Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.252

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.252.1

तौ रथाभ्यां रथश्रेष्ठौ दावस्योभयतः स्थितौ ।
दिक्षु सर्वासु भूतानां चक्राते कदनं महत् ॥ १.२५२.१ ॥

ସେହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ନିଜ ରଥରେ ଦାବାନଳର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଠିଆ ହୋଇ ସବୁ ଦିଗରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମହା ସଂହାର କଲେ।

1.252.2

यत्र यत्र च दृश्यन्ते प्राणिनः खाण्डवालयाः ।
पलायन्तः प्रवीरौ तौ तत्रतत्राभ्यधावताम् ॥ १.२५२.२ ॥

ଖାଣ୍ଡବର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ପଳାଇବା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେହି ଦୁଇ ବୀର ସେଠାରେ ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁ ଯାଉଥିଲେ।

1.252.3

छिद्रं न स्म प्रपश्यन्ति रथयोराशुचारिणोः ।
आविद्धावेव दृश्येते रथिनौ तौ रथोत्तमौ ॥ १.२५२.३ ॥

ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚଳୁଥିବା ସେହି ଦୁଇ ରଥରେ କେହି ଫାଙ୍କ ଦେଖି ପାରୁ ନଥିଲେ; ସେହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ କେବଳ ଧାଇଁ ଯାଉଥିବା ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

1.252.4

खाण्डवे दह्यमाने तु भूतान्यथ सहस्रशः ।
उत्पेतुर्भैरवान्नादान्विनदन्तः समन्ततः ॥ १.२५२.४ ॥

ଖାଣ୍ଡବ ଜଳୁଥିବା ସମୟରେ ହଜାର ହଜାର ପ୍ରାଣୀ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି ଚାରିଆଡ଼ୁ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ।

1.252.5

दग्धैकदेशा बहवो निष्टप्ताश्च तथाऽपरे ।
स्फुटिताक्षा विशीर्णाश्च विप्लुताश्च तथाऽपरे ॥ १.२५२.५ ॥

ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଜଳି ଯାଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭୀଷଣ ଭାବେ ଝୁଲସି ଯାଇଥିଲେ; କାହାର ଆଖି ଫାଟି ଯାଇଥିଲା, କେହି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଦିଗହରା ହୋଇ ଘୁରୁଥିଲେ।

1.252.6

समालिङ्ग्य सुतानन्ये पितॄन्भ्रातॄनथाऽपरे ।
त्यक्तुं न शेकुः स्नेहेन तत्रैव निधनं गताः ॥ १.२५२.६ ॥

କେହି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ, କେହି ପିତା ଓ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ସ୍ନେହ ଯୋଗୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନ ପାରି ସେଠାରେ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ।

1.252.7

सन्दष्टदशनाश्चान्ये समुत्पेतुरनेकशः ।
ततस्तेऽतीव घूर्णन्तः पुनरग्नौ प्रपेदिरे ॥ १.२५२.७ ॥

ଅନ୍ୟମାନେ ଦାଆଁତ ଚାପି ଅନେକ ଥର ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଲେ। ତା'ପରେ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘୂରି ପୁଣି ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଲେ।

1.252.8

दग्धपक्षाक्षिचरणा विचेष्टन्तो महीतले ।
तत्रतत्र स्म दृश्यन्ते विनश्यन्तः शरीरिणः ॥ १.२५२.८ ॥

ପକ୍ଷ, ଆଖି ଓ ଗୋଡ଼ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଛଟପଟ ହେଉଥିବା, ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖାଗଲା।

1.252.9

जलाशयेषु तप्तेषु क्वाथ्यमानेषु वह्निना ।
गतसत्वाः स्म दृश्यन्ते कूर्ममत्स्याः समन्ततः ॥ १.२५२.९ ॥

ଅଗ୍ନିରେ ତପ୍ତ ଓ ଫୁଟୁଥିବା ଜଳାଶୟମାନଙ୍କରେ ସର୍ବତ୍ର କଇଁଛ ଓ ମାଛ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ଦେଖାଗଲେ।

1.252.10

शरीरैरपरे दीप्तैर्देहवन्त इवाग्नयः ।
अदृश्यन्त वने तत्र प्राणिनः प्राणिसंक्षये ॥ १.२५२.१० ॥

ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜଳୁଥିବା ଶରୀର ସହିତ, ଯେପରି ଦେହଧାରୀ ଅଗ୍ନି, ସେହି ବନରେ ପ୍ରାଣୀ ବିନାଶରେ ଦେଖାଗଲେ।

1.252.11

कांश्चिदुत्पततः पार्थः शरैः संछिद्य खण्डशः ।
पातयामास विहगान्प्रदीप्ते वसुरेतसि ॥ १.२५२.११ ॥

ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଉପରକୁ ଉଡ଼ୁଥିବା କେତେକ ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ବାଣରେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରି ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିରେ ପାଡ଼ିଦେଲେ।

1.252.12

ते शराचितसर्वाङ्गा निनदन्तो महारवान् ।
ऊर्ध्वमुत्पत्य वेगेन निपेतुः खाण्डवे पुनः ॥ १.२५२.१२ ॥

ବାଣରେ ଭରା ସର୍ବାଙ୍ଗ ନେଇ, ମହାଶବ୍ଦରେ ଚିତ୍କାର କରି, ବେଗରେ ଉପରକୁ ଉଡ଼ି ସେମାନେ ପୁଣି ଖାଣ୍ଡବ ବନରେ ପଡ଼ିଲେ।

1.252.13

शरैरभ्याहतानां च सङ्घशः स्म वनौकसाम् ।
विरावः शुश्रुवे घोरः समुद्रस्येव मथ्यतः ॥ १.२५२.१३ ॥

ବାଣରେ ଆହତ ବନବାସୀମାନଙ୍କ ଦଳର ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ହେଉଥିବା ପରି ଶୁଣାଗଲା।

1.252.14

वह्नेश्चापि प्रदीप्तस्य खमुत्पेतुर्महार्चिषः ।
जनयामासुरुद्वेगं सुमहान्तं दिवौकसाम् ॥ १.२५२.१४ ॥

ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିର ମହାଜ୍ୱାଳା ଆକାଶକୁ ଉଠି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ବ୍ୟାକୁଳତା ସୃଷ୍ଟି କଲା।

1.252.15

तेनार्चिषा सुसन्तप्ता देवाः सर्षिपुरोगमाः ।
ततो जग्मुर्महात्मानः सर्व एव दिवौकसः।
शतक्रतुं सहस्राक्षं देवेशमसुरार्दनम् ॥ १.२५२.१५ ॥

ସେ ଜ୍ୱାଳାରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପୀଡିତ ହୋଇ ମହାତ୍ମା ଦେବତାମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ରଖି ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ଶତକ୍ରତୁ, ଅସୁରନାଶକ ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

1.252.16

किं न्विमे मानवाः सर्वे दह्यन्ते चित्रभानुना ।
कच्चिन्न संक्षयः प्राप्तो लोकानाममरेश्वर ॥ १.२५२.१६ ॥

ହେ ଅମରେଶ୍ୱର, ଏହି ସମସ୍ତ ମାନବ କାହିଁକି ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି? ଲୋକମାନଙ୍କର ବିନାଶ କ'ଣ ଆସିଗଲା?

1.252.17

तच्छ्रुत्वा वृत्रहा तेभ्यः स्वयमेवान्ववेक्ष्य च ।
खाण्डवस्य विमोक्षार्थं प्रययौ हरिवाहनः ॥ १.२५२.१७ ॥

ତାହା ଶୁଣି ବୃତ୍ରହନ୍ତା ହରିବାହନ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଖାଣ୍ଡବ ବନକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଗଲେ।

1.252.18

महता रथबृन्देन नानारूपेण वासवः ।
आकाशं समवाकीर्य प्रववर्ष सुरेश्वरः ॥ १.२५२.१८ ॥

ମହା ରଥ ସମୂହ ସହିତ ନାନା ରୂପ ଧରି ବାସବ ସୁରେଶ୍ୱର ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କରି ବର୍ଷା କଲେ।

1.252.19

ततोऽक्षमात्रा व्यसृजन्धाराः शतसहस्रशः ।
चोदिता देवराजेन जलदाः खाण्डवं प्रति ॥ १.२५२.१९ ॥

ସେତେବେଳେ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ମେଘମାନେ ଖାଣ୍ଡବ ବନ ଆଡ଼କୁ ଅକ୍ଷଛିଦ୍ର ପରି ମୋଟା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଧାରା ବର୍ଷାଇଲେ।

1.252.20

असंप्राप्तास्तु ता धारास्तेजसा जातवेदसः ।
ख एव समुशुष्यन्त नकाश्चित्पावकं गताः ॥ १.२५२.२० ॥

ସେହି ଧାରାସମୂହ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ତେଜରେ ଅଗ୍ନି ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଆକାଶରେ ହିଁ ଶୁଖି ଗଲା; କେତେକ ତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ହିଁ ନାହିଁ।

1.252.21

ततो नमुचिहा क्रुद्धो भृशमर्चिष्मतस्तदा ।
पुनरेव महामेघैरम्भांसि व्यसृजद्बहु ॥ १.२५२.२१ ॥

ସେତେବେଳେ ନମୁଚିହନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ପୁଣି ମହାମେଘରେ ବହୁତ ଜଳ ବର୍ଷାଇଲେ।

1.252.22

अर्चिर्धाराभिसंबद्धं धूमविद्युत्समाकुलम् ।
बभूव तद्वनं घोरं स्तनयित्नुसमाकुलम् ॥ १.२५२.२२ ॥

ସେହି ଭୟଙ୍କର ବନ ଅଗ୍ନିଶିଖାର ଧାରାରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଧୂଆଁ ଓ ବିଜୁଳିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ଏବଂ ମେଘଗର୍ଜନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଗଲା।