Mahābhārata · Adhyāya 1.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.31.1
कोऽपराधो महेन्द्रस्य कः प्रमादश्च सूतज ।
तपसा वालखिल्यानां संभूतो गरुडः कथम् ॥ १.३१.१ ॥
¡Oh hijo del auriga! ¿Cuál fue la ofensa de Mahendra y cuál su descuido? ¿Cómo nació Garuḍa por la ascesis de los Vālakhilyas?
1.31.2
कश्यपस्य द्विजातेश्च कथं वै पक्षिराट् सुतः ।
अधृष्टः सर्वभूतानामवध्यस्चाभवत्कथम् ॥ १.३१.२ ॥
¿Cómo llegó el rey de las aves a ser hijo del brahmán Kaśyapa? ¿Cómo llegó a ser invulnerable e inmune a la muerte para todos los seres?
1.31.3
कथं च कामचारी स कामवीर्यश्च खेचरः ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पुराणे यदि पठ्यते ॥ १.३१.३ ॥
¿Y cómo llegó a ser el que se mueve a voluntad, de poder deseado, y que surca los cielos? Deseo escuchar esto, si se recita en el Purāṇa.
1.31.4
विषयोऽयं पुराणस्य यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
शृणु मे वदतः सर्वमेतत्संक्षेपतों द्विज ॥ १.३१.४ ॥
Oh dvija, este tema que me preguntas pertenece al Purāṇa. Escucha de mí todo esto, pues lo relato brevemente.
1.31.5
यजतः पुत्रकामस्य कश्यपस्य प्रजापतेः ।
साहाय्यमृषयो देवा गन्धर्वाश्च ददुः किल ॥ १.३१.५ ॥
A Kaśyapa, señor de las criaturas, que sacrificaba deseando un hijo, los sabios, los dioses y los gandharvas dieron su ayuda.
1.31.6
तत्रेध्मानयने शक्रो नियुक्तः कश्यपेन ह ।
मुनयो वालखिल्याश्च ये चान्ये देवतागणाः ॥ १.३१.६ ॥
Allí Indra (Śakra) fue ciertamente designado por Kaśyapa para traer los leños de combustible; los sabios Vālakhilya y los demás grupos de dioses también estaban allí.
1.31.7
शक्रस्तु वीर्यसदृशमिध्यभारं गिरिप्रभम् ।
समुद्यम्यानयामास नातिकृच्छ्रादिव प्रभुः ॥ १.३१.७ ॥
Pero Śakra, igual en su vigor, levantó una carga de leña tan alta como una montaña y la trajo, como si no le costara gran esfuerzo al poderoso.
1.31.8
अथापश्यदृषीन्ह्रस्वानङ्गुष्ठोदरवर्ष्मणः ।
पलाशवर्तिकामेकां वहतः संहतान्पथि ॥ १.३१.८ ॥
Entonces vio a los sabios, muy pequeños, de cuerpos no más grandes que un pulgar y un vientre, reunidos en el camino y llevando una sola vara de palāśa.
1.31.9
प्रलीनान्स्वेष्विवाङ्गेषु निराहारांस्तपोधनान् ।
क्लिश्यमानान्मन्दबलान्गोष्पदे संप्लुतोदके ॥ १.३१.९ ॥
Se habían encogido en sus propios miembros, sin alimento, siendo la austeridad su riqueza, sufriendo y débiles de fuerza, hundidos en el agua de una huella de pezuña de vaca.
1.31.10
तान्सर्वान्विस्मयाविष्टो वीर्योन्मत्तः पुरन्दरः ।
अपहास्याभ्यगाच्छीघ्रं लम्बयित्वाऽवमन्य च ॥ १.३१.१० ॥
Lleno de asombro ante todos ellos, y ebrio de su poder, Purandara se acercó velozmente, burlándose, los hizo colgar y los despreció.
1.31.11
तेऽथ रोषसमाविष्टाः सुभृशं जातमन्यवः ।
आरेभिरे महत्कर्म तदा शक्रभयंकरम् ॥ १.३१.११ ॥
Entonces ellos, llenos de intensa ira y con la cólera despierta, comenzaron un gran rito que aterrorizaba a Śakra.
1.31.12
जुहुवुस्ते सुतपसो विधिवज्जातवेदसम् ।
मन्त्रैरुच्चावचैर्विप्रा येन कामेन तच्छृणु ॥ १.३१.१२ ॥
Aquellos grandes ascetas ofrecieron oblaciones según la regla a Jātavedas (Agni), con mantras elevados y bajos, diversos. Escuchad, oh brahmanes, el deseo con que lo hicieron.
1.31.13
कामवीर्यः कामगमो देवराजभयप्रदः ।
इन्द्रोऽन्यः सर्वदेवानां भवेदिति यतव्रताः ॥ १.३१.१३ ॥
Aquel cuya fuerza es por voluntad y que va a voluntad, que infunde temor al rey de los dioses, que se convierta en otro Indra entre todos los dioses —así dijeron los de votos firmes.
1.31.14
इन्द्राच्छतगुणः शौर्ये वीर्ये चैव मनोजवः ।
तपसो नः फलेनाद्य दारुणः संभवित्विति ॥ १.३१.१४ ॥
Cien veces superior a Indra en valor y fuerza, veloz como el pensamiento: que hoy surja un terrible por el fruto de nuestra austeridad, así dijeron.
1.31.15
तद्बुद्ध्वा भृशसंतप्तो देवराजः शतक्रतुः ।
जगाम शरणं तत्र कश्यपं संशितव्रतम् ॥ १.३१.१५ ॥
Al saberlo, Indra, rey de los dioses, el de cien sacrificios, profundamente afligido, fue allí en busca de refugio junto a Kaśyapa, de voto severo.
1.31.16
तच्छ्रुत्वा देवराजस्य कश्यपोऽथ प्रजापतिः ।
वालखिल्यानुपागम्य कर्मसिद्धिमपृच्छत ॥ १.३१.१६ ॥
Habiendo oído las palabras del rey de los dioses, Kaśyapa, señor de las criaturas, se acercó a los Vālakhilyas y les preguntó sobre el éxito del rito.
1.31.17
केन कामेन चारब्धं भवद्भिर्होमकर्म च ।
याथातथ्येन मे ब्रूत श्रोतुं कौतूहलं हि मे ॥ १.३१.१७ ॥
¿Por qué deseo emprendisteis el rito de la ofrenda de fuego? Decídmelo con verdad; tengo curiosidad por oírlo.
1.31.18
अवज्ञाताः सुरेन्द्रेण मूढेनाकृतबुद्धिना ।
ऐश्वर्यमदमत्तेन सदाचारान्निरस्यता ॥ १.३१.१८ ॥
Fuimos despreciados por el señor de los dioses, ofuscado y de entendimiento inmaduro, embriagado por la locura del poder, que nos apartó de la conducta recta.
1.31.19
तद्विघातार्थमारम्भो विधिवत्तस्य कश्यप ॥ १.३१.१९ ॥
Oh Kaśyapa, él ha emprendido esto según el rito, para obstruir aquello.
1.31.20
एवमस्त्विति तं चापि प्रत्यूचुः सत्यवादिनः ।
तान्कश्यप उवाचेदं सान्त्वपूर्वं प्रजापतिः ॥ १.३१.२० ॥
«Así sea», respondieron también a él aquellos veraces. Entonces Kaśyapa, señor de las criaturas, les habló con palabras conciliadoras.
1.31.21
अयमिन्द्रस्त्रिभुवने नियोगाद्ब्रह्मणः कृतः ।
इन्द्रार्थे च भवन्तोऽपि यत्नवन्तस्तपोधनाः ॥ १.३१.२१ ॥
Este Indra fue establecido sobre los tres mundos por mandato de Brahmā. Y vosotros también, ricos en ascetismo, esforzaos por el bien de Indra.
1.31.22
न मिथ्या ब्रह्मणो वाक्यं कर्तुमर्हथ सत्तमाः ।
भवतां हि न मिथ्याऽयं संकल्पो वै चिकीर्षितः ॥ १.३१.२२ ॥
Oh mejores de los buenos, no os corresponde hacer falsa la palabra de Brahmā. Tampoco es falsa vuestra resolución; en verdad debe llevarse a cabo.
1.31.23
भवत्वेष पतत्रीणामिन्द्रोऽतिबलसत्त्ववान् ।
प्रसादः क्रियतामस्य देवराजस्य याचतः ॥ १.३१.२३ ॥
Que este Indra sea el más poderoso y vigoroso entre los alados. Que se muestre favor al rey de los dioses que suplica.
1.31.24
एवमुक्ताः कश्यपेन वालखिल्यास्तपोधनाः ।
प्रत्यूचुरभिसंपूज्य मुनिश्रेष्ठं प्रजापतिम् ॥ १.३१.२४ ॥
Así dirigidos por Kaśyapa, los Vālakhilya, ricos en ascetismo, honraron al señor de las criaturas, el mejor de los sabios, y respondieron.
1.31.25
इन्द्रार्थोऽयं समारम्भः सर्वेषां नः प्रजापते ।
अपत्यार्थं समारम्भो भवतश्चायमीप्सितः ॥ १.३१.२५ ॥
Este emprendimiento es para Indra, oh señor de las criaturas, el emprendimiento de todos nosotros. Y este emprendimiento tuyo es deseado para tener descendencia.
1.31.26
तदिदं सफलं कर्म त्वयैव प्रतिगृह्यताम् ।
तथा चैवं विधत्स्वात्र यथा श्रेयोऽनुपश्यसि ॥ १.३१.२६ ॥
Por ello, que este rito sea fructífero; acéptalo tú mismo. Y en este asunto haz lo que veas como lo más beneficioso.
1.31.27
एतस्मिन्नेव काले तु देवी दाक्षायणी शुभा ।
विनता नाम कल्याणी पुत्रकामा यशस्विनी ॥ १.३१.२७ ॥
En ese mismo momento, la auspiciosa diosa Vinatā, de la estirpe de Dakṣa, afortunada, deseosa de un hijo y renombrada,
1.31.28
तपस्तप्त्वा व्रतपरा स्नाता पुंसवने शुचिः ।
उपचक्राम भर्तारं तामुवाचाथ कश्यपः ॥ १.३१.२८ ॥
Tras practicar austeridad y entregada a sus votos, se bañó para el rito del varón, se purificó y se acercó a su esposo; entonces Kaśyapa le habló.
1.31.29
आरम्भः सफलो देवि भविता यस्त्वयेप्सितः ।
जनयिष्यसि पुत्रौ द्वौ वीरौ त्रिभुवनेश्वरौ ॥ १.३१.२९ ॥
Oh diosa, el emprendimiento que has deseado será fructífero; darás a luz dos hijos heroicos, señores de los tres mundos.
1.31.30
तपसा वालखिल्यानां मम संकल्पतस्तथा ।
भविष्यतो महाभागौ पुत्रौ त्रैलोक्यपूजितौ ॥ १.३१.३० ॥
Por la austeridad de los Vālakhilyas y por mi resolución, así será: dos hijos de gran fortuna, honrados en los tres mundos.
1.31.31
उवाच चैनां भगवान्कश्यपः पुनरेव ह ।
धार्यतामप्रमादेन गर्भोऽयं सुमहोदयः ॥ १.३१.३१ ॥
El venerable Kaśyapa le habló de nuevo: «Lleva este embrión con cuidado, pues su ascenso será muy grande».
1.31.32
एकः सर्वपतत्रीणामिन्द्रत्वं कारयिष्यति ।
लोकसंभावितो वीरः कामरूपो विहङ्गमः ॥ १.३१.३२ ॥
Este solo hará que todas las aves alcancen la dignidad de Indra; el héroe, estimado en los mundos, será un pájaro capaz de tomar cualquier forma a voluntad.
1.31.33
शतक्रतुमथोवाच प्रीयमाणः प्रजापतिः ।
त्वत्सहायौ महावीर्यौ भ्रातरौ ते भविष्यतः ॥ १.३१.३३ ॥
Entonces Prajāpati, complacido, habló a Śatakratu (Indra): «Dos hermanos de gran poder serán tus auxiliares».
1.31.34
नैताभ्यां भविता दोषः सकाशात्ते पुरंदर ।
व्येतु ते शक्र संतापस्त्वमेवेन्द्रो भविष्यसि ॥ १.३१.३४ ॥
Ningún daño te vendrá de estos dos, oh Purandara. Que tu aflicción se disipe, oh Śakra; tú mismo seguirás siendo Indra.
1.31.35
न चाप्येवं त्वया भूयः क्षेप्तव्या ब्रह्मवादिनः ।
न चावमान्या दर्पात्ते वाग्वज्रा भृशकोपनाः ॥ १.३१.३५ ॥
Y no volverás a insultar a tales sabios que hablan del Brahman, ni los despreciarás por soberbia; sus palabras son rayos y son muy coléricos.
1.31.36
एवमुक्तो जगामेन्द्रो निर्विशङ्कस्त्रिविष्टपम् ।
विनता चापि सिद्धार्था बभूव मुदिता तथा ॥ १.३१.३६ ॥
Así aconsejado, Indra se fue sin temor al cielo, y Vinatā, con su propósito cumplido, se alegró igualmente.
1.31.37
जनयामास पुत्रौ द्वावरुणं गरुडं तथा ।
विकलाङ्गोऽरुणस्तत्र भास्करस्य पुरःसरः ॥ १.३१.३७ ॥
Dio a luz a dos hijos, Aruṇa y Garuḍa. Aruṇa era defectuoso en sus miembros, y llegó a ser el que va delante del sol.
1.31.38
पतत्त्रीणां च गरुडमिन्द्रत्वेनाभ्यषिञ्चत ।
तस्यैतत्कर्म सुमहच्छ्रूयतां भृगुनन्दन ॥ १.३१.३८ ॥
Y consagraron a Garuḍa como Indra sobre las aves. Oh hijo de Bhṛgu, escucha esta gran hazaña suya.