ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.31.1
कोऽपराधो महेन्द्रस्य कः प्रमादश्च सूतज ।
तपसा वालखिल्यानां संभूतो गरुडः कथम् ॥ १.३१.१ ॥
ହେ ସୂତପୁତ୍ର! ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଅପରାଧ କ'ଣ ଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରମାଦ କ'ଣ ଥିଲା? ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କ ତପସ୍ୟାରୁ ଗରୁଡ କିପରି ଜନ୍ମିଲେ?
1.31.2
कश्यपस्य द्विजातेश्च कथं वै पक्षिराट् सुतः ।
अधृष्टः सर्वभूतानामवध्यस्चाभवत्कथम् ॥ १.३१.२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର ପକ୍ଷୀରାଜ କିପରି ହେଲେ? ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜେୟ ଓ ଅବଧ୍ୟ ସେ କିପରି ହେଲେ?
1.31.3
कथं च कामचारी स कामवीर्यश्च खेचरः ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पुराणे यदि पठ्यते ॥ १.३१.३ ॥
ସେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣକାରୀ, ଇଚ୍ଛିତ ବଳଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଆକାଶଚାରୀ କିପରି ହେଲେ? ପୁରାଣରେ ଏହା ପଠିତ ହେଉଥିଲେ ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
1.31.4
विषयोऽयं पुराणस्य यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
शृणु मे वदतः सर्वमेतत्संक्षेपतों द्विज ॥ १.३१.४ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜ! ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରୁଛ ତାହା ପୁରାଣର ହିଁ ବିଷୟ। ମୁଁ କହୁଥିବା ଏହି ସବୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣ।
1.31.5
यजतः पुत्रकामस्य कश्यपस्य प्रजापतेः ।
साहाय्यमृषयो देवा गन्धर्वाश्च ददुः किल ॥ १.३१.५ ॥
ପୁତ୍ରକାମନାରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପ୍ରଜାପତି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଋଷି, ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ।
1.31.6
तत्रेध्मानयने शक्रो नियुक्तः कश्यपेन ह ।
मुनयो वालखिल्याश्च ये चान्ये देवतागणाः ॥ १.३१.६ ॥
ସେଠାରେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମିଧ ଆଣିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ; ବାଳଖିଲ୍ୟ ମୁନିମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବଗଣ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
1.31.7
शक्रस्तु वीर्यसदृशमिध्यभारं गिरिप्रभम् ।
समुद्यम्यानयामास नातिकृच्छ्रादिव प्रभुः ॥ १.३१.७ ॥
କିନ୍ତୁ ଶକ୍ର ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁରୂପ, ପର୍ବତ ପରି ଇନ୍ଧନ-ଭାର ଉଠାଇ ଆଣିଲେ; ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି ତାହା ବେଶି କଷ୍ଟକର ନ ଥିଲା।
1.31.8
अथापश्यदृषीन्ह्रस्वानङ्गुष्ठोदरवर्ष्मणः ।
पलाशवर्तिकामेकां वहतः संहतान्पथि ॥ १.३१.८ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ଛୋଟ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ପେଟ ପରି ଛୋଟ ଥିଲା; ପଥରେ ମିଳିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ପଳାଶ-କାଠି ବହି ନେଉଥିଲେ।
1.31.9
प्रलीनान्स्वेष्विवाङ्गेषु निराहारांस्तपोधनान् ।
क्लिश्यमानान्मन्दबलान्गोष्पदे संप्लुतोदके ॥ १.३१.९ ॥
ସେମାନେ ଯେମିତି ନିଜ ଅଙ୍ଗରେ ସଂକୁଚିତ ଥିଲେ; ଆହାରବିହୀନ, ତପସ୍ୟା ଯେମାନଙ୍କ ଧନ, କଷ୍ଟ ପାଉଥିବା, ଦୁର୍ବଳ ବଳ, ଗାଈ ଖୁରର ଗର୍ତ୍ତ ଜଳରେ ଡୁବିଥିବା।
1.31.10
तान्सर्वान्विस्मयाविष्टो वीर्योन्मत्तः पुरन्दरः ।
अपहास्याभ्यगाच्छीघ्रं लम्बयित्वाऽवमन्य च ॥ १.३१.१० ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ବିସ୍ମୟରେ ଭରିଯାଇ, ନିଜ ବଳରେ ମତୁଆଲା ପୁରନ୍ଦର ଉପହାସ କରି ଶୀଘ୍ର ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଝୁଲାଇ ଅପମାନ କଲେ।
1.31.11
तेऽथ रोषसमाविष्टाः सुभृशं जातमन्यवः ।
आरेभिरे महत्कर्म तदा शक्रभयंकरम् ॥ १.३१.११ ॥
ସେତେବେଳେ ସେମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭରିଗଲେ; ସେମାନଙ୍କଠାରେ ରୋଷ ଜାଗିଲା; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୟ ଜନ୍ମାଉଥିବା ଏକ ମହାନ କର୍ମ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
1.31.12
जुहुवुस्ते सुतपसो विधिवज्जातवेदसम् ।
मन्त्रैरुच्चावचैर्विप्रा येन कामेन तच्छृणु ॥ १.३१.१२ ॥
ସେହି ମହାତପସ୍ୱୀମାନେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଜାତବେଦସ (ଅଗ୍ନି)ରେ ଆହୁତି ଦେଲେ, ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରରେ। ହେ ବିପ୍ରଗଣ, କେଉଁ କାମନାରେ ସେମାନେ ତାହା କଲେ, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ।
1.31.13
कामवीर्यः कामगमो देवराजभयप्रदः ।
इन्द्रोऽन्यः सर्वदेवानां भवेदिति यतव्रताः ॥ १.३१.१३ ॥
ଇଚ୍ଛାରେ ବଳବାନ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗମନକାରୀ, ଦେବରାଜଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉ—ଏପରି ସଂଯମବ୍ରତୀମାନେ (କହିଲେ)।
1.31.14
इन्द्राच्छतगुणः शौर्ये वीर्ये चैव मनोजवः ।
तपसो नः फलेनाद्य दारुणः संभवित्विति ॥ १.३१.१४ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଶହେ ଗୁଣ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ, ମନ ପରି ବେଗବାନ—ଆମ ତପର ଫଳରେ ଆଜି ଭୟଙ୍କର ଜନ୍ମ ନେଉ (ଏପରି)।
1.31.15
तद्बुद्ध्वा भृशसंतप्तो देवराजः शतक्रतुः ।
जगाम शरणं तत्र कश्यपं संशितव्रतम् ॥ १.३१.१५ ॥
ତାହା ଜାଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତପ୍ତ ଦେବରାଜ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର କଠୋରବ୍ରତୀ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଶରଣରେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
1.31.16
तच्छ्रुत्वा देवराजस्य कश्यपोऽथ प्रजापतिः ।
वालखिल्यानुपागम्य कर्मसिद्धिमपृच्छत ॥ १.३१.१६ ॥
ଦେବରାଜଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ପ୍ରଜାପତି କଶ୍ୟପ ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କର୍ମସିଦ୍ଧି ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
1.31.17
केन कामेन चारब्धं भवद्भिर्होमकर्म च ।
याथातथ्येन मे ब्रूत श्रोतुं कौतूहलं हि मे ॥ १.३१.१७ ॥
ଆପଣମାନେ କେଉଁ କାମନାରେ ହୋମକର୍ମ ଆରମ୍ଭ କଲେ? ଯଥାର୍ଥରେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ; ଶୁଣିବାକୁ ମୋର କୌତୂହଳ ଅଛି।
1.31.18
अवज्ञाताः सुरेन्द्रेण मूढेनाकृतबुद्धिना ।
ऐश्वर्यमदमत्तेन सदाचारान्निरस्यता ॥ १.३१.१८ ॥
ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ମଦରେ ମତ୍ତ, ମୂଢ଼ ଓ ଅପରିପକ୍ୱ ବୁଦ୍ଧି ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ଅବଜ୍ଞା କରିଛନ୍ତି, ସଦାଚାରରୁ ଆମକୁ ଦୂର କରି।
1.31.19
तद्विघातार्थमारम्भो विधिवत्तस्य कश्यप ॥ १.३१.१९ ॥
ହେ କଶ୍ୟପ, ତାହାକୁ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ ସେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଏହି ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
1.31.20
एवमस्त्विति तं चापि प्रत्यूचुः सत्यवादिनः ।
तान्कश्यप उवाचेदं सान्त्वपूर्वं प्रजापतिः ॥ १.३१.२० ॥
'ସେମିତି ହେଉ' ବୋଲି ସେହି ସତ୍ୟବାଦୀମାନେ ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ତାପରେ ପ୍ରଜାପତି କଶ୍ୟପ ସାନ୍ତ୍ୱନାପୂର୍ବକ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.31.21
अयमिन्द्रस्त्रिभुवने नियोगाद्ब्रह्मणः कृतः ।
इन्द्रार्थे च भवन्तोऽपि यत्नवन्तस्तपोधनाः ॥ १.३१.२१ ॥
ତ୍ରିଭୁବନରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିଯୋଗରେ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ହେ ତପୋଧନମାନେ, ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଯତ୍ନ କରନ୍ତୁ।
1.31.22
न मिथ्या ब्रह्मणो वाक्यं कर्तुमर्हथ सत्तमाः ।
भवतां हि न मिथ्याऽयं संकल्पो वै चिकीर्षितः ॥ १.३१.२२ ॥
ହେ ସତ୍ତମଗଣ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବାକ୍ୟକୁ ମିଥ୍ୟା କରିବା ଆପଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଆପଣମାନଙ୍କର ଏହି ସଙ୍କଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ; ଏହା ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।
1.31.23
भवत्वेष पतत्रीणामिन्द्रोऽतिबलसत्त्ववान् ।
प्रसादः क्रियतामस्य देवराजस्य याचतः ॥ १.३१.२३ ॥
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ବଳବାନ ଓ ସତ୍ତ୍ୱଶାଳୀ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉ। ଯାଚନା କରୁଥିବା ଦେବରାଜଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ କରାଯାଉ।
1.31.24
एवमुक्ताः कश्यपेन वालखिल्यास्तपोधनाः ।
प्रत्यूचुरभिसंपूज्य मुनिश्रेष्ठं प्रजापतिम् ॥ १.३१.२४ ॥
କଶ୍ୟପ ଏପରି କହିବାରୁ ତପୋଧନ ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
1.31.25
इन्द्रार्थोऽयं समारम्भः सर्वेषां नः प्रजापते ।
अपत्यार्थं समारम्भो भवतश्चायमीप्सितः ॥ १.३१.२५ ॥
ଏହି ଆରମ୍ଭ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଏହା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆରମ୍ଭ। ଆଉ ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଆରମ୍ଭ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛିତ।
1.31.26
तदिदं सफलं कर्म त्वयैव प्रतिगृह्यताम् ।
तथा चैवं विधत्स्वात्र यथा श्रेयोऽनुपश्यसि ॥ १.३१.२६ ॥
ତେଣୁ ଏହି କର୍ମ ସଫଳ ହେଉ; ଆପଣ ହିଁ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏଥିରେ ଯାହା ମଙ୍ଗଳକର ମନେ ହୁଏ, ତାହା କରନ୍ତୁ।
1.31.27
एतस्मिन्नेव काले तु देवी दाक्षायणी शुभा ।
विनता नाम कल्याणी पुत्रकामा यशस्विनी ॥ १.३१.२७ ॥
ସେହି ସମୟରେ ଦକ୍ଷ ବଂଶର ଶୁଭା ଦେବୀ ବିନତା ନାମକ, କଲ୍ୟାଣୀ, ପୁତ୍ରକାମା ଓ ଯଶସ୍ୱିନୀ।
1.31.28
तपस्तप्त्वा व्रतपरा स्नाता पुंसवने शुचिः ।
उपचक्राम भर्तारं तामुवाचाथ कश्यपः ॥ १.३१.२८ ॥
ତପ କରି, ବ୍ରତରେ ନିରତ ହୋଇ, ପୁଂସବନ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରି ପବିତ୍ର ହୋଇ ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ତା'ପରେ କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.31.29
आरम्भः सफलो देवि भविता यस्त्वयेप्सितः ।
जनयिष्यसि पुत्रौ द्वौ वीरौ त्रिभुवनेश्वरौ ॥ १.३१.२९ ॥
ହେ ଦେବୀ, ଆପଣ ଇଚ୍ଛିଥିବା ଆରମ୍ଭ ସଫଳ ହେବ; ତ୍ରିଭୁବନର ଈଶ୍ୱର ଦୁଇ ବୀର ପୁତ୍ର ଆପଣ ପ୍ରସବ କରିବେ।
1.31.30
तपसा वालखिल्यानां मम संकल्पतस्तथा ।
भविष्यतो महाभागौ पुत्रौ त्रैलोक्यपूजितौ ॥ १.३१.३० ॥
ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କ ତପ ଓ ମୋ ସଂକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା, ସେହିପରି ତ୍ରିଲୋକରେ ପୂଜିତ ଦୁଇ ମହାଭାଗ୍ୟ ପୁତ୍ର ହେବେ।
1.31.31
उवाच चैनां भगवान्कश्यपः पुनरेव ह ।
धार्यतामप्रमादेन गर्भोऽयं सुमहोदयः ॥ १.३१.३१ ॥
ଭଗବାନ କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ: ଏହି ଗର୍ଭକୁ ସାବଧାନତାରେ ଧାରଣ କର, ଏହାର ଉଦୟ ଅତି ମହାନ।
1.31.32
एकः सर्वपतत्रीणामिन्द्रत्वं कारयिष्यति ।
लोकसंभावितो वीरः कामरूपो विहङ्गमः ॥ १.३१.३२ ॥
ଏ ଏକାକୀ ସବୁ ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ଦେବ। ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ଏହି ବୀର ଇଚ୍ଛାରୂପୀ ପକ୍ଷୀ ହେବ।
1.31.33
शतक्रतुमथोवाच प्रीयमाणः प्रजापतिः ।
त्वत्सहायौ महावीर्यौ भ्रातरौ ते भविष्यतः ॥ १.३१.३३ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ପ୍ରଜାପତି ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ କହିଲେ: ତୁମର ସହାୟକ ମହାବଳୀ ଦୁଇ ଭାଇ ହେବେ।
1.31.34
नैताभ्यां भविता दोषः सकाशात्ते पुरंदर ।
व्येतु ते शक्र संतापस्त्वमेवेन्द्रो भविष्यसि ॥ १.३१.३४ ॥
ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ କୌଣସି ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ, ହେ ପୁରନ୍ଦର। ହେ ଶକ୍ର, ତୁମର ସନ୍ତାପ ଦୂର ହେଉ; ତୁମେ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବ।
1.31.35
न चाप्येवं त्वया भूयः क्षेप्तव्या ब्रह्मवादिनः ।
न चावमान्या दर्पात्ते वाग्वज्रा भृशकोपनाः ॥ १.३१.३५ ॥
ଆଉ ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ଅପମାନ କରିବ ନାହିଁ, ଅହଙ୍କାରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବ ନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ବଜ୍ରସମ, ସେମାନେ ଅତି କ୍ରୋଧୀ।
1.31.36
एवमुक्तो जगामेन्द्रो निर्विशङ्कस्त्रिविष्टपम् ।
विनता चापि सिद्धार्था बभूव मुदिता तथा ॥ १.३१.३६ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ନିର୍ଭୟରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ; ବିନତା ମଧ୍ୟ ନିଜର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେବାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
1.31.37
जनयामास पुत्रौ द्वावरुणं गरुडं तथा ।
विकलाङ्गोऽरुणस्तत्र भास्करस्य पुरःसरः ॥ १.३१.३७ ॥
ସେ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଅରୁଣ ଓ ଗରୁଡ଼। ଅରୁଣ ଅଙ୍ଗରେ ବିକଳ ଥିଲେ; ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଗରେ ଚାଳକ ହେଲେ।
1.31.38
पतत्त्रीणां च गरुडमिन्द्रत्वेनाभ्यषिञ्चत ।
तस्यैतत्कर्म सुमहच्छ्रूयतां भृगुनन्दन ॥ १.३१.३८ ॥
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରରୂପେ ଅଭିଷେକ କରାଗଲା। ହେ ଭୃଗୁନନ୍ଦନ, ତାଙ୍କର ଏହି ମହାନ କର୍ମ ଶୁଣନ୍ତୁ।