ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.254
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.254.1
तथा शैलनिपातेन भीषिताः खाण्डवालयाः ।
दानवा राक्षसा नागास्तरक्ष्वृक्षवनौकसः ॥ १.२५४.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਖਾਂਡਵ ਵਾਸੀ ਦਾਨਵ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਨਾਗ, ਤਰਕਸ਼ੂ ਅਤੇ ਰਿੱਛਾਂ ਦੇ ਬਣ-ਵਾਸੀ ਡਰ ਗਏ।
1.254.2
द्विपाः प्रभिन्नाः शार्दूलाः सिंहाः केसरिणस्तथा ।
मृगाश्च महिषाश्चैव शतशः पक्षिणस्तथा ॥ १.२५४.२ ॥
ਮਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਾਥੀ, ਬਾਘ, ਸ਼ੇਰ, ਕੇਸਰੀ ਸ਼ੇਰ, ਹਿਰਨ, ਮੱਝਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੰਛੀ ਵੀ।
1.254.3
समुद्विग्ना विससृपुस्तथान्या भूतजातयः ।
तं दावं समुदैक्षन्त कृष्णौ चाभ्युद्यतायुधौ ॥ १.२५४.३ ॥
ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਕੇ ਹੋਰ ਜੀਵ-ਜਾਤੀਆਂ ਵੀ ਭੱਜ ਗਈਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਉਸ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਈ ਖੜ੍ਹੇ ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੀ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
1.254.4
उत्पातनादशब्देन त्रासिता इव चाभवन् ।
ते वनं प्रसमीक्ष्याथ दह्यमानमनेकधा ॥ १.२५४.४ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣ ਤੇ ਰੌਲੇ ਨਾਲ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੇ ਬਣ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ।
1.254.5
कृष्णमभ्युद्यतास्त्रं च नादं मुमुचुरुल्बणम् ।
तेन नादेन रौद्रेण नादेन च विभावसोः ॥ १.२५४.५ ॥
ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕ ਮਾਰੀ; ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਨਾਦ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਨਾਦ ਨਾਲ ਵੀ।
1.254.6
ररास गगनं कृत्स्नमुत्पातजलदैरिव ।
ततः कृष्णो महाबाहुः स्वतेजोभास्वरं महत् ॥ १.२५४.६ ॥
ਤਦ ਅਸ਼ੁਭ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਅੰਬਰ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ; ਫਿਰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
1.254.7
चक्रं व्यसृजदत्युग्रं तेषां नाशाय केशवः ।
तेनार्ता जातयः क्षुद्राः सदानवनिशाचराः ॥ १.२५४.७ ॥
ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਚੱਕਰ ਛੱਡਿਆ। ਉਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਈਆਂ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
1.254.8
निकृत्ताः शतशः सर्वा निपेतुरनलं क्षणात् ।
तत्रादृश्यन्त ते दैत्याः कृष्णचक्रविदारिताः ॥ १.२५४.८ ॥
ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਗਏ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਚੀਰੇ ਗਏ ਉਹ ਦੈਂਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
1.254.9
वसारुधिरसंपृक्ताः सन्ध्यायामिव तोयदाः ।
पिशाचान्पक्षिणो नागान्पशूंश्चैव सहस्रशः ॥ १.२५४.९ ॥
ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਬੜੇ ਹੋਏ, ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ; ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ।
1.254.10
निघ्नंश्चरति वार्ष्णेयः कालवत्तत्र भारत ।
क्षिप्तं क्षिप्तं पुनश्चक्रं कृष्णस्यामित्रघातिनः ॥ १.२५४.१० ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਚਰਦੇ ਰਹੇ। ਵੈਰੀ-ਘਾਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ।
1.254.11
छित्त्वानेकानि सत्वानि पाणिमेति पुनः पुनः ।
तथा तु निघ्नतस्तस्य पिशाचोरगराक्षसान् ॥ १.२५४.११ ॥
ਅਨੇਕਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਉਹ ਚੱਕਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ (ਮਾਰਿਆ)।
1.254.12
बभूव रूपमत्युग्रं सर्वभूतात्मनस्तदा ।
समेतानां च सर्वेषां दानवानां च सर्वशः ॥ १.२५४.१२ ॥
ਤਦ ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦਾ ਰੂਪ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਹਰ ਪਾਸੇ (ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਹੋਇਆ)।
1.254.13
विजेता नाभवत्कश्चित्कृष्णपाण्डवयोर्मृधे ।
तयोर्बलात्परित्रातुं तं च दावं यदा सुराः ॥ १.२५४.१३ ॥
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾਵਾਗਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜੇਤੂ ਨਾ ਬਣਿਆ।
1.254.14
नाशक्नुवञ्शमयितुं तदाऽभूवन्पराङ्मुखाः ।
शतक्रतुस्तु संप्रेक्ष्य विमुखानमरांस्तथा ॥ १.२५४.१४ ॥
ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਗਏ। ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਮੁਖ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖਿਆ।
1.254.15
बभूव मुदितो राजन्प्रशंसन्केशवार्जुनौ ।
निवृत्तेष्वथ देवेषु वागुवाचाशरीरिणी ॥ १.२५४.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦੇਵਤੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜੇ ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਤਦ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਵਾਣੀ ਬੋਲੀ।
1.254.16
शतक्रतुं समाभाष्य महागम्भीरनिःस्वना ।
न ते सखा सन्निहितस्तक्षको भुजगोत्तमः ॥ १.२५४.१६ ॥
ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੋਲੀ: 'ਤੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਨਾਗ ਤਕਸ਼ਕ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
1.254.17
दाहकाले खाण्डवस्य कुरुक्षेत्रं गतो ह्यसौ ।
न च शक्यौ युधा जेतुं कथंचिदपि वासव ॥ १.२५४.१७ ॥
ਖਾਂਡਵ ਦਾਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਸਵ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
1.254.18
वासुदेवार्जुनावेतौ निबोध वचनान्मम ।
नरनारायणावेतौ पूर्वदेवौ दिवि श्रुतौ ॥ १.२५४.१८ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹਨ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਣੇ ਗਏ ਪੂਰਵ ਦੇਵਤੇ।
1.254.19
भवानप्यभिजानाति यद्वीर्यौ यत्पराक्रमौ ।
नैतौ शक्यौ दुराधर्षौ विजेतुमजितौ युधि ॥ १.२५४.१९ ॥
ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਵੀਰਜ ਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਹਨ, ਅਜਿੱਤ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
1.254.20
अपि सर्वेषु लोकेषु पुराणावृषिसत्तमौ ।
पूजनीयतमावेतावपि सर्वैः सुरासुरैः ॥ १.२५४.२० ॥
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੁਰ-ਅਸੁਰ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਅਤਿ ਪੂਜਨੀਕ ਹਨ।
1.254.21
यक्षराक्षसगन्धर्वनरकिन्नरपन्नगैः ।
तस्मादितः सुरैः सार्धं गन्तुमर्हसि वासव ॥ १.२५४.२१ ॥
ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ, ਮਨੁੱਖ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਵਾਸਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.254.22
दिष्टं चाप्यनुपश्यैतत्खाण्डवस्य विनाशनम् ।
इति वाक्यमुपश्रुत्य तथ्यमित्यमरेश्वरः ॥ १.२५४.२२ ॥
ਖਾਂਡਵ ਵਣ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।"
1.254.23
क्रोधामर्षौ समुत्सृज्य संप्रतस्थे दिवं तदा ।
तं प्रस्थितं महात्मानं समवेक्ष्य दिवौकसः ॥ १.२५४.२३ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਅਮਰਖ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ...
1.254.24
सहिताः सेनया राजन्ननुजग्मुः पुरन्दरम् ।
देवराजं तदा यान्तं सह देवैरवेक्ष्य तु ॥ १.२५४.२४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਪੁਰੰਦਰ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਰਾਜ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ...
1.254.25
वासुदेवार्जुनौ वीरौ सिंहनादं विनेदतुः ।
देवराजे गते राजन्प्रहृष्टौ केशवार्जुनौ ॥ १.२५४.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕੀਤਾ; ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
1.254.26
निर्विशङ्कं वनं वीरौ दाहयामासतुस्तदा ।
स मारुत इवाभ्राणि नाशयित्वाऽर्जुनः सुरान् ॥ १.२५४.२६ ॥
ਦੋਵੇਂ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵਨ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਹਵਾ ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।
1.254.27
व्यधमच्छरसङ्घातैर्देहिनः खाण्डवालयान् ।
न च स्म किंचिच्छक्नोति भूतं निश्चरितुं ततः ॥ १.२५४.२७ ॥
ਉਸਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਖਾਂਡਵ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਵ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਨਾ ਸਕਿਆ।
1.254.28
संछिद्यमानमिषुभिरस्यता सव्यसाचिना ।
नाशक्नुवंश्च भूतानि महान्त्यपि रणेऽर्जुनम् ॥ १.२५४.२८ ॥
ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵੱਡੇ ਜੀਵ ਵੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।
1.254.29
निरीक्षितुममोघास्त्रं योद्धुं चापि कुतो रणे ।
शतं चैकेन विव्याध शतेनैकं पतत्रिणाम् ॥ १.२५४.२९ ॥
ਅਮੋਘ ਅਸਤਰ ਵੱਲ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਲੜਨਾ ਕਿਵੇਂ? ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸੌ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੌ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
1.254.30
व्यसवस्तेऽपतन्नग्नौ साक्षात्कालहता इव ।
न चालभन्त ते शर्म रोधःसु विषमेषु च ॥ १.२५४.३० ॥
ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਕਾਲ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ; ਉੱਚੀਆਂ-ਨੀਵੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਤੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਨਾ ਮਿਲੀ।
1.254.31
पितृदेवनिवासेषु सन्तापश्चाप्यजायत ।
भूतसङ्घाश्च बहवो दीनाश्चक्रुर्महास्वनम् ॥ १.२५४.३१ ॥
ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਤਾਪ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੀਨ ਜੀਵ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ।
1.254.32
रुरुदुर्वारणाश्चैव तथा मृगतरक्षवः ।
तेन शब्देन वित्रेसुर्गङ्गोदधिचरा झषाः ॥ १.२५४.३२ ॥
ਹਾਥੀ ਵੀ ਰੋਏ; ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਡਰ ਗਈਆਂ।
1.254.33
विद्याधरगणाश्चैव ये च तत्र वनौकसः ।
न त्वर्जुनं महाबाहो नापि कृष्णं जनार्दनम् ॥ १.२५४.३३ ॥
ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਜੰਗਲਵਾਸੀ ਵੀ; ਪਰ ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਜਾਂ ਜਨਾਰਦਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੇ।
1.254.34
निरीक्षितुं वै शक्नोति कश्चिद्योद्धुं कुतः पुनः ।
एकायनगता येऽपि निष्पेतुस्तत्र केचन ॥ १.२५४.३४ ॥
ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਲੜਨਾ ਤਾਂ ਕਿੱਥੇ; ਇਕੋ ਰਸਤੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ।
1.254.35
राक्षसा दानवा नागा जघ्ने चक्रेण तान्हरिः ।
ते तु भिन्नशिरोदेहाश्चक्रवेगाद्गतासवः ॥ १.२५४.३५ ॥
ਹਰੀ ਨੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਚੱਕਰ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਪਾਟ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਗਏ।
1.254.36
पेतुरन्ये महाकायाः प्रदीप्ते वसुरेतसि ।
समांसरुधिरौधैश्च वसाभिश्चापि तर्पितः ॥ १.२५४.३६ ॥
ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਬਲਦੀ ਵਸੁਰੇਤਸ (ਅਗਨੀ) ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਉਹ ਅਗਨੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਈ।
1.254.37
उपर्याकाशगो भूत्वा विधूमः समपद्यत ।
दीप्ताक्षो दीप्तजिह्वश्च संप्रदीप्तमहाननः ॥ १.२५४.३७ ॥
ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਜਾ ਕੇ ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੀਭ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੜਕ ਉੱਠਿਆ।
1.254.38
दीप्तोर्ध्वकेशः पिङ्गाक्षः पिबन्प्राणभृतां वसाम् ।
तां स कृष्णार्जुनकृतां सुधां प्राप्य हुताशनः ॥ १.२५४.३८ ॥
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਬਲਦੇ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਪੀਲੀਆਂ ਸਨ; ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਪੀਂਦਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਗਨੀ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਿਆ)।
1.254.39
बभूव मुदितस्तृप्तः परां निर्वृतिमागतः ।
तथाऽसुरं मयं नाम तक्षकस्य निवेशनात् ॥ १.२५४.३९ ॥
ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਇਆ, ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਕਸ਼ਕ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਮਯ ਨਾਮ ਦਾ ਅਸੁਰ (ਨਿਕਲਿਆ)।
1.254.40
विप्रद्रवन्तं सहसा ददर्श मधुसूदनः ।
तमग्निः प्रार्थयामास दिधक्षुर्वातसारथिः ॥ १.२५४.४० ॥
ਅਚਾਨਕ ਭੱਜਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਨੇ ਉਸ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ।
1.254.41
शरीरवाञ्जटी भूत्वा नदन्निव बलाहकः ।
विज्ञाय दानवेन्द्राणां मयं वै शिल्पिनां वरम् ॥ १.२५४.४१ ॥
ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਅਤੇ ਜਟਾਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦਾ; ਦਾਨਵ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਯ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ।
1.254.42
जिघांसुर्वासुदेवस्तं चक्रमुद्यम्य धिष्ठितः ।
स चक्रमुद्यतं दृष्ट्वा दिधक्षन्तं च पावकम् ॥ १.२५४.४२ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਚੱਕਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਉਸ ਨੇ ਉੱਠਿਆ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਅਗਨੀ ਵੇਖੇ।
1.254.43
अभिधावार्जुनेत्येवं मयस्त्राहीति चाब्रवीत् ।
तस्य भीतस्वनं श्रुत्वा मा भैरिति धनंजयः ॥ १.२५४.४३ ॥
'ਅਰਜੁਨ, ਦੌੜ ਕੇ ਆ, ਮਯ ਨੂੰ ਬਚਾ!' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ। ਉਸਦੀ ਡਰੀ ਹੋਈ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਨਾ ਡਰ।'
1.254.44
प्रत्युवाच मयं पार्थो जीवयन्निव भारत ।
तं न भेतव्यमित्याह मयं पार्थो दयापरः ॥ १.२५४.४४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਮਯ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਦਿਆਲੂ ਪਾਰਥ ਨੇ ਮਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੈਨੂੰ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।'
1.254.45
तं पार्थेनाभये दत्ते नमुचेर्भ्रातरं मयम् ।
न हन्तुमैच्छद्दाशार्हः पावको न ददाह च ॥ १.२५४.४५ ॥
ਪਾਰਥ ਵੱਲੋਂ ਅਭੈ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਮੁਚੀ ਦੇ ਭਰਾ ਮਯ ਨੂੰ ਦਾਸ਼ਾਰਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੇ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹਿਆ; ਅਤੇ ਪਾਵਕ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ।
1.254.46
तद्वनं पावको धीमान्दिनानि दश पञ्च च ।
ददाह कृष्णपार्थाभ्यां रक्षितः पाकशासनात् ॥ १.२५४.४६ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਾਵਕ ਨੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਸਾੜਿਆ। ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ (ਇੰਦਰ) ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਦੁਆਰਾ।
1.254.47
तस्मिन्वने दह्यमाने षडग्निर्न ददाह च ।
अश्वसेनं मयं चैव चतुरः शार्ङ्गकांस्तथा ॥ १.२५४.४७ ॥
ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੜਦਿਆਂ ਵੀ ਸ਼ਡਗਨੀ ਨੇ ਅਸ਼ਵਸੇਨ, ਮਯ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸ਼ਾਰੰਗਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ।