोषयत् ॥ १.२४३.३६ ॥

ସେହି ଜନକୋଳାହଳରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ବୀର ହାତୀ ପରି ଶର ବର୍ଷା କଲେ; କିନ୍ତୁ କାହାକୁ କ୍ରୋଧିତ କଲେ ନାହିଁ।

1.243.37

मुमोच निशितान्बाणान्दीप्यमानान्स्वतेजसा ।
प्रासादवरसङ्घेषु हर्म्येषु भवनेषु च ॥ १.२४३.३७ ॥

ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ସେ ନିକ୍ଷେପ କଲା; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାସାଦସମୂହରେ, ହର୍ମ୍ୟରେ ଓ ଭବନରେ।

1.243.38

क्षोभयित्वा पुरश्रेष्ठं गरुत्मानिव सागरम् ।
प्रेक्षन्रैवकतद्वारं निर्ययौ भरतर्षभः ॥ १.२४३.३८ ॥

ଗରୁଡ଼ ଯେପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଲୋଡ଼ନ କରେ, ସେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରକୁ ଆଲୋଡ଼ନ କରି, ରୈବତକ ଦ୍ୱାର ଆଡ଼େ ଚାହିଁ ଭରତର୍ଷଭ ବାହାରିଗଲା।