มหาภารตะ · อัธยายะ 1.243
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.243.1
वृष्म्यन्धकपुरात्तस्मादपयातुं धनञ्जयः ।
विनिश्चित्य तया सार्धं सुभद्रामिदमब्रवीत् ॥ १.२४३.१ ॥
ธนัญชัยหรืออรชุนตัดสินใจจะออกจากเมืองของวฤษณิและอันธกะ จึงปรึกษากับสุภัทราและกล่าวกับนางดังนี้
1.243.2
द्विजानां गुणमुख्यानां यथार्हं प्रतिपादय ।
भोज्यैर्भक्ष्यैश्च कामैश्च स्वपुरीं प्रतियास्यताम् ॥ १.२४३.२ ॥
จงถวายแก่พราหมณ์ผู้เป็นยอดแห่งคุณธรรมตามที่สมควร ทั้งอาหาร ขนมและสิ่งที่ปรารถนา แล้วให้ท่านเหล่านั้นกลับไปยังเมืองของตน
1.243.3
आत्मनश्च समुद्दिश्य महाव्रतसमापनम् ।
गच्छ भद्रे स्वयं तूर्णं महाराजनिवेशनम् ॥ १.२४३.३ ॥
เพื่อตัวเราเองและเพื่อให้มหาวรตสำเร็จ จงไปด้วยตนเองโดยเร็ว ข้าแต่ผู้มีโชคดี ไปยังพระราชวังของมหาราชา
1.243.4
तेजोबलजवोपेतैः शुक्लैर्हयवरोत्तमैः ।
वाजिभिः शैव्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैः ॥ १.२४३.४ ॥
ด้วยม้าขาวอันประเสริฐยิ่ง ที่เปี่ยมด้วยความงาม กำลังและความเร็ว คือม้าชื่อไศพยะ สุครีพ เมฆบุษปะ และพลาหกะ
1.243.5
युक्तं रथवरं तूर्णमिहानय सुसत्कृतम् ।
व्रतार्थमिति भाषित्वा सखीभिः सुभगे सह ॥ १.२४३.५ ॥
จงนำรถศึกอันประเสริฐที่เทียมม้าแล้วและได้รับการเตรียมอย่างดีมาที่นี่โดยเร็ว ข้าแต่ผู้มีโชคดี เมื่อกล่าวว่า เพื่อมหาวรต พร้อมกับเหล่าสหายหญิงของนาง
1.243.6
क्षिप्रमादाय पर्येहि सह सर्वायुधेन च ।
अनुकर्षान्तपताकाश्च तूणीरांश्च धनूंषि च ॥ १.२४३.६ ॥
จงรีบนำอาวุธทั้งหมด พร้อมบังเหียน ธงที่ปลายรถ ปลอกใส่ลูกศร และธนูมาหาเราโดยเร็ว
1.243.7
सर्वान्रथवरे स्थाप्य सोत्सेधाश्च महागदाः ॥ १.२४३.७ ॥
จงวางทุกสิ่งไว้บนรถศึกอันประเสริฐ พร้อมกับตะบองใหญ่ที่ยกขึ้นสูงด้วย
1.243.8
अर्जुनेनैवमुक्ता सा सुभद्रा भद्रभाषिणी ।
जगाम नृपतेर्वेश्म सखीभिः सहिता तदा ॥ १.२४३.८ ॥
เมื่ออรชุนกล่าวเช่นนั้น สุภัทราผู้กล่าววาจามงคลก็ไปยังพระราชวังของกษัตริย์พร้อมกับเหล่าสหายของนาง
1.243.9
व्रतार्थमिति तत्रस्थान्रक्षिणो वाक्यमब्रवीत् ।
रथेनानेन यास्यामि महाव्रतसमापनम् ॥ १.२४३.९ ॥
นางกล่าวกับทหารยามที่ยืนอยู่ที่นั่นว่า เพื่อมหาวรต ฉันจะไปด้วยรถคันนี้ เพื่อให้มหาวรตสำเร็จ
1.243.10
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन सायुधेनैव शार्ङ्गिणः ।
रथेन रमणीयेन प्रयास्यामि व्रतार्थिनी ॥ १.२४३.१० ॥
ด้วยรถอันงดงามที่เทียมม้าไศพยะและสุครีพ พร้อมอาวุธครบมือ ข้าจะออกไป เพื่อรักษาคำปฏิญาณของข้า ซึ่งเป็นรถของพระศารงคิน (พระกฤษณะ)
1.243.11
सुभध्रयैवमुक्ते तु जनाः प्राञ्जलयोऽभवन् ।
योजयित्वा रथवरं कल्याणैरभिभाष्य ताम् ॥ १.२४३.११ ॥
เมื่อสุภัทราพูดเช่นนั้นแล้ว ประชาชนก็ประนมมือ เทียมรถอันประเสริฐแล้วกล่าวกับนางด้วยถ้อยคำมงคล
1.243.12
यथोक्तं सर्वमारोप्य आयुधानि च भामिनी ।
क्षिप्रमादाय कल्याणी सुभद्राऽर्जुनमब्रवीत् ॥ १.२४३.१२ ॥
นางผู้งดงามและเป็นสิริมงคล บรรทุกทุกสิ่งตามที่ได้กล่าวไว้ รวมทั้งอาวุธ แล้วหยิบขึ้นอย่างรวดเร็ว จากนั้นสุภัทราก็กล่าวกับอรชุน
1.243.13
रथोऽयं रथिनां श्रेष्ठ आनीतस्तव शासनात् ।
स त्वं याहि यथाकामं कुरून्कौरवनन्दन ॥ १.२४३.१३ ॥
รถคันนี้ ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบรถศึก ถูกนำมาตามบัญชาของท่าน ท่านจงไปตามที่ต้องการ สู่เหล่ากุรุ ข้าแต่ความยินดีของตระกูลเการพ
1.243.14
निवेद्य तु रथं भर्तुः सुभद्रा भद्रसंमता ।
ब्राह्मणानां तदा हृष्टा ददौ सा विविधं वसु ॥ १.२४३.१४ ॥
เมื่อสุภัทราผู้เป็นที่นับถือเพราะความดีงาม ถวายรถแด่สามีแล้ว นางก็ยินดีถวายทรัพย์สมบัติหลากหลายแก่พราหมณ์
1.243.15
स्नेहवन्ति च भोज्यानि प्रददावीप्सितानि च ।
यथाकामं यथाश्रद्धं वस्त्राणि विविधानि च ॥ १.२४३.१५ ॥
นางถวายอาหารรสโอชาและของที่ปรารถนา พร้อมทั้งผ้าผ่อนหลากชนิด ตามที่แต่ละคนปรารถนาและตามศรัทธาของแต่ละคน
1.243.16
तर्पिता विविधैर्भोज्यैस्तान्यवाप्य वसूनि च ।
ब्राह्मणाः स्वगृहं जग्मुः प्रयुज्य परमाशिषः ॥ १.२४३.१६ ॥
พราหมณ์เหล่านั้นได้รับความอิ่มหนำด้วยอาหารหลากชนิด และได้รับทรัพย์สมบัติเหล่านั้นแล้ว ก็กลับไปยังบ้านของตน พร้อมอวยพรอย่างสูงสุด
1.243.17
सुभद्रया तु विज्ञप्तः पूर्वमेव धनञ्जयः ।
अभीशुग्रहणे पार्थ न मेऽस्ति सदृशो भुवि ॥ १.२४३.१७ ॥
ธนัญชัยซึ่งได้รับแจ้งจากสุภัทราไว้ก่อนแล้ว กล่าวว่า ข้าแต่บุตรแห่งปฤถา ในโลกนี้ไม่มีผู้ใดเทียบเท่าข้าในการจับบังเหียน
1.243.18
तस्मात्सा पूर्वमारुह्य रश्मीञ्जग्राह माधवी ।
सोदरा वासुदेवस्य कृतस्वस्त्ययना हयान् ॥ १.२४३.१८ ॥
ด้วยเหตุนั้น มาธวีผู้เป็นน้องสาวของวาสุเทพ ขึ้นรถก่อนและทำพิธีอวยชัย แล้วจับบังเหียนม้าไว้
1.243.19
व्यत्ययित्वा तु तल्लिङ्गं यतिवेषं धनञ्जयः ।
आमुच्य कवचं वीरः समुच्छ्रितमहद्धनुः ॥ १.२४३.१९ ॥
ธนัญชัยเปลี่ยนเครื่องหมายของตนและแต่งกายเป็นนักพรต วีรบุรุษผู้นี้ถอดเกราะออกและหยิบธนูใหญ่ที่ยกขึ้นสูงขึ้นมา
1.243.20
आरुरोह रथश्रेष्ठं शुक्लवासा धनञ्जयः ।
महेन्द्रदत्तं मुकुटं तथैवाभरणानि च ॥ १.२४३.२० ॥
ธนัญชัยสวมผ้าขาว ขึ้นประทับบนรถศึกอันประเสริฐ สวมมงกุฎที่พระมเหนทรประทานให้ และเครื่องประดับด้วยเช่นกัน
1.243.21
अलङ्कृत्य तु कौन्तेयः प्रयातुमुपचक्रमे ।
ततः कन्यापुरे घोषस्तुमुलः समपद्यत ॥ १.२४३.२१ ॥
เมื่อตกแต่งตนแล้ว บุตรแห่งกุนตีจึงเริ่มออกเดินทาง ครั้นแล้วเสียงอื้ออึงก็ดังขึ้นในนครแห่งหญิงสาว
1.243.22
दृष्ट्वा नववरं पार्थं बाणखड्गधनुर्धरम् ।
अभीशुहस्तां सुश्रोणीमर्जुनेन रथे स्थिताम् ॥ १.२४३.२२ ॥
เมื่อเห็นปารถะผู้เพิ่งแต่งงานใหม่ ถืออาวุธธนูดาบและลูกศร และเห็นหญิงงามสะโพกงามยืนอยู่บนรถข้างอรชุน มือถือบังเหียนไว้
1.243.23
ऊचुः कन्यास्तदा यान्तीं वासुदेवसहोदराम् ।
सर्वकामसमृद्धा त्वं सुभद्रे भद्रभाषिणि ॥ १.२४३.२३ ॥
หญิงสาวทั้งหลายจึงกล่าวกับน้องสาวของวาสุเทพ ขณะที่นางกำลังออกเดินทาง ว่า "โอ สุภัทรา โอ ผู้พูดด้วยถ้อยคำอ่อนโยน เจ้าอุดมด้วยความปรารถนาทั้งปวง"
1.243.24
वासुदेवप्रियं लब्ध्वा भर्तारं वीरमर्जुनम् ।
सर्वसीमन्तिनीनां त्वां श्रेष्ठां कृष्णसहोदरीम् ॥ १.२४३.२४ ॥
เจ้าเป็นที่รักของวาสุเทพ ได้อรชุนผู้กล้าหาญเป็นสามี โอ น้องสาวของกฤษณะ เจ้าเป็นที่หนึ่งในบรรดาเจ้าสาวทั้งปวง
1.243.25
मन्यामहे महाभागे सुभद्रे भद्रभाषिणि ।
यस्मात्सर्वमनुष्याणां श्रेष्ठो भर्ता तवार्जुनः ॥ १.२४३.२५ ॥
พวกเราคิดว่า โอ สุภัทรา ผู้มีโชคยิ่ง โอ ผู้พูดถ้อยคำเป็นมงคล อรชุนสามีของเจ้าเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดามนุษย์ทั้งปวง
1.243.26
उपपन्नस्त्वया वीरः सर्वलोकमहारथः ।
हे प्रयाहि गृहान्भद्रे सुहृद्भिः संगमोऽस्तु ते ॥ १.२४३.२६ ॥
เจ้าได้วีรบุรุษผู้เป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่เหนือโลกทั้งปวงเป็นสามีอย่างสมควรแล้ว โอ ผู้เป็นมงคล จงเดินทางกลับสู่เรือนของเจ้าเถิด ขอให้เจ้าได้กลับมาพบกับมิตรสหายของเจ้า
1.243.27
एवमुक्ता प्रहृष्टाभिः सखीभिः प्रतिनन्दिता ।
भद्रा भद्रजवोपेतानश्वान्पुनरचोदयत् ॥ १.२४३.२७ ॥
เมื่อสหายผู้ชื่นบานกล่าวเช่นนี้และอวยพรให้แล้ว ภัทราจึงให้ม้าที่มีความเร็วอันเป็นมงคลวิ่งต่อไปอีกครั้ง
1.243.28
पार्श्वे चामरहस्ता सा सखी तस्याङ्गनाऽभवत् ।
ततः कन्यापुरद्वारात्सघोषादभिनिःसृतम् ॥ १.२४३.२८ ॥
สหายผู้ถือพัดขนหางจามรีคนหนึ่งยืนเคียงข้างนาง และกลายเป็นข้ารับใช้ของนาง ครั้นแล้ว รถศึกก็ออกมาจากประตูนครแห่งหญิงสาวพร้อมเสียงอึกทึก
1.243.29
ददृशुस्तं रथश्रेष्ठं जना जीमूतनिस्वनम् ।
सुभद्रासङ्गृहीतस्य रथस्य महतः स्वनम् ॥ १.२४३.२९ ॥
ผู้คนเห็นรถศึกอันยอดเยี่ยมนั้น มีเสียงกึกก้องดุจเมฆฝน และได้ยินเสียงอันดังของรถศึกของผู้ที่สุภัทราได้เลือกไว้
1.243.30
मेघस्वनमिवाकाशे शुश्रुवुः पुरवासिनः ।
सुभद्रया तु संपन्ने तिष्ठन्रथवरेऽर्जुनः ॥ १.२४३.३० ॥
ชาวเมืองได้ยินเสียงนั้นดุจเสียงฟ้าคำรามบนท้องฟ้า และอรชุนยืนอยู่บนรถศึกอันวิเศษนั้นกับสุภัทรา
1.243.31
प्रबभौ च तयोपेतः कैलास इव गङ्गया ।
पार्थः सुभद्रासहितो विरराज महारथः ॥ १.२४३.३१ ॥
ปารถะพร้อมด้วยนางส่องประกายดุจไกลาสะที่สว่างไสวด้วยแม่น้ำคงคา อรชุนนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่พร้อมด้วยสุภัทราก็เปล่งรัศมีรุ่งเรือง
1.243.32
विराजते यथा शक्रो राजञ्शच्या समन्वितः ।
सुभद्रां प्रेक्ष्य पार्थेन ह्रियमाणां यशस्विनीम् ॥ १.२४३.३२ ॥
โอ กษัตริย์ พระอินทร์ทรงรุ่งเรืองพร้อมพระชายาศจี ฉันใด อรชุนก็รุ่งเรืองฉันนั้น เมื่อได้เห็นสุภัทราผู้มีชื่อเสียงถูกปารถะพาไป
1.243.33
चक्रुः किलकिलाशब्दानासाद्य बहवो जनाः ।
दाशार्हाणां कुलस्य श्रीः सुभद्रा मद्रभाषिणी ॥ १.२४३.३३ ॥
ผู้คนจำนวนมากส่งเสียงร้องว่า "กิละกิลา" สุภัทราผู้เป็นเกียรติของวงศ์ทาศารหะ ผู้มีถ้อยคำอ่อนหวาน
1.243.34
अभिकामा सकामेन पार्थेन सह गच्छति ।
अथापरे तु संक्रुद्धा गृह्णीत घ्नत माचिरम् ॥ १.२४३.३४ ॥
นางปรารถนาและไปกับปารถะผู้ปรารถนาเช่นกัน ส่วนคนอื่นต่างโกรธจัดกล่าวว่า "จับเขา ตีเขาเสีย อย่ารอช้า"
1.243.35
इति संवार्य शस्त्राणि ववर्षुरभितो दिशम् ।
इति संभाषमाणानां स नादः सुमहानभूत् ॥ १.२४३.३५ ॥
ครั้นแล้วพวกเขาถืออาวุธปิดกั้นและระดมยิงไปทุกทิศทาง เสียงของผู้ที่พูดกันเช่นนั้นก็ดังยิ่งนัก
1.243.36
स तेन जनघोषेण वीरो गज इवार्दितः ।
ववर्ष शरवर्षाणि न तु कंचन रोषयत् ॥ १.२४३.३६ ॥
วีรบุรุษถูกเสียงอื้ออึงของผู้คนรบกวนดุจช้างที่ถูกทำร้าย จึงระดมยิงลูกธนูลงมาเป็นห่าฝน แต่ก็มิได้ยั่วโทสะผู้ใดเลย
1.243.37
मुमोच निशितान्बाणान्दीप्यमानान्स्वतेजसा ।
प्रासादवरसङ्घेषु हर्म्येषु भवनेषु च ॥ १.२४३.३७ ॥
พระองค์ทรงยิงลูกศรคมกล้าที่ลุกโชนด้วยเดชของพระองค์เอง ไปยังกลุ่มปราสาทอันงดงาม ยังคฤหาสน์และเรือนทั้งหลาย
1.243.38
क्षोभयित्वा पुरश्रेष्ठं गरुत्मानिव सागरम् ।
प्रेक्षन्रैवकतद्वारं निर्ययौ भरतर्षभः ॥ १.२४३.३८ ॥
ภรตรรษภะผู้นั้นได้ทำให้นครอันประเสริฐปั่นป่วน ดุจครุฑกวนมหาสมุทร แล้วมองไปยังประตูไรวตกะ จึงเสด็จออกไป