మహాభారతం · అధ్యాయం 1.252
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.252.1
तौ रथाभ्यां रथश्रेष्ठौ दावस्योभयतः स्थितौ ।
दिक्षु सर्वासु भूतानां चक्राते कदनं महत् ॥ १.२५२.१ ॥
ఆ ఇద్దరు శ్రేష్ఠ రథికులు తమ రథాలపై అగ్నివనానికి రెండు వైపులా నిలిచి అన్ని దిక్కుల్లో ప్రాణులను గొప్పగా సంహరించారు.
1.252.2
यत्र यत्र च दृश्यन्ते प्राणिनः खाण्डवालयाः ।
पलायन्तः प्रवीरौ तौ तत्रतत्राभ्यधावताम् ॥ १.२५२.२ ॥
ఖాండవ వనవాసులైన ప్రాణులు పారిపోతూ ఎక్కడెక్కడ కనిపించినా, ఆ ఇద్దరు వీరులు అక్కడికక్కడ వారిపైకి దూకారు.
1.252.3
छिद्रं न स्म प्रपश्यन्ति रथयोराशुचारिणोः ।
आविद्धावेव दृश्येते रथिनौ तौ रथोत्तमौ ॥ १.२५२.३ ॥
వేగంగా కదిలే ఆ రెండు రథాలలో ఎక్కడా ఖాళీ కనిపించలేదు; ఆ ఇద్దరు శ్రేష్ఠ రథికులు దూసుకుపోతున్నట్లే కనిపించారు.
1.252.4
खाण्डवे दह्यमाने तु भूतान्यथ सहस्रशः ।
उत्पेतुर्भैरवान्नादान्विनदन्तः समन्ततः ॥ १.२५२.४ ॥
ఖాండవం కాలుతున్నప్పుడు వేలాది ప్రాణులు భయంకరమైన అరుపులు చేస్తూ నాలుగు వైపుల నుండి పైకి ఎగిరిపడ్డాయి.
1.252.5
दग्धैकदेशा बहवो निष्टप्ताश्च तथाऽपरे ।
स्फुटिताक्षा विशीर्णाश्च विप्लुताश्च तथाऽपरे ॥ १.२५२.५ ॥
చాలా ప్రాణులు ఒక వైపు కాలిపోయాయి, మరికొన్ని తీవ్రంగా కాలిపోయాయి; కొన్నింటి కళ్ళు పగిలిపోయాయి, కొన్ని ముక్కలై చెల్లాచెదురయ్యాయి, మరికొన్ని తలతిరిగి పరుగులు తీశాయి.
1.252.6
समालिङ्ग्य सुतानन्ये पितॄन्भ्रातॄनथाऽपरे ।
त्यक्तुं न शेकुः स्नेहेन तत्रैव निधनं गताः ॥ १.२५२.६ ॥
కొందరు కుమారులను, మరికొందరు తండ్రులను, సోదరులను కౌగిలించుకున్నారు; ప్రేమవల్ల వారిని విడిచిపెట్టలేక అక్కడే మరణించారు.
1.252.7
सन्दष्टदशनाश्चान्ये समुत्पेतुरनेकशः ।
ततस्तेऽतीव घूर्णन्तः पुनरग्नौ प्रपेदिरे ॥ १.२५२.७ ॥
ఇతరులు పళ్ళు బిగించి అనేకసార్లు పైకి ఎగిరారు. తరువాత వారు మిక్కిలి తిరుగుతూ మళ్ళీ అగ్నిలో పడ్డారు.
1.252.8
दग्धपक्षाक्षिचरणा विचेष्टन्तो महीतले ।
तत्रतत्र स्म दृश्यन्ते विनश्यन्तः शरीरिणः ॥ १.२५२.८ ॥
రెక్కలు, కళ్ళు, కాళ్ళు కాలిపోయి, నేలపై కొట్టుకుంటూ, అక్కడక్కడ దేహధారులైన ప్రాణులు నశిస్తూ కనిపించాయి.
1.252.9
जलाशयेषु तप्तेषु क्वाथ्यमानेषु वह्निना ।
गतसत्वाः स्म दृश्यन्ते कूर्ममत्स्याः समन्ततः ॥ १.२५२.९ ॥
అగ్నితో వేడెక్కి మరుగుతున్న జలాశయాలలో, అన్ని వైపులా తాబేళ్ళు, చేపలు ప్రాణం పోయినవిగా కనిపించాయి.
1.252.10
शरीरैरपरे दीप्तैर्देहवन्त इवाग्नयः ।
अदृश्यन्त वने तत्र प्राणिनः प्राणिसंक्षये ॥ १.२५२.१० ॥
ఇతర ప్రాణులు మండుతున్న దేహాలతో, దేహధారులైన అగ్నుల వలె, ప్రాణుల వినాశంలో ఆ అడవిలో కనిపించాయి.
1.252.11
कांश्चिदुत्पततः पार्थः शरैः संछिद्य खण्डशः ।
पातयामास विहगान्प्रदीप्ते वसुरेतसि ॥ १.२५२.११ ॥
పార్థుడు (అర్జునుడు) పైకి ఎగురుతున్న కొన్ని పక్షులను బాణాలతో ముక్కలుగా కోసి, మండుతున్న వసురేతస్సులో పడగొట్టాడు.
1.252.12
ते शराचितसर्वाङ्गा निनदन्तो महारवान् ।
ऊर्ध्वमुत्पत्य वेगेन निपेतुः खाण्डवे पुनः ॥ १.२५२.१२ ॥
బాణాలతో అంగాంగాలు నిండిన వారు, మహా ధ్వనులు చేస్తూ, వేగంగా పైకి ఎగిరి, మళ్ళీ ఖాండవ వనంలోనే పడ్డారు.
1.252.13
शरैरभ्याहतानां च सङ्घशः स्म वनौकसाम् ।
विरावः शुश्रुवे घोरः समुद्रस्येव मथ्यतः ॥ १.२५२.१३ ॥
బాణాలతో కొట్టబడిన అడవిలో నివసించేవారి గుంపుల భయంకరమైన ఆక్రందన సముద్రాన్ని మథిస్తున్నప్పుడు వినిపించినట్లు వినిపించింది.
1.252.14
वह्नेश्चापि प्रदीप्तस्य खमुत्पेतुर्महार्चिषः ।
जनयामासुरुद्वेगं सुमहान्तं दिवौकसाम् ॥ १.२५२.१४ ॥
మండుతున్న అగ్ని యొక్క మహా జ్వాలలు ఆకాశానికి ఎగసి దేవతలలో ఎంతో కలవరాన్ని కలిగించాయి.
1.252.15
तेनार्चिषा सुसन्तप्ता देवाः सर्षिपुरोगमाः ।
ततो जग्मुर्महात्मानः सर्व एव दिवौकसः।
शतक्रतुं सहस्राक्षं देवेशमसुरार्दनम् ॥ १.२५२.१५ ॥
ఆ జ్వాలతో ఎంతో బాధపడిన మహాత్ముడైన దేవతలు ఋషులను ముందుంచుకొని, వెయ్యి కన్నులవాడు, శతక్రతువు, అసురులను సంహరించువాడు, దేవేశ్వరుడైన ఇంద్రుని వద్దకు వెళ్ళారు.
1.252.16
किं न्विमे मानवाः सर्वे दह्यन्ते चित्रभानुना ।
कच्चिन्न संक्षयः प्राप्तो लोकानाममरेश्वर ॥ १.२५२.१६ ॥
ఓ అమరేశ్వరా, ఈ మనుషులందరూ ఎందుకు అగ్నితో కాలిపోతున్నారు? లోకాలకు వినాశం వచ్చిందా?
1.252.17
तच्छ्रुत्वा वृत्रहा तेभ्यः स्वयमेवान्ववेक्ष्य च ।
खाण्डवस्य विमोक्षार्थं प्रययौ हरिवाहनः ॥ १.२५२.१७ ॥
అది విని వృత్రుని సంహరించిన హరివాహనుడు, స్వయంగా పరిశీలించి, ఖాండవాన్ని విడిపించడానికి బయలుదేరాడు.
1.252.18
महता रथबृन्देन नानारूपेण वासवः ।
आकाशं समवाकीर्य प्रववर्ष सुरेश्वरः ॥ १.२५२.१८ ॥
మహా రథ సమూహంతో, అనేక రూపాలు ధరించి, వాసవుడైన సురేశ్వరుడు ఆకాశాన్ని కప్పి వర్షం కురిపించాడు.
1.252.19
ततोऽक्षमात्रा व्यसृजन्धाराः शतसहस्रशः ।
चोदिता देवराजेन जलदाः खाण्डवं प्रति ॥ १.२५२.१९ ॥
అప్పుడు దేవేంద్రునిచే ప్రేరేపించబడిన మేఘాలు ఖాండవ వనం వైపు ఇరుసు రంధ్రమంత మందమైన ధారలను లక్షల కొలది విడిచాయి.
1.252.20
असंप्राप्तास्तु ता धारास्तेजसा जातवेदसः ।
ख एव समुशुष्यन्त नकाश्चित्पावकं गताः ॥ १.२५२.२० ॥
ఆ ధారలు అగ్ని తేజస్సుచే అగ్నిని చేరకముందే ఆకాశంలోనే ఎండిపోయాయి; కొన్ని అగ్నిని చేరనే లేదు.
1.252.21
ततो नमुचिहा क्रुद्धो भृशमर्चिष्मतस्तदा ।
पुनरेव महामेघैरम्भांसि व्यसृजद्बहु ॥ १.२५२.२१ ॥
అప్పుడు నముచిని వధించిన ఇంద్రుడు అగ్నిపై అత్యంత కోపించి, మళ్ళీ మహామేఘాలతో అపారమైన జలాన్ని కురిపించాడు.
1.252.22
अर्चिर्धाराभिसंबद्धं धूमविद्युत्समाकुलम् ।
बभूव तद्वनं घोरं स्तनयित्नुसमाकुलम् ॥ १.२५२.२२ ॥
ఆ భయంకర వనం జ్వాలా ధారలతో కట్టుబడి, పొగ మరియు మెరుపులతో నిండి, ఉరుముల ధ్వనితో నిండిపోయింది.