Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.254

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.254.1

तथा शैलनिपातेन भीषिताः खाण्डवालयाः ।
दानवा राक्षसा नागास्तरक्ष्वृक्षवनौकसः ॥ १.२५४.१ ॥

ଏହିପରି ପର୍ବତଖଣ୍ଡ ପଡ଼ିବାରୁ ଖାଣ୍ଡବ ବାସୀ ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ନାଗ, ତରକ୍ଷୁ ଓ ଋକ୍ଷମାନେ ଭୀତ ହେଲେ।

1.254.2

द्विपाः प्रभिन्नाः शार्दूलाः सिंहाः केसरिणस्तथा ।
मृगाश्च महिषाश्चैव शतशः पक्षिणस्तथा ॥ १.२५४.२ ॥

ମଦମତ୍ତ ହାତୀ, ବାଘ, ସିଂହ, କେଶରୀ ସିଂହ, ହରିଣ, ମଇଷ ଓ ଶହ ଶହ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ।

1.254.3

समुद्विग्ना विससृपुस्तथान्या भूतजातयः ।
तं दावं समुदैक्षन्त कृष्णौ चाभ्युद्यतायुधौ ॥ १.२५४.३ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଜାତିମାନେ ମଧ୍ୟ ପଳାଇଲେ; ସେହି ଦାବାଗ୍ନିକୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ; ଆୟୁଧ ଉଠାଇଥିବା ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ତାହା ଦେଖିଲେ।

1.254.4

उत्पातनादशब्देन त्रासिता इव चाभवन् ।
ते वनं प्रसमीक्ष्याथ दह्यमानमनेकधा ॥ १.२५४.४ ॥

ସେହି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଓ କୋଳାହଳରେ ସେମାନେ ଯେମିତି ତ୍ରସ୍ତ ହେଲେ; ପରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଜଳୁଥିବା ବନକୁ ସେମାନେ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଲେ।

1.254.5

कृष्णमभ्युद्यतास्त्रं च नादं मुमुचुरुल्बणम् ।
तेन नादेन रौद्रेण नादेन च विभावसोः ॥ १.२५४.५ ॥

ଆୟୁଧ ଉଠାଇଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ; ସେହି ଭୟାନକ ନାଦ ଓ ଅଗ୍ନିର ନାଦରେ ମଧ୍ୟ।

1.254.6

ररास गगनं कृत्स्नमुत्पातजलदैरिव ।
ततः कृष्णो महाबाहुः स्वतेजोभास्वरं महत् ॥ १.२५४.६ ॥

ତେବେ ଅଶୁଭ ମେଘମାନଙ୍କରେ ଯେମିତି ସମଗ୍ର ଆକାଶ ଗର୍ଜି ଉଠିଲା; ତା'ପରେ ମହାବାହୁ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମହାରୂପରେ।

1.254.7

चक्रं व्यसृजदत्युग्रं तेषां नाशाय केशवः ।
तेनार्ता जातयः क्षुद्राः सदानवनिशाचराः ॥ १.२५४.७ ॥

କେଶବ ସେମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଅତି ଉଗ୍ର ଚକ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜାତିମାନେ, ଦାନବ ଓ ନିଶାଚରଙ୍କ ସହିତ, ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ।

1.254.8

निकृत्ताः शतशः सर्वा निपेतुरनलं क्षणात् ।
तत्रादृश्यन्त ते दैत्याः कृष्णचक्रविदारिताः ॥ १.२५४.८ ॥

ଶହ ଶହ ଖଣ୍ଡିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣଚକ୍ରରେ ବିଦାରିତ ସେହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେଖାଗଲେ।

1.254.9

वसारुधिरसंपृक्ताः सन्ध्यायामिव तोयदाः ।
पिशाचान्पक्षिणो नागान्पशूंश्चैव सहस्रशः ॥ १.२५४.९ ॥

ମଜ୍ଜା ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ, ସନ୍ଧ୍ୟା ମେଘ ପରି; ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ, ନାଗ ଓ ପଶୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହଜାର ହଜାର।

1.254.10

निघ्नंश्चरति वार्ष्णेयः कालवत्तत्र भारत ।
क्षिप्तं क्षिप्तं पुनश्चक्रं कृष्णस्यामित्रघातिनः ॥ १.२५४.१० ॥

ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ (କୃଷ୍ଣ) କାଳ ପରି ପ୍ରହାର କରି ବିଚରଣ କଲେ। ଶତ୍ରୁଘାତୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚକ୍ର ବାରମ୍ବାର ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲା।

1.254.11

छित्त्वानेकानि सत्वानि पाणिमेति पुनः पुनः ।
तथा तु निघ्नतस्तस्य पिशाचोरगराक्षसान् ॥ १.२५४.११ ॥

ଅନେକ ପ୍ରାଣୀକୁ କାଟି ସେ ଚକ୍ର ବାରମ୍ବାର ହାତକୁ ଫେରି ଆସିଲା। ଏହିପରି ପ୍ରହାର କରି ସେ ପିଶାଚ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ (ସଂହାର କଲେ)।

1.254.12

बभूव रूपमत्युग्रं सर्वभूतात्मनस्तदा ।
समेतानां च सर्वेषां दानवानां च सर्वशः ॥ १.२५४.१२ ॥

ସେତେବେଳେ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଆତ୍ମା (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ରୂପ ଅତି ଉଗ୍ର ହେଲା। ସେଠାରେ ସମବେତ ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କ ପାଇଁ ଚାରିଆଡ଼େ (ତାହା ଉଗ୍ର ହେଲା)।

1.254.13

विजेता नाभवत्कश्चित्कृष्णपाण्डवयोर्मृधे ।
तयोर्बलात्परित्रातुं तं च दावं यदा सुराः ॥ १.२५४.१३ ॥

ଦେବତାମାନେ ସେହି ଦାବାଗ୍ନିକୁ ନିଜ ବଳରେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲାବେଳେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ବିଜୟୀ ହେଲେ ନାହିଁ।

1.254.14

नाशक्नुवञ्शमयितुं तदाऽभूवन्पराङ्मुखाः ।
शतक्रतुस्तु संप्रेक्ष्य विमुखानमरांस्तथा ॥ १.२५४.१४ ॥

ତାହାକୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ ସେମାନେ ପଛକୁ ଫେରିଲେ। ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବିମୁଖ ହେବାର ଦେଖିଲେ।

1.254.15

बभूव मुदितो राजन्प्रशंसन्केशवार्जुनौ ।
निवृत्तेष्वथ देवेषु वागुवाचाशरीरिणी ॥ १.२५४.१५ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଦେବତାମାନେ ଫେରିଲେ ଇନ୍ଦ୍ର କେଶବ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେତେବେଳେ ଏକ ଅଶରୀରୀ ବାଣୀ କହିଲା।

1.254.16

शतक्रतुं समाभाष्य महागम्भीरनिःस्वना ।
न ते सखा सन्निहितस्तक्षको भुजगोत्तमः ॥ १.२५४.१६ ॥

ଅତି ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ସେ କହିଲା: 'ତୁମ ମିତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗ ତକ୍ଷକ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ନାହିଁ।'

1.254.17

दाहकाले खाण्डवस्य कुरुक्षेत्रं गतो ह्यसौ ।
न च शक्यौ युधा जेतुं कथंचिदपि वासव ॥ १.२५४.१७ ॥

ଖାଣ୍ଡବ ଦାହ ସମୟରେ ସେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଚାଲିଯାଇଛି। ହେ ବାସବ! ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଜିତିହେବ ନାହିଁ।

1.254.18

वासुदेवार्जुनावेतौ निबोध वचनान्मम ।
नरनारायणावेतौ पूर्वदेवौ दिवि श्रुतौ ॥ १.२५४.१८ ॥

ବାସୁଦେବ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମୋ କଥାରୁ ଜାଣ। ଏମାନେ ଦୁହେଁ ନର ଓ ନାରାୟଣ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶୁଣାଯାଇଥିବା ପୂର୍ବଦେବତା।

1.254.19

भवानप्यभिजानाति यद्वीर्यौ यत्पराक्रमौ ।
नैतौ शक्यौ दुराधर्षौ विजेतुमजितौ युधि ॥ १.२५४.१९ ॥

ଏମାନଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମ ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧରେ ଏମାନେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, ଅଜେୟ, ଏମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

1.254.20

अपि सर्वेषु लोकेषु पुराणावृषिसत्तमौ ।
पूजनीयतमावेतावपि सर्वैः सुरासुरैः ॥ १.२५४.२० ॥

ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଏହି ଦୁଇଜଣ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସୁର ଓ ଅସୁର ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏମାନେ ଅତି ପୂଜନୀୟ।

1.254.21

यक्षराक्षसगन्धर्वनरकिन्नरपन्नगैः ।
तस्मादितः सुरैः सार्धं गन्तुमर्हसि वासव ॥ १.२५४.२१ ॥

ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମନୁଷ୍ୟ, କିନ୍ନର ଓ ପନ୍ନଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବା ହେତୁ, ହେ ବାସବ, ଆପଣ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ।

1.254.22

दिष्टं चाप्यनुपश्यैतत्खाण्डवस्य विनाशनम् ।
इति वाक्यमुपश्रुत्य तथ्यमित्यमरेश्वरः ॥ १.२५४.२२ ॥

ଖାଣ୍ଡବ ବନର ବିନାଶ ଦୈବ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ। ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅମରେଶ୍ୱର କହିଲେ, "ଏହା ସତ୍ୟ।"

1.254.23

क्रोधामर्षौ समुत्सृज्य संप्रतस्थे दिवं तदा ।
तं प्रस्थितं महात्मानं समवेक्ष्य दिवौकसः ॥ १.२५४.२३ ॥

ସେତେବେଳେ କ୍ରୋଧ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତା ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଆଡ଼କୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା କରିବାର ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ...

1.254.24

सहिताः सेनया राजन्ननुजग्मुः पुरन्दरम् ।
देवराजं तदा यान्तं सह देवैरवेक्ष्य तु ॥ १.२५४.२४ ॥

ହେ ରାଜନ, ସେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ସେନା ସହିତ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଦେବରାଜ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଯାଉଥିବା ଦେଖି...

1.254.25

वासुदेवार्जुनौ वीरौ सिंहनादं विनेदतुः ।
देवराजे गते राजन्प्रहृष्टौ केशवार्जुनौ ॥ १.२५४.२५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଦେବରାଜ ଚାଲିଗଲେ ବୀର ବାସୁଦେବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ସିଂହନାଦ କଲେ; କେଶବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

1.254.26

निर्विशङ्कं वनं वीरौ दाहयामासतुस्तदा ।
स मारुत इवाभ्राणि नाशयित्वाऽर्जुनः सुरान् ॥ १.२५४.२६ ॥

ବୀର ଦୁଇଜଣ ନିର୍ଭୟରେ ସେହି ବନକୁ ତାପରେ ଦାହ କଲେ; ପବନ ଯେପରି ମେଘ ଉଡ଼ାଏ, ଅର୍ଜୁନ ସେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନାଶ କଲେ।

1.254.27

व्यधमच्छरसङ्घातैर्देहिनः खाण्डवालयान् ।
न च स्म किंचिच्छक्नोति भूतं निश्चरितुं ततः ॥ १.२५४.२७ ॥

ସେ ବାଣ ସମୂହ ଦ୍ୱାରା ଖାଣ୍ଡବରେ ବାସ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ତେଣୁ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ସେଠାରୁ ବାହାରିପାରିଲା ନାହିଁ।

1.254.28

संछिद्यमानमिषुभिरस्यता सव्यसाचिना ।
नाशक्नुवंश्च भूतानि महान्त्यपि रणेऽर्जुनम् ॥ १.२५४.२८ ॥

ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାଣରେ ଛିନ୍ନ ହେଉଥିବା ମହାପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ରଣରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସାମନା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।

1.254.29

निरीक्षितुममोघास्त्रं योद्धुं चापि कुतो रणे ।
शतं चैकेन विव्याध शतेनैकं पतत्रिणाम् ॥ १.२५४.२९ ॥

ଅମୋଘ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖିବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର ଥିଲା, ତେବେ ରଣରେ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି? ସେ ଗୋଟିକରେ ଶହେ ଓ ଶହେରେ ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷୀକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

1.254.30

व्यसवस्तेऽपतन्नग्नौ साक्षात्कालहता इव ।
न चालभन्त ते शर्म रोधःसु विषमेषु च ॥ १.२५४.३० ॥

ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ସେମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ସାକ୍ଷାତ କାଳଦ୍ୱାରା ହତ; ଉଚ୍ଚନୀଚ ପଥରରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ।

1.254.31

पितृदेवनिवासेषु सन्तापश्चाप्यजायत ।
भूतसङ्घाश्च बहवो दीनाश्चक्रुर्महास्वनम् ॥ १.२५४.३१ ॥

ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସରେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାପ ଜନ୍ମିଲା; ଅନେକ ଦୀନ ପ୍ରାଣୀସମୂହ ମହା କୋଳାହଳ କଲେ।

1.254.32

रुरुदुर्वारणाश्चैव तथा मृगतरक्षवः ।
तेन शब्देन वित्रेसुर्गङ्गोदधिचरा झषाः ॥ १.२५४.३२ ॥

ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ କାନ୍ଦିଲେ; ହରିଣ ଓ ତରକ୍ଷୁମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ସେହି ଶବ୍ଦରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ଚରୁଥିବା ମାଛମାନେ ଭୀତ ହେଲେ।

1.254.33

विद्याधरगणाश्चैव ये च तत्र वनौकसः ।
न त्वर्जुनं महाबाहो नापि कृष्णं जनार्दनम् ॥ १.२५४.३३ ॥

ସେଠାକାର ବିଦ୍ୟାଧର ଗଣ ଓ ବନବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ହେ ମହାବାହୁ, ସେମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।

1.254.34

निरीक्षितुं वै शक्नोति कश्चिद्योद्धुं कुतः पुनः ।
एकायनगता येऽपि निष्पेतुस्तत्र केचन ॥ १.२५४.३४ ॥

କେହି ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନ ଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ତ ଦୂରର କଥା; ଏକମାତ୍ର ପଥରେ ଯାଇଥିବା କେତେକ ସେଠାରୁ ବାହାରିଗଲେ।

1.254.35

राक्षसा दानवा नागा जघ्ने चक्रेण तान्हरिः ।
ते तु भिन्नशिरोदेहाश्चक्रवेगाद्गतासवः ॥ १.२५४.३५ ॥

ହରି ଚକ୍ରରେ ରାକ୍ଷସ, ଦାନବ ଓ ନାଗମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ଚକ୍ରର ବେଗରେ ସେମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦେହ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେମାନେ ପ୍ରାଣହୀନ ହେଲେ।

1.254.36

पेतुरन्ये महाकायाः प्रदीप्ते वसुरेतसि ।
समांसरुधिरौधैश्च वसाभिश्चापि तर्पितः ॥ १.२५४.३६ ॥

ଅନ୍ୟ ମହାକାୟମାନେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ବସୁରେତସ୍ (ଅଗ୍ନି)ରେ ପଡ଼ିଲେ; ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର ପ୍ରବାହ ଓ ଚର୍ବିରେ ସେ ଅଗ୍ନି ତୃପ୍ତ ହେଲା।

1.254.37

उपर्याकाशगो भूत्वा विधूमः समपद्यत ।
दीप्ताक्षो दीप्तजिह्वश्च संप्रदीप्तमहाननः ॥ १.२५४.३७ ॥

ସେ ଆକାଶରେ ଉପରକୁ ଯାଇ ଧୂଆଁରହିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଆଖି ଜଳୁଥିଲା, ଜିଭ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଥିଲା ଏବଂ ବିଶାଳ ମୁଖ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳି ଉଠିଲା।

1.254.38

दीप्तोर्ध्वकेशः पिङ्गाक्षः पिबन्प्राणभृतां वसाम् ।
तां स कृष्णार्जुनकृतां सुधां प्राप्य हुताशनः ॥ १.२५४.३८ ॥

ତାଙ୍କ କେଶ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖେ ଜଳୁଥିଲା, ଆଖି ପିଙ୍ଗଳ ଥିଲା; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମେଦ ପାନ କରି, କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦେଇଥିବା ସେହି ଅମୃତ ପାଇ ସେ ଅଗ୍ନି (ଏପରି ହେଲେ)।

1.254.39

बभूव मुदितस्तृप्तः परां निर्वृतिमागतः ।
तथाऽसुरं मयं नाम तक्षकस्य निवेशनात् ॥ १.२५४.३९ ॥

ସେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ତୃପ୍ତ ହେଲେ, ପରମ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଲେ; ସେହିପରି ତକ୍ଷକଙ୍କ ନିବାସରୁ ମୟ ନାମକ ଅସୁର (ବାହାରିଲା)।

1.254.40

विप्रद्रवन्तं सहसा ददर्श मधुसूदनः ।
तमग्निः प्रार्थयामास दिधक्षुर्वातसारथिः ॥ १.२५४.४० ॥

ହଠାତ୍ ପଳାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ମଧୁସୂଦନ ଦେଖିଲେ; ବାୟୁକୁ ସାରଥି କରିଥିବା, ଦହନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

1.254.41

शरीरवाञ्जटी भूत्वा नदन्निव बलाहकः ।
विज्ञाय दानवेन्द्राणां मयं वै शिल्पिनां वरम् ॥ १.२५४.४१ ॥

ଶରୀରଧାରୀ ଓ ଜଟାଧାରୀ ହୋଇ, ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରି; ଦାନବରାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୟଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି।

1.254.42

जिघांसुर्वासुदेवस्तं चक्रमुद्यम्य धिष्ठितः ।
स चक्रमुद्यतं दृष्ट्वा दिधक्षन्तं च पावकम् ॥ १.२५४.४२ ॥

ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ବାସୁଦେବ ଚକ୍ର ଉଠାଇ ଠିଆ ହେଲେ; ସେ ଉଠାଯାଇଥିବା ଚକ୍ର ଏବଂ ଦହନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖିଲେ।

1.254.43

अभिधावार्जुनेत्येवं मयस्त्राहीति चाब्रवीत् ।
तस्य भीतस्वनं श्रुत्वा मा भैरिति धनंजयः ॥ १.२५४.४३ ॥

'ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଦୌଡ଼ି ଆ, ମୟକୁ ରକ୍ଷା କର!' ଏହିପରି ସେ କହିଲା। ତା'ର ଭୟଭୀତ ଚିତ୍କାର ଶୁଣି ଧନଞ୍ଜୟ କହିଲେ, 'ଭୟ କର ନାହିଁ।'

1.254.44

प्रत्युवाच मयं पार्थो जीवयन्निव भारत ।
तं न भेतव्यमित्याह मयं पार्थो दयापरः ॥ १.२५४.४४ ॥

ହେ ଭରତ, ପାର୍ଥ ମୟଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଯେମିତି ତାକୁ ଜୀବନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଦୟାପରାୟଣ ପାର୍ଥ ମୟଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଭୟ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।'

1.254.45

तं पार्थेनाभये दत्ते नमुचेर्भ्रातरं मयम् ।
न हन्तुमैच्छद्दाशार्हः पावको न ददाह च ॥ १.२५४.४५ ॥

ପାର୍ଥ ଅଭୟ ଦେବା ପରେ, ନମୁଚିଙ୍କ ଭାଇ ମୟଙ୍କୁ ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ) ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ; ପାବକ (ଅଗ୍ନି) ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଦହନ କଲେ ନାହିଁ।

1.254.46

तद्वनं पावको धीमान्दिनानि दश पञ्च च ।
ददाह कृष्णपार्थाभ्यां रक्षितः पाकशासनात् ॥ १.२५४.४६ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାବକ ସେହି ବନକୁ ପନ୍ଦର ଦିନ ଦହନ କଲେ। ପାକଶାସନଙ୍କ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ) ରକ୍ଷାରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ପାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ।

1.254.47

तस्मिन्वने दह्यमाने षडग्निर्न ददाह च ।
अश्वसेनं मयं चैव चतुरः शार्ङ्गकांस्तथा ॥ १.२५४.४७ ॥

ସେହି ବନ ଦହନ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଷଡଗ୍ନି ଅଶ୍ୱସେନ, ମୟ ଏବଂ ଚାରି ଶାର୍ଙ୍ଗକଙ୍କୁ ଦହନ କଲେ ନାହିଁ।