มหาภารตะ · อัธยายะ 1.245
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.245.1
उक्तवन्तो यथावीर्यमसकृत्सर्ववृष्णयः ।
ततोऽब्रवीद्वासुदेवो वाक्यं धर्मार्थसंयुतम् ॥ १.२४५.१ ॥
วฤษณีทั้งหมดได้กล่าวซ้ำแล้วซ้ำอีกตามกำลังของแต่ละคน จากนั้นพระวาสุเทพจึงตรัสถ้อยคำที่ประกอบด้วยธรรมและประโยชน์
1.245.2
मयोक्तं न श्रुतं पूर्वं सहितैः सर्वयादवैः ।
अतिक्रान्तमतिक्रान्तं न निवर्तेत कर्हिचित्।
शृणुध्वं सहिताः सर्वे मम वाक्यं सहेतुकम् ॥ १.२४५.२ ॥
สิ่งที่เราได้กล่าวไปนั้น ยาทพทั้งปวงไม่เคยได้ฟังร่วมกันมาก่อน สิ่งที่ผ่านไปแล้วย่อมไม่กลับคืนมาเลย ดังนั้นท่านทั้งหลายจงฟังถ้อยคำของเรา ซึ่งมีเหตุผลกำกับอยู่ด้วยกันเถิด
1.245.3
नावमानं कुलस्यास्य गुडाकेशः प्रयुक्तवान् ।
संमानोऽभ्यधिकस्तेन प्रयुक्तोऽयं न संशयः ॥ १.२४५.३ ॥
คุฑากศะ (อรชุน) มิได้ทำให้ตระกูลนี้ต้องอับอายเลย ท่านกลับแสดงความให้เกียรติแก่ตระกูลนี้ยิ่งกว่า โดยไม่ต้องสงสัยเลย
1.245.4
अर्थलुब्धान्न वः पार्थो मन्यते सात्वतान्सदा ।
स्वयंवरमनाधृष्यं मन्यते चापि पाण्डवः ॥ १.२४५.४ ॥
พระปารถะมิได้คิดว่าพวกท่านสาตวตะโลภในทรัพย์ตลอดมา ปาณฑพผู้นั้นยังถือว่าการเลือกคู่แบบสวยัมวระนั้นเป็นสิ่งที่ละเมิดมิได้
1.245.5
प्रदानमपि कन्यायाः पशुवत्को नु मन्यते ।
विक्रयं चाप्यपत्यस्य कः कुर्यात्पुरुषो भुवि ॥ १.२४५.५ ॥
ใครบนแผ่นดินนี้จะคิดว่าการยกหญิงสาวให้แก่ใครนั้นเหมือนการให้สัตว์เลี้ยง และชายคนใดเล่าจะขายบุตรของตน
1.245.6
एतान्दोषांस्तु कौन्तेयो दृष्टवानिति मे मतिः ।
क्षत्रियाणां तु वीर्येण प्रशस्तं हरणं बलात्।
अतः प्रसह्य हृतवान्कन्यां धर्मेण पाण्डवः ॥ १.२४५.६ ॥
เราเห็นว่าโอรสของกุนตีได้เห็นโทษเหล่านี้แล้ว แต่สำหรับกษัตริย์ การพาเจ้าสาวไปด้วยกำลังโดยใช้ความกล้าหาญนั้นเป็นสิ่งที่สรรเสริญ ฉะนั้นปาณฑพจึงพาหญิงสาวไปโดยฝืนใจเธอ ซึ่งสอดคล้องกับธรรม
1.245.7
उचितश्चैव संबन्धः सुभद्रा च शयस्विनी ।
एष चापीदृशः पार्थः प्रसह्य हृतवानतः ॥ १.२४५.७ ॥
การเกี่ยวดองกับสุภัทรานั้นเหมาะสมแน่นอน เธอมีแขนงาม และปารถะก็เป็นชายเช่นนี้ ฉะนั้นเขาจึงพาเธอไปด้วยกำลัง
1.245.8
भरतस्यान्वये जातं शान्तनोश्च यशस्विनः ।
कुन्तिभोजात्माजापुत्रं का बुभूषेत नार्जुनम् ॥ १.२४५.८ ॥
ใครเล่าจะไม่ปรารถนาจะเป็นอรชุน ผู้เกิดในวงศ์ของภรตะและในตระกูลของพระศานตนุผู้มีเกียรติ เป็นโอรสของธิดาแห่งกุนติโภชะ
1.245.9
न तं पश्यामि यः पार्थं विजयेत रणे बलात् ।
वर्जयित्वा विरूपाक्षं भगनेत्रहरं हरम् ॥ १.२४५.९ ॥
เราไม่เห็นผู้ใดที่จะเอาชนะปารถะในการรบด้วยกำลังได้ ยกเว้นหระผู้มีสามตา ผู้ทำลายดวงตาของภคะ
1.245.10
अपि सर्वेषु लोकेषु सेन्द्ररुद्रेषु मारिष ।
स च नाम रथस्तादृङ्मदीयास्ते च वाजिनः ॥ १.२४५.१० ॥
ข้าแต่ท่าน ในโลกทั้งปวง แม้ในหมู่อินทร์และรุทรทั้งหลาย ก็มีรถเช่นนั้นอยู่จริง และม้าของเราก็เช่นกัน
1.245.11
मम शस्त्रं विशेषेण तूणौ चाक्षयसायकौ ।
योद्धा पार्थश्च शीघ्रास्त्रः को नु तेन समो भवेत्।
तमभिद्रुत्य सान्त्वेन परमेण धनञ्जयम् ॥ १.२४५.११ ॥
อาวุธของเรานั้นวิเศษ และแล่งของเราก็บรรจุลูกศรที่ไม่มีวันหมด ปารถะเป็นนักรบที่ชำนาญอาวุธอย่างรวดเร็ว ใครเล่าจะเสมอเหมือนเขาได้ ฉะนั้น จงเข้าไปหาธนัญชัยด้วยการปลอบโยนอย่างยิ่งยวด
1.245.12
निवर्तयत संहृष्टा ममैषा परमा मतिः ।
यदि निर्जित्य वः पार्थो बलाद्गच्छेत्स्वकं पुरं ॥ १.२४५.१२ ॥
จงให้เขากลับไปด้วยความยินดีเถิด นี่คือคำแนะนำอันสูงสุดของเรา หากปารถะเอาชนะพวกท่านด้วยกำลังแล้วเดินทางกลับไปยังนครของตน
1.245.13
प्रणश्येद्वो यशः सद्यो न तु सान्त्वे पराजयः ।
पितृष्वसायाः पुत्रो मे संबन्धं नार्हति द्विषाम्।
तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य तथा कर्तुं जनाधिप ॥ १.२४५.१३ ॥
ชื่อเสียงของพวกท่านจะไม่สูญสิ้นไปในทันที แม้จะพ่ายแพ้ในการปลอบโยน เพราะบุตรของพี่สาวของพ่อเรานั้นไม่คู่ควรจะผูกสัมพันธ์กับศัตรู ข้าแต่จอมคน เมื่อได้ฟังคำของพระวาสุเทพแล้ว ก็จงกระทำตามนั้นเถิด
1.245.14
उद्योगं कृतवन्तस्ते भेरीं सन्नाद्य यादवाः ।
अर्जुनस्तु तदा श्रुत्वा भेरीसन्नादनं महत् ॥ १.२४५.१४ ॥
วงศ์ยาทพได้เตรียมการ และตีกลองให้ดังก้อง ขณะนั้นอรชุนได้ยินเสียงกลองอันดังมหึมา
1.245.15
कौन्तेयस्त्वरमाणस्तु सुभद्रामभ्यभाषत ।
आयान्ति वृष्णयः सर्वे ससुहृज्जनबान्धवाः ॥ १.२४५.१५ ॥
โอรสของกุนตีรีบร้อนจึงกล่าวกับสุภัทราว่า "วฤษณีทั้งหมดกำลังมา พร้อมทั้งมิตรสหาย ประชาชน และญาติพี่น้อง"
1.245.16
त्वदर्थं योद्धुकामास्ते मदरक्तान्तलोचनाः ।
प्रमत्तानशुचीन्मूढान्सुरामत्तान्नराधमान् ॥ १.२४५.१६ ॥
เพื่อเห็นแก่เธอ พวกเขาปรารถนาจะต่อสู้ ดวงตาของพวกเขาแดงก่ำที่หางตาเพราะความมึนเมา พวกเขาประมาท ไม่บริสุทธิ์ หลงผิด เมาสุรา เป็นคนต่ำช้าที่สุดในหมู่มนุษย์
1.245.17
वमनं पानशीलांस्तान्करिष्यामि शरोत्तमैः ।
उताहो वा मदोन्मत्तान्नयिष्यामि यमक्षयम् ॥ १.२४५.१७ ॥
เราจะทำให้พวกที่ติดการดื่มเหล่านั้นต้องอาเจียนด้วยลูกศรอันเลิศ หรือไม่เช่นนั้นเราจะนำพวกที่เมามายด้วยความมึนเมาไปสู่ที่อยู่ของยม
1.245.18
एवमुक्त्वा प्रियां पार्थो न्यवर्तत महाबलः ।
निवर्तमानं दृष्ट्वैव सुभद्रा त्रस्ततां गता ॥ १.२४५.१८ ॥
ครั้นกล่าวเช่นนี้แล้ว ปารถะผู้มีกำลังมากก็หันกลับจากภรรยาที่รัก เมื่อสุภัทราเห็นเขาหันกลับ นางก็เกิดความหวาดกลัว
1.245.19
एवं मा वद पार्थेति पादयोः पतिता तदा ।
सुभद्रा तु कलिर्जाता वृष्णीनां निधाय च ॥ १.२४५.१९ ॥
"ขอท่านพูดกับข้าเช่นนี้เถิด ข้าแต่ปารถะ" พูดเช่นนี้แล้ว สุภัทราก็ล้มลงแทบเท้าของเขา แต่ความขัดแย้งก็เกิดขึ้นในหมู่วฤษณี และนางก็เก็บความนั้นไว้ในใจ
1.245.20
एवं ब्रुवन्तः पौरास्ते ह्यपवादरताः प्रभो ।
मम शोकं वर्धयन्ति तस्मान्नाशं न चिन्तये।
परिवादभयान्मुक्ता त्वत्प्रसादाद्भवाम्यहम् ॥ १.२४५.२० ॥
"ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่ ประชาชนผู้พูดเช่นนี้ซึ่งชื่นชมในการใส่ร้ายนั้น ย่อมเพิ่มความโศกให้แก่ข้า ฉะนั้นข้าจึงไม่คิดถึงความพินาศ ข้าพ้นจากความกลัวต่อการถูกติเตียนแล้ว ด้วยพระกรุณาของท่าน ข้าจะกลับเป็นปกติ"
1.245.21
एवमुक्तस्ततः पार्थः प्रियया भद्रया तदा ।
गमनाय मतिं चक्रे पार्थः सत्यपराक्रमः ॥ १.२४५.२१ ॥
เมื่อพระนางภัทราผู้เป็นที่รักตรัสเช่นนั้น ปารถะผู้มีวิกรมอันแท้จริงจึงตั้งใจจะออกเดินทาง
1.245.22
स्तितपूर्वं तदाऽऽभाष्य परिष्वज्य प्रियां तदा ।
उत्थाप्य च पुनः पार्थो याहि याहीति चाब्रवीत् ॥ १.२४५.२२ ॥
แล้วปารถะทรงเจรจาก่อน โอบกอดพระนางผู้เป็นที่รัก และทรงประคองพระนางให้ลุกขึ้นอีกครั้ง จึงตรัสว่า ไปเถิด ไปเถิด
1.245.23
ततः सुभद्रा त्वरिता रश्मीन्संगृह्य पाणिना ।
चोदयामास जवनाञ्शीग्रमश्वान्कृतत्वरा ॥ १.२४५.२३ ॥
จากนั้นสุภัทราทรงรีบคว้าบังเหียนไว้ในพระหัตถ์ และทรงเร่งม้าที่เร็วให้วิ่งเร็วขึ้นทันที ด้วยความเร่งรีบ
1.245.24
ततस्तु कृतसन्नाहा वृष्णिवीराः समाहिताः ।
प्रत्यानयार्थं पार्थस्य जवनैस्तुरगोत्तमैः ॥ १.२४५.२४ ॥
ครั้นแล้ว วีรบุรุษแห่งวฤษณิผู้สวมเกราะพร้อมแล้วและมีจิตมั่นคง ขี่ม้าอันประเสริฐและเร็วยิ่ง ออกไปเพื่อนำอรชุนกลับมา
1.245.25
राजमार्गमनुप्राप्ता दृष्ट्वा पार्थस्य विक्रमम् ।
प्रासादपङ्क्तिस्तम्भेषु वेदिकासु ध्वजेषु च ॥ १.२४५.२५ ॥
เมื่อถึงถนนหลวงและเห็นความกล้าหาญของปารถะ พวกเขาจึงมองดูแถวเสาของปราสาท ชานระเบียง และธงทั้งหลาย
1.245.26
अर्जुनस्य शरान्दृष्ट्वा विस्मयं परमं गताः ।
केशवस्य वचस्तथ्यं मन्यमानास्तु यादवाः ॥ १.२४५.२६ ॥
เมื่อเห็นลูกศรของอรชุน พวกเขาก็เต็มไปด้วยความอัศจรรย์ใจอย่างยิ่ง และชาวยาทพเห็นว่าคำของเกศวะเป็นความจริง
1.245.27
अतीत्य तं रैवतकं श्रुत्वा तु विपृथोर्वचः ।
अर्जुनेन कृतं श्रुत्वा गन्तुकामास्तु वृष्णयः ॥ १.२४५.२७ ॥
เมื่อผ่านภูเขาไรวตกะนั้นไปแล้ว และได้ฟังคำของวิปฤถุและสิ่งที่อรชุนได้กระทำแล้ว วีรบุรุษแห่งวฤษณิก็ปรารถนาจะเดินทางต่อไป
1.245.28
श्रुत्वा दीर्घं गतं पार्थं न्यवर्तन्त महारथाः ।
पुरोद्यानमतिक्रम्य विशालं च गिरिव्रजम् ॥ १.२४५.२८ ॥
เมื่อได้ยินว่าปารถะไปไกลแล้ว มหารถทั้งหลายจึงหันกลับ หลังจากผ่านสวนหน้าเมืองและคิริวรชะอันกว้างใหญ่ที่ล้อมด้วยภูเขาแล้ว
1.245.29
सानुमुज्जयिनीं चैव वनान्युपवनानि च ।
पुण्येष्वानर्तराष्ट्रेषु वापीपद्मसरांसि च ॥ १.२४५.२९ ॥
ทั้งยอดเขาสานุ และอุชชยินี ป่าไม้และสวนดอกไม้ และในแผ่นดินอันศักดิ์สิทธิ์ของอาน่รต ทั้งบ่อน้ำขั้นบันไดและทะเลสาบบัวด้วย
1.245.30
प्राप्य धेनुमतीतीर्थमश्वरोधसरः प्रति ।
प्रेक्षावर्तं ततः शैलमम्बुदं च नगोत्तमम् ॥ १.२४५.३० ॥
เมื่อถึงท่าน้ำเธนุมตี และทะเลสาบอัศวโรธสระแล้ว จากนั้นถึงภูเขาเปรกษาวรรต และภูเขาอัมพุทะ ซึ่งเป็นยอดแห่งภูเขาทั้งหลาย
1.245.31
आराच्छृङ्गमथासाद्य तीर्णः करवतीं नदीम् ।
प्राप्य साल्वेयराष्ट्राणि निषधानप्यतीत्य च ॥ १.२४५.३१ ॥
เมื่อไปถึงยอดเขาจากระยะไกลและข้ามแม่น้ำกรวตีแล้ว เมื่อมาถึงแคว้นของพวกสาลเวยะ และล่วงผ่านดินแดนของนิษธะไปแล้ว
1.245.32
देवापृथुपुरं पश्यन् सर्वतः सुसमाहितः ।
तमतीत्य महाबाहुर्देवारण्यमपश्यत ॥ १.२४५.३२ ॥
ทรงมองดูเมืองเทวาปฤถุอย่างใกล้ชิดรอบด้าน เมื่อผ่านเมืองนั้นไปแล้ว ผู้มีแขนอันทรงพลังก็ได้เห็นป่าของเหล่าเทพ
1.245.33
पूजयामासुरायान्तं देवारण्ये महर्षयः ।
स वनानि नदीः शैलान् गिरिप्रस्रवणानि च ॥ १.२४५.३३ ॥
เหล่ามหาฤๅษีได้ถวายการสักการะแด่พระองค์ เมื่อพระองค์เสด็จมาถึงป่าของเหล่าเทพ พระองค์ทอดพระเนตรเห็นป่าไม้ แม่น้ำ ภูเขา และน้ำพุบนภูเขา
1.245.34
अतीत्य च तदा पार्थः सुभद्रासारथिस्तदा ।
कौरवं विषयं प्राप्य विशोकः समपद्यत ॥ १.२४५.३४ ॥
ครั้นแล้ว ปารถะผู้เป็นสารถีของสุภัทรา เมื่อผ่านไปแล้วและมาถึงแคว้นของเการพ ก็ปราศจากความโศกเศร้า
1.245.35
सोदर्याणां महाबाहुः सिंहाशयमिवाशयम् ।
दूरादुपवनोपेतं समन्तात्सलिलावृतम् ॥ १.२४५.३५ ॥
จากระยะไกล ผู้มีแขนอันทรงพลังซึ่งเป็นพี่น้องร่วมมารดาได้เห็นเมืองนั้น ดุจถ้ำของราชสีห์ มีสวนอยู่ล้อมรอบ และถูกน้ำล้อมไว้โดยรอบทุกด้าน
1.245.36
भद्रया मुदितो जिष्णुर्ददर्श वृजिनं पुरम् ॥ १.२४५.३६ ॥
ชิษณุผู้มีชัยชนะ ปีติยินดีเพราะพระนางภัทรา ได้เห็นเมืองวฤชินะ