મહાભારત · અધ્યાય 1.250
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.250.1
स तु नैराश्यमापन्नः सदा ग्लानिसमन्वितः ।
पितामहमुपागच्छत्संक्रुद्धो हव्यवाहनः ॥ १.२५०.१ ॥
તે નિરાશામાં ડૂબીને સદા ગ્લાનિથી ભરેલો હતો. ક્રોધિત હવ્યવાહન (અગ્નિ) પિતામહ પાસે ગયા.
1.250.2
तच्च सर्वं यथान्यायं ब्रह्मणे संन्यवेदयत् ।
उवाच चैवनं भगवान्मुहूर्तं स विचिन्त्य तु ॥ १.२५०.२ ॥
તે બધું યથાન્યાય બ્રહ્માને સંપૂર્ણપણે નિવેદન કર્યું. ભગવાન (બ્રહ્મા) ક્ષણભર વિચારીને આ પ્રમાણે બોલ્યા.
1.250.3
उपायः परिदृष्टो मे यथा त्वं धक्ष्यसेऽनघ ।
कालं च कंचित्क्षमतां ततस्तद्धक्ष्यते भवान् ॥ १.२५०.३ ॥
હે નિષ્પાપ, તું જેનાથી બાળી શકશે એવો ઉપાય મેં જોયો છે. થોડો સમય ધીરજ રાખ; ત્યારે તું તેને બાળીશ.
1.250.4
भविष्यतः सहायौ ते नरनारायणौ तदा ।
ताभ्यां त्वं सहितो दावं धक्ष्यसे हव्यवाहन ॥ १.२५०.४ ॥
ત્યારે નર અને નારાયણ તારા બે સહાયક થશે. તેમની સાથે તું વનની આગને બાળીશ, હે હવ્યવાહન.
1.250.5
एवमस्त्विति तं वह्निर्ब्रह्माणं प्रत्यभाषत ।
संभूतौ तौ विदित्वा तु नरनारायणावृषी ॥ १.२५०.५ ॥
'એમ જ થાઓ' કહીને અગ્નિએ બ્રહ્માને ઉત્તર આપ્યો. નર અને નારાયણ એ બે ઋષિઓ જન્મ્યા છે એમ જાણીને (અગ્નિ આમ બોલ્યા).
1.250.6
कालस्य महतो राजंस्तस्य वाक्यं स्वयंभुवः ।
अनुस्मृत्य जगामाथ पुनरेव पितामहम् ॥ १.२५०.६ ॥
હે રાજન, લાંબા સમય પછી સ્વયંભુ (બ્રહ્મા)ના તે વચનનું સ્મરણ કરીને (અગ્નિ) ફરી પિતામહ પાસે ગયા.
1.250.7
अब्रवीच्च तदा ब्रह्मा यथा त्वं धक्ष्यसेऽनल ।
खाण्डवं दावमद्यैव मिषतोऽस्य शचीपतेः ॥ १.२५०.७ ॥
ત્યારે બ્રહ્માએ કહ્યું: હે અગ્નિ, આજે જ તું ખાંડવ વનને બાળીશ, શચીપતિ ઇન્દ્ર જોતા હોય ત્યારે.
1.250.8
नरनारायणौ यौ तौ पूर्वदेवौ विभावसो ।
संप्राप्तौ मानुषे लोके कार्यार्थं हि दिवौकसाम् ॥ १.२५०.८ ॥
હે વિભાવસુ, નર અને નારાયણ નામના જે પૂર્વકાલીન દેવ છે, તેઓ દેવતાઓના કાર્ય માટે મનુષ્યલોકમાં આવ્યા છે.
1.250.9
अर्जुनं वासुदेवं च यौ तौ लोकोऽभिमन्यते ।
तावेतौ सहितावेहि खाण्डवस्य समीपतः ॥ १.२५०.९ ॥
જેમને લોક માન આપે છે તે અર્જુન અને વાસુદેવ, એ બંનેને સાથે ખાંડવની પાસે લઈ આવ.
1.250.10
तौ त्वं याचस्व साहाय्ये दाहार्थं खाण्डवस्य च ।
ततो धक्ष्यसि तं दावं रक्षितं त्रिदशैरपि ॥ १.२५०.१० ॥
ખાંડવને બાળવા માટે તે બંનેની પાસે સહાય માગ; ત્યારે દેવતાઓએ પણ રક્ષેલા તે વનને તું બાળીશ.
1.250.11
तौ तु सत्वानि सर्वाणि यत्नतो वारयिष्यतः ।
देवराजं च सहितौ तत्र मे नास्ति संशयः ॥ १.२५०.११ ॥
તે બંને પ્રયત્નપૂર્વક સર્વ પ્રાણીઓને રોકશે; ત્યાં દેવરાજ ઇન્દ્ર સાથે પણ. આમાં મને કોઈ સંશય નથી.
1.250.12
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं त्वरितो हव्यवाहनः ।
कृष्णपार्थावुपागम्य यमर्थं त्वभ्यभाषत ॥ १.२५०.१२ ॥
આ વચન સાંભળીને હવ્યવાહન અગ્નિ ઝડપથી કૃષ્ણ અને પાર્થ પાસે ગયા અને જે હેતુ હતો તે તેમને કહ્યો.
1.250.13
तं ते कथितवानस्मि पूर्वमेव नृपोत्तम ।
तच्छ्रुत्वा वचनं त्वग्नेर्बीभत्सुर्जातवेदसम् ॥ १.२५०.१३ ॥
વૈશંપાયન બોલ્યા: હે નૃપશ્રેષ્ઠ, આ મેં તમને પહેલેથી જ કહ્યું છે. અગ્નિનાં એ વચન સાંભળીને બીભત્સુ (અર્જુન) જાતવેદસને બોલ્યો.
1.250.14
अब्रवीन्नृपशार्दूल तत्कालसदृशं वचः ।
दिधक्षुं खाण्डवं दावमकामस्य शतक्रतोः ॥ १.२५०.१४ ॥
વૈશંપાયન બોલ્યા: હે નૃપશાર્દૂલ, તેણે તે સમયને અનુરૂપ વચન કહ્યું — ખાંડવ વનને બાળવા ઇચ્છતા, અને તેનાથી અસંતુષ્ટ શતક્રતુ (ઇન્દ્ર) વિશે.
1.250.15
उत्तमास्त्राणि मे सन्ति दिव्यानि च बहूनि च ।
यैरहं शक्नुयां योद्धुमपि वज्रधरान्बहून् ॥ १.२५०.१५ ॥
અર્જુન બોલ્યો: મારી પાસે ઉત્તમ અને અનેક દિવ્ય અસ્ત્રો છે; જેનાથી હું વજ્રધારી અનેક સાથે પણ યુદ્ધ કરી શકું.
1.250.16
धनुर्मे नास्ति भगवन्बाहुवीर्येण संमितम् ।
कुर्वतः समरे यत्नं वेगं यद्विषहेन्मम ॥ १.२५०.१६ ॥
અર્જુન બોલ્યો: હે ભગવન્, મારા બાહુબળને અનુરૂપ ધનુષ્ય મારી પાસે નથી — યુદ્ધમાં મારા પ્રયત્નના વેગને જે સહી શકે.
1.250.17
शरैश्च मेऽर्थो बहुभिरक्षयैः क्षिप्रमस्यतः ।
न हि वोढुं रथः शक्तः शरान्मम यथेप्सितान् ॥ १.२५०.१७ ॥
અર્જુન બોલ્યો: ઝડપથી છોડનાર મને અક્ષય એવા ઘણા બાણોની જરૂર છે; અને મારો રથ મારા ઇચ્છિત બાણો વહન કરવા સમર્થ નથી.
1.250.18
अश्वांश्च दिव्यानिच्छेयं पाण्डुरान्वातरंहसः ।
रथं च मेघनिर्घोषं सूर्यप्रतिमतेजसम् ॥ १.२५०.१८ ॥
અર્જુન બોલ્યો: પવનના વેગવાળા શ્વેત દિવ્ય અશ્વો અને મેઘગર્જના જેવો ગર્જતો, સૂર્ય સમાન તેજવાળો રથ હું ઇચ્છું છું.
1.250.19
तथा कृष्णस्य वीर्येण नायुधं विद्यते समम् ।
येन नागान्पिशाचांश्च निहन्यान्माधवो रणे ॥ १.२५०.१९ ॥
કૃષ્ણના પરાક્રમ સમાન કોઈ શસ્ત્ર નથી; જેનાથી માધવ યુદ્ધમાં નાગો અને પિશાચોનો વધ કરી શકે.
1.250.20
उपायं कर्मसिद्धौ च भघवन्वक्तुमर्हसि ।
निवारयेयं येनेन्द्रं वर्षमाणं महावने ॥ १.२५०.२० ॥
હે ભગવન્, કાર્યસિદ્ધિનો ઉપાય આપે કહેવો જોઈએ; જેથી મહાવનમાં વર્ષા કરતા ઇન્દ્રને હું રોકી શકું.
1.250.21
पौरुषेण तु यत्कार्यं तत्कर्ताऽहं स्म पावक ।
करणानि समर्थानि भगवन्दातुमर्हसि ॥ १.२५०.२१ ॥
હે પાવક, પૌરુષથી કરવાનું જે કાર્ય છે તેનો કર્તા હું જ છું; હે ભગવન્, સમર્થ સાધનો મને આપવા આપ યોગ્ય છો.