Mahābhārata · Adhyāya 1.245
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.245.1
उक्तवन्तो यथावीर्यमसकृत्सर्ववृष्णयः ।
ततोऽब्रवीद्वासुदेवो वाक्यं धर्मार्थसंयुतम् ॥ १.२४५.१ ॥
Semua Vṛṣṇi, masing-masing sesuai kekuatannya, telah berbicara berulang kali. Lalu Vāsudeva berkata dengan kata-kata yang berpadu dharma dan artha.
1.245.2
मयोक्तं न श्रुतं पूर्वं सहितैः सर्वयादवैः ।
अतिक्रान्तमतिक्रान्तं न निवर्तेत कर्हिचित्।
शृणुध्वं सहिताः सर्वे मम वाक्यं सहेतुकम् ॥ १.२४५.२ ॥
Apa yang telah kukatakan belum pernah didengar bersama oleh semua Yādava. Yang telah berlalu tak pernah kembali. Maka dengarlah, kalian semua bersama, perkataanku yang disertai alasan.
1.245.3
नावमानं कुलस्यास्य गुडाकेशः प्रयुक्तवान् ।
संमानोऽभ्यधिकस्तेन प्रयुक्तोऽयं न संशयः ॥ १.२४५.३ ॥
Guḍākeśa (Arjuna) tidak mempermalukan keluarga ini; ia justru menunjukkan penghormatan yang lebih besar, tanpa diragukan.
1.245.4
अर्थलुब्धान्न वः पार्थो मन्यते सात्वतान्सदा ।
स्वयंवरमनाधृष्यं मन्यते चापि पाण्डवः ॥ १.२४५.४ ॥
Pārtha tidak selalu menganggap kalian, kaum Sātvata, serakah akan harta. Sang Pāṇḍava juga menganggap svayaṃvara tak boleh dilanggar.
1.245.5
प्रदानमपि कन्यायाः पशुवत्को नु मन्यते ।
विक्रयं चाप्यपत्यस्य कः कुर्यात्पुरुषो भुवि ॥ १.२४५.५ ॥
Siapakah di bumi ini yang menganggap pemberian seorang gadis seperti hewan ternak? Dan siapa pula laki-laki yang akan menjual keturunannya?
1.245.6
एतान्दोषांस्तु कौन्तेयो दृष्टवानिति मे मतिः ।
क्षत्रियाणां तु वीर्येण प्रशस्तं हरणं बलात्।
अतः प्रसह्य हृतवान्कन्यां धर्मेण पाण्डवः ॥ १.२४५.६ ॥
Menurut pendapatku, putra Kuntī telah melihat cela-cela ini. Namun bagi kaum kṣatriya, merebut pengantin wanita dengan paksa melalui keberanian itu dipuji. Maka sang Pāṇḍava membawa pergi gadis itu dengan paksa, yang sesuai dengan dharma.
1.245.7
उचितश्चैव संबन्धः सुभद्रा च शयस्विनी ।
एष चापीदृशः पार्थः प्रसह्य हृतवानतः ॥ १.२४५.७ ॥
Persatuan dengan Subhadrā, si lengan indah, memang pantas; dan Pārtha, yang demikian adanya, karena itu membawanya pergi dengan paksa.
1.245.8
भरतस्यान्वये जातं शान्तनोश्च यशस्विनः ।
कुन्तिभोजात्माजापुत्रं का बुभूषेत नार्जुनम् ॥ १.२४५.८ ॥
Siapa yang tidak ingin menjadi Arjuna, yang lahir dalam garis keturunan Bharata dan keluarga Śantanu yang termasyhur, putra putri Kuntibhoja?
1.245.9
न तं पश्यामि यः पार्थं विजयेत रणे बलात् ।
वर्जयित्वा विरूपाक्षं भगनेत्रहरं हरम् ॥ १.२४५.९ ॥
Aku tidak melihat seorang pun yang dapat mengalahkan Pārtha dalam pertempuran dengan kekuatan, kecuali Virūpākṣa, Hara, sang perusak mata Bhaga.
1.245.10
अपि सर्वेषु लोकेषु सेन्द्ररुद्रेषु मारिष ।
स च नाम रथस्तादृङ्मदीयास्ते च वाजिनः ॥ १.२४५.१० ॥
Wahai tuan, di seluruh dunia, bahkan di antara Indra dan para Rudra, memang ada kereta seperti itu, dan kuda-kudaku itu pun ada.
1.245.11
मम शस्त्रं विशेषेण तूणौ चाक्षयसायकौ ।
योद्धा पार्थश्च शीघ्रास्त्रः को नु तेन समो भवेत्।
तमभिद्रुत्य सान्त्वेन परमेण धनञ्जयम् ॥ १.२४५.११ ॥
Senjataku istimewa, dan tabung panahku berisi anak panah yang tak habis. Pārtha adalah prajurit, cepat dalam senjata; siapa yang dapat menandinginya? Maka, mendekati Dhanañjaya dengan perdamaian yang paling besar—
1.245.12
निवर्तयत संहृष्टा ममैषा परमा मतिः ।
यदि निर्जित्य वः पार्थो बलाद्गच्छेत्स्वकं पुरं ॥ १.२४५.१२ ॥
Kembalikan dia dengan gembira; inilah nasihat tertinggiku. Jika Pārtha, setelah mengalahkan kalian dengan kekuatan, pergi ke kotanya sendiri—
1.245.13
प्रणश्येद्वो यशः सद्यो न तु सान्त्वे पराजयः ।
पितृष्वसायाः पुत्रो मे संबन्धं नार्हति द्विषाम्।
तच्छ्रुत्वा वासुदेवस्य तथा कर्तुं जनाधिप ॥ १.२४५.१३ ॥
Sekalipun kalian kalah dalam perdamaian, kemasyhuran kalian tidak akan lenyap seketika. Putra bibi dari pihak ayahku tidak layak berhubungan dengan musuh. Wahai raja manusia, setelah mendengar sabda Vāsudeva, lakukanlah demikian.
1.245.14
उद्योगं कृतवन्तस्ते भेरीं सन्नाद्य यादवाः ।
अर्जुनस्तु तदा श्रुत्वा भेरीसन्नादनं महत् ॥ १.२४५.१४ ॥
Para Yādava bersiap dan membunyikan genderang. Lalu Arjuna mendengar bunyi genderang yang sangat keras.
1.245.15
कौन्तेयस्त्वरमाणस्तु सुभद्रामभ्यभाषत ।
आयान्ति वृष्णयः सर्वे ससुहृज्जनबान्धवाः ॥ १.२४५.१५ ॥
Putra Kuntī dengan tergesa berkata kepada Subhadrā: 'Semua Vṛṣṇi datang bersama sahabat, rakyat, dan kerabat mereka.'
1.245.16
त्वदर्थं योद्धुकामास्ते मदरक्तान्तलोचनाः ।
प्रमत्तानशुचीन्मूढान्सुरामत्तान्नराधमान् ॥ १.२४५.१६ ॥
Karena ingin berperang demi engkau, mereka datang dengan mata memerah di sudutnya karena mabuk. Mereka lalai, najis, bodoh, mabuk oleh minuman keras, orang-orang paling hina.
1.245.17
वमनं पानशीलांस्तान्करिष्यामि शरोत्तमैः ।
उताहो वा मदोन्मत्तान्नयिष्यामि यमक्षयम् ॥ १.२४५.१७ ॥
Orang-orang yang gemar minum itu akan kubuat muntah dengan anak panah terbaik, atau yang mabuk kupersilakan menuju kediaman Yama.
1.245.18
एवमुक्त्वा प्रियां पार्थो न्यवर्तत महाबलः ।
निवर्तमानं दृष्ट्वैव सुभद्रा त्रस्ततां गता ॥ १.२४५.१८ ॥
Setelah berkata demikian, Pārtha yang perkasa berbalik meninggalkan kekasihnya. Melihat ia berbalik, Subhadrā menjadi ketakutan.
1.245.19
एवं मा वद पार्थेति पादयोः पतिता तदा ।
सुभद्रा तु कलिर्जाता वृष्णीनां निधाय च ॥ १.२४५.१९ ॥
"Katakanlah begitu padaku, wahai Pārtha," demikian ia berkata, lalu Subhadrā saat itu jatuh di kaki Arjuna. Tetapi perselisihan timbul di antara Vṛṣṇi, dan ia menyimpannya dalam hati.
1.245.20
एवं ब्रुवन्तः पौरास्ते ह्यपवादरताः प्रभो ।
मम शोकं वर्धयन्ति तस्मान्नाशं न चिन्तये।
परिवादभयान्मुक्ता त्वत्प्रसादाद्भवाम्यहम् ॥ १.२४५.२० ॥
"Para warga kota yang berbicara demikian, bergembira dalam fitnah, wahai tuan, menambah dukaku; oleh karena itu aku tidak memikirkan kehancuran. Terbebas dari ketakutan akan celaan, dengan anugerahmu aku akan menjadi.
1.245.21
एवमुक्तस्ततः पार्थः प्रियया भद्रया तदा ।
गमनाय मतिं चक्रे पार्थः सत्यपराक्रमः ॥ १.२४५.२१ ॥
Demikian dikatakan oleh kekasihnya Bhadrā, Pārtha yang sungguh gagah berani lalu memutuskan untuk berangkat.
1.245.22
स्तितपूर्वं तदाऽऽभाष्य परिष्वज्य प्रियां तदा ।
उत्थाप्य च पुनः पार्थो याहि याहीति चाब्रवीत् ॥ १.२४५.२२ ॥
Lalu, setelah berbicara terlebih dahulu, memeluk kekasihnya dan mengangkatnya kembali, Pārtha berkata, "Pergilah, pergilah."
1.245.23
ततः सुभद्रा त्वरिता रश्मीन्संगृह्य पाणिना ।
चोदयामास जवनाञ्शीग्रमश्वान्कृतत्वरा ॥ १.२४५.२३ ॥
Lalu Subhadrā dengan tergesa-gesa memegang kendali dengan tangannya, segera memacu kuda-kuda yang cepat, sambil bergegas.
1.245.24
ततस्तु कृतसन्नाहा वृष्णिवीराः समाहिताः ।
प्रत्यानयार्थं पार्थस्य जवनैस्तुरगोत्तमैः ॥ १.२४५.२४ ॥
Lalu pahlawan Vṛṣṇi, berzirah dan bertekad, berangkat dengan kuda-kuda terbaik yang cepat untuk membawa kembali Arjuna.
1.245.25
राजमार्गमनुप्राप्ता दृष्ट्वा पार्थस्य विक्रमम् ।
प्रासादपङ्क्तिस्तम्भेषु वेदिकासु ध्वजेषु च ॥ १.२४५.२५ ॥
Setelah sampai di jalan raja dan melihat keperkasaan Pārtha, mereka memandang tiang-tiang deretan istana, panggung-panggung, dan panji-panji.
1.245.26
अर्जुनस्य शरान्दृष्ट्वा विस्मयं परमं गताः ।
केशवस्य वचस्तथ्यं मन्यमानास्तु यादवाः ॥ १.२४५.२६ ॥
Melihat anak panah Arjuna, mereka dipenuhi keheranan yang besar, dan kaum Yādava, menganggap perkataan Keśava benar,
1.245.27
अतीत्य तं रैवतकं श्रुत्वा तु विपृथोर्वचः ।
अर्जुनेन कृतं श्रुत्वा गन्तुकामास्तु वृष्णयः ॥ १.२४५.२७ ॥
Setelah melewati gunung Raivataka itu, dan mendengar perkataan Vipṛthu serta perbuatan Arjuna, para pahlawan Vṛṣṇi berkeinginan untuk pergi.
1.245.28
श्रुत्वा दीर्घं गतं पार्थं न्यवर्तन्त महारथाः ।
पुरोद्यानमतिक्रम्य विशालं च गिरिव्रजम् ॥ १.२४५.२८ ॥
Mendengar bahwa Pārtha telah pergi jauh, para kesatria kereta yang perkasa berbalik, setelah melewati taman di depan kota dan Girivraja yang luas dikelilingi gunung.
1.245.29
सानुमुज्जयिनीं चैव वनान्युपवनानि च ।
पुण्येष्वानर्तराष्ट्रेषु वापीपद्मसरांसि च ॥ १.२४५.२९ ॥
puncak Sānu dan Ujjayinī, hutan-hutan dan kebun, serta di negeri suci Ānarta sumur-sumur bertangga dan danau-danau teratai.
1.245.30
प्राप्य धेनुमतीतीर्थमश्वरोधसरः प्रति ।
प्रेक्षावर्तं ततः शैलमम्बुदं च नगोत्तमम् ॥ १.२४५.३० ॥
Setelah sampai di tempat suci penyeberangan Dhenumatī dan danau Aśvarodhasara, lalu gunung Prekṣāvarta dan Ambuda, gunung terbaik.
1.245.31
आराच्छृङ्गमथासाद्य तीर्णः करवतीं नदीम् ।
प्राप्य साल्वेयराष्ट्राणि निषधानप्यतीत्य च ॥ १.२४५.३१ ॥
Setelah tiba dari kejauhan di puncak dan menyeberangi sungai Karavatī, sampai di kerajaan-kerajaan Sālveya dan melewati wilayah Niṣadha,
1.245.32
देवापृथुपुरं पश्यन् सर्वतः सुसमाहितः ।
तमतीत्य महाबाहुर्देवारण्यमपश्यत ॥ १.२४५.३२ ॥
Sambil memperhatikan kota Devāpṛthu dengan saksama dari segala sisi, setelah melewatinya, sang berlengan perkasa melihat hutan para dewa.
1.245.33
पूजयामासुरायान्तं देवारण्ये महर्षयः ।
स वनानि नदीः शैलान् गिरिप्रस्रवणानि च ॥ १.२४५.३३ ॥
Para maharṣi memuliakannya ketika ia tiba di hutan para dewa. Ia melihat hutan, sungai, gunung, dan mata air pegunungan.
1.245.34
अतीत्य च तदा पार्थः सुभद्रासारथिस्तदा ।
कौरवं विषयं प्राप्य विशोकः समपद्यत ॥ १.२४५.३४ ॥
Kemudian putra Pṛthā, kusir Subhadrā, setelah melewati, sampai di negeri Kuru dan bebas dari duka.
1.245.35
सोदर्याणां महाबाहुः सिंहाशयमिवाशयम् ।
दूरादुपवनोपेतं समन्तात्सलिलावृतम् ॥ १.२४५.३५ ॥
Dari kejauhan, sang berlengan perkasa di antara saudara-saudaranya melihat kota itu, bagaikan sarang singa, dihiasi taman-taman dan dikelilingi air dari segala sisi.
1.245.36
भद्रया मुदितो जिष्णुर्ददर्श वृजिनं पुरम् ॥ १.२४५.३६ ॥
Bergembira bersama Bhadrā, Jiṣṇu yang jaya melihat kota Vṛjina.