Mahābhārata · Adhyāya 1.248
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.248.1
इन्द्रप्रस्थे वसन्तस्ते जघ्रुरन्यान्नराधिपान् ।
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य राज्ञः शान्तनवस्य च ॥ १.२४८.१ ॥
Residiendo en Indraprastha, sometieron a otros reyes por orden del rey Dhṛtarāṣṭra y del hijo de Śantanu.
1.248.2
आश्रित्य धर्मराजानं सर्वलोकोऽवसत्सुखम् ।
पुण्यलक्षणकर्माणं स्वदेहमिव देहिनः ॥ १.२४८.२ ॥
Apoyándose en el rey Dharma, todo el pueblo vivía feliz, como un ser encarnado en su propio cuerpo, pues sus obras llevaban las marcas del mérito.
1.248.3
स समं धर्मकामार्थान्सिषेवे भरतर्षभ ।
त्रीनिवात्मसमान्बन्धून्नीतिमानिव मानयन् ॥ १.२४८.३ ॥
Oh toro de los Bharatas, seguía el dharma, el placer y la riqueza en igual medida, honrando a sus tres parientes, iguales a él, como quien conoce la conducta justa.
1.248.4
तेषां समविभक्तानां क्षितौ देहवतामिव ।
बभौ धर्मार्थकामानां चतुर्थ इव पार्थिवः ॥ १.२४८.४ ॥
Entre ellos, igualmente repartidos como el Dharma, la Riqueza y el Deseo tomando forma corporal sobre la tierra, aquel rey brillaba como un cuarto.
1.248.5
अध्येतारं परं वेदान्प्रयोक्तारं महाध्वरे ।
रक्षितारं शुभाँल्लोकाँल्लोभिरे तं जनाधिपम् ॥ १.२४८.५ ॥
Todos anhelaban a aquel señor de los hombres, el supremo recitador de los Vedas, quien los emplea en el gran sacrificio y protege los mundos auspiciosos.
1.248.6
अधिष्ठानवती लक्ष्मीः परायणवती मतिः ।
वर्धमानोऽखिलो धर्मस्तेनासीत्पृथिवीक्षिताम् ॥ १.२४८.६ ॥
Gracias a él, la fortuna tuvo un fundamento firme entre los gobernantes de la tierra, el intelecto tuvo un refugio supremo, y todo el dharma creció.
1.248.7
भ्रातृभिः सहितौ राजा चतुर्भिरधिकं बभौ ।
प्रयुज्यमानैर्विततो वेदैरिव महाध्वरः ॥ १.२४८.७ ॥
Con sus hermanos, el rey brilló más que los cuatro, como un gran sacrificio extendido por la recitación de los Vedas.
1.248.8
तं तु धौम्यादयो विप्राः परिवार्योपतस्थिरे ।
बृहस्पतिसमा मुख्याः प्रजापतिमिवामराः ॥ १.२४८.८ ॥
Dhaumya y los demás brahmanes, los principales y iguales a Bṛhaspati, lo rodearon y lo atendieron, como los dioses sirven a Prajāpati.
1.248.9
धर्मराजे ह्यतिप्रीत्या पूर्णचन्द्र इवामले ।
प्रजानां रेमिरे तुल्यं नेत्राणि हृदयानि च ॥ १.२४८.९ ॥
Por su gran afecto hacia el rey Dharma, como la luna llena en un cielo sin mancha, los ojos y los corazones del pueblo se regocijaron por igual.
1.248.10
न तु केवलदैवेन प्रजा भावेन रेमिरे ।
यद्बभूव मनःकान्तं कर्मणा स चकार तत् ॥ १.२४८.१० ॥
Los súbditos se regocijaron no por mero destino, sino por su carácter; lo que era grato a la mente, él lo realizó con sus acciones.
1.248.11
न ह्ययुक्तं न चासत्यं नासह्यं न च वाऽप्रियम् ।
भाषितं चारुभाषस्य जज्ञे पार्थस्य धीमतः ॥ १.२४८.११ ॥
De las palabras del sabio Pārtha, de habla agradable, no brotaba nada impropio, falso, insoportable ni desagradable.
1.248.12
स हि सर्वस्य लोकस्य हितमात्मन एव च ।
चिकीर्षन्सुमहातेजा रेमे भरतसत्तम ॥ १.२४८.१२ ॥
Deseando el bien de todo el mundo y también el suyo propio, aquel de gran esplendor se regocijó, oh mejor de los Bharatas.
1.248.13
तथा तु मुदिताः सर्वे पाण्डवा विगतज्वराः ।
अवसन्पृथिवीपालाँस्तापयन्तः स्वतेजसा ॥ १.२४८.१३ ॥
Así, todos los Pāṇḍavas, alegres y libres de aflicción, habitaban allí, abrasando con su propio esplendor a los protectores de la tierra.
1.248.14
ततः कतिपयाहस्य बीभत्सुः कृष्णमब्रवीत् ।
उष्णानि कृष्ण वर्तन्ते गच्छावो यमुनां प्रति ॥ १.२४८.१४ ॥
Tras algunos días, Bībhatsu (Arjuna) dijo a Kṛṣṇa: "Oh Kṛṣṇa, el calor es intenso; vayamos hacia el Yamunā."
1.248.15
सुहृज्जनवृतौ तत्र विहृत्य मधुसूदन ।
सायाह्ने पुनरेष्यावो रोचतां ते जनार्दन ॥ १.२४८.१५ ॥
"Oh Madhusūdana, tras pasear allí rodeados de parientes y amigos, volveremos por la tarde, si te agrada, oh Janārdana."
1.248.16
कुन्तीमातर्ममाप्येतद्रोचते यद्वयं जले ।
सुहृज्जनवृताः पार्थ विहरेम यथासुखम् ॥ १.२४८.१६ ॥
Vāsudeva dijo: "Oh hijo de Kuntī, también a mí me agrada esto: recorramos el agua con placer, rodeados de parientes y amigos, oh Pārtha."
1.248.17
आमन्त्र्य तौ धर्मराजमनुज्ञाप्य च भारत ।
जग्मतुः पार्थगोविन्दौ सुहृज्जनवृतौ ततः ॥ १.२४८.१७ ॥
Oh Bhārata, habiéndose despedido del rey de la justicia y obtenido su permiso, los dos, Pārtha y Govinda, partieron, rodeados de parientes y amigos.
1.248.18
विहरन्खाण्डवप्रस्थे काननेषु च माधवः ।
पुष्पितोपवनां दिव्यां ददर्श यमुनां नदीम् ॥ १.२४८.१८ ॥
Recorriendo la región de Khāṇḍava y los bosques, Mādhava vio el río divino Yamunā, con sus arboledas floridas.
1.248.19
तस्यास्तीरे वनं दिव्यं सर्वर्तुसुमनोहरम् ।
आलयं सर्वभूतानां खाण्डवं खड्गचर्मभृत् ॥ १.२४८.१९ ॥
En su orilla había un bosque divino, hermoso con flores de todas las estaciones, morada de todos los seres: Khāṇḍava, como si portara espada y escudo.
1.248.20
ददर्श कृत्स्नं तं देशं सहितः सव्यसाचिना ।
ऋक्षगोमायुशार्दूलवृककृष्णमृगान्वितम् ॥ १.२४८.२० ॥
Junto a Savyasācin (Arjuna) contempló toda aquella región, poblada de osos, chacales, tigres, lobos y antílopes negros.
1.248.21
शाखामृगगणैर्जुष्टं गजद्वीपिनिषेवितम् ।
शकबर्हिणदात्यूहहंससारसनादितम् ॥ १.२४८.२१ ॥
Estaba poblado por manadas de monos, frecuentado por elefantes y leopardos, y resonaba con el canto de loros, pavos reales, dātyūha, cisnes y grullas.
1.248.22
नानामृगसहस्रैश्च पक्षिभिश्च समावृतम् ।
मानार्हं तच्च सर्वेषां देवदानवरक्षसाम् ॥ १.२४८.२२ ॥
Estaba rodeado de miles de bestias y aves de muchas especies, y era digno de honor para todos: dioses, dānavas y rākṣasas por igual.
1.248.23
आलयं पन्नगेन्द्रस्य तक्षकस्य महात्मनः ।
वेणुशाल्मलिबिल्वातिमुक्तजंब्वाम्रचम्पकैः ॥ १.२४८.२३ ॥
Era la morada del gran señor de las serpientes, Takṣaka, lleno de bambúes, algodoneros, bilva, atimukta, jambu, mangos y champaca.
1.248.24
अङ्कोलपनसाश्वत्थतालजम्बीरवञ्जुलैः ।
एकपद्मकतालैश्च शतशश्चैव रौहिणैः ॥ १.२४८.२४ ॥
Estaba lleno de árboles aṅkola, jaca, aśvattha, palmeras, cidros y vañjula, de ekapadmaka y palmeras, y de cientos de árboles rauhiṇa.
1.248.25
नानावृक्षैः समायुक्तं नानागुल्मसमावृतम् ।
वेत्रकीचकसंयुक्तमाशीविषनिषेवितम् ॥ १.२४८.२५ ॥
Lleno de muchas clases de árboles, rodeado de muchas clases de arbustos, abundante en ratán y bambú, frecuentado por serpientes venenosas.
1.248.26
विगतार्कं महाभोगविततद्रुमसङ्कटम् ।
व्यालदंष्ट्रिगणाकीर्णं वर्जितं सर्वमानुषैः ॥ १.२४८.२६ ॥
Sin luz del sol, denso de vastos árboles extendidos, poblado de bestias colmilludas, evitado por todos los hombres.
1.248.27
रक्षसां भुजगेन्द्राणां पक्षिणां च महालयम् ।
खाण्डवं सुमहाप्राज्ञः सर्वलोकविभागवित् ॥ १.२४८.२७ ॥
Khāṇḍava, la gran morada de los rakṣasas, de los señores de las serpientes y de las aves; el sumamente sabio, conocedor de la división de todos los mundos, la contempló.
1.248.28
दृष्टवान्सर्वलोकेश अर्जुनेन समन्वितः ।
पीताम्बरधरो देवस्तद्वनं बहुधा चरन् ॥ १.२४८.२८ ॥
El dios, señor de todos los mundos, vestido de amarillo, junto con Arjuna, recorriendo aquel bosque de muchas maneras, lo contempló.
1.248.29
सद्रुमस्य सयक्षस्य सभूतगणपक्षिणः ।
खाण्डवस्य विनाशं तं ददर्श मधुसूदनः ॥ १.२४८.२९ ॥
Madhusūdana contempló aquella destrucción de Khāṇḍava, con sus árboles, yakṣas, multitudes de espíritus y aves.
1.248.30
विहारदेशं संप्राप्य नानाद्रुममनुत्तमम् ।
गृहैरुच्चावचैर्युक्तं पुरन्दरपुरोपमम् ॥ १.२४८.३० ॥
Habiendo llegado a un lugar de recreo, excelentísimo con muchos árboles, provisto de casas altas y bajas, semejante a la ciudad de Indra.
1.248.31
भक्ष्यैर्भोज्यैश्च पेयैश्च रसवद्बिर्महाधनैः ।
माल्यैश्च विविधैर्गन्धैस्तथा वार्ष्मेयपाण्डवौ ॥ १.२४८.३१ ॥
Con alimentos para comer, platos para consumir y bebidas, con cosas sabrosas y de gran valor, con guirnaldas de muchas clases y diversos perfumes — Vārṣṇeya y Pāṇḍava.
1.248.32
तदा विविशतुः पूर्णं रत्नैरुच्चावचैः शुभैः ।
यथोपजोषं सर्वश्च जनश्चिक्रीड भारत ॥ १.२४८.३२ ॥
Entonces entraron (en el palacio) lleno de joyas de muchas clases, auspiciosas; y toda la gente, oh descendiente de Bharata, se divirtió según su gusto.
1.248.33
स्त्रियश्च विपुलश्रोष्ण्यश्चारुपीनपयोधराः ।
मदस्खलितगामिन्यश्चिक्रीडुर्वामलोचनाः ॥ १.२४८.३३ ॥
También las mujeres, de caderas anchas, con hermosos senos llenos, caminando con el andar tambaleante de la embriaguez, de hermosos ojos, jugaron.
1.248.34
वने काश्चिज्जले काश्चित्काश्चिद्वेश्मसु चाङ्गनाः ।
यथादेशं यथाप्रीति चिक्रीडुः पार्थकृष्णयोः ॥ १.२४८.३४ ॥
Algunas mujeres en el bosque, algunas en el agua, y otras en las casas, según el lugar y según el placer, jugaron con Pārtha y Kṛṣṇa.
1.248.35
वासुदेवप्रिया नित्यं सत्यभामा च भामिनी ।
द्रौपदी च सुभद्रा च वासांस्याभरणानि च।
प्रायच्छन्त महाराज स्त्रीणां ताः स्म मदोत्कटाः ॥ १.२४८.३५ ॥
Satyabhāmā, siempre querida de Vāsudeva, y la dama Draupadī y Subhadrā estaban allí; oh gran rey, ardientes por la embriaguez, daban vestidos y adornos a las mujeres.
1.248.36
काश्चित्प्रहृष्टा ननृतुश्चुक्रुशुश्च तथा पराः ।
जहसुश्च परा नार्यः पपुश्चान्या वरासवम् ॥ १.२४८.३६ ॥
Algunas mujeres, llenas de alegría, bailaban, y otras gritaban; otras mujeres reían, y otras bebían el excelente licor.
1.248.37
रुरुधुश्चापरास्तत्र प्रजघ्नुश्च परस्परम् ।
मन्त्रयामासुरन्याश्च रहस्यानि परस्परम् ॥ १.२४८.३७ ॥
Algunas allí se obstaculizaban unas a otras, y algunas se golpeaban mutuamente. Otras conferenciaban entre sí sobre asuntos secretos.
1.248.38
वेणुवीणामृदङ्गानां मनोज्ञानां च सर्वशः ।
शब्देन पूर्यते हर्म्यं तद्वनं सुमहर्द्धिमत् ॥ १.२४८.३८ ॥
Con el sonido encantador de flautas, laúdes y tambores, la mansión se llenó por todas partes; aquel bosque era muy espléndido.
1.248.39
तस्मिंस्तदा वर्तमानो कुरुदाशार्हनन्दनौ ।
समीपं जग्मतुः कंचिदुद्देशं सुमनोहरम् ॥ १.२४८.३९ ॥
Entonces los dos hijos de los linajes Kuru y Dāśārha, que estaban presentes allí, se acercaron a un lugar muy encantador.
1.248.40
तत्र गत्वा महात्मानौ कृष्णौ परपुरञ्जयौ ।
महार्हासनयो राजंस्ततस्तौ सन्निषीदतुः ॥ १.२४८.४० ॥
Allí, oh rey, habiendo ido, los dos magnánimos Kṛṣṇas, conquistadores de ciudades enemigas, se sentaron en asientos preciosos.
1.248.41
तत्र पूर्वव्यतीतानि विक्रान्तानीतराणि च ।
बहूनि कथयित्वा तौ रेमाते पार्थमाधवौ ॥ १.२४८.४१ ॥
Allí, habiendo relatado muchos hechos pasados y otras proezas heroicas, los dos, Pārtha y Mādhava, se regocijaron.
1.248.42
तत्रोपविष्टौ मुदितौ नाकपृष्ठेऽश्विनाविव ।
अभ्यागच्छत्तदा विप्रो वासुदेवधनञ्जयौ ॥ १.२४८.४२ ॥
Allí, sentados alegres como los dos Aśvin en el lomo del cielo, se acercó entonces un brahmán a Vāsudeva y Dhanañjaya.
1.248.43
बृहच्छालप्रतीकाशः प्रतप्तकनकप्रभः ।
हरिपिङ्गोज्ज्वलश्मश्रुः प्रमाणायामतः समः ॥ १.२४८.४३ ॥
Era como un gran árbol sal, con el brillo del oro fundido; su barba resplandecía, leonada y brillante, y su estatura y anchura estaban en igual proporción.
1.248.44
तरुणादित्यसङ्काशश्चीरवासा जटाधरः ।
पद्मपत्राननः पिङ्गस्तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ १.२४८.४४ ॥
Era como el sol naciente, vestido con ropas de corteza y con cabello enmarañado; su rostro era como una hoja de loto, leonado, y resplandecía como si ardiera con su propio fulgor.
1.248.45
जगाम तौ कृष्णपार्थौ दिधक्षुः खाण्डवं वनम् ।
उपसृष्टं तु तं कृष्णो भ्राजमानं द्विजोत्तमम्।
अर्जनो वासुदेवश्च तूर्णमुत्पत्य तस्थतुः ॥ १.२४८.४५ ॥
Kṛṣṇa y Pārtha partieron, deseosos de quemar el bosque de Khāṇḍava. Entonces Kṛṣṇa y Arjuna se levantaron de un salto y se pusieron junto a aquel resplandeciente mejor de los brahmanes.