ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.42.1
यद्येतत्साहसं तात यदि वा दुष्कृतं कृतम् ।
प्रियं वाप्यप्रियं वा ते वागुक्ता न मृषा भवेत् ॥ १.४२.१ ॥
ହେ ତାତ, ଏହା ସାହସ ହେଉ ବା ଦୁଷ୍କର୍ମ ହେଉ, ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ହେଉ ବା ଅପ୍ରିୟ ହେଉ, ତୁମ ଉକ୍ତ ବାକ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ହେବ ନାହିଁ।
1.42.2
नैवान्यथेदं भविता पितरेष ब्रवीमि ते ।
नाहं मृषा ब्रवीम्येवं स्वैरेष्वपि कुतः शपन् ॥ १.४२.२ ॥
ଏହା ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ, ହେ ତାତ, ଏହା ହିଁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି। ମୁଁ ଏପରି ମିଥ୍ୟା କହେ ନାହିଁ; ପରିହାସରେ ମଧ୍ୟ କିପରି ଶାପ ଦେବି?
1.42.3
जानाम्युग्रप्रभावं त्वां तात सत्यगिरं तथा ।
नानृतं चोक्तपूर्वं ते नैतन्मिथ्या भविष्यति ॥ १.४२.३ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମ ପ୍ରଭାବ ଉଗ୍ର ଓ ତୁମ ବାଣୀ ସତ୍ୟ। ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନାହଁ; ତେଣୁ ଏହା ମିଥ୍ୟା ହେବ ନାହିଁ।
1.42.4
पित्रा पुत्रो वयस्थोऽपि सततं वाच्य एव तु ।
यथा स्याद्गुणसंयुक्तः प्राप्नुयाच्च महद्यशः
गच्छामित्वरितं सौम्य सद्यः कर्तुमपज्वरम् ॥ १.४२.४ ॥
ପୁତ୍ର ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପିତା ସର୍ବଦା ତାକୁ ଉପଦେଶ ଦେବା ଉଚିତ, ଯେପରି ସେ ଗୁଣବାନ ହୋଇ ମହାନ ଯଶ ପାଇବ। ହେ ସୌମ୍ୟ, ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଦୂର କରିବାକୁ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଛି।
1.42.5
किं पुनर्बाल एव त्वं तपसा भावितः सदा ।
वर्धते चेत्प्रभवतां कोपोऽतीव महात्मनाम् ॥ १.४२.५ ॥
ତୁମେ ଏବେ ବାଳକ; ତଥାପି ସର୍ବଦା ତପସ୍ୟାରେ ପୋଷିତ। ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଯଦି ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼େ, ତେବେ ଆଉ କ'ଣ କହିବି?
1.42.6
उत्सीदेयुरिमे लोकाः क्षणा चास्य प्रतिक्रिया ।
सोऽहं पश्यामि वक्तव्यं त्वयि धर्मभृतां वर।
पुत्रत्वं बालतां चैव तवावेक्ष्य च साहसम् ॥ १.४२.६ ॥
ଏହି ଲୋକ ସମୂହ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ; ଏହାର ପ୍ରତିକାର ଏକ କ୍ଷଣରେ। ହେ ଧର୍ମଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ପୁତ୍ରତ୍ୱ, ବାଳକତ୍ୱ ଓ ସାହସ ବିଚାରି ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହିବାର ତାହା ଦେଖୁଛି।
1.42.7
स त्वं शमपरो भूत्वा वन्यमाहारमाचरन् ।
चर क्रोधमिमं हित्वा नैवं धर्मं प्रहास्यसि ॥ १.४२.७ ॥
ତୁମେ ଶମରେ ନିରତ ହୋଇ, ବନ୍ୟ ଆହାର କରି, ଏହି କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରି ବିଚରଣ କର; ଏହିପରି ତୁମେ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବ ନାହିଁ।
1.42.8
क्रोधो हि धर्मं हरति यतीनां दुःखसंचितम् ।
ततो धर्मविहीनानां गतिरिष्टा न विद्यते ॥ १.४२.८ ॥
କ୍ରୋଧ ଯତିମାନଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ସଞ୍ଚିତ ଧର୍ମକୁ ହରଣ କରେ; ତେଣୁ ଧର୍ମହୀନମାନଙ୍କର ଇଷ୍ଟ ଗତି ମିଳେ ନାହିଁ।
1.42.9
शम एव यतीनां हि क्षमिणां सिद्धिकारकः ।
क्षमावतामयं लोकः परश्चैव क्षमावताम् ॥ १.४२.९ ॥
ଶମ ହିଁ ଯତି ଓ କ୍ଷମାଶୀଳମାନଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଦିଏ; ଏହି ଲୋକ କ୍ଷମାଶୀଳମାନଙ୍କର, ପରଲୋକ ମଧ୍ୟ କ୍ଷମାଶୀଳମାନଙ୍କର।
1.42.10
तस्माच्चरेथाः सततं क्षमाशीलो जितेन्द्रियः ।
क्षमया प्राप्स्यसे लोकान्ब्रह्मणः समनन्तरान् ॥ १.४२.१० ॥
ତେଣୁ ତୁମେ ସର୍ବଦା କ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ ବିଚରଣ କର; କ୍ଷମାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମୀପ ଲୋକ ପାଇବ।
1.42.11
मया तु शममास्थाय यच्छक्यं कर्तुमद्य वै ।
तत्करिष्याम्यहं तात प्रेपयिष्ये नृपाय वै ॥ १.४२.११ ॥
ମାତ୍ର ମୁଁ ଶମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଆଜି ଯାହା ସମ୍ଭବ ତାହା କରିବି, ହେ ପୁତ୍ର; ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୂତ ପଠାଇବି।
1.42.12
मम पुत्रेण शप्तोऽसि बालेनाकृतबुद्धिना ।
ममेमां धर्षणां त्वत्तः प्रेक्ष्य राजन्नमर्षिणा ॥ १.४२.१२ ॥
ମୋ ଅପରିପକ୍ୱ ବୁଦ୍ଧି ବାଳକ ପୁତ୍ର ତୁମକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଛି; ରାଜନ, ତୁମଠାରୁ ମୋ ପ୍ରତି ଏହି ଅପମାନ ଦେଖି ସେ କ୍ରୋଧରେ ଏପରି କରିଛି।
1.42.13
एवमादिश्य शिष्यं स प्रेषयामास सुव्रतः ।
परिक्षिते नृपतये दयापन्नो महातपाः ॥ १.४२.१३ ॥
ଏହିପରି ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ସୁବ୍ରତ ସେଇ ମହାତପସ୍ୱୀ, ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ନିକଟକୁ ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
1.42.14
संदिश्य कुशलप्रश्नं कार्यवृत्तान्तमेव च ।
शिष्यं गौरमुखं नाम शीलवन्तं समाहितम् ॥ १.४२.१४ ॥
କୁଶଳ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଜଣାଇ, ଶୀଳବାନ୍ ଓ ସମାହିତ ଗୌରମୁଖ ନାମକ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
1.42.15
सोऽभिगम्य ततः शीघ्रं नरेन्द्रं कुरुवर्धनम् ।
विवेश भवनं राज्ञः पूर्वं द्वास्थैर्निवेदितः ॥ १.४२.१५ ॥
ସେ ଶୀଘ୍ର କୁରୁବଂଶ ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଦ୍ୱାରପାଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଜଣାଯାଇ, ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.42.16
पूजितस्तु नरेन्द्रेण द्विजो गौरमुखस्तदा ।
आचख्यौ च परिश्रान्तो राज्ञः सर्वमशेषतः ॥ १.४२.१६ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଦ୍ୱିଜ ଗୌରମୁଖ, ଶ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେତେବେଳେ ରାଜାଙ୍କୁ ସବୁ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିଲେ।
1.42.17
शमीकवचनं घोरं यथोक्तं मन्त्रिसन्निधौ ।
शमीको नाम राजेन्द्र वर्तते विषये तव ॥ १.४२.१७ ॥
ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଶମୀକଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବଚନ ଯେପରି କୁହାଯାଇଥିଲା ସେପରି (କହିଲେ); ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଶମୀକ ନାମକ ଋଷି ଆପଣଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ରହନ୍ତି।
1.42.18
ऋषिः परमधर्मात्मा दान्तः शान्तो महातपाः ।
तस्य त्वया नरव्याघ्र सर्पः प्राणैर्वियोजितः ॥ १.४२.१८ ॥
ସେ ଋଷି ପରମ ଧର୍ମାତ୍ମା, ଦାନ୍ତ, ଶାନ୍ତ, ମହାତପସ୍ୱୀ; ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ତାଙ୍କ (ଗଳାରେ) ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାପଟି ପ୍ରାଣରୁ ବିୟୋଜିତ ହେଲା।
1.42.19
अवसक्तो धनुष्कोट्या स्कन्धे मौनान्वितस्य च ।
क्षान्तवांस्तव तत्कर्म पुत्रस्तस्य न चक्षमे ॥ १.४२.१९ ॥
ମୌନବ୍ରତରେ ଲୀନ ସେ ଋଷିଙ୍କ ସ୍କନ୍ଧରେ ଧନୁର ଅଗ୍ରଭାଗ ଦ୍ୱାରା ତାହା ଝୁଲାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଆପଣ ସେ କର୍ମ ସହିଲେ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାହା ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.42.20
तेन शप्तोऽसि राजेन्द्र पितुरज्ञातमद्य वै ।
तक्षकः सप्तरात्रेण मृत्युस्तव भविष्यति ॥ १.४२.२० ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ପିତା ନଜାଣି ଆଜି ସେ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସାତ ରାତ୍ରି ମଧ୍ୟରେ ତକ୍ଷକ ଆପଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।
1.42.21
तत्र रक्षां कुरुष्वेति पुनः पुनरथाब्रवीत् ।
तदन्यथा न शक्यं च कर्तुं केनचिदप्युत ॥ १.४२.२१ ॥
"ସେଠାରେ ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କର" ଏହା ସେ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ। ତାହାକୁ ଅନ୍ୟଥା କରିବା କାହା ପାଇଁ ବି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
1.42.22
न हि शक्नोति संयन्तुं पुत्रं कोपसमन्वितम् ।
ततोऽहं प्रेषितस्तेन तव राजन्हितार्थिना ॥ १.४२.२२ ॥
କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେ ସଂଯତ କରି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ରାଜନ, ଆପଣଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛା କରି ସେ ମୋତେ ପଠାଇଲେ।
1.42.23
इति श्रुत्वा वचो घोरं स राजा कुरुनन्दनः ।
पर्यतप्यत तत्पापं कृत्वा राजा महातपाः ॥ १.४२.२३ ॥
ଏହି ଭୟଙ୍କର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ ସେହି ରାଜା, ନିଜର କୃତ ସେହି ପାପ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତପ୍ତ ହେଲେ — ସେହି ମହାତପା ରାଜା।
1.42.24
तं च मौनव्रतं श्रुत्वा वने मुनिवरं तदा ।
भूय एवाभवद्राजा शोकसंतप्तमानसः ॥ १.४२.२४ ॥
ବନରେ ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ମୌନବ୍ରତ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ସେତେବେଳେ ସେହି ରାଜା ପୁଣି ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ହେଲେ।
1.42.25
अनुक्रोशात्मतां तस्य शमीकस्यावधार्य च ।
पर्यतप्यत भूयोपि कृत्वा तत्किल्बिषं मुनेः ॥ १.४२.२५ ॥
ଶମୀକଙ୍କ କରୁଣାମୟ ସ୍ଵଭାବ ବୁଝି ଓ ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରତି କରାଯାଇଥିବା ସେହି ଅପରାଧ ଭାବି ରାଜା ପୁଣି ସନ୍ତପ୍ତ ହେଲେ।
1.42.26
न हि मृत्युं तथा राजा श्रुत्वा वै सोऽन्वतप्यत ।
अशोचदमरप्रख्यो यथा कृत्वेह कर्म तत् ॥ १.४२.२६ ॥
ରାଜା ମୃତ୍ୟୁ ବାର୍ତ୍ତା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସେତେ ସନ୍ତାପ କରିନଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଅମର ପରି ସେ ନିଜର ସେହି କର୍ମ ପାଇଁ ଶୋକ କଲେ।
1.42.27
ततस्तं प्रेषयामास राजा गौरमुखं तदा ।
भूयः प्रसादं भगवान्करोत्विह ममेति वै ॥ १.४२.२७ ॥
ତାପରେ ରାଜା ଗୌରମୁଖଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ଭଗବାନ ପୁଣି ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ।'
1.42.28
श्रुत्वा तु वचनं राज्ञो मुनिर्गौरमुखस्तदा ।
समनुज्ञाप्य वेगेन प्रजगामाश्रमं गुरोः ॥ १.४२.२८ ॥
ରାଜାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମୁନି ଗୌରମୁଖ ସେତେବେଳେ ବିଦାୟ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
1.42.29
तस्मिंश्च गतमात्रेऽथ राजा गौरमुखे तदा ।
मन्त्रिभिर्मन्त्रयामास सह संविग्नमानसः ॥ १.४२.२९ ॥
ଗୌରମୁଖ ଚାଲିଯିବା ପରେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ମନର ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କଲେ।
1.42.30
संमन्त्र्य मन्त्रिभिश्चैव स तथा मन्त्रतत्त्ववित् ।
प्रासादं कारयामास एकस्तम्भं सुरक्षितम् ॥ १.४२.३० ॥
ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ମନ୍ତ୍ରତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣୁଥିବା ସେ ରାଜା ଗୋଟିଏ ସ୍ତମ୍ଭବିଶିଷ୍ଟ ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ।
1.42.31
रक्षां च विदधे तत्र भिषजश्चौषधानि च ।
ब्राह्मणान्मन्त्रसिद्धांश्च सर्वतो वै न्ययोजयत् ॥ १.४२.३१ ॥
ସେଠାରେ ସେ ସୁରକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ; ବୈଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ରଖିଲେ; ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସର୍ବତ୍ର ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
1.42.32
राजकार्याणि तत्रस्थः सर्वाण्येवाकरोच्च सः ।
मन्त्रिभिः सह धर्मज्ञः समन्तात्परिरक्षितः ॥ १.४२.३२ ॥
ସେଠାରେ ରହି ସେ ସମସ୍ତ ରାଜକାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ଧର୍ମଜ୍ଞ ସେହି ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସର୍ବତ୍ର ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲେ।
1.42.33
न चैनं कश्चिदारूढं लभते राजसत्तमम् ।
वातोऽपि निश्चरंस्तत्र प्रवेशे विनिवार्यते ॥ १.४२.३३ ॥
କେହି ଉପରକୁ ଚଢ଼ି ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ପାଇପାରୁ ନଥିଲେ; ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ ସ୍ଥାନରେ ପବନ ମଧ୍ୟ ଅଟକାଯାଉଥିଲା।
1.42.34
प्राप्ते च दिवसे तस्मिन्सप्तमे द्विजसत्तमः ।
काश्यपोऽभ्यागमद्विद्वांस्तं राजानं चिकित्सितुम् ॥ १.४२.३४ ॥
ସେହି ସପ୍ତମ ଦିନ ଆସିବାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ବିଦ୍ୱାନ କାଶ୍ୟପ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା କରିବାକୁ ଆସିଲେ।
1.42.35
श्रुतं हि तेन तदभूद्यथा तं राजसत्तमम् ।
तक्षकः पन्नगश्रेष्ठो नेष्यते यमसादनम् ॥ १.४२.३५ ॥
ସେ ଶୁଣିଥିଲେ ଯେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ସର୍ପଶ୍ରେଷ୍ଠ ତକ୍ଷକ ଯମଲୋକକୁ ନେବେ।
1.42.36
तं दष्टं पन्नगेन्द्रेण करिष्येऽहमपज्वरम् ।
तत्र मेऽर्थश्च धर्मश्च भवितेति विचिन्तयन् ॥ १.४२.३६ ॥
ପନ୍ନଗେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦଂଶିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବିଷଜ୍ୱରରୁ ମୁକ୍ତ କରିବି; ତାହାରେ ମୋର ଲାଭ ଓ ଧର୍ମ ଉଭୟ ହେବ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ।
1.42.37
तं ददर्श स नागेन्द्रस्तक्षकः काश्यपं पथि ।
गच्छन्तमेकमनसं द्विजो भूत्वा वयोऽतिगः ॥ १.४२.३७ ॥
ନାଗରାଜ ତକ୍ଷକ ପଥରେ ଏକାଗ୍ରମନା ଯାଉଥିବା କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
1.42.38
तमब्रवीत्पन्नगेन्द्रः काश्यपं मुनिपुंगवम् ।
क्व भवांस्त्वरितो याति किंच कार्यं चिकीर्षति ॥ १.४२.३८ ॥
ନାଗରାଜ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଆପଣ ଶୀଘ୍ର କେଉଁଠିକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଓ କି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି?"
1.42.39
नृपं कुरुकुलोत्पन्नं परिक्षितमरिंदमम् ।
तक्षकः पन्नगश्रेष्ठस्तेजसाऽध्य प्रधक्ष्यति ॥ १.४२.३९ ॥
କୁରୁବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ, ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ସର୍ପଶ୍ରେଷ୍ଠ ତକ୍ଷକ ଆଜି ନିଜ ତେଜରେ ଦଗ୍ଧ କରିବେ।
1.42.40
तं दष्टं पन्नगेन्द्रेण तेनाग्निसमतेजसम् ।
पाण्डवानां कुलकरं राजानममितौजसम्। ॥ १.४२.४० ॥
ନାଗରାଜଙ୍କ ଦଂଶନରେ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ, ଯେ ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ପାଣ୍ଡବ ବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ଅମିତ ବଳଶାଳୀ।
1.42.41
विज्ञातविषविद्योऽहं ब्राह्मणो लोकपूजितः ।
अस्मद्गुरुकटाक्षेण कल्योऽहं विषनाशने ॥ १.४२.४१ ॥
ମୁଁ ବିଷବିଦ୍ୟା ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଜଗତରେ ପୂଜିତ। ମୋ ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାଦୃଷ୍ଟିରେ ମୁଁ ବିଷନାଶରେ ସମର୍ଥ।
1.42.42
अहं स तक्षको ब्रह्मंस्तं धक्ष्यामि महीपतिम् ।
निवर्तस्व न शक्तस्त्वं मया दष्टं चिकित्सितुम् ॥ १.४२.४२ ॥
ମୁଁ ହିଁ ସେ ତକ୍ଷକ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ମୁଁ ଦଗ୍ଧ କରିବି। ଫେରିଯାଅ; ମୋ ଦଂଶିତକୁ ତୁମେ ଚିକିତ୍ସା କରିପାରିବ ନାହିଁ।
1.42.43
अहं तं नृपतिं गत्वा त्वया दष्टमपज्वरम् ।
करिष्यामीति मे बुद्धिर्विद्याबलसमन्विता ॥ १.४२.४३ ॥
ମୁଁ ସେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଦଂଶିତ ତାଙ୍କୁ ଜ୍ୱରମୁକ୍ତ କରିବି; ମୋ ବୁଦ୍ଧି ବିଦ୍ୟାବଳରେ ଯୁକ୍ତ।