મહાભારત · અધ્યાય 1.245
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.245.1
उक्तवन्तो यथावीर्यमसकृत्सर्ववृष्णयः ।
ततोऽब्रवीद्वासुदेवो वाक्यं धर्मार्थसंयुतम् ॥ १.२४५.१ ॥
બધા વૃષ્ણિઓએ પોતાની શક્તિ પ્રમાણે વારંવાર કહ્યું. ત્યારે વાસુદેવે ધર્મ અને અર્થથી યુક્ત વચન કહ્યું.
1.245.2
मयोक्तं न श्रुतं पूर्वं सहितैः सर्वयादवैः ।
अतिक्रान्तमतिक्रान्तं न निवर्तेत कर्हिचित्।
शृणुध्वं सहिताः सर्वे मम वाक्यं सहेतुकम् ॥ १.२४५.२ ॥
મેં જે કહ્યું તે પહેલાં બધા યાદવોએ એકસાથે સાંભળ્યું નહોતું. જે વીતી ગયું તે ક્યારેય પાછું ફરતું નથી. તેથી તમે બધા એકસાથે મારી કારણયુક્ત વાત સાંભળો.
1.245.3
नावमानं कुलस्यास्य गुडाकेशः प्रयुक्तवान् ।
संमानोऽभ्यधिकस्तेन प्रयुक्तोऽयं न संशयः ॥ १.२४५.३ ॥
ગુડાકેશ (અર્જુન) આ કુળનું અપમાન કર્યું નથી. તેણે વધુ સન્માન જ બતાવ્યું છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.
1.245.4
अर्थलुब्धान्न वः पार्थो मन्यते सात्वतान्सदा ।
स्वयंवरमनाधृष्यं मन्यते चापि पाण्डवः ॥ १.२४५.४ ॥
પાર્થ (અર્જુન) તમને સાત્વતોને હંમેશાં ધનલોભી માનતો નથી. પાંડવ સ્વયંવરને પણ અનુલ્લંઘનીય માને છે.
1.245.5
प्रदानमपि कन्यायाः पशुवत्को नु मन्यते ।
विक्रयं चाप्यपत्यस्य कः कुर्यात्पुरुषो भुवि ॥ १.२४५.५ ॥
કન્યાનું દાન પણ પશુની જેમ કોણ માને? અને સંતાનનું વેચાણ પૃથ્વી પર કયો પુરુષ કરે?
1.245.6
एतान्दोषांस्तु कौन्तेयो दृष्टवानिति मे मतिः ।
क्षत्रियाणां तु वीर्येण प्रशस्तं हरणं बलात्।
अतः प्रसह्य हृतवान्कन्यां धर्मेण पाण्डवः ॥ १.२४५.६ ॥
કુંતીપુત્રે આ દોષો જોયા એવો મારો મત છે. પરંતુ ક્ષત્રિયો માટે પરાક્રમથી બળપૂર્વક હરણ પ્રશંસનીય છે. તેથી પાંડવે બળપૂર્વક કન્યાનું હરણ કર્યું, જે ધર્મસંમત છે.
1.245.7
उचितश्चैव संबन्धः सुभद्रा च शयस्विनी ।
एष चापीदृशः पार्थः प्रसह्य हृतवानतः ॥ १.२४५.७ ॥
સુભદ્રા અને સુંદર બાહુવાળી તેની સાથેનો આ સંબંધ યોગ્ય છે. આવો જ આ પાર્થ છે, તેથી તેણે બળપૂર્વક તેનું હરણ કર્યું.
1.245.8
भरतस्यान्वये जातं शान्तनोश्च यशस्विनः ।
कुन्तिभोजात्माजापुत्रं का बुभूषेत नार्जुनम् ॥ १.२४५.८ ॥
ભરતના વંશમાં અને યશસ્વી શાંતનુના કુળમાં જન્મેલા, કુંતિભોજની પુત્રીના પુત્ર અર્જુન બનવાની કોણ ઇચ્છા નહીં રાખે?
1.245.9
न तं पश्यामि यः पार्थं विजयेत रणे बलात् ।
वर्जयित्वा विरूपाक्षं भगनेत्रहरं हरम् ॥ १.२४५.९ ॥
યુદ્ધમાં બળથી પાર્થને જીતી શકે એવો કોઈ હું જોતો નથી; ભગના નેત્રો હરનાર વિરૂપાક્ષ હરને છોડીને.
1.245.10
अपि सर्वेषु लोकेषु सेन्द्ररुद्रेषु मारिष ।
स च नाम रथस्तादृङ्मदीयास्ते च वाजिनः ॥ १.२४५.१० ॥
હે મારિષ, સર્વ લોકોમાં, ઇન્દ્ર અને રુદ્રો સહિત, એવો રથ છે; અને મારા એ ઘોડા પણ.
1.245.11
मम शस्त्रं विशेषेण तूणौ चाक्षयसायकौ ।
योद्धा पार्थश्च शीघ्रास्त्रः को नु तेन समो भवेत्।
तमभिद्रुत्य सान्त्वेन परमेण धनञ्जयम् ॥ १.२४५.११ ॥
મારાં શસ્ત્રો વિશેષ છે, મારા ભાથાં અક્ષય બાણોથી ભરેલાં છે. પાર્થ યોદ્ધો છે, ઝડપી અસ્ત્રોવાળો છે; તેની સમાન કોણ હોય? તેથી અત્યંત સાંત્વનથી ધનંજય પાસે જઈને—
1.245.12
निवर्तयत संहृष्टा ममैषा परमा मतिः ।
यदि निर्जित्य वः पार्थो बलाद्गच्छेत्स्वकं पुरं ॥ १.२४५.१२ ॥
હર્ષથી તેને પાછો વાળો; આ જ મારી ઉત્તમ મત છે. જો પાર્થ તમને બળથી જીતીને પોતાના નગર તરફ જાય તો—
1.245.13
प्रणश्येद्वो यशः सद्यो न तु सान्त्वे पराजयः ।
पितृष्वसायाः पुत्रो मे संबन्धं नार्हति द्विषाम्।
तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य तथा कर्तुं जनाधिप ॥ १.२४५.१३ ॥
શાંતિમાં પરાજય થાય તોપણ તમારું યશ તરત નષ્ટ નહીં થાય. મારી ફોઈનો પુત્ર શત્રુઓ સાથે સંબંધને યોગ્ય નથી. હે જનાધિપ, વાસુદેવનું વચન સાંભળીને તેમ જ કરજો.
1.245.14
उद्योगं कृतवन्तस्ते भेरीं सन्नाद्य यादवाः ।
अर्जुनस्तु तदा श्रुत्वा भेरीसन्नादनं महत् ॥ १.२४५.१४ ॥
યાદવોએ તૈયારી કરીને ભેરીઓ વગાડી. ત્યારે અર્જુને ભેરીઓનો મહાન નાદ સાંભળ્યો.
1.245.15
कौन्तेयस्त्वरमाणस्तु सुभद्रामभ्यभाषत ।
आयान्ति वृष्णयः सर्वे ससुहृज्जनबान्धवाः ॥ १.२४५.१५ ॥
કુંતીપુત્રે ઉતાવળે સુભદ્રાને કહ્યું: 'વૃષ્ણિઓ સર્વે મિત્રો, જનો અને બાંધવો સાથે આવી રહ્યા છે.'
1.245.16
त्वदर्थं योद्धुकामास्ते मदरक्तान्तलोचनाः ।
प्रमत्तानशुचीन्मूढान्सुरामत्तान्नराधमान् ॥ १.२४५.१६ ॥
તારા માટે યુદ્ધની ઇચ્છાથી તેઓ આવી રહ્યા છે, મદથી આંખોના ખૂણા લાલ થયેલા. તેઓ બેદરકાર, અશુદ્ધ, મૂર્ખ અને સુરાથી ઉન્મત્ત અધમ પુરુષો છે.
1.245.17
वमनं पानशीलांस्तान्करिष्यामि शरोत्तमैः ।
उताहो वा मदोन्मत्तान्नयिष्यामि यमक्षयम् ॥ १.२४५.१७ ॥
પીવાની ટેવવાળા તેમને હું ઉત્તમ બાણોથી ઓકાવીશ; અથવા મદથી ઉન્મત્તોને યમલોકે લઈ જઈશ.
1.245.18
एवमुक्त्वा प्रियां पार्थो न्यवर्तत महाबलः ।
निवर्तमानं दृष्ट्वैव सुभद्रा त्रस्ततां गता ॥ १.२४५.१८ ॥
આમ કહીને મહાબલી પાર્થ પ્રિયાથી પાછો ફર્યો. પાછા જતા જોઈને સુભદ્રા ભયભીત થઈ ગઈ.
1.245.19
एवं मा वद पार्थेति पादयोः पतिता तदा ।
सुभद्रा तु कलिर्जाता वृष्णीनां निधाय च ॥ १.२४५.१९ ॥
"આ રીતે મને કહે, પાર્થ" એમ કહીને ત્યારે સુભદ્રા અર્જુનના ચરણોમાં પડી. પણ વૃષ્ણિઓમાં કલહ ઉત્પન્ન થયો; તેણે તે મનમાં ધારી રાખ્યો.
1.245.20
एवं ब्रुवन्तः पौरास्ते ह्यपवादरताः प्रभो ।
मम शोकं वर्धयन्ति तस्मान्नाशं न चिन्तये।
परिवादभयान्मुक्ता त्वत्प्रसादाद्भवाम्यहम् ॥ १.२४५.२० ॥
"આ રીતે બોલતા એ નગરજનો, નિંદામાં આનંદ માણનારા, હે પ્રભુ, મારો શોક વધારે છે; તેથી હું નાશનો વિચાર કરતી નથી. નિંદાના ભયથી મુક્ત થઈ તમારી કૃપાથી હું થઈશ."
1.245.21
एवमुक्तस्ततः पार्थः प्रियया भद्रया तदा ।
गमनाय मतिं चक्रे पार्थः सत्यपराक्रमः ॥ १.२४५.२१ ॥
આ રીતે પ્રિય ભદ્રાએ કહેતાં સત્યપરાક્રમી પાર્થે ત્યારે જવાનો નિશ્ચય કર્યો.
1.245.22
स्तितपूर्वं तदाऽऽभाष्य परिष्वज्य प्रियां तदा ।
उत्थाप्य च पुनः पार्थो याहि याहीति चाब्रवीत् ॥ १.२४५.२२ ॥
ત્યારે પહેલાં વાત કરીને, પ્રિયાને આલિંગન આપીને અને ફરી તેને ઊભી કરીને પાર્થે કહ્યું, "જા, જા."
1.245.23
ततः सुभद्रा त्वरिता रश्मीन्संगृह्य पाणिना ।
चोदयामास जवनाञ्शीग्रमश्वान्कृतत्वरा ॥ १.२४५.२३ ॥
ત્યારે સુભદ્રાએ ઉતાવળથી હાથમાં લગામ પકડી, વેગવાન ઘોડાઓને તરત હાંક્યા, ઉતાવળ કરતાં.
1.245.24
ततस्तु कृतसन्नाहा वृष्णिवीराः समाहिताः ।
प्रत्यानयार्थं पार्थस्य जवनैस्तुरगोत्तमैः ॥ १.२४५.२४ ॥
ત્યારે કવચ પહેરેલા, એકાગ્ર વૃષ્ણિવીરો, પાર્થને પાછો લાવવા માટે ઉત્તમ વેગવાન ઘોડાઓ પર નીકળ્યા.
1.245.25
राजमार्गमनुप्राप्ता दृष्ट्वा पार्थस्य विक्रमम् ।
प्रासादपङ्क्तिस्तम्भेषु वेदिकासु ध्वजेषु च ॥ १.२४५.२५ ॥
રાજમાર્ગ પર પહોંચીને, પાર્થનો પરાક્રમ જોઈને, મહેલોની હારના સ્તંભો પર, વેદિકાઓ પર અને ધ્વજો પર.
1.245.26
अर्जुनस्य शरान्दृष्ट्वा विस्मयं परमं गताः ।
केशवस्य वचस्तथ्यं मन्यमानास्तु यादवाः ॥ १.२४५.२६ ॥
અર્જુનના બાણો જોઈને તેઓ અત્યંત વિસ્મયમાં પડ્યા; કેશવનું વચન સાચું માનતા યાદવો.
1.245.27
अतीत्य तं रैवतकं श्रुत्वा तु विपृथोर्वचः ।
अर्जुनेन कृतं श्रुत्वा गन्तुकामास्तु वृष्णयः ॥ १.२४५.२७ ॥
તે રૈવતક વટાવીને, વિપૃથુનું વચન સાંભળીને, અર્જુને કરેલું સાંભળીને, વૃષ્ણિઓ જવાની ઇચ્છા રાખતા.
1.245.28
श्रुत्वा दीर्घं गतं पार्थं न्यवर्तन्त महारथाः ।
पुरोद्यानमतिक्रम्य विशालं च गिरिव्रजम् ॥ १.२४५.२८ ॥
પાર્થ ઘણે દૂર ગયો છે એ સાંભળીને મહારથીઓ પાછા ફર્યા; નગરના ઉદ્યાનને અને વિશાળ ગિરિવ્રજને વટાવીને.
1.245.29
सानुमुज्जयिनीं चैव वनान्युपवनानि च ।
पुण्येष्वानर्तराष्ट्रेषु वापीपद्मसरांसि च ॥ १.२४५.२९ ॥
સાનુ અને ઉજ્જયિની, વનો અને ઉપવનો, પવિત્ર આનર્ત દેશની વાવો અને કમળ-સરોવરો.
1.245.30
प्राप्य धेनुमतीतीर्थमश्वरोधसरः प्रति ।
प्रेक्षावर्तं ततः शैलमम्बुदं च नगोत्तमम् ॥ १.२४५.३० ॥
ધેનુમતી તીર્થ અને અશ્વરોધસર સરોવર પહોંચીને; પછી પ્રેક્ષાવર્ત પર્વત અને પર્વતશ્રેષ્ઠ અંબુદ.
1.245.31
आराच्छृङ्गमथासाद्य तीर्णः करवतीं नदीम् ।
प्राप्य साल्वेयराष्ट्राणि निषधानप्यतीत्य च ॥ १.२४५.३१ ॥
દૂરથી શિખર સુધી પહોંચી, કરવતી નદી પાર કરી, સાલ્વેય રાષ્ટ્રોમાં પહોંચી અને નિષધોને પણ વટાવીને.
1.245.32
देवापृथुपुरं पश्यन् सर्वतः सुसमाहितः ।
तमतीत्य महाबाहुर्देवारण्यमपश्यत ॥ १.२४५.३२ ॥
દેવાપૃથુ નગરને ચારે બાજુ સાવધાનીથી જોતા, તેને વટાવીને મહાબાહુએ દેવારણ્ય જોયું.
1.245.33
पूजयामासुरायान्तं देवारण्ये महर्षयः ।
स वनानि नदीः शैलान् गिरिप्रस्रवणानि च ॥ १.२४५.३३ ॥
દેવારણ્યમાં આવેલા તેમનું મહર્ષિઓએ સન્માન કર્યું. તેમણે વનો, નદીઓ, પર્વતો અને ગિરિઝરણાં જોયાં.
1.245.34
अतीत्य च तदा पार्थः सुभद्रासारथिस्तदा ।
कौरवं विषयं प्राप्य विशोकः समपद्यत ॥ १.२४५.३४ ॥
ત્યારે સુભદ્રાના સારથિ પૃથાપુત્ર પાર્થ વટાવીને કૌરવ દેશમાં પહોંચી શોકરહિત બન્યા.
1.245.35
सोदर्याणां महाबाहुः सिंहाशयमिवाशयम् ।
दूरादुपवनोपेतं समन्तात्सलिलावृतम् ॥ १.२४५.३५ ॥
ભાઈઓના મહાબાહુએ દૂરથી સિંહની ગુફા જેવા, ઉપવનોથી યુક્ત, ચારે બાજુ જળથી ઘેરાયેલા નગરને જોયું.
1.245.36
भद्रया मुदितो जिष्णुर्ददर्श वृजिनं पुरम् ॥ १.२४५.३६ ॥
ભદ્રા સાથે આનંદિત જિષ્ણુ (અર્જુન) એ વૃજિન નગર જોયું.