Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.34

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.34.1

इत्येवमुक्तो गरुडः प्रत्युवाच शचीपतिम् ।
सख्यं मेऽस्तु त्वया देव यथेच्छसि पुरंदर।
बलं तु मम जानीहि महच्चासह्यमेव च ॥ १.३४.१ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଗରୁଡ଼ ଶଚୀପତିଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ହେ ଦେବ ପୁରନ୍ଦର, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ହେଲେ ମୋ ସହିତ ମିତ୍ରତା ହେଉ। ମୋର ବଳ ଜାଣନ୍ତୁ; ତାହା ମହତ୍ ଓ ଅସହ୍ୟ।

1.34.2

कामं नैतत्प्रशंसन्ति सन्तः स्वबलसंस्तवम् ।
अनिमित्तं सुरश्रेष्ठ सद्यः प्राप्नोति गर्हणाम् ॥ १.३४.२ ॥

ସଜ୍ଜନମାନେ ନିଜ ବଳର ପ୍ରଶଂସା ନିଜେ କରିବାକୁ ପ୍ରକୃତରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ବିନା ଯେ ଏପରି କରେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ନିନ୍ଦା ପାଏ।

1.34.3

गुणसंकीर्तनं चापि पृष्टेनान्येन गोपते ।
वक्तव्यं न तु वक्तव्यं स्वयमेव शतक्रतो ॥ १.३४.३ ॥

ଅନ୍ୟେ ପଚାରିଲେ ନିଜ ଗୁଣର ବର୍ଣ୍ଣନା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ; କିନ୍ତୁ ହେ ଗୋପତି, ହେ ଶତକ୍ରତୁ, ନିଜେ ନିଜେ ତାହା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

1.34.4

सखेति कृत्वा तु सखे पृष्टो वक्ष्याम्यहं त्वया ।
न ह्यात्मस्तवसंयुक्तं वक्तव्यमनिमित्ततः ॥ १.३४.४ ॥

ସଖା ବୋଲି ମାନି, ହେ ସଖା, ତୁମେ ପଚାରିଲ ବୋଲି ମୁଁ କହିବି। ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସାଯୁକ୍ତ କଥା କାରଣ ବିନା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

1.34.5

सपर्वतवनामुर्वीं ससागरजलामिमाम् ।
वहे पक्षेण वै शक्र त्वामप्यत्रावलम्बिनम् ॥ १.३४.५ ॥

ହେ ଶକ୍ର, ପର୍ବତ ବନ ଓ ସାଗରଜଳ ସହିତ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମୁଁ ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷରେ ବହନ କରିପାରିବି; ଏଠାରେ ଏହାକୁ ଧରିଥିବା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ।

1.34.6

सर्वान्संपिण्डितान्वापि लोकान्सस्थाणुजङ्गमान् ।
वहेयमपरिश्रान्तो विद्धीदं मे महद्बलम् ॥ १.३४.६ ॥

ସ୍ଥାବର ଜଙ୍ଗମ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଭାବେ ବହନ କରିପାରିବି। ଜାଣନ୍ତୁ ଯେ ଏହା ମୋର ମହାବଳ।

1.34.7

इत्युक्तवचनं वीरं किरीटी श्रीमतां वरः ।
आह शौनक देवेन्द्रः सर्वलोकहितः प्रभुः ॥ १.३४.७ ॥

ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହି, ଶ୍ରୀମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିରୀଟୀ, ସର୍ବଲୋକହିତକାରୀ ପ୍ରଭୁ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ହେ ଶୌନକ, କହିଲେ।

1.34.8

एवमेव यथात्थ त्वं सर्वं संभाव्यते त्वयि ।
संगृह्यतामिदानीं मे सख्यमत्यन्तमुत्तमम् ॥ १.३४.८ ॥

ତୁମେ କହିଥିବା ପରି ହିଁ ତାହା; ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ସବୁ ସମ୍ଭବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋର ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ମିତ୍ରତା ଗ୍ରହଣ କର।

1.34.9

न कार्यं यदि सोमेन मम सोमः प्रदीयताम् ।
अस्मांस्ते हि प्रबाधेयुर्येभ्यो दद्याद्भवानिमम् ॥ १.३४.९ ॥

ଯଦି ସୋମରେ ମୋର କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ତେବେ ମୋ ସୋମ ମୋତେ ଦିଅ। ଏହା ତୁମେ ଯାହାକୁ ଦେବ, ସେମାନେ ଆମକୁ ନିଶ୍ଚୟ ପୀଡ଼ା ଦେବେ।

1.34.10

किंचित्कारणमुद्दिश्य सोमोऽयं नीयते मया ।
न दास्यामि समापातुं सोमं कस्मैचिदप्यहम् ॥ १.३४.१० ॥

କୌଣସି କାରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୁଁ ଏହି ସୋମକୁ ନେଇ ଯାଉଛି। ଏହି ସୋମ କାହାକୁ ବି ପିଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ଦେବି ନାହିଁ।

1.34.11

यत्रेमं तु सहस्राक्ष निक्षिपेयमहं स्वयम् ।
त्वमादाय ततस्तृर्णं हरेथास्त्रिदिवेश्वर ॥ १.३४.११ ॥

ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ମୁଁ ନିଜେ ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ରଖିବି, ସେଠାରୁ ତୁମେ ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ନେଇ ଯିବ, ହେ ତ୍ରିଦିବେଶ୍ୱର।

1.34.12

वाक्येनानेन तुष्टोऽहं यत्त्वयोक्तमिहाण्डज ।
यमिच्छसि वरं मत्तस्तं गृहाण खगोत्तम ॥ १.३४.१२ ॥

ଏଠାରେ ତୁମେ କହିଥିବା ଏହି ବାକ୍ୟରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ହେ ଅଣ୍ଡଜ। ତୁମେ ମୋ ପାଖରୁ ଯେଉଁ ବର ଚାହଁ, ତାହା ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ଖଗୋତ୍ତମ।

1.34.13

इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं कद्रूपुत्राननुस्मरन् ।
भवेयुर्भुजगाः शक्र मम भक्ष्या महाबलाः ॥ १.३४.१३ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରେ, କଦ୍ରୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ସେ ଏହା ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ହେ ଶକ୍ର, ସେହି ମହାବଳୀ ସର୍ପମାନେ ମୋର ଖାଦ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ।

1.34.14

ईशोऽहमपि सर्वस्य करिष्यामि तु तेऽर्थिताम् ।
भवेयुर्भुजगाः शक्र मम भक्ष्या महाबलाः ॥ १.३४.१४ ॥

ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଧିପତି; ତୁମର ଅନୁରୋଧ ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ କରିବି। ହେ ଶକ୍ର, ସେହି ମହାବଳୀ ସର୍ପମାନେ ମୋର ଖାଦ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ।

1.34.15

तथेत्युक्त्वाऽन्वगच्छत्तं ततो दानवसूदनः ।
देवदेवं महात्मानं योगिनामीश्वरं हरिम् ॥ १.३४.१५ ॥

"ସେପରି ହେଉ" ବୋଲି କହି ଦାନବସୂଦନ ତଦନନ୍ତର ଦେବଦେବ, ମହାତ୍ମା, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ହରିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।

1.34.16

स चान्वमोदत्तं चार्थं यथोक्तं गरुडेन वै ।
इदं भूयो वचः प्राह भगवांस्त्रिदशेश्वरः ॥ १.३४.१६ ॥

ଗରୁଡ଼ ଯେପରି କହିଥିଲେ ସେହିପରି ସେ ସେହି ଅନୁରୋଧକୁ ଅନୁମୋଦନ କଲେ; ତା'ପରେ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ୱର ଭଗବାନ ପୁଣି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.34.17

हरिष्यामि विनिक्षिप्तं सोममित्यनुभाष्य तम् ।
आजगाम ततस्तूर्णं सुपर्णी मातुरन्तिकम् ॥ १.३४.१७ ॥

"ଲୁଚାଯାଇଥିବା ସୋମକୁ ମୁଁ ନେଇ ଆସିବି" ବୋଲି ତାଙ୍କୁ କହି ସୁପର୍ଣ୍ଣୀ ଶୀଘ୍ର ମାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

1.34.18

विनयावनतो भूत्वा वचनं चेदमब्रवीत् ।
इदमानीतममृतं देवानां भवनान्मया ॥ १.३४.१८ ॥

ବିନୟରେ ନତ ହୋଇ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ଦେବତାଙ୍କ ଭବନରୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅମୃତ ଆଣି ହୋଇଛି।"

1.34.19

प्रशाधि किमितो मातः करिष्यामि शुभव्रते ।
परितुष्टाऽहमेतेन कर्मणा तव पुत्रक ॥ १.३४.१९ ॥

ହେ ଶୁଭବ୍ରତା ମାତା, ଆଜ୍ଞା କରନ୍ତୁ, ଏବେ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମର ଏହି କର୍ମରେ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।

1.34.20

अजरश्चाभरश्चैव देवानां सुप्रियो भव ।
अथ सर्पानुवाचेदं सर्वान्परमहृष्टवत्।
इदमानीतममृतं निक्षेप्स्यामि कुशेषु वः ॥ १.३४.२० ॥

ତୁମେ ଜରାହୀନ ଓ ଭାରହୀନ ହୁଅ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୁଅ। ତା'ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ: ମୁଁ ଆଣିଥିବା ଏହି ଅମୃତ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୁଶ ଉପରେ ରଖିବି।

1.34.21

स्नाता मङ्गलसंयुक्तास्ततः प्राश्नीत पन्नगाः ।
भवद्भिरिदमासीनैर्यदुक्तं तद्वचस्तदा ॥ १.३४.२१ ॥

ସ୍ନାନ କରି, ମଙ୍ଗଳଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ତାପରେ ହେ ସର୍ପଗଣ, ତୁମେ ଏହା ପାନ କର। ଏଠାରେ ବସି ତୁମେ ଯାହା କହିଥିଲ, ସେହି ବାକ୍ୟ ସେତେବେଳେ ପୂରଣ ହେଉ।

1.34.22

अदासी चैव मातेयमद्यप्रभृति चास्तु मे ।
यथोक्तं भवतामेतद्वचो मे प्रतिपादितम् ॥ १.३४.२२ ॥

ଆଜିଠାରୁ ଏହି ମୋ ମାତା ଦାସୀ ନ ରହନ୍ତୁ। ତୁମେମାନେ ଯେପରି କହିଥିଲ, ସେହି ବାକ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ପୂରଣ କରାଯାଇଛି।

1.34.23

ततः स्नातुं गताः सर्पाः प्रत्युक्त्वा तं तथेत्युत ।
शक्रोऽप्यमृतमाक्षिप्य जगाम त्रिदिवं पुनः ॥ १.३४.२३ ॥

ତା'ପରେ ସର୍ପମାନେ 'ସେପରି ହେଉ' ବୋଲି ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ। ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ମଧ୍ୟ ଅମୃତ ଛଡ଼ାଇ ନେଇ ପୁନର୍ବାର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

1.34.24

अथागतास्तमुद्देशं सर्पाः सोमार्थिनस्तदा ।
स्नाताश्च कुतजप्याश्च प्रहृष्टाः कृतमङ्गलाः ॥ १.३४.२४ ॥

ତା'ପରେ ସୋମ (ଅମୃତ) ପାଇଁ ଇଚ୍ଛୁକ ସର୍ପମାନେ ସେ ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ। ସ୍ନାନ କରି, ଜପ କରି, ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଓ ମଙ୍ଗଳ କର୍ମ କରି (ସେମାନେ ଆସିଲେ)।

1.34.25

परस्परकृतद्वेषाः सोमप्राशनकर्मणि ।
अहं पूर्वमहं पूर्वमित्युक्त्वा ते समाद्रवन् ॥ १.३४.२५ ॥

ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ବିଦ୍ୱେଷ ରଖି, ସୋମପାନ କାର୍ଯ୍ୟରେ "ମୁଁ ଆଗେ, ମୁଁ ଆଗେ" କହି ସେମାନେ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।

1.34.26

यत्रैतदमृतं चापि स्थापितं कुशसंस्तरे ।
तद्विज्ञाय हृतं सर्पाः प्रतिमायाकृतं च तत् ॥ १.३४.२६ ॥

ଏହି ଅମୃତ କୁଶ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଜାଣି ସର୍ପମାନେ ତାହା ହରଣ କଲେ; ତାହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତାରଣା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା।

1.34.27

सोमस्थानमिदं चेति दर्भांस्ते लिलिहुस्तदा ।
ततो द्विधा कृता जिह्वाः सर्पाणां तेन कर्मणा ॥ १.३४.२७ ॥

"ଏହା ସୋମର ସ୍ଥାନ" ଭାବି ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ଦର୍ଭ ଚାଟିଲେ; ତା'ପରେ ସେହି କର୍ମ ଯୋଗୁଁ ସର୍ପମାନଙ୍କର ଜିଭ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଗଲା।

1.34.28

अभवंश्चामृतस्पर्शाद्दर्भास्तेऽथ पवित्रिणः ।
नागाश्च वञ्चिता भूत्वा विसृज्य विनतां ततः।
विषादमगमंस्तीव्रं गरुडस्य बलात्प्रभो ॥ १.३४.२८ ॥

ଅମୃତର ସ୍ପର୍ଶରେ ସେହି ଦର୍ଭ ପବିତ୍ର ହେଲା; ଓ ନାଗମାନେ ପ୍ରତାରିତ ହୋଇ, ବିନତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ହେ ପ୍ରଭୋ, ଗରୁଡ଼ର ବଳରେ ତୀବ୍ର ବିଷାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

1.34.29

एवं तदमृतं तेन हृतमाहृतमेव च ।
द्विजिह्वाश्च कृताः सर्पा गरुडेन महात्मना ॥ १.३४.२९ ॥

ଏହିପରି ସେ ସେହି ଅମୃତ ହରଣ କଲା ଓ ଫେରାଇ ମଧ୍ୟ ଆଣିଲା; ଓ ମହାତ୍ମା ଗରୁଡ଼ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଦ୍ୱିଜିହ୍ୱ କରିଦେଲେ।

1.34.30

ततः सुपर्णः परमप्रहर्षवा-
न्विहृत्य मात्रा सह तत्र कानने।
भुजंगभक्षः परमार्चितः खगै-
रहीनकीर्तिर्विनतामनन्दयत् ॥ १.३४.३० ॥

ତା'ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ମାତା ସହ ସେ ବନରେ ବିହାର କରି, ସର୍ପଭୋଜୀ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଜିତ, ଅକ୍ଷୟ ଯଶସ୍ୱୀ ହୋଇ ବିନତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ।

1.34.31

इमां कथां यः शृणुयान्नरः सदा ।
पठेत वा द्विजगणमुख्यसंसदि।
असंशयं त्रिदिवमियात्स पुण्यभा-
ङ्महात्मनः पतगपतेः प्रकीर्तनात् ॥ १.३४.३१ ॥

ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି କଥା ସଦା ଶୁଣେ, କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସଭାରେ ଏହା ପାଠ କରେ, ସେ ନିଃସନ୍ଦେହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ପତଗପତି (ଗରୁଡ଼)ଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନରେ ପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହୁଏ।