మహాభారతం · అధ్యాయం 1.248
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.248.1
इन्द्रप्रस्थे वसन्तस्ते जघ्रुरन्यान्नराधिपान् ।
शासनाद्धृतराष्ट्रस्य राज्ञः शान्तनवस्य च ॥ १.२४८.१ ॥
ఇంద్రప్రస్థంలో నివసిస్తూ వారు ధృతరాష్ట్ర రాజు మరియు శాంతను కుమారుడు (భీష్ముడు) ఆజ్ఞ ప్రకారం ఇతర రాజులను జయించారు.
1.248.2
आश्रित्य धर्मराजानं सर्वलोकोऽवसत्सुखम् ।
पुण्यलक्षणकर्माणं स्वदेहमिव देहिनः ॥ १.२४८.२ ॥
ధర్మరాజు (యుధిష్ఠిరుడు)ను ఆశ్రయించి ప్రజలందరూ సుఖంగా జీవించారు; పుణ్యలక్షణాలతో కూడిన కర్మలు కలవాడైన ఆయనను, దేహధారి తన దేహాన్ని ఆశ్రయించినట్లు.
1.248.3
स समं धर्मकामार्थान्सिषेवे भरतर्षभ ।
त्रीनिवात्मसमान्बन्धून्नीतिमानिव मानयन् ॥ १.२४८.३ ॥
భరత వృషభా! అతడు ధర్మ, కామ, అర్థాలను సమంగా సేవించాడు; తనతో సమానులైన ముగ్గురు బంధువులను నీతిమంతుడిలా గౌరవించాడు.
1.248.4
तेषां समविभक्तानां क्षितौ देहवतामिव ।
बभौ धर्मार्थकामानां चतुर्थ इव पार्थिवः ॥ १.२४८.४ ॥
భూమిపై దేహధారులుగా సమానంగా విభజించబడిన ధర్మ, అర్థ, కామాల నడుమ ఆ రాజు నాలుగవవానిలా ప్రకాశించాడు.
1.248.5
अध्येतारं परं वेदान्प्रयोक्तारं महाध्वरे ।
रक्षितारं शुभाँल्लोकाँल्लोभिरे तं जनाधिपम् ॥ १.२४८.५ ॥
వేదాలను ఉత్తమంగా అధ్యయనం చేసేవాడు, మహాయజ్ఞంలో వాటిని ప్రయోగించేవాడు, శుభ లోకాలను రక్షించేవాడు అయిన ఆ జనాధిపుడిని (అందరూ) కోరుకున్నారు.
1.248.6
अधिष्ठानवती लक्ष्मीः परायणवती मतिः ।
वर्धमानोऽखिलो धर्मस्तेनासीत्पृथिवीक्षिताम् ॥ १.२४८.६ ॥
అతని వల్ల భూమిని పాలించే రాజుల మధ్య సంపద స్థిరమైన ఆధారం కలదిగా, బుద్ధి పరమ ఆశ్రయం కలదిగా అయ్యాయి; సంపూర్ణ ధర్మం వృద్ధి చెందింది.
1.248.7
भ्रातृभिः सहितौ राजा चतुर्भिरधिकं बभौ ।
प्रयुज्यमानैर्विततो वेदैरिव महाध्वरः ॥ १.२४८.७ ॥
సోదరులతో కలిసి ఆ రాజు నలుగురితో మరింత ప్రకాశించాడు; వేదమంత్రాలతో విస్తరించిన మహాయజ్ఞంలా.
1.248.8
तं तु धौम्यादयो विप्राः परिवार्योपतस्थिरे ।
बृहस्पतिसमा मुख्याः प्रजापतिमिवामराः ॥ १.२४८.८ ॥
ధౌమ్యుడు మొదలైన బ్రాహ్మణులు, బృహస్పతికి సమానులైన ప్రధానులు, ఆయనను చుట్టి దేవతలు ప్రజాపతిని సేవించినట్లు సేవించారు.
1.248.9
धर्मराजे ह्यतिप्रीत्या पूर्णचन्द्र इवामले ।
प्रजानां रेमिरे तुल्यं नेत्राणि हृदयानि च ॥ १.२४८.९ ॥
ధర్మరాజుపై అత్యంత ప్రీతితో, నిర్మల ఆకాశంలో పూర్ణచంద్రునిలా, ప్రజల కన్నులు హృదయాలు సమానంగా ఆనందించాయి.
1.248.10
न तु केवलदैवेन प्रजा भावेन रेमिरे ।
यद्बभूव मनःकान्तं कर्मणा स चकार तत् ॥ १.२४८.१० ॥
ప్రజలు కేవలం దైవంవల్ల కాదు, అతని స్వభావం వల్లనే ఆనందించారు; మనసుకు ఇష్టమైనది అతను కర్మతో చేశాడు.
1.248.11
न ह्ययुक्तं न चासत्यं नासह्यं न च वाऽप्रियम् ।
भाषितं चारुभाषस्य जज्ञे पार्थस्य धीमतः ॥ १.२४८.११ ॥
మధురంగా మాట్లాడే బుద్ధిమంతుడైన పార్థుని మాటల్లో అనుచితం, అసత్యం, భరించలేనిది, అప్రియమైనది ఏదీ పుట్టలేదు.
1.248.12
स हि सर्वस्य लोकस्य हितमात्मन एव च ।
चिकीर्षन्सुमहातेजा रेमे भरतसत्तम ॥ १.२४८.१२ ॥
ఆ మహాతేజస్వి సమస్త లోకానికి, తన శ్రేయస్సుకు కూడా చేయగోరి ఆనందించాడు, భరతశ్రేష్ఠా.
1.248.13
तथा तु मुदिताः सर्वे पाण्डवा विगतज्वराः ।
अवसन्पृथिवीपालाँस्तापयन्तः स्वतेजसा ॥ १.२४८.१३ ॥
ఇలా సంతోషించిన పాండవులందరూ బాధలు తొలగినవారై, తమ తేజస్సుతో భూమిపాలకులను తపింపజేస్తూ నివసించారు.
1.248.14
ततः कतिपयाहस्य बीभत्सुः कृष्णमब्रवीत् ।
उष्णानि कृष्ण वर्तन्ते गच्छावो यमुनां प्रति ॥ १.२४८.१४ ॥
కొన్ని రోజుల తర్వాత బీభత్సుడు కృష్ణుడితో ఇలా అన్నాడు: "కృష్ణా, ఎండలు వేడిగా ఉన్నాయి; యమునా నది వైపు వెళ్దాం."
1.248.15
सुहृज्जनवृतौ तत्र विहृत्य मधुसूदन ।
सायाह्ने पुनरेष्यावो रोचतां ते जनार्दन ॥ १.२४८.१५ ॥
"మధుసూదనా, అక్కడ బంధుమిత్రులతో కలిసి విహరించి, సాయంకాలానికి మళ్లీ తిరిగి వద్దాం; జనార్దనా, నీకు ఇష్టమైతే."
1.248.16
कुन्तीमातर्ममाप्येतद्रोचते यद्वयं जले ।
सुहृज्जनवृताः पार्थ विहरेम यथासुखम् ॥ १.२४८.१६ ॥
వాసుదేవుడు ఇలా అన్నాడు: "కుంతీ కుమారా, నాకూ ఇది నచ్చింది; బంధుమిత్రులతో కలిసి నీటిలో సుఖంగా విహరిద్దాం, పార్థా."
1.248.17
आमन्त्र्य तौ धर्मराजमनुज्ञाप्य च भारत ।
जग्मतुः पार्थगोविन्दौ सुहृज्जनवृतौ ततः ॥ १.२४८.१७ ॥
భరతా, వారిద్దరూ ధర్మరాజుకు వీడ్కోలు చెప్పి, అనుమతి పొంది, బంధుమిత్రులతో కలిసి పార్థుడు మరియు గోవిందుడు అక్కడినుండి వెళ్లారు.
1.248.18
विहरन्खाण्डवप्रस्थे काननेषु च माधवः ।
पुष्पितोपवनां दिव्यां ददर्श यमुनां नदीम् ॥ १.२४८.१८ ॥
ఖాండవప్రస్థంలో మరియు అడవులలో విహరిస్తూ, మాధవుడు పుష్పించిన తోటలతో కూడిన దివ్యమైన యమునా నదిని చూశాడు.
1.248.19
तस्यास्तीरे वनं दिव्यं सर्वर्तुसुमनोहरम् ।
आलयं सर्वभूतानां खाण्डवं खड्गचर्मभृत् ॥ १.२४८.१९ ॥
యమునా తీరాన సర్వ ఋతువుల పుష్పాలతో మనోహరమైన దివ్యమైన వనం ఉండెను; అది సర్వ ప్రాణులకు ఆలయమైన ఖాండవము, ఖడ్గచర్మములు ధరించినది.
1.248.20
ददर्श कृत्स्नं तं देशं सहितः सव्यसाचिना ।
ऋक्षगोमायुशार्दूलवृककृष्णमृगान्वितम् ॥ १.२४८.२० ॥
సవ్యసాచితో కలిసి ఆయన ఆ ప్రదేశమంతా చూచెను; అది ఎలుగుబంట్లు, నక్కలు, పులులు, తోడేళ్ళు, నల్ల జింకలతో నిండియుండెను.
1.248.21
शाखामृगगणैर्जुष्टं गजद्वीपिनिषेवितम् ।
शकबर्हिणदात्यूहहंससारसनादितम् ॥ १.२४८.२१ ॥
అది కోతుల గుంపులతో నిండి, ఏనుగులు చిరుతపులులచే సేవింపబడి, చిలుకలు, నెమళ్ళు, దాత్యూహ పక్షులు, హంసలు, కొంగలు చేసే ధ్వనులతో మారుమోగుతూ ఉండెను.
1.248.22
नानामृगसहस्रैश्च पक्षिभिश्च समावृतम् ।
मानार्हं तच्च सर्वेषां देवदानवरक्षसाम् ॥ १.२४८.२२ ॥
అది వేలాది రకాల మృగాలు, పక్షులతో చుట్టుముట్టబడి ఉండెను; అది దేవులు, దానవులు, రాక్షసులు అందరికీ గౌరవార్హమైనది.
1.248.23
आलयं पन्नगेन्द्रस्य तक्षकस्य महात्मनः ।
वेणुशाल्मलिबिल्वातिमुक्तजंब्वाम्रचम्पकैः ॥ १.२४८.२३ ॥
ఇది మహాత్ముడైన పన్నగేంద్రుడు తక్షకుని ఆలయం; వెదురు, బూరుగు, మారేడు, అతిముక్తము, నేరేడు, మామిడి, చంపక వృక్షాలతో నిండినది.
1.248.24
अङ्कोलपनसाश्वत्थतालजम्बीरवञ्जुलैः ।
एकपद्मकतालैश्च शतशश्चैव रौहिणैः ॥ १.२४८.२४ ॥
అంకోల, పనస, రావి, తాటి, జంబీర, వంజుల వృక్షాలతో, ఏకపద్మక, తాటి వృక్షాలతో, వందల కొద్దీ రౌహిణ వృక్షాలతో అది నిండి ఉండెను.
1.248.25
नानावृक्षैः समायुक्तं नानागुल्मसमावृतम् ।
वेत्रकीचकसंयुक्तमाशीविषनिषेवितम् ॥ १.२४८.२५ ॥
అనేక రకాల వృక్షాలతో నిండి, అనేక రకాల పొదలతో చుట్టుముట్టబడి, బెత్తం మరియు వెదురులతో కూడి, విషసర్పాలు నివసించేదిగా ఉండెను.
1.248.26
विगतार्कं महाभोगविततद्रुमसङ्कटम् ।
व्यालदंष्ट्रिगणाकीर्णं वर्जितं सर्वमानुषैः ॥ १.२४८.२६ ॥
సూర్యకాంతి లేని, గొప్పగా వ్యాపించిన చెట్లతో దట్టమైన, కోరలుగల క్రూరమృగాల గుంపులతో నిండిన, మనుషులందరూ విడిచిపెట్టిన ఆ ప్రదేశం.
1.248.27
रक्षसां भुजगेन्द्राणां पक्षिणां च महालयम् ।
खाण्डवं सुमहाप्राज्ञः सर्वलोकविभागवित् ॥ १.२४८.२७ ॥
రాక్షసులకు, నాగరాజులకు, పక్షులకు మహానివాసమైన ఖాండవ వనాన్ని, సర్వలోక విభాగాలను తెలిసిన మహాప్రాజ్ఞుడు చూచెను.
1.248.28
दृष्टवान्सर्वलोकेश अर्जुनेन समन्वितः ।
पीताम्बरधरो देवस्तद्वनं बहुधा चरन् ॥ १.२४८.२८ ॥
సర్వలోకేశ్వరుడు, పీతాంబరధారి అయిన దేవుడు అర్జునునితో కలిసి ఆ వనాన్ని అనేక విధాలుగా తిరుగుతూ చూచెను.
1.248.29
सद्रुमस्य सयक्षस्य सभूतगणपक्षिणः ।
खाण्डवस्य विनाशं तं ददर्श मधुसूदनः ॥ १.२४८.२९ ॥
వృక్షాలు, యక్షులు, భూతగణాలు, పక్షులతో కూడిన ఖాండవ వనం యొక్క ఆ వినాశాన్ని మధుసూదనుడు చూచెను.
1.248.30
विहारदेशं संप्राप्य नानाद्रुममनुत्तमम् ।
गृहैरुच्चावचैर्युक्तं पुरन्दरपुरोपमम् ॥ १.२४८.३० ॥
అనేక వృక్షాలతో అత్యుత్తమమైన విహారస్థలాన్ని చేరి, ఎత్తుపల్లాల గృహాలతో కూడినది, ఇంద్రపురికి సమానమైనది.
1.248.31
भक्ष्यैर्भोज्यैश्च पेयैश्च रसवद्बिर्महाधनैः ।
माल्यैश्च विविधैर्गन्धैस्तथा वार्ष्मेयपाण्डवौ ॥ १.२४८.३१ ॥
భక్ష్యాలు, భోజ్యాలు, పానీయాలు, రుచికరమైనవి, మహా ధనవంతమైనవి, మాలలు, వివిధ సుగంధాలతో — వార్ష్ణేయుడు మరియు పాండవుడు.
1.248.32
तदा विविशतुः पूर्णं रत्नैरुच्चावचैः शुभैः ।
यथोपजोषं सर्वश्च जनश्चिक्रीड भारत ॥ १.२४८.३२ ॥
అప్పుడు వారు వివిధమైన, శుభకరమైన రత్నాలతో నిండిన (భవనంలో) ప్రవేశించారు. ఓ భరతవంశీయుడా, అందరూ తమ ఇష్టానుసారం ఆనందంగా విహరించారు.
1.248.33
स्त्रियश्च विपुलश्रोष्ण्यश्चारुपीनपयोधराः ।
मदस्खलितगामिन्यश्चिक्रीडुर्वामलोचनाः ॥ १.२४८.३३ ॥
విశాలమైన నితంబాలు కలవారు, అందమైన పుష్టమైన స్తనాలు కలవారు, మదంతో తడబడుతూ నడిచేవారు, అందమైన కన్నులు కలవారైన స్త్రీలు కూడా ఆడిపాడారు.
1.248.34
वने काश्चिज्जले काश्चित्काश्चिद्वेश्मसु चाङ्गनाः ।
यथादेशं यथाप्रीति चिक्रीडुः पार्थकृष्णयोः ॥ १.२४८.३४ ॥
కొందరు స్త్రీలు వనంలో, కొందరు జలంలో, కొందరు భవనాల్లో, స్థలానికి తగినట్లు, ప్రీతికి అనుగుణంగా, పార్థుడు మరియు కృష్ణునితో కలిసి ఆడారు.
1.248.35
वासुदेवप्रिया नित्यं सत्यभामा च भामिनी ।
द्रौपदी च सुभद्रा च वासांस्याभरणानि च।
प्रायच्छन्त महाराज स्त्रीणां ताः स्म मदोत्कटाः ॥ १.२४८.३५ ॥
వాసుదేవుని ప్రియురాలు సత్యభామ ఎల్లప్పుడూ (అక్కడ ఉన్నారు), భామిని ద్రౌపది మరియు సుభద్రా కూడా. ఓ మహారాజా, వారు మదంతో ఉప్పొంగి స్త్రీలకు వస్త్రాలు, ఆభరణాలు ఇచ్చారు.
1.248.36
काश्चित्प्रहृष्टा ननृतुश्चुक्रुशुश्च तथा पराः ।
जहसुश्च परा नार्यः पपुश्चान्या वरासवम् ॥ १.२४८.३६ ॥
కొందరు స్త్రీలు సంతోషంతో నాట్యం చేశారు, మరికొందరు కేకలు వేశారు. ఇతరులు నవ్వారు, మరికొందరు ఉత్తమమైన మద్యాన్ని తాగారు.
1.248.37
रुरुधुश्चापरास्तत्र प्रजघ्नुश्च परस्परम् ।
मन्त्रयामासुरन्याश्च रहस्यानि परस्परम् ॥ १.२४८.३७ ॥
మరికొందరు అక్కడ ఒకరినొకరు అడ్డుకున్నారు, మరికొందరు ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు. ఇతరులు ఒకరితో ఒకరు రహస్యాలను చర్చించుకున్నారు.
1.248.38
वेणुवीणामृदङ्गानां मनोज्ञानां च सर्वशः ।
शब्देन पूर्यते हर्म्यं तद्वनं सुमहर्द्धिमत् ॥ १.२४८.३८ ॥
వేణువులు, వీణలు, మృదంగాల మనోహర ధ్వనితో ఆ భవనం అంతటా నిండిపోయింది. ఆ వనం మహా వైభవంతో ఉంది.
1.248.39
तस्मिंस्तदा वर्तमानो कुरुदाशार्हनन्दनौ ।
समीपं जग्मतुः कंचिदुद्देशं सुमनोहरम् ॥ १.२४८.३९ ॥
అప్పుడు అక్కడ ఉన్న కురు, దాశార్హ వంశాల ఇద్దరు కుమారులు అత్యంత మనోహరమైన ఒక ప్రదేశానికి సమీపంగా వెళ్లారు.
1.248.40
तत्र गत्वा महात्मानौ कृष्णौ परपुरञ्जयौ ।
महार्हासनयो राजंस्ततस्तौ सन्निषीदतुः ॥ १.२४८.४० ॥
రాజా! అక్కడికి చేరుకుని, శత్రునగరాలను జయించిన ఆ మహాత్ములైన ఇద్దరు కృష్ణులు విలువైన ఆసనాలపై కూర్చున్నారు.
1.248.41
तत्र पूर्वव्यतीतानि विक्रान्तानीतराणि च ।
बहूनि कथयित्वा तौ रेमाते पार्थमाधवौ ॥ १.२४८.४१ ॥
అక్కడ పూర్వకాలంలో జరిగిన, మరియు ఇతర పరాక్రమ కథలను అనేకం చెప్పుకుని పార్థుడు, మాధవుడు ఇద్దరూ ఆనందించారు.
1.248.42
तत्रोपविष्टौ मुदितौ नाकपृष्ठेऽश्विनाविव ।
अभ्यागच्छत्तदा विप्रो वासुदेवधनञ्जयौ ॥ १.२४८.४२ ॥
అక్కడ స్వర్గపు వెనుక భాగంలో కూర్చున్న అశ్వినీ దేవతల వలె ఆనందంగా కూర్చున్న వాసుదేవుని, ధనంజయుని వద్దకు అప్పుడు ఒక బ్రాహ్మణుడు వచ్చాడు.
1.248.43
बृहच्छालप्रतीकाशः प्रतप्तकनकप्रभः ।
हरिपिङ्गोज्ज्वलश्मश्रुः प्रमाणायामतः समः ॥ १.२४८.४३ ॥
ఆయన పెద్ద శాల వృక్షంలా ఉన్నాడు, కాల్చిన బంగారపు కాంతి కలవాడు; ఆయన గడ్డం పసుపు-గోధుమ రంగులో ప్రకాశించింది; ఎత్తు, వెడల్పులు సమానంగా ఉన్నాయి.
1.248.44
तरुणादित्यसङ्काशश्चीरवासा जटाधरः ।
पद्मपत्राननः पिङ्गस्तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ १.२४८.४४ ॥
ఆయన ఉదయ సూర్యునిలా ఉన్నాడు, నారచీర ధరించినవాడు, జటాధారి; ఆయన ముఖం కమలపత్రంలా ఉంది, పసుపు వర్ణుడు; తన తేజస్సుతో మండుతున్నట్లు ప్రకాశించాడు.
1.248.45
जगाम तौ कृष्णपार्थौ दिधक्षुः खाण्डवं वनम् ।
उपसृष्टं तु तं कृष्णो भ्राजमानं द्विजोत्तमम्।
अर्जनो वासुदेवश्च तूर्णमुत्पत्य तस्थतुः ॥ १.२४८.४५ ॥
కృష్ణుడు, పార్థుడు ఖాండవ వనాన్ని దహించాలనే కోరికతో వెళ్ళారు. అప్పుడు కృష్ణుడు, అర్జునుడు వేగంగా లేచి, ప్రకాశిస్తున్న ఆ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడి దగ్గరకు చేరి నిలిచారు.